علي در قرآن

3. علي برترين مردم

يكي از آياتي كه به تصريح شيعه و اهل سنت در شأن اميرمؤمنان علي، عليه‌السلام، نازل شده، آيه شريفه زير است:

أجَعَلْتفم سفقايةَ الحاجّف و عفمارَة المسجدفالحرامف كَمَنْ امَنَ بفاللّهف و اليَومف الاخفرف و جاهَدَ في سبيلف‌اللّهف لا يَسْتَونَ عنداللّهف و اللّهف لا يَهدفي القَومَ الظالمين.1

آيا آب دادن به حاجيان و عمارت مسجدالحرام را با كرده كسي كه به خدا و روز قيامت ايمان آورده و در راه خدا جهاد كرده، برابر مي‌دانيد؟ نه، نزد خدا برابر نيستند و خدا ستمكاران را هدايت نمي‌كند.

در يكي از روايتهايي كه در ذيل آيه مزبور نقل شده چنين آمده است: شيبة بن عبدالدار و عباس بن عبدالمطلب به يكديگر فخر مي‌فروختند. شيبه مي‌گفت: كليدهاي كعبه در دست ماست و ما هر زمان كه بخواهيم آن را گشوده و يا مي‌بنديم. پس ما بعد از رسول خدا برترين مردمانيم. عباس هم مي‌گفت: سيراب كردن حاجيان و ساختمان مسجدالحرام در دست ماست و بنابراين ما بعد از رسول خدا از همه مردم برتريم. در اين هنگام اميرمؤمنان علي بن ابي‌طالب، عليه‌السلام، از كنار آنها گذشت و آنها در پي اين برآمدند كه به ايشان نيز فخر فروشي كنند، لذا رو به آن حضرت گفتند: اي ابا الحسن آيا مي‌خواهي به تو خبر دهيم كه برترين مردم پس از پيامبر كيست؟ و شيبه ادامه داد: كليدهاي كعبه در دستان ماست، هر زمان كه اراده كنيم آن را باز مي‌كنيم و هر زمان كه اراده كنيم مي‌بنديم، پس ما بعد از پيامبر از همه مردم برتريم. عباس نيز گفت: سيراب كردن حاجيان و ساختمان مسجدالحرام به دست ماست، پس برترين مردم بعد از پيامبر ماييم. اميرمؤمنان، عليه‌السلام، رو به آنها كرده، فرمود: آيا شما را به آنكه برتر از شماست راهنمايي كنم؟ گفتند: او كيست؟ فرمود: او كسي است كه گردنهاي شما را كشيده زد و شما را به زور به اسلام داخل كرد. گفتند: او كيست؟ فرمود: من. عباس با حالت خشم به محضر پيامبر، صلّي‌اللّه‌عليه‌وآله، رفت و سخن علي را براي ايشان بازگو كرد. اما پيامبر، صلّي‌اللّه‌عليه‌وآله، چيزي نفرمود تا اينكه جبرئيل، عليه‌السلام، نازل شد و فرمود: اي محمد! خداوند به تو سلام مي‌رساند و مي‌فرمايد: ‌آيا آب دادن به حاجيان و عمارت مسجدالحرام را...‌ پيامبر عباس را صدا زد، اين آيه را بر او خواند و آنگاه فرمود: اي عمو برخيز و از [مسجد] خارج شو، اين [فرستاده] خداي رحمان است كه در مورد علي بن ابي‌طالب، عليه‌السلام، با تو به مجادله برخاسته است.2

پي‌نوشتها: