محمّد زمانی
خاطره‌ای از پیاده‌روی اربعین
نسیمی روح‌بخش و زندگی‌آفرین از باغ سیب وزیدن گرفت و عطرش مشام جانت را سرمست و شعلة شوق را در قلبت برافروخت و نیّت کردی اربعین به «کربلا» بروی. خوشا به حالت! متاع وجودت خریدنی شد.
حرم، از صحن و سرای دل تا صحن و سرای دوست امتداد دارد؛ لیکن آگاه باش که در ایّام اربعین به رغم حضور میلیون‌ها زائر، راحت‌تر از همیشه می‌توانی به حرمش مشرّف شوی و حتّی آسان‌تر از زمان خلوت، دستت به ضریح می‌رسد!!
در آن ایّام شگفت، حرم تا ده‌ها کیلومتر دامن می‌گسترد، سرچشمة رحمت به شهرها و روستاهای دوردست، به خیمه‌ها و خانه‌ها متّصل می‌شود؛ به اوّلین موکب که رسید، یقین بدان آنجا محلّ حضور فرشتگان و منزل محبوب است و تو مهمانی؛ با وضو و حضور قلب وارد شو.
مسیرهای پیاده‌روی منتهی به کوی دوست، از جمله «نجف» به کربلا، تجلّیگاه فضایل اخلاقی است؛ عبادتگاهی به وسعت بی‌نهایت که عجب و ریا در آن، راه ندارد. همة آسمان را می‌توانی در آن قطعه از زمین بیابی. جایی که هرکس از هر شغل و منصب و گروه، خود را ذرّه‌ای می‌بیند در حال صعود به سمت خورشید. عشّاقی که بالاتر از عرش راه می‌پیمایند. صدای مهیّج طبل و سنج، نوحه‌های سوزناک عربی، دود اسپند و کندر، اهتزاز پرچم‌ها برفراز خیمه‌ها، زوج‌های جوان، پیرزنان پابرهنه و پیاده‌روندگان بدون پا، بچّه‌هایی روی دوش پدر خواب رفته، کفن‌پوشان جوان، اقلیت‌های مذهبی، مسیحیان مشتاق، زائران کشورهای دور، سفیدپوستان حیرت‌زده، سیاهپوستان بی‌قرار و شیعیان عراقی که خاضعانه و متواضعانه در مقابلت، بال گسترانیده، به مهر، دستت را در دست می‌گیرند، به لطف می‌فشرند و با اصرار و احترام، تو را اطعام می‌نمایند. هوشیار باش که آنان عظیم‌الشّأن هستند و قدر و منزلتی ویژه دارند؛ چرا که سال‌هاست به درجه و مقام ارشد خادمی مفتخر شده و به نیابت از پادشاه خوبان، به استقبالت آمده‌اند.
در میان انبوهی از شور و شوق و شیدایی، غلغلة عزاداران، غوغا و هیاهوی فرشتگان، همهمه و آهنگ زیبای دل‌های عاشورایی که هریک با صدا و نواهای مخصوص، مشتاقان زیارت را به سفرة خویش دعوت کرده و نظر آنان را به انواع طعام‌ها و نوشیدنی‌ها جلب می‌نمایند؛ صداهایی هماهنگ با طنینی خاص از پیرمردان و کودکان عرب با لهجة محلّی، شما را به صرف چای فرامی‌خوانند:
شای (چای) ابوعلی، شای ابوعلی، شای ابوعلی، هله بزّوار ابوالسّجاد...
بهداشتی‌ترین چای عالم، تنها چایی که از آن نور منتشر می‌شود، چای آتشی، استکان‌های لبریز، لب‌سوز، شیرین، دلچسب و گوارا و به تعبیر بهتر، جان‌سوز و جان‌بخش و دل‌آرا.
اطفالی به بلندای ابدیت از متن خاک تا افلاک قامت کشیده، چهره‌هایی گلگون، چشمانی پرفروغ، نگاه‌هایی پر رمزو راز و معصومانه به غایت پاکی و نجابت، صورتی سوخته، لب‌ها و دستانی ترک خورده، نصف پا و انگشتان کودکانه داخل دمپایی و نصف بیشترش روی زمین، شلوار کوتاه و ساق پاهایی نازک و سرمازده، ساعت‌ها با صلابت، شکوه و شوکتی معنوی ایستاده‌اند و زائران را برای رفع خستگی، به موکب خویش دعوت می‌نمایند!
کاش می‌شد صورت را زیر پاهایشان گذاشت؛ چراکه هر کس برای حسین(ع) ایستاده، تربت قدم‌هایش بوی بهشت می‌دهد و پدر قد خمیده‌اش با درد و
غصّه‌هایی به فراوانی ریگزارها، صورت را با سیلی صبوری نیلی ساخته، همة دارایی و سرمایة مادّی خویش را یک‌جا به کربلا آورده؛ چراکه آنجا امن‌ترین نقطة عالم و تجارتش پرسودترین است. از اندوهی که به تارهای حنجره‌اش نشسته و قطرات اشکی که محاسن سپیدش را می‌شوید، می‌توان فهمید که با چه مرارتی خود را به کربلا رسانده؛ با تأسّی به جناب حبیب، رخت پیری را کنده و پا به پای جوانان مشغول دلدادگی و خدمت شده است. پس از تکریم بسیار، احترام فراوان، با ذکر التماس و با تکرار کلمة دعا، بدرقه‌ات می‌کنند و پیاله‌ای از اشک پشت سرت می‌پاشند. یک خیمة کوچک، چند گلیم، تعدادی پشتی، پتو، مقداری زغال، منقل، چند قوری، چند کتری، چند استکان، مقداری شکر، دریایی از صدق و صفا، سخاوت و ایمان، خلوص و معرفت، توکّل و یقین.
اربعین، ظاهری دارد و باطنی. توصیف ظاهرش از عهدة بشر خارج است؛ چه رسد به باطنش.
شرح شگفتی اربعین امام حسین(ع) در انحصار یک شخصیت است و او کسی نیست، جز فرزند و تنها یادگار حضرتش، خورشید پشت ابر، حضرت ولیّ‌عصر، مهدی موعود(عج).
به امید ظهورش، ان‌شاءالله