سيدصادق سيدنژاد
ماشين هنوز چند صندلي خالي داشت. كنار دست من طرف پنجره هم خالي بود. شاگرد راننده مرتب داد مي‌زد:
قم، قم، قم فوري، داخل شهر، بدو كه رفتيم... من از بس كه عجله داشتم اين پا و آن پا مي‌كردم و گاهي به گونه‌اي كه فقط خودم و شايد يكي دو نفر مي‌شنيدند، مثلاً به عنوان اعتراض مي‌گفتم:
بابا، پس كي مي‌خواهيد راه بيفتيد؟ عليرغم غر ولندهاي من هيچكس با من همصدا نشد. بالاخره ديدم چاره‌اي نيست بايد دندان روي جگر گذاشت و صبر كرد. ساكت نشستم، و ظاهراً مشغول تماشاي مسافرها و ماشينهايي كه در حال سوار و پياده كردن مسافر بودند شدم. در عالم خودم بودم كه صدايي به گوشم خورد، برگشتم ديدم آقايي بالا سرم ايستاده، به من گفت:
آقا ببخشيد شما تنهاييد؟
سريع خودمو جمع كردم و گفتم:
بله خواهش مي‌كنم، بفرماييد و بلند شدم تا كنار پنجره بنشيند. وقتي نشست و ساك دستي‌اش را زير صندلي گذاشت. رو به من كرد و گفت:
آقا مزاحم كه نشديم؟ گفتم:
اختيار داريد شما ببخشيد كه من اول متوجه نشدم و... طولي نكشيد كه ماشين راه افتاد از شهر كه خارج شديم كم‌كم غروب نزديك مي‌شد و آفتاب چون پيرمردي خسته، عصازنان دور مي‌شد و تاريكي بدنبال آن آهسته آهسته به همه جا سايه مي‌انداخت. عليرغم تاريك شدن هوا داشتم مجله‌اي را كه همراهم بود ورق مي‌زدم و عناوين مطالب و عكسهاي آن را نگاه مي‌كردم وقتي رسيدم به صفحه حوادث كمي بيشتر مكث كردم مطالب مختلفي چون خبر تصادف، دزدي، قاچاق، آتش‌سوزي و... در آن به چشم مي‌خورد كه خبرنگار مجله يا مسؤول صفحه مزبور با بهره‌گيري كامل از شيوه‌هاي رايج روزنامه‌نگاري يا به اصطلاح خودشان ژورناليستي آنها را با تعابير و سوتيترهاي مخصوصي كه هيجان‌آور باشند كنار هم آورده بود. از بين همه آنها يك مورد بيشتر توجهم را جلب كرد و ناخودآگاه گفتم:
عجب روزگاري شده نه رحمي مانده نه انسانيتي و... مسافر بغل دستي من كه خيال كرده بود با او هستم. بلافاصله گفت:
مگر چي نوشته؟
در حالي كه آن مطلب را به او نشان مي‌دادم مجله را طرف او برده گفتم:
اينو بخوانيد...
مجله را گرفت و مشغول خواندن شد معلوم بود به خاطر كم بودن نور با مشكل آن را مي‌خواند. بعد از خواندن رو به من كرد و گفت:
اي آقا اين كه چيزي نيست، هر روز صدها از اين بچه‌ها پدر و مادرهاي پير خودشان را از خانه بيرون مي‌كنند، خيلي هم با غيرت‌هايشان لطف كرده آنها را به خانه سالمندان و... مي‌فرستند... بعد اضافه كرد:
اينها هنوز اول كار است بگذار صبح دولت اعمال ما خودشو نشان بدهد آن وقت ببين شاهد چه حوادثي خواهيم بود.
در اين لحظه كه او گرم صحبت بود پيرمردي با نزديك شدن ماشين به مرقد حضرت امام خميني (ره) شروع كرد به صلوات فرستادن... بعد از آنكه صلوات فرستاديم، در حالي كه مسافر همراه من روي خود
را به طرف مرقد امام برگرداند، گفت:
خدا رحمت كند اين مرد بزرگ، اين مسيح زمان را چقدر براي بيدار شدن ما تلاش كرد. گاهي با محبت و گاهي با نهيب زدن بارها مي‌فرمود:
عالم محضر خداست در محضر خدا گناه نكنيد. در انجام وظايف فردي، اجتماعي خودتان كوتاهي نكنيد تا جامعه سالم داشته باشيد. ولي ما گوش نكرديم و يا اگر گوش هم داديم زود فراموش كرديم گرفتار دنيا شديم، هر چه بيشتر به دنيا رسيديم حريص و حريص‌تر شديم مثل آب دريا بود هر چه بيشتر مي‌خورديم بيشتر تشنه مي‌شديم. كار ما به آنجا رسيد كه محور ارزشهاي اغلب ما پول و ثروت و مقام و... شد در نتيجه هر روز بيشتر از قبل از خدا و پيامبر غافل شديم. همين طور پشت سر هم يك ريز داشت صحبت مي‌كرد براي اينكه من هم بتوانم چند كلمه‌اي بگويم حرف او را قطع كرده گفتم:
اي آقا معلوم كه خيلي دل پري داري؟
در پاسخ گفت:
چرا دلم پر نباشد؟ اين همه شهيد دادن‌ها و اين همه ضرر و خسارت تحمل كردن ملت بي جهت بود؟ آيا جز اين بود كه مي‌خواستيم خوب شويم و جامعه خوب داشته باشيم؟ و گر نه زمان طاغوت كه نان و آب و عيش و نوش‌مان براه بود. پس چرا حالا به اين وضع دچار شده‌ايم؟ جوان ديروز ما چطور شده بود در حالي كه اسير بعثي‌ها بود حاضر نمي‌شد با يك خبرنگار غير مسلماني كه پوشش مناسبي نداشت مصاحبه كند ولي امروز عكس فلان فوتباليست يا هنرپيشه غربي را روي پيراهن خود مي‌زند و افتخار هم مي‌كند. شيعه‌اي كه معتقد است در هر هفته حداقل يكبار پرونده اعمالش به حجت خدا و امام زمان، عليه‌السلام، نشان داده مي‌شود و آن وجود مبارك از مشاهده گناهان او مكدر مي‌گردد، اينگونه عمل مي‌كند؟ آيا توجه داريم كه با اعمال نسنجيده خودمان چقدر دل امام زمان، عليه‌السلام، را به درد مي‌آوريم؟... بعد آهي كشيد و ساكت شد.
چند لحظه بعد خطاب به من گفت:
شما در قم زندگي مي‌كنيد؟
گفتم: بلي! ولي چند وقتي است كه جهت انجام مأموريتي مجبورم صبح به تهران بيايم و عصري برگردم. گفت:
خوش به حالتان، به خدا! قدر مكاني را كه در آن زندگي مي‌كنيد بدانيد؛ در بهشت زندگي مي‌كنيد و خبر نداريد.
... وقتي از حرم حضرت معصومه،، عليهماالسلام، و مسجد جمكران و... حرف مي‌زد گويي مي‌خواست پر در آورد. بعد از لحظاتي نمي‌دانم چه شد كه دوباره صحبت بين ما دو نفر گل انداخت. ناگهان از من پرسيد:
پارسال كه ما آمده بوديم در اطراف مسجد جمكران ساختمان سازي‌هاي مفصلي در جريان بود بايد خيلي وضع آنجا عوض شده باشد، اين طور نيست؟
من هم بدون آنكه به روي خودم بياورم كه چند سالي است اصلاً جمكران نرفته‌ام، با يك حالت حق به جانب كه گويي همين‌الساعه از جمكران مي‌آيم گفتم:
جمعيت نگو اصلاً جا براي سوزن انداختن پيدا نمي‌شود و... احساس كردم چشمانش پر از اشك شد و فوري صورتش را به طرف پنجره برگرداند... كمي بعد گفت:
به خدا قسم اين خاندان كريم‌اند؛ به دوست و دشمن عنايت دارند. اين ما هستيم كه قدرناشناسي مي‌كنيم حالا كه پيش آمده بگذار بگويم:
چند سال پيش نه جمكران را مي‌شناختم نه در بند اين امر بودم. مثل اغلب مردم مشغول زندگي روزمره‌ام بودم، يك روز صبح كه از خواب بيدار شدم ناگهان احساس كسالت عجيبي كه آن وقت سابقه نداشت مرا فراگرفت، متوجه شدم كه يك حالت غيرعادي پيش آمده است اما چرا؟ نفهميدم. با اين همه توجه چنداني نكردم به اين اميد كه زود برطرف مي‌شود يا يك ساعت ديگر ولي چند روز گذشت نه تنها حالم خوب نشد بلكه به نظرم مي‌رسيد كه هر روز حالم بدتر از روز گذشته مي‌شود. مجبور شدم كه به پزشك مراجعه كنم. عليرغم مراجعه به پزشكان متعدد نتيجه‌اي نگرفتم. كم‌كم به نگرانيم افزوده شد. پس از انجام آزمايشها و عكس‌برداري‌هاي مكرر، پزشكهاي شهرستان به من گفتند: شما يك ناراحتي خوني پيدا
كرده‌ايد بايد هر چند وقت خون بدنتان عوض شود و اين كار چون در شهرستان ميسر نيست لذا بهتر است كه هر چه زودتر به تهران برويد و ادامه معالجات را در آنجا دنبال كنيد. با هزار مكافات مقداري پول تهيه كرده و به تهران آمديم و به كمك خويشان مهربان و جوانمردي كه در تهران داريم پزشك متخصصي را يافتيم و نتيجه آزمايشها و معاينات تشخيص پزشكان شهرستان را تأييد مي‌كرد. پزشك مذكور مرا به بيمارستاني در تهران معرفي كرد تا نسبت به تعويض خون اقدام نماييم و به اين ترتيب مقرر شد تا در فرصت‌هاي معيني جهت تعويض خون به آن مركز درماني مراجعه كنيم. رفت و آمدهاي پي در پي و مخارج سنگين دوا و درمان و از همه بدتر مؤثر نبودن معالجات كم‌كم مرا دلسرد مي‌كرد... در پايان يكي از اين سفرها صبح زود كه به لنگرود برگشتم زنگ تلفن به صدا درآمد اتفاقاً گوشي را خودم برداشتم يكي از خويشان ساكن تهران بود كه در اين مدت بيماري بيشترين زحمات من در تهران بر دوش او بود. راستش از تلفن او در صبح به آن زودي نگران شدم ولي از نوع احوالپرسي او معلوم بود كه از چيزي خوشحال است و در عين حال از لحن او مي‌شد تشخيص داد خيلي هيجان‌زده است طولي نكشيد كه با حالت بغض در حالي كه گريه مي‌كرد، به من گفت: فلاني اصلاً نگران نباش براي من يقين شده است كه تو هر چه زودتر شفا پيدا مي‌كني و...
من از بس كه از اين رفتار او تعجب كرده بودم هاج و واج گوش مي‌كردم بدون اينكه بتوانم پاسخي بدهم او هم يكريز حرف مي‌زد... بالاخره جرأت به خرج داد و با هيجان گفتم:
آخه، خوب بابا طوري حرف بزن كه من هم بفهمم چي شده؟ من كه هنوز از چيزي سر در نياورده‌ام. او كه كاملاً با گريه حرف مي‌زد، گفت:
فلاني وقتي اين بار به تهران آمده بودي از ديدن وضع تو آن هم در اين سن و سال خيلي ناراحت شدم، آنقدر دلم سوخت كه همه‌اش از خدا مي‌خواستم به جواني تو رحم كند و... تا اين كه ديشب در خواب ديدم وارد مجلسي شدم كه خيلي شلوغ بود پرسيدم چه خبر است يك صدايي بدون آنكه صاحب آن قابل ديدن باشد، مي‌گفت: امام زمان،عليه‌السلام، فلاني را شفا داده است... طولي نكشيد كه سراسيمه از خواب بيدار شدم ساعت را كه نگاه كردم متوجه شدم كه هنوز اذان صبح نشده است سرجايم باقي ماندم تا وقت اذان بشود... ولي نمي‌دانم چند دقيقه گذشت كه باز در يك حالت بين خواب و بيداري دوباره خودم را در آن مجلس شلوغ ديدم كه همان صدا باز به گوشم خورد... اين بار فوراً از جايم پريدم نگاه كردم ديدم سر تا پاي بدنم غرق عرق است با اين كه چند دقيقه بيشتر نبود كه خوابم برده بود... مي‌خواستم همان لحظه زنگ بزنم ولي هر طور بود صبر كردم تا اين كه حالا زنگ زدم تا به تو بگويم: ان شاءاللَّه به عنايت آقا امام زمان تو شفا پيدا مي‌كني... با اين كه شديداً تحت تأثير حرفهاي او قرار گرفته بودم، به خودم گفتم: يعني من آن لياقت را دارم كه مورد توجه آقا قرار گيرم؟... با اين همه بعد از اين جريان هم در وضع خودم هيچگونه تغييري كه نشانه بهبودي باشد احساس نكردم، ولي يك حالت اميد در دلم از همان لحظه پيدا شده بود كه مانع از غلبه يأس مي‌شد...
نوبت بعدي بيمارستان و تعويض خون رسيد. به تهران آمدم منزل او شلوغ بود از آن همه شلوغي تعجب كردم كه خدايا چه اتفاقي افتاده است؟ مسأله خاصي نبود بلكه مسأله رؤياي صادقه آن فرد به گوش همه آشنايان رسيده و چون مي‌دانستند من امروز به تهران وارد مي‌شوم همه جمع شده بودند تا نتيجه آن را ببينيد. از آنجا كه همه انتظار داشتند حال مرا بهتر از آنچه بود ببينند، ولي وقتي ديدند نه تنها وضع من خوب نشده است بلكه بيش از قبل رنگ پريده و نحيف‌تر شده‌ام با حالت خاصي به يكديگر نگاه مي‌كردند... با اين همه فردي كه اين خواب را ديده بود با حالت خاصي به صداي بلند گفت:
من مطمئنم فلاني شفا پيدا مي‌كند، اين خاندان كريم‌تر از آنند كه به كسي اميد بدهند و بعد رهايش كنند... شب دور هم نشسته بوديم. هر كس از جايي و مسأله‌اي صحبت
مي‌كرد كه ناگهان همان آقا رو به برادرم كرده گفت:
فلاني حالا كه ايام عاشورا است به نوبت دكتر هم يكي دو روز مانده بياييد فلاني را برداريم با هم براي زيارت حضرت معصومه، عليهماالسلام، به قم برويم.
مسافرت ما به قم با روز عاشورا همزمان شد در حرم حضرت معصومه، عليهماالسلام، قيامتي بر پا بود. از زمين و زمان ناله يا حسين به سوي آسمان بلند بود. در حالي كه دستش را روي شانه‌ام گذاشته بود گفت:
حالشو داري كه امشب در مسجد جمكران بمانيم؟ گفتم: بله! گفت: همه راضي هستند فقط منتظر نظر تو بوديم... ساعتي بعد از اذان مغرب و عشا بود كه از طرف در جنوبي وارد محوطه مسجد جمكران شديم، جماعتي با آن وضع در طول عمر نديده بودم در صحن مقابل در اصلي مسجد جا براي سوزن انداختن نبود. مردم در حال انجام مراسم شام غريبان بودند، گويي هيچكس متوجه بغل دستي خود نيست، هر كس در حال خود بود... پس از مدتي گشتن با راهنمايي يكي از خدمه مسجد در يك گوشه حياط كمي جا پيدا كرديم و زيراندازي پهن نموده و نشستيم. از مشاهده حال معنوي مردم وضع خودم را فراموش كرده بودم. تحت تأثير آن فضا حالي به من دست داد كه نه متوجه كسي بودم نه كسي را مي‌ديدم و نه حتي چيزي مي‌توانستم بيان كنم فقط يك لحظه ديدم بي اختيار دارم اشك مي‌ريزم... نمي‌دانم چطور شد كه به ياد آن حرف فاميلمان افتادم كه گفت: اين خاندان آن قدر كريم‌اند كه هيچ اميدي را نااميد نمي‌كنند. با صداي نسبتاً بلندي كه بيشتر شبيه ناله بود هي تكرار مي‌كردم: آقا جان اميد اين ميهمان روسياهت را نااميد نكن تو را قسم مي‌دهم به جده‌ات زهرا، عليهاالسلام، به خون عمه‌ات زينب و... بي اختيار اشك از چشمانم سرازير بود...
نمي‌دانم چقدر گذشت كه احساس كردم چشمانم سنگين مي‌شود. ساكي را كه همراه داشتم جلوتر كشيدم و سرم را به آن تكيه دادم. در حالي كه پلكهاي چشمم روي هم افتاده بود به همهمه مردم گوش مي‌دادم و گاهي هم با شنيدن ناله دلسوزي خدا را به امام حسين، عليه‌السلام، و يا به امام زمان، عليه‌السلام، و... قسم مي‌دادم كه به خاطر نيت پاك اين عزاداران به من هم لطف و عنايتي بنمايد.
يادم هست كه در عالم بين خواب و بيداري خطاب به آقا امام زمان، عليه‌السلام، در دل مي‌كردم. يك لحظه احساس كردم وضع عوض شد مرا در مجلس مجللي وارد كردند كه تقريباً همه در آنجا شاد بودند ولي از آنجا كه من در همان حال هم به مريض بودن خودم واقف بودم لذا از اين نظر ناراحت بودم، مردم و همراهانم و خيلي از آشنايان ديگر در مجلس حضور داشتند و در ضمن رفت و آمدها مواظب حال من بودند و از من احوالپرسي مي‌كردند. يك وقت ديدم آقايي خطاب به افرادي كه در اطراف من نشسته بودند گفت: اين پارچه را (ملحفه سفيد درخشاني را كه در دست داشتند) روي فلاني بكشيد تا راحت‌تر باشد. وقتي آن پارچه را روي من انداختند احساس راحتي خاصي به من دست داد. لحظه‌اي بعد بهمراه دستي كه بر شانه‌ام نهاده شده بود صدايي به گوشم رسيد بلافاصله از خواب بيدار شده سر خود را بلند كردم ديدم يكي از دوستانم نگران شده است كه مبادا حالم بر هم خورده باشد به او گفتم:
حالم خوب است نگران نباش. اما يك چيز عجيبي را كه در خود احساس كردم اين بود كه از وقتي كه اين ناراحتي را پيدا كرده بودم هميشه موقع بيدار شدن از خواب تپش قلب و سرگيجه توأم با هيجان بر من عارض مي‌شد. اما اين بار نه تنها از چنين حالتي خبري نبود بلكه احساس مي‌كردم از هميشه سرحالترم. درست كه اطراف خودم نگاه كردم متوجه شدم كه جز يكي دو نفر هيچ كدام از همراهانم نيستند در ضمن از انبوه جمعيت خيلي كاسته شده است از بغل دستي خودم سؤال كردم:
بقيه كجايند. گفت:
رفتند داخل مسجد تا دو ركعت نماز بخوانند. گفتم:
پس چرا منو خبر نكردند؟ گفت:
ديدند تو خسته شده‌اي و خوابت برده نخواستند بيدارت كنند. بعد
حركتي به خودم دادم تا بلند شوم متوجه شدم كه حالم فرق كرده است؛ بلند شدم، به طرف وضوخانه راه افتادم ولي هر قدم كه برمي‌داشتم منتظر بودم سرگيجه قبلي يا تپش قلبم شروع شود ولي اصلاً از هيچكدام خبري نبود... بالاخره وضو گرفته به مسجد رفتم البته متوجه بودم كه يكي از همراهانم در حالي كه هواي مرا دارد پشت سر من قدم به قدم بدنبال من مي‌آيد. بعد از خواندن نماز زود برگشتم تا دوستانم نگران نشوند... وقتي به پيش آنها رسيدم، احساس كردم كه همه آنها به طور خاصي به من نگاه مي‌كنند و رفتار و كردار مرا زير نظر دارند راستش خود من هم يك وضع غيرعادي مخصوصي در بدنم احساس مي‌كردم ولي آن را نتيجه تأثير فضاي معنوي محيط مسجد جمكران مي‌پنداشتم... يك وقت ياد آن جريان خواب و ملحفه سفيد و... افتادم و با ناباوري به خودم گفتم:
يعني ممكن است كه مورد توجه آقا امام زمان، عليه‌السلام، واقع شده باشم؟ اين بود كه بي‌اختيار اشك از چشمانم سرازير شد. اين عمل من همه را متحير ساخته بود كه چه شده است. بالاخره به هر نحوي بود ماجراي خوابم را براي آنها تعريف كردم، تقريباً همه آنها هم شروع كردند به گريه به گونه‌اي كه هر كس از كنار جمع ما رد مي‌شد متوجه غيرعادي بودن وضع ما مي‌شد و با تعجب به ما نگاه مي‌كرد... بعد از اين پيشامد ساعت به ساعت حال من بهتر مي‌شد. ديگر نه از تپش قلب بعد از خواب خبري بود و نه از سرگيجه و نه... در روز مقرر وقتي به بيمارستان جهت ادامه معالجات و تهيه خون و... مراجعه كرديم قبل از اينكه نزد دكتر برويم طبق معمول چند آزمايش مربوط به تغيير وضع خون و عكس‌العمل بدن در مقابل خون جديد و وضعيت خون‌سازي آن و... انجام شد وقتي نتايج آزمايشها را گرفتيم به دكتر مراجعه كرديم؛ او بعد از معاينات معمول و چند سؤال از وضعم و همين طور بررسي نتايج آزمايشهاي جديد و مقايسه آن با مندرجات پرونده از من پرسيد:
اسم شما چه بود؟ وقتي جواب دادم گفت:
خيلي عجيب است. بعد دوباره شروع كردن به بررسي و مقايسه نتايج آزمايشها با مندرجات پرونده، حتي نسخه داروهايي كه برايم نوشته بود و چند وقت بود آنها را مصرف مي‌كردم، همه را مطالعه كرد... در آخر گفت:
اين نتيجه آزمايشها واقعاً مال تو است فكر نمي‌كني در آزمايشگاه اشتباهي رخ داده باشد؟ گفتم:
نمي‌دانم. كسي را فرستادند به آزمايشگاه تا برگه نتيجه آزمايش را را مجدداً با نتايج آزمايشها تطبيق دهند، وقتي ديد جواب همان است دستور داد آزمايشها تكرار شود و اين بار نتايج آزمايشها را در يك كميسيون پزشكي با مندرجات پرونده و برگهاي آزمايشهاي قبلي و... مورد بررسي قرار دادند... نتيجه همه بررسيها حكايت از آن بود كه اثري از ناراحتي قبلي در بيمار ديده نمي‌شود... مقرر شد كه باز تحت نظر پزشك خودم چند وقتي به درمان ادامه دهم تا تغييرات احتمالي مورد بررسي قرار گيرد... چند ماه بعد باز آزمايشهاي قبلي تكرار شد ولي نتيجه همان بود... حالا چند سالي از آن جريان مي‌گذرد، اصلاً از آن ناراحتي قبلي اثري در بدن من به چشم نمي‌خورد در همان ماههاي اول داروها را قطع كرديم ديگر نه تعويض خون نياز بود نه ادامه مراقبت‌ها و... من با شنيدن حرفهاي او كه بيش از يك ساعت بود با تمام وجود به آنها گوش مي‌دادم نه تنها خسته نشده بودم بلكه هر لحظه بيش از پيش مشتاق‌تر مي‌شدم... همينطور گرم صحبت بوديم كه صداي راننده و متعاقب آن كم شدن سرعت ماشين ما را متوجه ساخت كه به قم رسيده‌ايم، وقتي از پنجره به بيرون نگاه كردم، ديدم در كنار رودخانه نزديك حرم، پل آهنچي، هستيم... وقتي پياده شديم به او اصرار كردم كه شب را مهمان من باشد. ولي من هر چه اصرار كردم ايشان قبول نكرد در عين حال گفت:
دوستانم در جمكران منتظر من هستند، قبلاً با آنها قرار دارم. خداحافظي كردم. او راه افتاد. من بدون اينكه حركت كنم تا وقتي كه از كنار در اصلي هتل بهار به طرف حرم پيچيد با نگاه‌هايم او را بدرقه كردم.