ژنرال‌های جنگ نرم (۱۱) : دیوید ورمسر

دیوید ورمسر یک متخصّص سیاست‌گذاری خارجی است که در «سوئیس» متولّد شده. وی به عنوان مشاور ارشد دیک چنی، دستیار ویژة جان بولتون در «وزارت خارجه» و کارشناس تحقیقاتی در امور خاورمیانه در «مؤسّسة امریکن اینترپرایز» فعّالیت کرده است. وی به عنوان ستوان اطّلاعات در «نیروی ذخیرة دریایی» ایالات متّحده خدمت کرده است.

ورمسر دارای دکتری روابط بین‌الملل از دانشگاه جان هاپکینز1 و دارای سوابق علمی، اجرایی زیر بوده است:

• عضو پیشین هیئت مدیرة کمیتة «آمریکایی برای لبنان آزاد»؛2

• عضو پیشین تحقیقاتی و مدیر برنامه‌های مطالعاتی خاورمیانه در مؤسّسة اینترپرایز؛

• امضاکنندة گزارش گروه مطالعاتی لبنان3 در سال ۲۰۰۰م.؛

• مدیر برنامه‌های تحقیقاتی سیاسی و استراتژیک در مؤسّسة «مطالعات سیاسی و استراتژیک پیشرفته»؛4

• مدیر کمک هزینه‌های سازمانی مؤسّسة «مطالعات خاورنزدیک واشینگتن»5 بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۶م.؛

• عضو گروه مطالعاتی لبنان در «اتاق فکر خاورمیانه».6

مشاغل دولتی او نیز به قرار زیر است:

• مشاور پیشین در امور خاورمیانه در دفتر معاون ریاست جمهوری وقت، بین سال‌های ۲۰۰۳ تا 2007م.

• مشاور مخصوص معاون رئیس‌جمهور در کنترل تسلیحات و امنیت بین‌المللی بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳م.؛

• مدیر پروژه در مؤسّسة آمریکایی «صلح»،7 بین سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۴م.

وی یکی از مشهورترین افرادی بود که در تهیّة گزارش سال ۱۹۹۶م. با عنوان «تحلیلی شفّاف: استراتژی جدید برای ایمن‌سازی منطقه» نقش داشت. این گزارش برای بنیامین نتانیاهو تهیّه شده بود و از حملاتی پیش‌دستانه علیه «ایران» و «سوریه»، برکناری صدّام حسین و دست کشیدن از مذاکرات سنّتی «زمین در مقابل صلح» بين رژیم «اسرائیل» و «فلسطین»، حمایت می‌کرد.8

دیوید ورمسر، محقّقی است که روابط محکمی با برخی از مؤسّسات سیاسی نومحافظه‌کاران داشته و از سال ۲۰۰۳م. تا اواسط سال ۲۰۰۷م. به عنوان مشاور پیشین امور خاورمیانه دیک چنی،9 مشغول به کار بوده است. وی قبلاً نیز به عنوان دستیار جان بولتون10 - که بعدها نمایندة ویژة ایالات متّحده در امور کنترل تسلیحات و امنیت بین‌المللی شد - کار می‌کرد. در آن هنگام، سرویس خبری «اینتر پرس»11 گزارش کرد: به رغم سقوط سهمگین، باور عمومی در توانایی بوش در ادارة «عراق» پس از جنگ و وخامت اوضاع در این کشور و ارتباط ورمسر با تلاش‌های گروه‌های دست راستی برای گسترش مداخلات ایالات متّحده در خاورمیانه، از جمله عراق، برخی ناظران انتصاب وی در دفتر دیک چنی در آن زمان را نشانه‌ای از تداوم قدرت نومحافظه‌کاران در دولت جورج بوش، دانستند.

تصميم ورمسر برای ترک دولت، ابتدا توسط برخی از وبلاگ نویس‌ها در اواخر ماه ژوئن سال ۲۰۰۷م. منتشر شد. رابرت دریفوس12 در بیست و چهارم ژوئن سال ۲۰۰۷م. در «هافینگتون پست»13 نوشت:

منابع متعدّدی اطمینان داده‌اند که ورمسر، دولت را به خاطر پذیرش سمتی در یک مؤسّسه، به عنوان کارشناس ریسک‌پذیری، ترک خواهد کرد. دریفوس همچنین در این مقاله افزوده بود: کنار رفتن ورمسر، آخرین حلقه از جدا شدن نومحافظه‌کاران از دولت جورج بوش از سال ۲۰۰۵م. است. از جمله محافظه‌کارانی که از دولت جورج بوش جدا شده بودند، می‌توان از لوییس لیبی،14 پل ولفوويتز،15 داگلاس فيث،16 جان بولتون، روبرت جوزف17 و جی.دی کروچ18 نام برد؛ ضمن اینکه ریچارد پرل19 نیز زودتر تحت فشار هیئت سیاست‌گذاری «وزارت دفاع» استعفا کرده بود و الیزابت چنی20 - دختر دیک چنی - دفتر امور خاور نزدیک وزارت خارجة آمریکا را تابستان گذشته ترک کرد. استیون گلمونز21 - که ورمسر را یکی از اعضای نومحافظه‌کار ویژة دفتر معاون ریاست جمهوری می‌نامد - در وبلاگ خود در «واشینگتن نت»22 در بیست و چهارم ژوئیة سال ۲۰۰۷م. نوشت: یکی از دوستان نزدیک ورمسر که هنوز برای جورج بوش کار می‌کند، به من اطّلاع داد که ورمسر مدّتی است به دنبال شغل جدیدی

می‌گردد؛ همان چیزی که در اصل، باعث شد تا وی بخشی از اطّلاعات خود را با من در میان گذارد و من آن را منتشر کرده و «نیویورک تایمز»، جو کلاین و دیگران به اثبات آن کمک کردند. بنا به گفتة این منبع، مقالة نیویورک تایمز به طور طعنه‌آمیزی موجب شد تا این شرکت مشاوره‌ای برای به دست آوردن ورمسر، با مشقّت بیشتری روبه‌رو شود.23

كلمون به مقالة نیویورک تایمز در تاریخ دوم ژوئن سال ۲۰۰۷م. تحت عنوان «رايس، گفت‌وگوی خصمانه علیه ایران را کاهش می‌دهد» استناد می‌کند. این مقاله گزارشی دربارة تلاش‌های کاندولیزا رایس، وزیر خارجة وقت آمریکا، جهت به حدّاقل رساندن هرگونه احساس شکاف در دولت بوش در مورد مسائل ایران بود. این تلاش‌ها به ویژه پس از انتشار هشدار رئیس گروه مراقبت فعّالیت‌های هسته‌ای «سازمان ملل متّحد»24 دربارة آنچه وی تلاش دیوانگان برای اقدام نظامی بر ضدّ «تهران» خواند، افزایش یافت. یکی از این دیوانگان که در مقالة نیویورک تایمز از وی نام برده شده، ورمسر است که بنا بر گزارش این روزنامه، سخنان ستیزه‌جویانة زیادی در مورد ایران به دیگران، اظهار و حتّی به دیپلمات‌های اروپایی نیز هشدار داده بود؛ طوری‌که برخی از این دیپلمات‌ها بیم آن داشتند که منازعه بر سر برنامة هسته‌ای ایران، به تصمیم دولت بوش جهت توسّل به زور علیه این کشور بیانجامد.25

ورمسر یک نظریّه‌پرداز حامی اسرائیل است که مدّت مدیدی طرفدار سرنگونی حکومت صدّام حسین بود و قبل از پیوستن به دولت جورج بوش، برای تعدادی از گروه‌های سیاسی صاحب نفوذ، مانند مؤسّسة آمریکایی «اینترپرایز»، مؤسّسة «مطالعات خاور نزدیک واشینگتن» و مؤسّسة «مطالعات سیاسی و استراتژیک پیشرفته» کار کرده است. میراف ورمسر،26 همسر وی نیز مدیر «مرکز سیاست خاور نزدیک» مؤسّسة دست‌راستی هودسون27 است.28

ورمسر هنگامی که در مؤسّسة «مطالعات سیاسی و استراتژیک پیشرفته» به سر می‌برد، در سال ۱۹۹۶م. در تهیّة گزارشی دربارة روی کار آمدن دولتی تحت رهبری «حزب لیکود» در اسرائیل، با گروه مطالعاتی این مؤسّسه به مشارکت پرداخت. حزب لیکود با نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو که خواهان متوقّف نمودن گفت‌وگوهای صلح بود، به تازگی قدرت را در اسرائیل به دست گرفته بود. این گزارش راهبردهایی جهت ترسیم دوبارة نقشة خاورمیانه ارائه می‌کرد. در میان این پیشنهادات استدلال شده بود که سرنگون ساختن صدّام حسین از قدرت در عراق - از اهداف استراتژیک و کلیدی اسرائیل - حقّ مشروع کشور صهیونیستی به شمار می‌آید. این گزارش، تحت عنوان «تحلیلی شفّاف: استراتژی جدید برای ایمن‌سازی منطقه»29 که توسط فیث، پرل و میراف ورمسر به صورت مشترک تألیف شده بود، پیشنهاد می‌کرد تا تهديدات منطقه‌ای، ضمن همکاری نزدیک با «ترکیه» و «اردن»، محاصره، بی‌ثبات و سرنگون شوند و از نیروهای اسرائیل مستقرّ در لبنان برای حمله به اهداف نظامی سوریه در لبنان استفاده شود و در صورت ناکافی بودن این حرکت، اسرائیل باید به تعدادی از اهداف انتخاب‌شده در خاک سوریه حمله کند. علاوه بر این، اسرائیل حتّی می‌تواند حیطة استراتژیک خود را با همکاری ترکیه و اردن، با تضعیف، محاصره و سرنگونی حکومت سوریه شکل بخشد. این عمل سبب ایجاد اتّحادی طبیعی میان اسرائیل، اردن، عراق و ترکیه خواهد شد که سوریه را تحت فشار قرار داده و آن را از «شبه جزیرة عربستان» جدا خواهد کرد و پیش‌درآمد ترسیم دوبارة نقشة خاورمیانه خواهد بود که می‌تواند تمامیت ارضی سوریه را به مخاطره اندازد.30 ورمسر در سال ۱۹۹۹م. کتابی با عنوان «متّحدان دیکتاتور: ناتوانی آمریکا در شکست صدّام حسین» را تألیف و در آن، استدلال می‌کرد که سیاست‌های کلینتون در عراق برای محاصرة این کشور، شکست خورده است. در مقدّمة این کتاب آمده است:

هفت سال پس از جنگ «خلیج فارس»، رژیم صدّام تغییری نکرده و حتّی قدرت وی نیز افزون‌تر شده است؛ موقعیت دیپلماتیک وی در حال بهبود بوده؛ طوری‌که اعتماد به رهبری آمریکا در میان مّتحدان این کشور کاهش یافته و جایگاه آمریکا برای حلّ و فصل مسائل نزد رقبا تضعیف شده است. اگر تحریم‌ها مؤثّر بودند، می‌توانستند از دست‌یابی رژیم صدّام به بسیاری از مواد و تکنولوژی‌های مهم و حسّاس جلوگیری کرده و برنامة متعارف نظامی وی را نیز تضعیف کنند؛ ولی این تحریم‌ها ناکارآمد بوده‌اند؛ در صورتی‌که عملیات بازرسی و نظارت ضروری به منظور افشا و نابود‌سازی برنامة تسلیحات کشتار جمعی صدّام و ایجاد مانع در سر راه وی، جهت دست‌یابی به آن، با موانع جدّی روبه‌رو شده است. ائتلاف برای محاصرة صدّام لرزان بوده و در خطر فروپاشی قرار دارد.

وی در ادامه می‌افزاید: ایالات متّحده ممکن است که جنگ خلیج فارس را برده باشد، ولی ما به سرعت در حال از دست دادن قسمت عمدة این جنگ هستیم.

کسانی که ورمسر در قسمت تقدیر و تشکّر کتاب خود از آنها نام برده، شامل نومحافظه‌کاران حامی اسرائیل و افراد دیگری، نظیر ریچارد پرل، مایکل لدین، داگلاس فيث، جیمز وولسی،31 هرولد رود32 و احمد چلپی است.

ورمسر در سال ۲۰۰۰م. در تهیّة سند راهبردی که توسط «انجمن خاورمیانه» متعلّق به دانیل پاییز33 و کمیتة لبنان آزاد تحت نظر زیاد عبدالنّور34 - از حامیان دخالت هرچه بیشتر ایالات متّحده در لبنان - منتشر گردید، مشارکت داشت.35 این سند با عنوان «نقش ایالات متّحده در پایان بخشیدن به اشغالگری سوریه در لبنان»36 از آمریکا می‌خواهد تا سوریه را از خاک لبنان بیرون رانده و سلاح‌های کشتار جمعی ادّعا شده در مورد این کشور را نابود سازد. همچنین در آن استدلال شده بود که حاکمیت سوریه در لبنان، در تضادّ مستقیم با منافع آمریکا است و از ایالات متّحده به خاطر درگیری به جای رویارویی با این رژیم، انتقاد شده بود. در میان کسانی که این سند را امضا کرده بودند، چهره‌هایی دیده می شدند که سریعاً به شخصیت‌های دولت بوش تبدیل شدند؛ از جمله: الیوت آبرامز،37 فيث، مایکل روبین38 و پائولا دوبریانسکی،39 معاون دمکراسی و امور بین‌المللی وزارت خارجه آمریکا، کرک پاتریک،40 لدین و فرانک گافنی.41 ورمسر در ضمن انجام وظیفه در دولت بوش، در ارائة تعدادی از پیشنهادات و انجام فعّالیت‌های سیاسی مناقشه‌برانگیز نیز دخالت داشت. بنا به گزارش نیویورک، ورمسر و مایکل مالوف،42 تحلیل‌گر سیاسی کهنه‌کار از اعضای واحد اطّلاعاتی «پنتاگون» بودند که توسط فیث پس از یازدهم سپتامبر، جهت کمک به تهیّة سندی فوق محرمانه گرد هم آمدند. این سند جهت اظهار تأسّف از نداشتن اهداف مشخّص در «افغانستان» و پیشنهاد نگاه به دیگر نقاط جهان، از جمله عراق و «آمریکای لاتین» جهت پربار ساختن لیست اهداف تروریسم تنظيم شد.

بنا به گزارش کمیسیون یازدهم سپتامبر، این یادداشت خواستار حمله به اهدافی خارج از خاورمیانه یا حمله به اهدافي غير از «القاعده»، مانند عراق در طرح حملة اوّلیه شده بود. نیوزویک نوشت: مالوف و ورمسر ارتباط نزدیکی میان گروه‌های تروریست بین‌المللی که «سیا» و دیگر آژانس‌های اطّلاعاتی در مورد آن به تحقیق نپرداخته‌اند، می‌دیدند. آنان استدلال می‌کردند که یک حمله به تروریست‌ها در آمریکای جنوبی - برای مثال، منطقة دورافتاده‌ای در مرز «پاراگوئه»، «آرژانتین» و «برزیل» که سازمان‌های اطّلاعاتی عقیده داشتند «حزب‌الله» تحت حمایت ایران در آنجا حضور دارد - تأثیراتی [بازدارنده] بر دیگر عملیات‌های تروریستی خواهد داشت. این پیشنهادات میان مشاوران ارشد سیاست خارجی دست به دست می‌شد؛ ولی مقامات «کاخ سفید» نسبت به آن، با احتیاط نگریسته و هیچ وقت

آنها را به کار نبردند.43

ورمسر یکی از نومحافظه‌کارانی بود که در دولت بوش در تحقیقات مربوط به افشای هویّت والری پلیم، مأمور مخفی سازمان سیا، مورد بازجویی قرار گرفت. موضوع بازجویی، احتمال نشت اطّلاعات طبقه‌بندی شده از سوی این افراد به احمد چلبی و همچنین «آیپک» (لابی اسرائیل) بود.

در همین‌باره، «واشینگتن‌پست» گزارش داد: بازرسان، خصوصاً در مورد گروهی از نومحافظه‌کاران در مسائل دفاعی، از جمله فیث، پل ولفوویتز [معاون وزیر دفاع]، هرولد رود [کارشناس مسائل ایران و عراق] و دیگران در «پنتاگون»، به تحقیق پرداختند. به گفتة منابعی که در این پرونده دخیل بوده یا به آن آشنایی داشتند، عوامل «اف.بی.آی» همچنین از مقامات جاری در مورد ریچارد پرل - عضو هیئت دفاعی - و دیوید ورمسر - کارشناس مسائل ایران و دستیار معاون امور امنیت ملّی دفتر چنی - بازجویی کردند.

تنها فردی که در رسوایی پلیم گیت در اواسط سال ۲۰۰۷م. گناهکار شناخته شد، لیبی - رئیس پیشین دفتر دیک چنی بود که در اوایل ماه مارس ۲۰۰۷م. به بازرسان دولتی در تحقیقاتشان دربارة افشای هویت والری پلیم، دروغ گفته بود.44

در سپتامبر ۲۰۰۷م.، هفته‌نامة «نیوزویک» گزارش داد: دیوید ورمسر، چند ماه پیش به گروه کوچکی گفته بود که دیک چنی قصد دارد از اسرائیل بخواهد که به تأسیسات هسته‌ای ایران در «نطنز»، حمله کند.45 میراف ورمسر، همسر وی، به «نیوزویک» گفته بود که این ادّعا نادرست است.46

پی‌نوشت‌ها: