■ هیچ کس نمی‌شناسدت!
هیچ کس نمی‌بیندت!
نگهبانی و حارسی در پیش پایت از جای برنمی‌خیزد،
فرشی فراروی گام‌هایت گسترده نیست،
و هزاران بلندگو، از بام تا شام نام تو را تکرار نمی کنند؛ امّا...
به ساعتی،
آنکه عزیزش می‌داشتی،
و به حرمتش از جای برمی‌خاستی،
و در اعزازش دلت را فرش راهش می‌ساختی؛
و از بام تا شام او را می‌خواندی،
چنان نامت را بلند می‌دارد که،
همة بلندمرتبگان پیش پایت برمی‌خیزند؛
همة دل‌ها به سویت روانه می‌شوند؛
همة بلندگوها تو را می‌خوانند؛
همه عزیزت می‌دارند،
و در دل، آرزوی اندکی از عزّت بی‌پایان تو را طالب می‌شوند!
٭٭٭
■ به زور بازویت مناز!
و صدای کفش‌هایی در پشت سرت!
به کورباش دورباش‌های خیل شحنه‌ها و حارسانت مناز!
و ناز سیمین تنان پیرامونت!
به اعتبارات و مدارج میرنده‌ات دلخوش مباش!
و تیزی شمشیر برّانت!
در دوری از او، مخاطب «کونوا قردةً»
خواهی شد؛ یا
خطابِ «عَلیکَ لَعنَتی»!
بدا به حال آنکه از پس و پیش خود بشنود
«فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجيم»!
٭٭٭
■ که را می‌خوانی؟
که را می‌جویی؟
به دنبال کدامین نشسته بر تخت ناز روانه می‌شوی؟
تو خود پادشاهی!
اگر از پوشیدگی بدر آیی!
آنگاه خواهی دید که
همه می‌خوانندت!
همه می‌جویندت؛
همه در پی‌ات روانه‌اند؛
اگر از پوشیدگی درآیی؛
پوست بیندازی؛
متولّد شوی!
چه زیبا فرمود: تو خود حجاب خودی...!
٭٭٭
■ آمده بودند!
آمده بودند؟
هرگز!
آورده شده بودند!
پیر و جوان، مرد و زن، عرب و عجم، آدمی و پری،
و فرشتگان آسمان.
در صحنه‌ای به بزرگی همة زمین،
بر بلندای آسمان تا زمین؛
تا بر همگان معلوم شود معنی «يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَار»
تا تفسیر شود آیتِ
«وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللهَ رَمى...؛
هنگامی که به سوی دشمنان تیر پرتاب کردی، تو پرتاب نکردی، بلکه خدا پرتاب کرد...»
٭٭٭
■ شکّرشکن شوند همه طوطیان هند
زین قند پارسی که به بنگاله می‌رود
دیگر کسی نمانده که تو را نخواند!
دیگر کسی نمانده که تو را نخواهد!
زبان دل، زبانی دیگر است و
گوش جان، گوشی دیگر!
وقتی با زبان دل، زبان مشترک همة آفریده‌های خداوند، سخن گویی!
و با گوش جان، گوش مشترک همة آفریده‌های خداوند، بشنوی!
و با چشم دل، چشم مشترک همة آفریده‌های خداوند بنگری!
آنکه صاحب دل و چشم و گوش مشترک خلق اوّلین و آخرین است،
آن زمان که پرده از چهره براندازد؛
همة چشم‌ها او را می‌شناسند.
همة گوش‌ها، سخنش را می‌شنوند؛
و همة دل‌ها او را می‌طلبند!
٭٭٭
■ به هم پیوسته بودند!
به هم پیوسته شده بودند؛ به هم پیوسته می‌مانند!
از دیروز تا امروز
از امروز تا فردا!
تا آنجا که دیگر معلوم نبود؛
او کیست:
این کدام است و آن کدام...
یکی بودند؛
یکی شده بودند،
عرب و عجم،
پیر و جوان،
مرد و زن،
آدمی و پری،
و فرشتگان آسمانی...
در هوای او که تنهاست،
فرد است،
و طرید است.
٭٭٭
■ یکی قطره باران ز ابری چکید!1
فرموده بود: سربازم!
سرباز حاج قاسم!
قاسم، سربازی را قسمت آنان کرده بود،
همان که قاسم جنّت و نار است.
از این‌رو هر دو سربازی می‌کردند.
تا بیاموزند به من، به تو و به ما:
آن زمان که مشق سربازی کنی؛
به سرداری می‌رسی.
چنان بر بلندای دستان بلند مرتبه‌ترین مردم روزگار قرارشان دادند؛
تا همگان بدانند و ببینند، آنان به سرداری رسیده‌اند.
تا همگان بدانند: تا سربازی نکنی، به سرداری نرسی!
سربازی را باید آموخت!
بزرگی از آن یافت، کو پست شد
در نیستی کوفت تا هست شد2
٭٭٭
■ در کجا می‌جویند بلندی و رفعت را؟
از که می‌خواهند نام‌آوری و ماندگاری را؟
از اعتبارات بی‌اعتبار؟
از نشانه‌های بی‌نشان؟
از ناپیدایان در جمع نام آوران؟
گورستان‌های همة پهنة زمین، انباشته از سنگ‌گورهایی که گذار باد و باران، همة نام‌ها و نشان‌هایشان را زوده است،
نامی نمانده و نشانی، حتّی در خاطره‌ها
حتّی بر سنگ‌گورها!
٭٭٭
■ به او برگرد!
دست در دامنش آویز!
مهرش را در دل جای ده!
عبد او شو!
همچون او شو!
تا همچون خودش سازد
عزیزت دارد، بزرگت کند،
و بر تخت ناز نشاندت!
٭٭٭
■ فاصله‌ای است شگرف میان عبد و عابد!
میان عبد و عالم،
میان عبد و فاضل!
میان عبدی تنها و هزاران هزار صاحب اعتبارات تهی از اعتبار؛
همچون طبل.
همچون طبل،
عبد، تهی شده از خود و خالی از همة آنچه خلق عالم را بدان اعتبار حاصل آمده،
چنان ارتفاع و بلندا می‌گیرد،
چنان می‌دود که هیچ شهاب ثاقبی بدان نمی‌رسد.
٭٭٭
■ پردة پندار چشمانم را بسته بود؛
خود را چیزی،
اراده‌ای،
و صاحب اختیاری می‌دیدم و همواره می‌گفتم
گر چرخ به کام ما مگردد، کاری بکنیم تا بگردد3
به ناگهان، در صبح‌گاهی
اختیار چشمانم
اختیار اشک دیدگانم را از دست رفته دیدم.
با هر اشارتی و کلامی بر گونه‌هایم رها می‌شدند؛
و قلبم،
می‌تپید، شتابان و بی‌قرار!
از خانه بیرون زدم، بی‌سر و دستار،
در ازدحام اشک‌ها و لرزش قلب‌های دیگرانی چون من،
اختیار از کف داده.
همه مثل من بودند؛
و من مثل همه، تازه دریافتم:
ما خود نمی‌رویم به سر اندر قفای کس
او می‌برد که تا به قفای وی اندریم4
کاش دستی آسمانی، همة اختیار را از من بازپس می‌گرفت، و از دیگرانی چون من،
شاید، همه او می‌شدیم، از او می‌شدیم و با او...
٭٭٭
■ فرمودند: «يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْديهِم»
دست خدا، بالاتر و والاتر از همة دست‌هاست
یعنی، هر چه بخواهد، می‌تواند،
و هر چه بخواهد، می‌کند، وقتی که بخواهد!
به لحظه‌ای، قلب همه را در میان دست خویش گرفته بود؛ گویی در همة سینه‌های مردم، تنها یک قلب بود.
همان که او در میان دست خود گفته بود.
به لحظه‌ای، قلب همة مردم شهر، معطوف مردی بود، نام‌آورتز از همة مردان شهر ما.
هیچکس نمانده بود، مگر آنکه او را دوست داشت، از ژرفای قلب خود.
همة مردم شهر، هروله کنان و اشک‌ریزان، نام او را بر زبان و یادش را در قلب داشتند و به سویش می‌دویدند.
٭٭٭
■ فرمودند: او، منصورٌ بالرّعب و منصورٌ بالسیف است!
یاری می‌شود با ترسی که در دل همة خصم می‌افکند.
و واهمه‌ای از ضربت شمشیرش.
وه که در زمان، منصور بالمحبّة است!
یاری می‌شود با مهری و محبّتی که در دل همة دوست می‌افشاند.
در لحظه‌ای، نمی‌ماند در زمین مردی و زنی، پیری و جوانی، مگر آنکه او را دوست دارد و او را می‌خواهد.
و در هوایش، بی‌سر و دستار، از خانه و کوی و برزن، به سویش می‌دوند، هروله کنان و اشک‌ریزان.
«وَ رَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ في دينِ اللَّهِ أَفْواجا!»
به گردش می‌آیند؛
طوافش می‌کنند، و می‌خواهندش!
باید که جمله جان شوی، تا لایق جانان شوی!
پی‌نوشت‌ها:
پانویس‌های این مقاله
- ۱
1. اشعاری از جناب سعدی شیرازی.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. اشعاری از جناب سعدی شیرازی.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3. شعری از شاعر معاصر ابوالقاسم لاهوتی.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4. حافظ شیرازی.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑