سبک زندگي مدرن،بزرگترين حجاب عصرظهور

مقدّمه

عصر ظهور، عصر ويژه‌اي است که همة تلاش انبياء‌ و اوصياي آنها و اولياي ‌الهي، معطوف به آن عصر بوده و محور تحقّق آن دوران هم، وجود مقدّس حضرت بقية‌الله(ع) و خليفة تامّ خداست و ما همة مهمان اين سفره هستيم.

انتظار يک عمل در عرض ساير اعمال نيست؛ بلکه يک رويکرد جاري در همة زندگي ماست و بايد همة ابعاد زندگي را بپوشاند.

انتظار، رويکرد ارتقای توحيد، ولايت و شريعت در جامعه است

انتظاري که ما بايد دنبال کنيم، يک انتظار صرفاً با رويکرد فقهي نيست. برخي گاه دين را در فقه احکام خلاصه مي‌کنند و مي‌گويند اگر حکومتي ديني باشد، بايد احکام شريعت، عملي شود. اين حرف، درست است و حکومت ديني هم بايد حکومتي باشد که در آن، احکام و فروع، اقامه شوند؛

«الَّذينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ لِلهِ عاقِبَةُ الْأُمُور؛1

همان كسانی كه چون در زمين به آنان توانايی دهيم، نماز برپا می‌دارند و زكات می‏دهند و به كارهای پسنديده وامی‌دارند و از كارهای ناپسند باز می دارند و فرجام همه كارها از آن خداست.»

ولي اين کافي نيست؛ چون دين، خلاصه در فروع و احکام و شريعت نمي‌شود؛ بلکه باطن دين، ولايت حقّه‌ای است که وقتي محقّق شد، همة خيرات و اخلاق کريمه، ساري و جاري خواهند شد و شريعت، اقامه شده و جامعه، زنده به حيات طيّبه مي‌شود و بالاتر از آن، حقيقت توحيد محقّق مي‌شود. لذا مأموريت اصلي حکومت ديني، اقامة توحيد است و بعد هم اقامة ولايت است (که طريق تحقّق و ادامة توحيد است) و در ادامه، به جريان شريعت مي‌رسد. انبياء هم وقتي مي‌آمدند، آغاز دعوتشان به شرايع نبوده، به «قُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ تُفْلِحُوا» بوده است؛ گرچه بعداً همين توحيد را تفصيل مي‌دادند. اين شرايع هم چيزي جز توحيد نيست؛ يعني نماز و روزه و حجّ و زکات و به طور کلّي، انجام محرّمات و ترک

واجبات، چيزي جز مناسک بندگي و مناسک توحيد نيست.

بر اين اساس، رويکرد ما به حکومت ديني و به دورة ظهور، نبايد صرفاً يک رويکرد فقهي باشد؛ بلکه بايد اصول و فروع را با هم ببينيم؛ مثلاً ما وقتي مي‌خواهيم يک حکومت ديني را ارزيابي کنيم که آيا توفيق داشته است يا خير، بايد ببينيم که چقدر موازنة قدرت را به نفع اسلام تغيير داده و پرچم اسلام را در عالم برافراشته و ياد خداي متعال و مکتب اهل‌بيت(ع) را احيا کرده است و در ادامه، تحقّق يا عدم تحقّق فروع را هم ارزيابي کنيم؛ چون اگر حکومتي ديني باشد، حتماً بايد آرام آرام مجاري تحقّق احکام را هم فراهم کند. در رويکرد انتظار، بايد دنبال جامعة منتظري باشيم که در آن، هم اصول و هم فروع رشد کرده باشد. جامعة ديني و جامعة منتظر، جامع و دربردارندة توحيد، ولايت و شريعت است؛ يعني جامعة منتظر، جامعة توحيدي و ولايي و فقهي است.

انتظار، يعني نصرت جمعي و تاريخي امام(عج) در بناي کاخ عظيم ظهور

رويکرد انتظار نبايد صرفاً رويکرد فردي باشد. انتظار بايد يک رويکرد جمعي باشد و حقيقت جمعي ما يک حقيقت منتظر باشد؛ يعني بايد اجتماع قلوب بر مطالبة ظهور واقع شود؛ نه اينکه صرفاً افراد (به صورت جزاير مستقل) بخواهند منتظر باشند. ما جامعة منتظر مي‌خواهيم؛ نه صرفاً فرد منتظر و بلکه انتظار بايد يک انتظار تاريخي باشد؛ يعني انتظار، يک پرستش تاريخي و عبادت تاريخي است که همة ما در آن، نقش ايفا مي‌کنيم.

بناي عصر ظهور، بنايي نيست که يک نسل بتواند آن را اقامه‌اش کند. نسل‌ها مي‌آيند هر کدام يک سنگ بنايي مي‌گذارند و سپس، معماري مي‌شود و در عصر ظهور به وسيلة حضرت، تام و تمام مي‌شود:

«وَ اللهُ مُتِمُّ نُورِهِ؛2

خدا نور خود را كامل خواهد گردانيد.»

همة انبياء و همة معصومان(ع) و بلکه همة آحاد جامعة موحّدان، در اين عبادت عظيم شريک هستند؛ يعني همه به اندازة خودشان مي‌خواهند کاري کنند که آن دولت اقامه شود. البتّه پيداست سهم اصلي، از آنِ امام(ع) است؛ ولي به اندازه‌اي که به ما مشارکت دادند، مي‌توانيم در اين بناي رفيع کاخ عصر ظهور حضور داشته باشيم. بناي عظيم عصر ظهور که کاخ رفيع عبادت است و توحيد در آن محقّق مي‌شود، بنايي است که همة تاريخ در آن مشارکت دارند و هم‌افزايي مي‌کنند. انسان و جامعة منتظر، آن انسان و جامعه‌اي است که سهم خود را در بناي تاريخي عصر ظهور ايفا مي‌کند و يک عبادت مشاع تاريخي و هم‌دلي، هم‌فکري و همکاري بزرگ يک جبهة عظيم تاريخي را رقم مي‌زند؛ در اين جبهه، همه در ثواب هم شريک هستند و کار هم را دوست دارند و دشمنان را طرد و لعن مي‌کنند.

اين تاريخ عظيمي که به سمت ظهور دارد حرکت مي‌کند، پرچم‌داراني دارد که پرچم‌داران تاريخي هستند؛ يعني مربوط به يک دوران نيستند؛ مثل انبيای اولوالعزم(ع) و ائمّة هدی(ع) که يک دوران تاريخي را معماري مي‌کنند و به سمت ظهور، سوق مي‌دهند. بنابراين، افعالي که معطوف به عصر ظهور انجام مي‌گيرد، يکسان نيستند؛ يک سري افعال، مثل عاشورا، تاريخ‌ساز هستند؛ يک سري افعال، در مقياس رهبري اجتماعي است که يک سهم از مديريت و ولايت حقّة تاريخي است. سهم عدّه‌اي هم پايين‌تر است و به اندازة خودشان، در اين عبادت تاريخي شريک هستند. در اين حرکت تاريخي، انسان‌ها در عبادت معصوم(ع) شريک مي‌شوند. يکي از بزرگان مي‌فرمود: آن چيزي که اصحاب سيّدالشّهداء(ع) را خيلي ممتاز کرده، اين است که آنها با امام حسين(ع) در اين فعل عظيم شريک شدند:

«السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَوْلِيَاءَ اللهِ وَ أَحِبَّاءَهُ السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَصْفِيَاءَ اللهِ وَ أَوِدَّاءَهُ السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَنْصَارَ دِينِ اللهِ؛3

سلام بر شما ای اوليای خدا و عاشقانش! سلام بر شما اي برگزيدگان خدا و دوستانش! سلام بر شما ای ياران دين خدا!»

در دعاي «عهد» هم آمده است:

«اللّـهُمَّ اجْعَلْني مِنْ اَنْصارِهِ وَ اَعْوانِهِ؛

خدايا! مرا از ياران و مددكاران و دفاع‌كنندگان از او قرار ده.»

پس، ما مي‌توانيم يک کاري بکنيم که ناصر حضرت در بناي دوران عصر ظهور شويم. انتظار يعني نصرت حضرت در اقامة عصر ظهور.

تاريخي بودن عصر ظهور و تاريخي بودن حجاب عصر ظهور

تحقّق عصر ظهور موانعي دارد؛ همان‌گونه که خود عصر ظهور يک بناي رفيع

تاريخي است، مانع آن هم يک بناي تاريخي است. حجاب عصر ظهور، يک حجاب ساده نيست. «قرآن» همان‌طور که اصل ظهور را با شکوه و عظمت بيان مي‌کند، مقابل آن را هم، يک تفرعن پيچيده مي‌داند:

«وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ...؛4

و بدين‌گونه برای هر پيامبری، دشمنی از شيطان‌های انس و جن برگماشتيم...»

حضرت، شياطين انسي و جنّي‌ای داشتند که به فرمودة خودشان، کارهاي حضرت را رصد مي‌کردند و محورشان خود ابليس است. اينها مي‌خواستند مردم را از اطراف معصومان(ع) پراکنده کنند:

«لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقيم‏؛5

حتماً بر سر راه راست تو خواهم نشست.»

پس دستگاه باطل و حجاب عصر ظهور را يک حجاب ساده نبينيم. اين حجاب، هماني است که در قرآن از آن تعبير مي‌شود به:

«أَوْ كَظُلُماتٍ في‏ بَحْرٍ لُجِّيٍّ يَغْشاهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ سَحابٌ ظُلُماتٌ بَعْضُها فَوْقَ بَعْضٍ...؛6

يا [كارهايشان] مانند تاريكي‌هايی است كه در دريايی ژرف بوده كه موجی آن را می‌پوشاند [و] روی آن موجی [ديگر] است [و] بالای آن ابری است، تاريكي‌هايی است كه بعضی بر روی بعضی قرار گرفته است.»

اين طرف، آية نور است و آن طرف، آية ظلمات.

البتّه در عين اينکه قرآن، اين دستگاه را خيلي وسيع و گسترده مطرح مي‌کند و دورانش را هم خيلي تاريخي‌تر و طولاني‌تر از اين دنيا (و از ماجراي درگيري جهل با عقل و شش هزار سال عبادت ابليس) معرفي مي‌کند، جبهة باطل را در مقابل اولياي الهي، خيلي کوچک مي‌داند؛ در مجموع با همة وسعت، با همة گستردگي، با همة شيطنت و ملعنتي که دستگاه باطل دارد، قرآن مي‌فرمايد:

«فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً؛7

امّا كف بيرون‌افتاده از ميان می‌رود.»

گاهي از آن تعبير مي‌کند به:

«لِيُطْفِؤُا نُورَ اللهِ بِأَفْواهِهِمْ؛8

می‌خواهند نور خدا را با دهان خود خاموش كنند... .»

يا:

«إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا؛9

آری. باطل همواره نابودشدنی است.»

يا:

«إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا؛10

نيرنگ شيطان [در نهايت] ضعيف است.»

يعني همة شيطنت‌هاي دستگاه فراعنه، در مقابل تدبير اوليای حق و در مقابل اميرالمؤمنين(ع) (نه در مقابل ما) هيچ است و ما بايد براي رهايي از فتنه‌هاي طواغيت، به اين آستان پناه ببريم؛ «اِنَّما مَثَلُ اَهْلِ بَيْتی فيكُمْ كَمَثَل سَفينَةِ نوحٍ(ع) مَنْ دَخَلَها نَجا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْها غَرِقَ؛11

مَثَل اهل بیت من در میان شما کشتی نوح است؛ هرکس به این کشتی داخل شود، نجات می‌یابد و هرکس جا بماند، غرق می‌شود.»

در مقابل اين فتنه‌هاي عظيم، يک پناهگاه بيشتر نيست: «إنَّ الُحُسَين مِصباحُ الهُدي وَ سَفينهُ النَّجاة» عبور از اين درياي موّاج طوفاني ظلماني، با اين کشتي و با اين چراغ ممکن است.

سبک زندگي مدرن، بزرگترين حجاب و مانع رويکرد انتظار

حجاب امروز در مقابل اسلام و عصر ظهور، حجاب مدرنيته است. مدرنيته، بزرگترين و پيچيده‌ترين حجاب معاصر در مقابل حقيقت ولايت حقّه است؛ يعني تجمّع شيطنت‌ها و ملعنت‌هاي تاريخي است که به اين جريان تبديل شده است. مدرنيته به صراحت از نفي خدا و زندگي بي‌خدا صحبت مي‌کند و تمدّني است که بين زندگي و بندگي تفکيک کرده است؛ يعني بندگي را محو کرده و براي زندگي بشر از روزي که متولّد مي‌شود تا روزي که مي‌ميرد، برنامه ريخته است و بلکه براي قبل از تولّد تا بعد از مرگ هم برنامه دارد.

اين تمدّن، مدل‌هاي پيچيده‌اي براي ابعاد مختلف زندگي طرّاحي کرده است؛ مثلاً آن‌قدر تغذيه را پيچيده کرده‌اند که ده‌ها صنعت بزرگ، دانش‌هاي پيچيده و پشتيبان، از روانشناسي تا زيست‌شناسي تا جامعه‌شناسي تا هنر و علوم صنعتي را به خدمت مي‌گيرند تا نظام تغذية بشر را ساماندهي کنند. هنر را در تغذيه ضرب کردند و هنر ايجاد اشتها درست شد. بعد رابطة اين الگوي تغذيه را با الگوي تفريح ملاحظه مي‌کنند و همچنين تناسب بين اشتغال و تغذيه را هم مي‌بينند؛ مثلاً فست‌فودها را راه مي‌اندازند؛ در شهري که همه تک‌شغلي هستند و خانم‌ها بيشتر، خانه‌دار هستند، هيچ‌وقت فست‌فودها در آنجا رشد نمي‌کند؛ ولي وقتي همه چندشغله هستند و خانم‌ها، همه سر کار هستند، خب پيداست که فست‌فودها مشتري دارد.

کاري که اينها کرده‌اند، آن است که آرام‌آرام سبک‌هاي زندگي ساده را با دانش پشتيبان، با تکنولوژي پشتيبان، به يک الگوي پيچيدة همه‌جانبه تبديل کردند؛ مثلاً مسافرت را به صنعت پيچيدة توريسم تبديل کردند. الگوي پوشاک، الگوي مسکن، الگوي شهرسازي، الگوي تفريح، الگوي اشتغال، الگوي تحصيل، الگوي ازدواج و ساير الگوها هم همين روند را طي کرده است؛ يعني همه را پيچيده کردند و همة اين مجموعه‌هاي پيچيده را درون يک مجموعة بزرگتر پيچيده، هم‌افزا و هماهنگ کردند و نامش را الگوي توسعه گذاشتند و کشورها را به کشورهاي توسعه‌يافته، در حال توسعه و عقب‌مانده تقسيم کردند؛ يعني يک تحقير و تجليل هم پشت سر آن قرار دادند تا همة ملّت‌ها را دنبال سر خود راه بيندازند. آنها وقتي طرّاحي سبک زندگي را در مقياس الگوي توسعة فراگير مي‌کنند، اوّل اين سبک‌هاي ساده را به يک آئين پيچيده تبديل مي‌کنند و اين آئين‌هاي پيچيده را

در الگوهاي به هم‌پيوسته، در يک شبکة هم‌افزا قرار مي‌دهند؛ پشتيبان اين شبکه چيست؟ ايدئولوژي و فلسفة مادّي. معبرش کجاست؟ دنيا. در اين صورت، يک جامعة جهاني به وجود مي‌آيد که معبدش دنياست و دنياپرستي مي‌کند.

سکولاريزم، يعني همين؛ يعني تفکيک بندگي و زندگي؛ البتّه اصل بندگي، تعطيل‌شدني است. اگر بندگي خدا پذيرفته نشد، بندگي هوا و بندگي شيطان خواهد بود:

«أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ؛12

پس آيا ديدی كسی را كه هوس خويش را معبود خود قرار داده است؟»

وقتي زندگي را از بندگي جدا کرديد، مردم «عَبِيدُ النَّارِ» و بندة دنيا و بندة شيطان (که به ما گفته بودند مراقب باشید، بندة او نشوید «لاتَعبُدُ الشّيطان»13) مي‌شوند. وقتي باب اميرالمؤمنين(ع) را بستيد، شريک براي خدا درست مي‌شود و بت‌پرستي به پا مي‌شود:

«أَلَمْ تَرَ إِلَی الَّذِينَ بَدَّلُواْ نِعْمَةَ اللهِ كُفْرًا وَأَحَلُّواْ قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِ. جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا وَبِئْسَ الْقَرَارُ. وَجَعَلُواْ لِلهِ أَندَادًا لِّيُضِلُّواْ عَن سَبِيلِهِ؛14

آيا به كسانی كه [شكر] نعمت خدا را به كفر تبديل كردند و قوم خود را به سرای هلاكت درآوردند، ننگريستی؟! [در آن سرای هلاكت كه] جهنّم است [و] در آن وارد می‏شوند و چه بد قرارگاهی است! و برای خدا مانندهايی قرار دادند تا [مردم را] از راه او گمراه كنند. بگو: برخوردار شويد كه قطعاً بازگشت شما به سوی آتش است.»

جريان سکولاريست‌هاي مسلمان، بزرگترين انحراف دنياي اسلام

با توجّه به آنچه گفته شد، الگوي توسعة مدرن، پيچيده‌ترين لاية حجابي است که در مقابل اسلام و عصر ظهور توليد شده است و لذا به گمان ما در درون دنياي اسلام، اگر بخواهيم يک طبقة منحرف نام ببريم که حقيقتاً انحراف از اسلام و انحراف از عصر ظهور ايجاد مي‌کنند، سکولاريست‌هاي مسلمان هستند. سکولاريست‌هاي مسلمان امروز در کنار يهود و نواصب (که اين تمدّن روي دوش آنهاست) در مقابل عصر ظهور، صف‌آرايي کرده‌اند و جبهه‌اي عليه حق و اهل‌بيت(ع) به وجود آورده‌اند. اينها که دنبال جدا کردن زندگي از بندگي بودند و خودشان را روشنفکرترين طبقه به حساب مي‌آوردند، با وهّابي‌هاي مرتجع هم‌دست شده‌اند و عليه - به قول خودشان هلال شيعي - مشترکاً دست به اقدام مي‌زنند. هيچ انحرافي (انحراف از عصر ظهور) در دنياي اسلام بدتر از اشاعة جريان تجدّد و بازسازي و اصلاحات بر محور تجدّد (که فرهنگ و اخلاق کشور ما و دنياي اسلام را در اخلاق دنياپرستي غرب منحل مي‌کند) نيست. محور درگيري ما در حرکت به سمت ظهور، اينجاست.

پی‌نوشت‌ها: