ژنرال‌های جنگ نرم (12) :امانوئل اتولنگی

امانوئل اتولنگی، عضو ارشد «بنیاد دفاع از دمکراسی»، اندیشکدة منسوب به نومحافظه‌کاران در «واشینگتن» است. این بنیاد میزبان پروژه‌هایی، از جمله کمیتة خطر جاری1 می‌باشد که هدفش ایجاد این تصوّر است که غرب و آمریکا با تهدیدی از سوی اسلام‌گرایان رادیکال مواجه است.

حوزه‌های تخصّصی اتولنگی دربرگیرندة اسرائیل، مناقشة اعراب و اسرائیل، «ایران»، تروریسم و مسائل امنیتی، سیاست خارجی «ایتالیا»، سیاست خارجی «اتّحادیة اروپا» در زمینة «خاورمیانه» و روابط آن سوی «آتلانتیک» می‌باشد. در بیوگرافی وی در وب‌سایت این بنیاد آمده است: وی در رشتة مطالعات اسرائیل در حوزة مطالعات یهود و عبری در مرکزی در «آکسفورد» و نیز در مرکز خاورمیانه، کالج «سنت آنتونی» دانشگاه «آکسفورد»، به تدریس مشغول بوده است.2

آثار اتولنگی عموماً در حوزة سیاست‌های خاورمیانه‌ای می‌باشند. وی دیدگاه‌هایی هم‌سو با راست‌گرایان جنگ‌طلب اسرائیل دارد. در بحث «فلسطین»، وی حقوق بشری را که اسرائیل نقض می‌کند و منجر به انتقادات از آن رژیم می‌شود، نادیده گرفته و به جای آن، ترجیح می‌دهد از منتقدان ایراد بگیرد و از یک‌سو، به خصومت عمیق آنان اشاره کرده و از سوی دیگر، بگوید تصمیمات سیاسی‌ای که اسرائیل می‌گیرد، بسیار خطیر و دشوار می‌باشند؛ به عنوان مثال، در مقاله‌ای که در سپتامبر 2010م. بنیاد دفاع از دمکراسی به نگارش درآورد، می‌گوید: بدون شک، خصومت عمیق با اسرائیل تا حدودی آمادگی اسرائیل برای محکوم کردن این دسته و دفاع از خود را توجیه می‌کند. همچنین باید گفت مخمصة «غزّه» [که اسرائیل در آن، اسیر شده بود] ناشی از اقدامات بسیار دشواری بود که اسرائیل در برقراری توازن متحمّل شده بود؛ توازنی میان تلاش این کشور برای رفع مسئولیت اتّفاقات غزّه از خود و نیز لزوم محدود ساختن «حماس».3

اتولنگی از سال 2006 تا 2010م.، مدیر اجرایی مؤسّسة «ترنس آتلانتیک» بود. این مؤسّسة مستقر در «بروکسل»، توسط کمیتة یهودیان «آمریکا» تشکیل شده و سابقاً

مجلّة «کامنتری» را منتشر می‌کرد. این مجلّه که برای استحکام هرچه بیشتر روابط میان «اروپا» و آمریکا فعّالیت می‌کند، حامی جدّی جنگ علیه تروریسم آمریکا بوده و همواره به دنبال ترویج اتّخاذ تصمیمات سخت‌گیرانه‌تر در مورد کشورهای خاورمیانه‌ای است که بخشی از این جنگ بوده‌اند.

اتولنگی همکاری‌هایی با ژورنال‌های نومحافظه‌کار و دست راستی دارد که از آن جمله، می‌توان به وبلاگ مجلّة کامنتری، با عنوان «کانتنشز»4 و «نشنال ریویو»5 که به صورت آنلاین منتشر می‌شوند، اشاره کرد. وی در وبگاه کانتنشز، همیشه از رهبران اروپا، به خاطر حمایت حدّاقلی از سیاست‌های آمریکا و اسرائیل انتقاد می‌کند.

در ماه می 2007م.، اتولنگی در جلسة «اتّحادیة ملّی روزنامه‌نگاران بریتانیا» از بایکوت کالاهای اسرائیلی، به دلیل حملات سال 2006م. به «حزب‌الله لبنان»، انتقاد نمود. او گفت: این بایکوت‌ها تا کنون شکسته خورده‌اند و گروهی که این بایکوت‌ها را به راه انداخته‌اند، به هیچیک از اهداف مورد نظرشان دست نیافته‌اند. اینکه این بایکوت‌ها را همچون پدیده‌هایی حاشیه‌ای و بیهوده، ولی دائمی، آن هم در فضای مملوّ از عداوت و دشمنی‌ای که در حوزة بحث در مورد اسرائیل حاکم است، کنار بگذاریم، کاری وسوسه‌انگیز است؛ امّا چنین کنار گذاشتن‌هایی رفته رفته سخت‌تر و سخت‌تر می‌گردند. اتّحادیة ملّی روزنامه‌نگاران، سازمانی حاشیه‌ای نیست؛ بلکه مؤسّسه‌ای است قابل توجّه، با قدمت بالا که سال‌هاست در حیات بریتانیا، ایفای نقش می‌کند و هم‌اینک موضعش را آشکار ساخته؛ امّا باید گفت این اقدام اتّحادیه یکپارچگی روزنامه‌نگاران و اعضایش را به شدّت به خطر انداخته است و اکنون می‌توان این سؤال را پرسید که نفر بعدی کیست؟ شاید بی.بی.سی.5

مخالف سرسخت ایران

او نیز همچون همکارانش در بنیاد دفاع از دمکراسی، ضدّ ایران است. اتولنگی، آمریکا و کشورهای غربی را برای افزایش فشار بر ایران از بیرون و تغییر رژیم از درون ترغیب می‌کند. سخت‌تر کردن تحریم‌ها، منزوی‌ساختن این کشور در ساز و کارهای سیاست بین‌الملل، جلب حمایت مردم این کشور و محکوم کردن ایران به خاطر نقض حقوق بشر، همه و همه از جمله خواسته‌های اتولنگی و همکارانش می‌باشند. در اکتبر 2010م.، وی نوشته‌ای تحت عنوان «ایران آزاد» نگاشت و در آن مدّعی شد: هم‌زمان با شروع تحریم‌های اقتصادی و خرد شدن اقتصاد این کشور، تماس با ایرانیان و متوجّه ساختن آنها دربارة این امر که مشکل ما با آنها نیست، بلکه با رژیم آنهاست، اهمیّتی دو چندان پیدا می‌کند. همچنین باید به آنها ثابت کرد که آزادی شما بهترین تضمین برای امنیت ماست... برای مدّت زمان مدیدی، دمکراسی‌های غربی با این رژیم گفت‌وگو کرده‌اند؛ امّا همیشه ستمدیدگان ایران نادیده گرفته شده‌اند. این بار زمان آن است که با مردم ایران به طور مستقیم سخن گفته و به آنها قول آن را بدهیم که حقوق بشرشان از این پس در دستور کارمان قرار خواهد گرفت.6

وی در عین حال، اروپایی‌ها را به خاطر عدم اتّخاذ مواضع تند و محکم در قبال فعّالیت‌های هسته‌ای «تهران» سرزنش می‌کند. در نوشته‌ای تحت عنوان «ایران، تهدید بزرگ» در سال 2007م. که در وب‌سایت مؤسسة «ترنس آتلانتیک» منتشر شد، به اروپایی‌ها فشار می‌آورد تا از توان اقتصادی‌شان برای فشار بر ایران استفاده کنند: اروپایی‌ها اشتباه می‌کنند؛ چرا که به نظر ما کسب سود از ایران در کوتاه‌مدّت، منجر به از دست دادن همان سودها در دراز مدّت خواهد شد... اروپا می‌تواند با ضربة نیرومند اقتصادی، مالی و تجاری خود به ایران، جلوی این کشور را بگیرد. صنعت ایران در صورت توقّف فروش قطعات یدکی به این کشور، ایست خواهد کرد. اقتصاد ایران در صورت عدم عرضة محصولات نفتی پالایش شده به ایران، متوقّف خواهد شد - این در حالی است که ایران، خود صادرکنندة موادّ خام نفتی است - 40% گازوئیل و بنزین مورد نیازش را وارد می‌کند. هم‌سو با این اقدامات، اروپا نیز دیگر نباید روابط اقتصادی خود با ایران را ارتقا دهد؛ امّا هنوز هیئت‌های دو جانبة تجاری موجود در تهران، به کار خود ادامه می‌دهند. شرکت‌های اروپایی، همه‌ساله در نمایشگاه‌های سالیانه که در منطقة آزاد تجاری «کیش» برگزار می‌شود، شرکت می‌کنند. بنابراین هنگامی که مقامات بلندپایة ایرانی از اروپا دیدن می‌کنند، کسی شکایتی از هیئت‌های بزرگ تجاری همراهشان ندارد. اگر رژیم ایران متقاعد شود که رفتار و مواضعش را به طور جدّی و بدون توسّل به زور تغییر دهد، تمام اینها باید تغییر کند.7

در تلاشی دیگر برای اعمال فشار برای وضع تحریم‌ها، اتولنگی و دانیل راکوفسکی،8 از مؤسّسة ترنس آتلانتیک، در مقاله‌ای با عنوان «تحریم؟ تجارت!» در جولای 2007م.، این بحث را مطرح می‌کنند که اعتبار و ارزش‌های بنیادین تنها به یک موضوع ساده بستگی دارد: اگر اروپا در جلوگیری از جاه‌طلبی‌های ایران و در نتیجه، دست‌یابی این کشور به بمب هسته‌ای، ناکام بماند، جهان - و در درجة اوّل، اروپا - دیگر مکان امنی نخواهد بود. آمریکا که تا کنون از دیپلماسی چند جانبة اروپا حمایت کرده است، خواهد دید که تاکنون رویکرد نامناسبی اتّخاذ نموده بوده است. پس از آنکه بحران «عراق» بر عملی بودن اتّخاذ سیاست یک جانبه‌گرایانه، اتّحاد خواست‌ها و تمایلات و حملات پیشگیرانه سایه افکنده، احتمال آنکه این راهکارها دوباره اعتبار یابند، وجود دارد.

اتولنگی با اشاره به نقش دوگانة «آلمان»، به عنوان رئیس دوره‌ای اتّحادیة اروپا در سال 2007م. و یک شریک تجاری بزرگ ایران، می‌نویسد: به عنوان رئیس کنونی اتّحادیة اروپا و در نتیجه یک کشور پیشروی این اتّحادیه در عرصة بین‌الملل، آلمان مثال مناسبی است. درست در زمانی که سه کشور اروپایی [گروه ای 3] تلاش می‌کردند ایران را به عقب‌نشینی از مقاصد خصمانه‌اش متقاعد سازند، حجم معاملات این کشور با ایران به طور سودآوری افزای یافته است.9

در اکتبر سال 2007م. اتولنگی، البرادعی - رئیس وقت آژانس - را هدف انتقادات خود قرار داد؛ چرا که البرادعی بمباران تأسیسات «سوریه» توسط اسرائیل را - که گفته می‌شد با برنامة هسته‌ای مرتبط باشد - به باد انتقاد گرفت. اتولنگی می‌نویسد: البرادعی این حمله را بسیار اندوهناک خواند. معلوم نیست اندوه البرادعی از چه بوده؛ از اینکه این حمله موفّقیت‌آمیز بوده یا از اینکه آژانس تحت نظر وی، تا قبل از حملة اسرائیل از وجود این تأسیسات بی‌خبر بوده است. در واقع، آنچه که البرادعی را می‌آزارد، این موضوع است که اسرائیل به جای آنکه وجود این تأسیسات را به خود وی خبر دهد، دست به بمباران سایت زده بود: به نظرم اینکه اوّل بمباران کنی و سپس سؤال بپرسی، سیستم را تضعیف می‌کند و به هیچ راه حلّی هم منتهی نمی‌شود. با مروری بر گذشته و تجربة جاه‌طلبی‌های ایران و نقض مکرّر قطعنامه‌های سازمان ملل از سوی این کشور، نباید گفت گزارش کردن بهتر از حملة مستقیم و نابودی است. شاید عدم حمله از این جهت به نظر البرادعی ضروری است که وی بهتر بتواند سال‌ها مذاکرات بی‌معنایی را با سوریه و آن هم در حالی‌که این کشور در حال پیشروی در برنامه‌ای است، انجام دهد. شکّی نیست که دیپلماسی مزایای خاصّ خود را دارد؛ امّا در واقع، کار آژانس، مقابله با اشاعه است و جا داشت البرادعی این اقدام اسرائیل را ارج بنهد، حدّاقل به آرامی.10

اتولنگی در نامه‌ای به سردبیر نشریة نقد و بررسی کتاب «کلیرمونت»11 به ناکامی‌های برنامة دمکراسی دولت بوش اشاره کرده و عنوان کرده بود، حملات یازده سپتامبر نتیجة سیاست‌هایی هستند که به اصطلاح، واقع‌گرایان ترویجش می‌دادند. وی اظهار نظر در مورد مقاله‌ای، به قلم چارلز کسلر نوشت: این تنها عراق نبود که برنامة نومحافظه‌کاران را خراب کرد. هجوم آزادی به خاورمیانه نادرست بود. دمکراسی نوپای لبنان زیر حملات مداوم قرار دارد. در فلسطین هم انتخابات، پس از آنکه قدرت را در اختیار اسلام‌گرایان قرار داد، جامعه را به ورطة یک جنگ داخلی خونین کشاند. شاید تعداد اندکی در غرب به یاد بیاورند، 15 سال پیش، «الجزایر» نیز چنین

وضعیتی داشت. در آن کشور، صرف نظر از سایر کشورهای منطقه، سرکوب یک چهرة سیاسی قدرتمند تنها راه برای مقابله با هرج و مرج وحشیانه به نظر می‌رسید. خواست غربیان برای توسّل به چنین روش‌های قدیمی، نوعی مصلحت سیاسی است که این روزها آن را واقع‌گرایی محسوب می‌کنند؛ به ویژه زمانی که دیگران به خاطر آسایش سیاسی ما در عذاب باشند. نکتة ناراحت‌کننده آن است که آنانی که امروز خود را واقع‌گرا می‌نامند، فراموش کرده‌اند که یازده سپتامبر پیامد جانبی راهبرد آنان بود.12

پی‌نوشت‌ها: