آداب غذا خوردن

صفحات چاپی ۷۲ تا ۷۳

مطالعه در کتاب‌خوان

امام رضا(ع) فرمودند:

«وعدة خوردن را با سبک‌ترین غذا آغاز کن؛ یعنی غذایی به اندازة عادتت و بر حسب اقامتگاه و فعّالیت‌ها و زمانه‌ات.»

دست کشیدن از غذا را پیش از سیری مهم می‌شمرند:

«در حالی‌که هنوز مقداری میل داری، از غذا دست بکش؛ زیرا مایة سلامتی بدن و تیزهوشی است و برای خود انسان هم باعث سبکی.»

قبل از غذا خوردن، وقتی دستشان را می‌شستند، با دستمال خشکشان نمی‌کردند؛ برعکس بعد از غذا دستشان را خشک می‌کردند.

موقعی که سفرة غذا پهن می‌کردند، همة غلام‌ها و خدمتکارها را به سر سفره دعوت می‌کردند.

قبل از شروع غذا، ابتدا مقداری سرکه می‌نوشیدند. کسی عرض کرد: قربانت شوم! شما که به ما امر کرده بودید، غذا را با نمک شروع کنیم؟ ایشان فرمودند: «نمک هم مانند سرکه است؛ سرکه ذهن را قوی می‌کند و بر عقل آدمی می‌افزاید.»

برای فصل تابستان، غذاهایی با طبع سرد توصیه می‌کردند و برای زمستان، غذاهایی با طبع گرم و برای فصل‌های دیگر، غذای معتدل را.

هیچگاه غذای داغ نمی‌خورد و به نقل از جدّشان امیرمؤمنان(ع) می‌فرمودند:

«پیامبر هنگامی که غذایش داغ بود، نمی‌خورد و می‌فرمود: «بگذارید سرد شود که در آن برکت است. خدا غذای داغ را به ما روزی نمی‌کند.»

توصیه می‌کردند:

«اگر در منزل مقداری از غذا بر زمین ریخت، باید جمعش کنید؛ امّا اگر در صحرا بودید و مقداری از غذا روی زمین ریخت، خرده‌ریزها را جمع نکنید و برای پرنده‌ها و درّنده‌ها بگذارید.»

وقتی برای حضرت غذا می‌آوردند، یک سینی می‌طلبیدند و کنار سفره می‌گذاشتند و دستور می‌دادند که آن را به مساکین بدهند.

یکی از خادمانشان گفته است:

وقتی ما مشغول غذا بودیم، حضرت احضارمان نمی‌کرد و پی کاری نمی‌فرستاد تا غذایمان تمام می‌شد. اگر هم سراغمان می‌آمد و سر سفره بودیم، می‌فرمود: «بلند نشوید تا غذایتان تمام شود.»

می‌فرمود: «گاهی که نعمتی به من می‌رسد، برایم گوارا نمی‌شود تا وقتی بفهمم آنچه دربارة آن نعمت بر من واجب بوده است، به جا آورده‌ام.»

از پیامبر(ص) نقل می‌کردند که ایشان هرگاه غذایی می‌خوردند، می‌فرمودند: «اللّهم بارک لنا فیه و ارزقنا خیر امنه؛

خدایا! آن را بر من مبارک گردان و بهتر از این هم روزی‌مان کن!»

بعد از غذا به پشت دراز می‌کشیدند و پای راستشان را روی پای چپ می‌انداختند.

صفحهٔ ۷۳