مریم ضمانتی یار
چيزي به ظهر نمانده بود. ساية نخل دامانش را از روي خانه جمع كرده و آفتاب، ساية ديوارها را هم ربوده بود. حسن بن علي وجناء مهمان داشت و به غلامش گفته بود كه ناهار خوبي تهيّه كند؛ امّا هنوز مهمان نيامده، غلام از داخل اتاق، صداي صحبت و مشاجره مي‌شنيد. باور نمي‌كرد كه حسن با مهمانش اين‌قدر تند حرف بزند:
ـ محمّد! از خدا بترس! اين حرف‌ها را نزن.
ـ مگر دروغ مي‌گويم؟ اين همه آدم قابل اعتماد و مشهور... امام زمان(عج)، دست كم ده تا وكيل در «بغداد» دارد و همة آنها هم از حسين بن روح، به محمّد بن عثمان نزديك‌ترند، حالا چطور او نايب خاصّ امام شده است؟!...
ـ گوش كن! من خودم از ابوسهل نوبختي شنيدم كه مي‌گفت، اگر حسين، امام را در زير جامة خويش پنهان كرده باشد و ديگران بدنش را با قيچي قطعه قطعه كنند تا او را نشان دهد، وي هرگز اين كار را نخواهد كرد.
ـ من فقط مي‌دانم كه اموال مردم را در جاي خودش مصرف نمي‌كند و به مستحق نمي‌رساند.
ـ ببين! نيابت حسين بن روح نوبختي مثل نيابت محمّد بن عثمان، مسلّم است. من از ابوالعبّاس بن نوح شنيدم كه گفت از ناحية مقدّسة امام زمان(عج) نامه‌اي رسيد كه نوشته بود:
«او كاملاً مورد اطمينان ماست. او در نزد ما، مقام و جايگاهي دارد كه او را مسرور مي‌كند.»
ـ من به چشم خودم هيچ دليل و مدركي نديده‌ام، من به نيابت حسين بن روح اعتقادي ندارم. تو بگو چه دليلي براي صحّت حرف خود و اثبات نيابت حسين داري؟
محمّد بن فضل موصلي مهمان حسن بود و حسن نمي‌توانست او را متقاعد كند. از طرفي مي‌خواست حرمت او را هم حفظ كند. در طول اتاق قدم مي‌زد. پيشاني‌اش خيس عرق بود؛ امّا سعي مي‌كرد آرام باشد. او را به ناهار دعوت نكرده بود كه با هم بحث كنند؛ امّا او سخت منكر نيابت حسين بن روح بود؛ در حالي كه حسن، خودش وكيل امام بود و با حسين ارتباط نزديك داشت. ناگهان فكري به خاطرش رسيد:
ـ من اين موضوع را با دليل روشن برايت ثابت مي‌كنم. دفترت را به من بده.
دفتري با جلد سياه و برگ‌هاي سبز، در دست محمّد بن فضل بود كه در آن، حساب و كتاب كارهايش را مي‌نوشت.
ـ دفتر مرا مي‌خواهي چه كني؟
ـ آن را به من بده تا بگويم.
دفتر را از محمّد گرفت و يك برگ سبز از آخر دفتر جدا كرد و قلمي از قلمدان روي طاقچة اتاق برداشت و گفت:
ـ ببين سر اين قلم تيز است. من بدون آنکه قلم را در مركّب بزنم، فقط با تيزي سر قلم نِي نامه‌اي براي حسين بن روح مي‌نويسم و آن را برايش مي‌فرستم. اگر او عين جملات مرا نوشت و فرستاد، معلوم است كه نايب خاصّ امام زمان(عج) است.
ـ قبول دارم.
حسن، بدون استفاده از مركّب، نامه‌اي براي حسين بن روح نوشت و آن را مُهر كرد و به دست غلامش سپرد.
ـ اين نامه را به خانة حسين بن روح مي‌رساني و همان‌جا مي‌ماني تا جواب بگيري.
غلام نگاهي به چهرة محمّد انداخت و پرسيد: مهمانتان براي ناهار نمي‌ماند؟
ـ چرا مي‌ماند، براي چه مي‌پرسي؟
ـ جسارت است؛ ولي از وقتي آمده، شما با هم بحث مي‌كنيد!
حسن خنديد و گفت: مهم نيست، تو كار خودت را انجام بده. وقتي برگشتي، ما غذا مي‌خوريم. حالا برو!
غلام كه از خانه بيرون رفت، حسن به طرف محمّد بازگشت و گفت: وقت نماز است، بلند شو برويم وضو بگيريم و نمازمان را بخوانيم تا او هم با جواب نامه برسد.
محمّد بلند شد. در دل هر كدام شور غريبي بود. حسن با همة وجودش به حسين بن روح ايمان داشت و منتظر بود تا او با عنايت و كمك امام زمان(عج) عين متن نامه را بنويسد و بفرستد؛ امّا محمّد كه به اين نيابت اعتقادي نداشت، دلش
مي‌خواست تا اين قضيّه به حسن نيز ثابت شود... پس از نماز، هر دو به در خانه خيره مانده بودند. انتظار به جانشان چنگ انداخته بود و لحظه‌ها به كندي مي‌گذشت. صداي در كه بلند شد، هر دو از جا كنده شدند، حسن با شتاب در را باز كرد. غلام پشت در بود؛ امّا در دستش چيزي نبود. چشمان محمّد برقي زد...
ـ ديدي حسن! ديدي كه حسين بن روح، از جواب دادن عاجز مانده است؟!
حسن جا خورد.
ـ امكان ندارد محمّد، امكان ندارد!
ـ چرا... گفتم كه او لايق اين امر نيست، او را چه به نيابت خاصّة امام زمان(عج)!
ـ نه باور نمي‌كنم!
غلام دست‌هايش را بالا برد، صبر كنيد! اجازه بدهيد، بگويم. به من گفتند: تو برو، جواب مي‌آيد.
چهرة حسن غرق شادي شد: خدايا شكرت! گفتم...
محمّد دلخور به عقب برگشت و حرفي نزد. حسن گفت: بيا برويم ناهار بخوريم كه من بسيار گرسنه‌ام.
- من فعلاً ميل ندارم...
محمّد گوشة اتاق كز كرد و نشست. در تمام مدّتي كه غلام، سفره را پهن مي‌كرد و غذا را مي‌آورد، او يك كلمه هم حرفي نزد. حسن دست‌هايش را شست و سر سفره نشست.
ـ بيا غذا بخور مرد!
محمّد اشتهايي نداشت؛ امّا به حرمت حسن سر سفره رفت. هنوز اوّلين لقمه را به دهان نگذاشته بود كه در زدند. هر دو دست كشيدند. غلام كه متوجّه انتظار آنها بود، با عجله در را باز كرد و جواب نامه را به اتاق آورد. آقا! جواب نامه است! اصلاً همان نامه است. همان كه بردم...
دل حسن لرزيد، نامه را از دست غلام گرفت.
ـ ببين محمّد! روي همان برگة سبز دفتر خودت. جمله به جمله، با مداد نوشته شده، بگير و نگاه كن!
دست‌هاي محمّد مي‌لرزيد... نامه را گرفت. دقيقاً همة آنچه را كه با هم نوشته بودند، آن هم با سرِ قلم نِي و بدون مركّب!
نامه را كه خواند، بي‌اختيار بر سر خود زد: واي بر من!
حسن دست او را گرفت و گفت:
آرام باش؛ امّا يك چيز را بدان! من از جعفر بن محمّد بن قولويه شنيدم كه مي‌گفت: هر كس حسين بن روح را نكوهش كند، محمّد بن عثمان را نكوهش كرده و هر كس او را نكوهش كند، امام زمان(ع) را نكوهش كرده و از او انتقاد نموده است.
اشك تمام صورت محمّد را پوشانده بود. ناگهان محمّد از جاي برخاست و گفت: بايد برويم.
ـ كجا؟
ـ برويم تا من حسين بن روح را ببينم، به پايش بيفتم و از او طلب بخشش كنم.
ـ امّا تو كه هنوز غذا نخورده‌اي؟!
ـ غذا نمي‌خواهم، اصلاً گرسنه نيستم. بيا برويم، مرا به خانة حسين ببر.
حسن، پريشان‌حالي او را كه ديد، بلند شد. غذا همچنان دست نخورده در سفره باقي مانده بود. در راه، محمّد اشك‌هاي خود را مي‌سترد و مي‌گفت: تا او را نبينم و از او طلب بخشش نكنم، آرام نمي‌گيرم.
حسين بن روح نوبختي، در صدر اتاق نشسته بود، دفتري پيش رويش گشوده بود و به حساب اموال مردم و نامه‌هاي ايشان رسيدگي مي‌كرد. سيمايش نوراني و چشمانش روشن و نافذ بود و در ميان جامة سفيد و پاكيزه‌اي كه پوشيده بود، در منظر نگاه محمّد ابهّت خاصّي مي‌يافت. محمّد دو زانو پيش روي او نشست.
ـ نامه‌اي كه جوابش را ساعتي پيش نوشته بوديد...
حسين بن روح، سر تكان داد. صورت محمّد، دوباره خيس اشك شد: من بودم كه به شما شك كردم و حال آمده‌ام تا طلب بخشش كنم... مرا ببخشيد... من...
حسين به چشمان اشك‌آلود محمّد نگاه كرد: خداوند همة ما را ببخشد!
مهرباني نگاه حسين بن روح و كلام دلنشين او به دل محمّد بن فضل آرامش داد.