دخان چيست؟

گفت‌وگو با حجّت‌الاسلام شیخ علی کورانی

اهل لغت، «دخان» را «دودی» که از آتش برمی‌آید، معنی کرده‌اند و در اصطلاح حکما، عبارت است از جسمی ترکیب‌یافته از اجزای خاکی و آتشی، خواه سیاه و خواه به رنگ دیگر باشد. جمع «ادخنه».1

در «قرآن کریم» سوره‌ای به همین نام آمده است. چهل و چهارمین سوره در جزء 25. این سوره را از این‌رو دخان نام‌گذاری فرموده‌اند که در آیة دهم آن، خداوند از عذابی به نام «دخان» (دود) برای کافران سخن گفته است:

«فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّماءُ بِدُخانٍ مُبينٍ يَغْشَى النَّاسَ هذا عَذابٌ أَليمٌ؛2

پس در انتظار روزی باش که آسمان دودی نمایان برمی‌آورد که مردم را فرو می‌گیرد. این است عذاب پردرد.»

در حدیثی حضرت نبیّ اکرم(ص) ضمن برشمردن نشانه‌های ظهور یا قیامت کبری به واقعة دخان اشاره فرموده‌اند. حذیفة بن اسید غفاری از قول رسول مکرّم(ص) حدیثی نقل کرده است که در آن، حضرت فرمودند:

«ساعة به پا نمی‌شود؛ مگر آنگاه که ده علامت و نشانه به وجود آید: دخان، دجّال، طلوع خورشید از مغرب، سه فرو رفتن در زمین؛ یکی در مشرق، یکی در مغرب و یکی در «جزیرة العرب»، فرود آمدن عیسی بن مریم(ع)، گشوده شدن سدّ یأجوج و مأجوج و آتشی که از عمق عدن بیرون آید و مردم را به سوی محشر براند.»

جز آنچه که دربارة دخان اشاره شد، از آن به عنوان یکی از عوالم نیز یاد شده است.

خداوند متعال به طور کلّی از سه دسته از عوالم یاد فرموده است: عالم مادّی دنیا، عالم دخان و عالم برزخ و در هریک از این عوالم سه‌گانه نیز موجودات بی‌شماری در انواع مختلف سکنا داشته و به نحوی، هم‌سنخ و هم‌جنس با آن عوالمند.

جمیع انسان‌ها و موجودات مادّی، ساکن عالم مادّی دنیوی هستند و جنّیان و شیاطین که از آنان به عنوان موجودات دخانی یاد می‌شود، ساکن عالم دخان، جایی میان عالم دنیا و عالم برزخی هستند. از آنجا که این دسته از مخلوقات از حیث بنیاد خلقت و آفرینش، نه مادّی محض و نه مانند موجودات برزخی مجرّد محضند، دخانی یا دودی معرفی شده‌اند. با این مقدّمه پای گفت‌وگوی جناب حجّت الاسلام و المسلمین شیخ علی کورانی در پاسخ به سؤالاتی دربارة دخان می‌نشینیم.

• دخان چیست؟

دخان يک عالم بالاتر از عالم مادّي است و مجموعه «عالم مادّي» و «عالم دخان» را خداوند در قرآن، «دنيا» معرفي مي‌کند.

عموم انسان‌ها در عالم مادّي به سر مي‌برند و جنّيان و شياطين و موجودات دخاني در عالم دخان زندگي مي‌کنند. عالم برزخ بالاتر از عالم دخان و مادّي است. عالم برزخ هفت آسمان دارد. هفت آسماني که مطرح است، تمامش در عالم برزخ است. بالاتر از همه، آسمان هفتم، پايين‌تر از آن، آسمان ششم، پنجم، چهارم، سوم، دوم، اوّل که آسمان اوّل علاوه بر جنبة برزخي، جنبة دخاني و جنبة مادّي هم دارد و ما انسان‌ها با جنبه مادّي‌مان، درون آسمان اوّل هستيم.

شياطين، دشمنان قسم‌خورده بشريتند و شب و روز براي نابودي بشريت در تلاشند.

• خب این سؤال مطرح است که شياطين چگونه عليه انسان کار مي‌کنند؟

در زمان‌هاي قديم، يعني وقتي که حضرت آدم(ع) به دنيا آمد، عالم دخان با عالم مادّي مخلوط بود و دخاني‌ها ديده مي‌شدند. بسیاری از اين موجودات در طوفان حضرت نوح(ع) غرق شدند.

اين موجودات و مخصوصاً شياطين در زمان حضرت سليمان(ع) به بند کشيده مي‌شوند. در آيات قرآن زياد آمده انسان‌ها جسم‌هاي متفاوت دارند؛ بنا به هر عالمي که وجود دارد:

اوّلين جسم، جسم مادّي است که خدا در قرآن به آن تراب مي‌گويد.

جسم ديگر انسان، جسم دخاني است که به طور معمول بزرگتر از جسم مادّي است؛ ولي براي بعضي‌ها جسم دخاني آنها بزرگتر است.

از زمان حضرت عيسي(ع) به بعد، بين دخاني‌ها و انسان‌ها و اثراتشان جدايي افتاد و در زمان سيّد ما رسول الله(ص)، فقط اینها از طريق همزاد بر انسان‌ها اثر دارند و بر مادّه فقط بر نجاسات.

• در حوالي ظهور در زمان رفعت، عالم مادّي بالا برده و اين ماجرا از يکي از شهرهاي مذهبي شروع مي‌شود. مقداری که عالم مادّي بالا برده مي‌شود، عالم مادّي در عالم دخان وارد مي‌گردد. این به چه معناست؟ اثرش چيست؟

يعني اشياي مادّي با قوانين دخاني اداره مي‌شوند. همان رفتارها، حالات و قوانيني که در عالم دخان جاري است، به تدريج در عالم مادّي هم جاري

مي‌شود؛ موجودات دخاني به عالم مادّي دسترسي پيدا مي‌کنند و شروع مي‏کنند به اذيت و آزار و جنايت. خب، شياطين، دشمنان قسم‌خوردة انسان هستند. الآن دست شياطين به جسم انسان نمي‌رسد و فقط در يکي از جنبه‏هاي مادّيِ انسان مي‏توانند اثر بگذارند؛ آن هم نجاسات.

اگر در حديث نقل شده که شما قبل از نماز حتّي اگر وضو داريد، تجديد وضو کنيد و دستشويي برويد تا اين نجاسات از انسان دفع بشود، به خاطر اين است که شياطين تنها شيء مادّي‌ای که مي‌توانند در آن اثر بگذارند، نجاسات است

مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللهِ(ع) يَقُولُ: إِذَا دَخَلْتَ الْمَخْرَجَ فَقُلْ بِسْمِ اللهِ اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِکَ مِنَ الْخَبِيثِ الْمُخْبِثِ الرِّجْسِ النِّجْسِ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ فَإِذَا خَرَجْتَ فَقُلْ بِسْمِ اللهِ الْحَمْدُ للهِ الَّذِي عَافَانِي مِنَ الْخَبِيثِ الْمُخْبِثِ وَ أَمَاطَ عَنِّي الْأَذَي؛

امام صادق(ع) به معاويه بن عمار فرمودند: «زماني که خواستي به بيت الخلا وارد شوي، بگو: بسم الله، خدايا از پليد و همنشين پليدي، ناپاک آلوده، شيطان رانده شده به تو پناه مي‌برم! پس زماني که خارج شدي، بگو: بسم الله، سپاس خداوندي را که من را از پليد و همنشين پليدي به سلامت رهانيد و آزار او را از من دفع کرد!»4

ولي در روان انسان مي‏توانند بسیار اثر بگذارند. بسياري از آزارهاي شياطين با يک واژة کلّي به نام همزاد ناميده مي‌شود. همزاد مجموع چند چيز است: القائات شياطين، تسويلات، تزئينات، وساوس، سحر و... . اينها در مجموع، با واژة همزاد ناميده مي‏شوند، در لسان قرآن و احاديث اهل بيت(ع) شياطين بسيار افکار و عواطف و احساسات آدمي را تحت تأثير قرار مي‏دهند؛ ولي خداوند مانع شده که آنها بتوانند در جسم انسان اثر بگذارند. آن اثري هم که دربارة نجاسات گفته شد، جزئي است و زياد نيست.

زماني که عالم مادّي رفعت داده شود، آنها مي‏بينند که به راحتي مي‏توانند در اشياي مادّي اثر بگذارند. خب، چکار مي‌کنند؟ آن رفتاري که خودشان مي‏خواهند، آن انحراف انسان که براي آن قسم خورده‏اند، ‌آن حسادت و کينه‌اي که نسبت به انسان دارند را بروز مي‏دهند، چنان صحنه‏اي اين دخاني‌ها ايجاد مي‌کنند که در حديث، با جملة «کَما مُلِئَت ظُلمًاً وَ جُوراً» ناميده مي‌شود. صحنه‌اي بسيار سخت را در دنيا به پا مي‌کنند، بنابراين اگر در آية قرآن گفته مي‌شود «عَذاباً مِنْ فَوْقِکُمْ»، واقعاً عذاب است براي آدم. چرا مِنْ فَوْقِکُمْ؟ چون از يک عالم بالاتر بر عالم مادّي جاري مي‏شود.

عموم قوانيني که در حوالي ظهور در دنيا جاري مي‏شود، دخاني و برزخي است. عموم تربيتي که ياوران مهدي(عج) بايد داشته باشند، غيبي است. عموم قوايي که ياوران مهدي(عج) بايد داشته باشند، از جنس زمين غيب است. بنابراين بايد توان‌ها و قواي اين عوالم را داشته باشند و در محدودة اين عوالم بايد بتوانند کار انجام دهند و بايد بتوانند اين قوا و اين قواي بسيار لطيف را در عمق، اعمال کنند.

برخي از آقايان وقتي که ماجراي ظهور امام زمان(عج) را توضيح مي‌دهند، مي‌گويند ایشان با همين ابزارها و وسايل روز ظهور و از همين چيزها استفاده مي‌کند. ما مي‌گوييم که نه؛ به استناد آيات قرآن، اصلاً قوانين عوض مي‌شود.

کساني که از آن مسيري که امام از جانب خداوند معرفي مي‌کند، جلو نمي‌آيند و اصلاً امامي از جانب خداوند ندارند، گمراه مي‌شوند، تا شروع به حرکت مي‌کنند و به همان وادي اوّل که وادي دخان است، مي‌رسند. شياطينِ زيادي که آماده به خدمت هستند، مي‌گويند: بيا! بهترين صحنه‌ها را به شما نشان مي‌دهيم. فقط بگو چه مي‌خواهي؟ توحيد مي‌خواهي؟ بيا به اسم توحيد يک چيزهايي به شما ياد دهيم، يک چيزهايي به شما نشان دهيم که هم خود شما را سرکار بگذاريم و هم آن جامعه‌اي را که از طريق شما و از طريق نوشته‌هاي شما مطلب مي‌گيرند، سر کار بگذاريم. بسياري از عرفاي ما در اين هزار و اندي ساله اين‌چنين بوده‌اند.

القا کردن، يعني فراگرفتن. اينکه شياطين هم مي‏توانند حرف‌ها و ناجوري‌هايي را به مردم القا کنند، به خاطر اين است که جنسشان از عالم دخان و لطيف است. اطراف انسان مي‏آيند و صداهايي را در هالة اوّل انسان ايجاد مي‌کنند يا اگر صدا را در مناطق دورتري ايجاد کنند، اين صدا مي‌آيد و در هالة اوّل انسان مي‌پيچد. در اينجا به مناسبت، اين را هم ذکر کنيم که هالة اوّل حدود 10 سانتي‌متر اطراف بدن را فرا گرفته است. هالة اوّل آن چيزي نيست که برخی مي‏توانند با بعضي دوربين‌هاي حسّاس، عکس آن را بگيرند. هالة اوّل با چشم مادّي و با وسايل مادّي ديده نمي‌شود و دريافت نمي‌شود. آن انواري که با بعضي از دوربين‌هاي عکاسي حسّاس مي‌شود آنها را گرفت و ثبت کرد، نورهايي مادّي هستند که معمولاً در محلّ هالة اوّل انسان که از جنس دخان است، قرار دارند.

خب، عرض مي‌کرديم که وقتي شياطين صدايي را توليد مي‌کنند، اين صدا در اطراف انسان مي‏آيد و در هالة اوّل انسان مي‌پيچد. اين صدا انسان را فرا مي‌گيرد، مدام در گوش انسان زنگ مي‌زند؛ به صورت يک وسوسه، يک حرف ناجور؛ مدام در گوش انسان زنگ مي‌زند و تکرار مي‌شود و انسان را فرا مي‌گيرد. اين‌گونه نيست که بيايد و بر انسان عبور کند و برود؛ بلکه انسان را فرامي‌گيرد و انسان درون آن قرار مي‌گيرد. به اين ماجرا القای شياطين مي‌گوييم.

شما اگر صبح تا شب بنشينيد و بخواهيد تقوا را رعايت کنيد، شب‌هنگام، جوجة شيطاني مي‌آيد و در مقابل شما و در هالة ثاني شما، تصوير نامحرمي را ايجاد مي‌کند. هالة ثاني آن چيزي نيست که در بعضي از عکس‌ها، شما آن را مي‎بينيد و از آن عکس مي‌گيرند. جنس هالة ثاني از جنس عالم دخان است و عبارت از موقعيت و فضايي در اطراف انسان تا شعاع يک متري آن است که شياطين به راحتي مي‌توانند در داخل آن، تصاوير باثباتي را ايجاد کنند که تا مدّت‌ها مي‌ماند. جوجة شيطاني مي‌آيد و تصوير نامحرمي را در مقابل شما و در هالة ثاني شما ايجاد مي‌کند و در نتيجة آن، تقواي شما به سرعت مي‌شکند.

اين تصوير نامحرم، چون اسيدي است که تقواي شما را مي‌خورد. خب، در اين صورت شما مي‌خواهيد چکار کنيد؟ آيا مي‎خواهيد دوباره فردا از صبح شروع کنيد به زحمت کشيدن؟ پس چه زماني مي‌خواهيد به کار و زندگي‌تان برسيد؟ با اين حال اگر بخواهي تا شب لباس تقوايت را بسازي و ترميم و آن را قطور کني، شب‌هنگام، باز اين ماجرا تکرار مي‌شود. پس اي انسان! شما به خودي خود نمي‌تواني راه را حرکت کني؛ مگر وصل به امام(عج) شوي.

ما به جاي اينکه مقولة ارتباط با امام زمان(عج) را مطرح کنيم، مقولة انتفاع از امام زمان(عج) را در آن زماني که دسترسي به ایشان نيست، دنبال کنيم که مقوله‌اي است مورد تأييد و به فرمودة خود اهل‎بيت(ع).

بعضي از آقايان در «مشهد» و «قم» و گروهي دارند و دنبال ارتباط روحي با امام زمان(عج) هستند. نمي‌دانم اين آقايان چقدر با مقولة روح و خطرات سر راه ارتباط روحي آشنا هستند؛ ولي اگر قوي‌ترين رياضت‌کش هم باشند، باز اسير موانع بين راه مي‏شوند. بين عالم مادّي - که ما در عالم مادّي و در جسم مادّي مقيّد شديم - و عالم ارواح، سه عالم وجود دارد: عالم دخان، عالم برزخ و عالم ملائک، شما بايد اين سه عالم را به سلامت عبور کنيد و اشياء و اشخاص از جنس اين سه عالم را به سلامت کنار بزني، بدون اينکه اذيّتتان کنند تا بتواني با يک روح ارتباط برقرار کني و زماني که شما بتواني از اين خطرات عبور کني، نياز به اذن خاصّة امام(عج) است

تا بتواني روح ایشان را درک کني. آيا آقايان حواسشان هست که چه کار مي‌کنند؟

شايد بگويند که ما در ماجرايي، در يک حال خوشي بوديم، در يک مجلس خوبي بوديم، يک دفعه مطلبي به ذهنمان رسيد و اين نمي‌تواند به جز از امام زمان باشد. به چه دليل؟ سؤال مي‏کنم که شما به دليل احساست داري اين حرف را مي‌زني؟ به دليل محبّتت داري اين حرف را مي‌زني؟ چه دليل ديگري داري؟ مي‏گويي نه من تأييد دارم. چه تأييدي؟ در خواب هم ديده‏ام؛ مگر شياطين در خواب نمي‌توانند بيايند؟ من خود امام زمان(عج) را در خواب ديدم. عجب! از کجا مي‌دانستي خود امام زمان(عج) است؟ به شکل اصلي امام زمان(عج) نمي‌توانند بيايند؟ بله؛ ولي به هر شکل ديگري مي‌توانند، بيايند و بگويند من امام زمان(عج) هستم. شما از کجا مي‌شناسي که امام زمان(عج) چه شکلي است؟

شايد بگويي که من در بيداري هم ديده‌ام. به چه نشاني آن فرد، امام زمان(عج) است؟ خيلي از افراد در بيداري مي‌توانند با قيافة خوش‌سيما، به اسم امام زمان(عج) بيايند و با شما صحبت کنند. چرا اعتماد کردي؟ و سرّ شما را هم بگويند؛ حتّي شما را هم درمان کنند و بعضي حوائج شما را هم وسيلة خير شوند که برآورده شود. چرا اعتماد کردي؟ به چه نشانه‌اي گفتي امام زمان(عج) است؟ کما اينکه برخي از اين کتاب‌هايي را که دربارة وقايع مربوط به امام زمان(عج) نوشته شده و بعضي افرادی که امام زمان(عج) را ديده‏اند، وقتي مطالعه مي‌کنيم، آدم تعجّب مي‌کند. بسياري از اين وقايع توسط ديگران به اسم امام زمان(عج) انجام شده،. اينها مال امام زمان(عج) نيست. در جامعة شيعه اين موضوع رواج دارد، به لحاظ حبّ،

هر کسي کمي فکرش را جمع مي‏کند و شيطاني يک نعلبکي نزد او حرکت بدهد، مي‏گويد: من روح فلان وليّ خدا، فلان روح - مثلاً روح متکامل - را احضار کردم. نه آقا! شما خواستي حواست را جمع کني با يک فرد غير مادّي ارتباط برقرار کني، حضرات شياطين مي‏گويند که چه کسي بهتر از ما؟! زحمت نکش. ما خودمان مي‏آييم. شما چه کسي را مي‏خواهي؟ مي‏خواهي روح پيغمبر(ص) را احضار کني؟ من به جاي پيغمبر مي‏آيم. کدام پيغمبر را مي‏خواهي؟ من خودم را به جاي او معرفي مي‏کنم. سنّم هم زياد است، کلّي هم معلومات دارم، هر چه هم خواستي، به تو مي‏گويم. فرشته را مي‏خواهي، بگو من به اسم او بيايم خودم را قالب کنم. روح پيغمبر(ص) مي‏خواهي؟ روح مثلاً فلان عالِم را مي‏خواهي؟ هر کسي را مي‏خواهي، بگو تا من خودم را به جاي او به تو قالب کنم. اين ماجرا زياد و متأسّفانه به ايران شيعي هم کشيده شده است و مردم ضعيف‌النّفس و ساده‌لوح فکر مي‏کنند حالا با چه کسي مواجه شده‏اند؟! يا اينکه مي‏گويند، مي‏خواهيم تخلية روح کنيم. خب، چه کار مي‏کني؟ يک پارچه دور چشممان مي‏بنديم، دو تا ورد و دو تا آية قران مي‏خوانيم. خب، چه؟

مي‏رويم مثلاً حرم امام حسين(ع) خدمت ايشان مي‏رسيم. فکر مي‏کنيد به همين راحتي مي‏شود؟! شياطين هم مي‏گويند که بارک الله! چون شما مي‏خواهيد خدمت امام حسين(ع) برسيد، ما هيچ کار نمي‏کنيم! عزيز من! شياطين روز عاشورا به امام حسين(ع) رحم نکردند.

لشکر دشمن را وادار به هلهله، مسخره کردن، هورا کشيدن، تمسخر کردن و فحش

دادن به امام حسين(ع) کردند. حالا شما را به اين راحتي بخواهند رها کنند؟ به شما بخواهند احترام بگذارند؟ بگذارند شما به اين راحتي تخلية روح کنيد و به حرم امام حسين(ع) برويد؟ شما چقدر ساده‌لوحيد! نه. اين حرف‌ها نيست. شايد بگوييد پس آن صحنه‏هايي که من ديدم، چه بود؟ عرض مي‏کنم صحنه‏هايي است که شياطين براي شما ايجاد مي‏کنند. خدا هم دست و بال اینها را از اين جنبه باز گذاشته است. شما نبايد ساده‌لوح باشيد.

يکي از صحنه‌ها آمدن دجّال است. شما با چه مي‏خواهي از فتنة دجّال عبور کني؟‌ با چه مي‏خواهي از کَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً عبور کني؟ در مباحث قبل هم عرض کرديم که قوانين دخاني در عالم مادّي، جاري مي‏شود، قوانين برزخي در عالم مادّي جاري مي‏شود. هر جا فرار کني، بلافاصله دشمن‌ها پيدايت مي‏کنند‌ و شديداً اذيّتتان مي‏کنند. با چه مي‏خواهي خودت را حفظ کني؟ در هر کنجي که بخزي، از آن کنج شما را بيرون مي‏کشند و در ملأ عام مي‌آورند و مورد مضحکه و آزار قرار مي‏دهند. در احاديث بخوان که سفياني وقتي بيايد، چه کار مي‏کند؟‌

هر کس اسمش محمّد باشد، هر کسي اسمش علي باشد، هر کس اسمش فاطمه باشد، هر کسي اسمش يکي از اسامي اهل‎بيت(ع) باشد، با جنايت، او را مي‏کشد. بشنود که فلاني شيعه است؛ حتّي اگر احتمال بر اين باشد که فلان شخص در فلان مکان شيعه است، مي‏روند، مي‌گردند، پيدايش مي‏کنند و مي‌آورند در ملأ عام و با جنايت او را مي‏کشند! شما انتظار ظهور امام زمان(عج) را تا يک هفتة آينده داريد؟ در همان يک هفته چگونه مي‏خواهيد از دست سفياني نجات پيدا کنيد؟ شايد بگوييد که پنهان مي‏شوم. عزيز من! در فضايي که قوانين دخاني و برزخي جاري شد، در عالم مادّي پنهان شدن معنا ندارد. شما داري با توجّه به اين قوانين رايج در زمان حال فکر مي‏کني. مي‏گويي خب، پنهان مي‏شوم، سکوت مي‏کنم. ببينيد! هيچ کسي رهايي ندارد. تمام افراد بايد وارد فتنه‌ها شوند. تمام افراد بايد هم از فتنة دجّال و هم از فتنة سفياني را عبور کنند. بسياري از خوبان در اين فتنه‌ها ريزش مي‏کنند و علاوه بر اين دو فتنه، «عَذاباً مِنْ فَوْقِکُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِکُم»،5 يعني جاري شدن قوانين دخاني و قوانين برزخي در عالم مادّي، هيچ‌کسي رهایی ندارد. اگر يک نفر در آن فضاي قبل از ظهور رهایی داشته باشد، بدانيد که صحنه‌پردازان وقايع قبل از ظهور کارشان را درست انجام نداده‏اند. پس اينکه احتمال رهايي از فتنه‏ها هست، اين را از ذهنتان خارج کنيد. يک درصد هم احتمال ندارد کسي از فتنه‌ها رهایی پيدا کند و به استناد قرآن «وَ إِنْ مِنْکُمْ إِلاَّ وارِدُها».

هيچ‌کدام از انسان‌ها نيستند؛ مگر اينکه وارد جهنّم فتنه‌ها مي‏شوند. آنهايي که به سلامت بتوانند از اين جهنّم فتنه‌ها عبور کنند، به بهشت حکومت حقّه مي‌رسند. همين ماجرا در قيامت ظاهرتر مي‌شود. پس از قيامت وقتي که به حساب و کتاب رسيدگي مي‌شود، گفته مي‌شود که حالا از روي پل صراط عبور کنيد. پل صراط از کجا مي‌گذرد؟ از درون جهنّم؛ نه از روي جهنّم. پل صراط از درون جهنّم مي‌گذرد. تمام خلايقي که مي‌خواهند به سمت بهشت بروند، بايد از روي پل صراط عبور کنند، بايد از درون جهنّم حرکت کنند «وَ إِنْ مِنْکُمْ إِلاَّ وارِدُها». اين آيه، هم در مورد جهنّم قيامتي است و هم در مورد جهنّم قبل از ظهور. جهنّم قبل از بهشت حکومت حقّه، از جهنّم اخروي که ظهور بيشتر جهنّم فتنه‌هاي قبل از ظهور است - قبل از حکومت امام زمان(عج) است - فقط و فقط شيعيان مي‏توانند عبور کنند. شايد بگوييد که پيروان اديان ديگر چه؟ پيروان اديان ديگر به واسطة پيغمبرشان شيعة اهل‎بيت(ع) هستند تا آن زماني که با اسلام آشنا نشده‌اند، اگر واقعاً از پيغمبرشان پيروي کنند - نه پيروي دروغي و نه پيروي انحرافي - در آن صورت شيعه حساب مي‏شوند. ابراهيم(ع) شيعة اهل‎بيت(ع) است. هر کسي شيعة ابراهيم باشد، يعني به واسطة ابراهيم(ع)، شيعة اهل‎بيت(ع) است؛ به شرطي که واقعاًً شيعة ابراهيم(ع) باشد؛ حالا به اندازة وسعشان «لا يُکَلِّفُ اللهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها»

از موجودات دخاني ديگر، يأجوج و مأجوج هستند که قومي خطرناکند و در زمين دوم زندگي مي‌کنند.

زمين‌ها مثل عوالم، درون هم نيست؛ بلکه طبقه طبقه است.

زمين اوّل همين زمين مادّي است و زمين دوم تا هفتم، زمين‌هاي دخاني است.

در زمان ذوالقرنين قوم يأجوج و مأجوج، انسان‌ها را بسيار اذيّت مي‌کردند. براي همين حضرت ذوالقرنين، سدّي بين زمين اوّل و دوم زد و مانع آمدن آنها به زمين دوم شد. اين سد تا حوالي ظهور شکسته مي‌شود و زمين از هجوم يأجوج و مأجوج، پر از ظلم و جور مي‌شود.

«حَتّي إِذا فُتِحَتْ يَأْجُوجُ وَ مَأْجُوجُ وَ هُمْ مِنْ کُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ؛6

تا آن زمان که يأجوج و مأجوج گشوده شوند و آنها از هر محلّ مرتفعي به سرعت عبور مي‏کنند.»

«قالَ هذا رَحْمَةٌ مِنْ رَبّي فَإِذا جاءَ وَعْدُ رَبّي جَعَلَهُ دَکّاءَ وَ کانَ وَعْدُ رَبّي حَقًّا؛7

(آنگاه) گفت: «اين از رحمت پروردگار من است! امّا هنگامي که وعدة پروردگارم فرا رسد، آن را در هم مي‏کوبد و وعدة پروردگارم حق است!»

از حوالي ظهور امام زمان(عج) تا پايان دنيا، دنيا تا حدّ برزخ رفعت داده شود، ابتدا فرمول‌هاي دخاني در دنيا اعمال مي‌شود و سپس فرمول‌هاي برزخي اعمال مي‌گردد.

اين مطلب در مورد احاديث ظهور بخش دخان يا همان نيروهاي عوالم ديگر که سوره‌اي به همين نام در قران آمده، تطبيق دارد؛ چنان‌که امام محمّد باقر(ع) مي‌فرمايند: «مهدي(عج) ظهور نمي‌کند؛ مگر در جنگ با نيروهاي دخاني.» يا حديثي ديگر منسوب از امام صادق(ع) که فرمودند: «به خدا قسم! در آخرالزّمان شما نيروهاي دخاني يا شياطين را با چشم خواهيد ديد.» يکي از شاگردان از ايشان پرسيد: آيا اين امر به کنايه است؟ ايشان فرمودند: «به خدا هرگز! شما آنان را بسان خانواده‌هاي خود خواهيد ديد.»

پی‌نوشت‌ها: