تأویل نشانه‌های حضرت زهرا(س) درمکاشفات یوحنّا

علي عبدی

بانوی ماه و ستاره و پسرانسان

زنی که آفتاب را در بر دارد و ماه زیر پاهایش و بر سرش تاجی از دوازده ستاره است.

مکاشفه2 واژه‌ای یونانی است که از حیث اتیمولوژی (ریشه‌شناسی الفاظ و لغات) به معنی آشکارسازی است. مکاشفه به مثابه یکی از گونه‌های اصلی ادبیات دینی عهد عتیق و جدید، ناظر بر نحوه‌ای از پیش‌گویی و دیداربینی آیندة خداوندی است که در زبان این ادبیات از آن به نبوّت (نَوَئیم) تعبیر شده است. نبوّت خاصّه در زبان و ادبیات عهد عتیق به معنای مکاشفه است؛ مکاشفه‌ای که خبر از آینده می‌دهد؛ آینده‌ای که خداوند رقم خواهد زد؛ لذاست که پیامبران بنی‌اسرائیل، نبی (ناوی در عبری) خوانده می‌شوند؛ مانند الیاس نبی. (هَناوی الیاهو).

از چنین منظری، هر مکاشفه‌ای مستلزم آن است که خدا امور نهانی و پنهان عالم را که تنها خود از آن آگاه است و به طور خاص با آیندة جهان نسبت می‌یابد، بر انسان‌ها (پیامبران) آشکار سازد. از این حیث، مکاشفه در زمرة استلزامات نبوّت یهودی است و در تداوم و تثبیت آن است. انبیای بنی‌اسرائیل وحی الهی را دریافت کرده و می‌شنیدند و آنها را به صورت شفاهی منتقل می‌کردند؛ امّا در کنار آن، گونه‌ای از وحی را به صورت مکاشفه دریافت کرده و آن را در کتابی به یادگار باقی نهاده‌اند؛ از جمله برجسته‌ترین مکاشفات عهد عتیق می‌توان به مکاشفات اشعیاء، حزقیال، ارمیا، میکاه و دانیال اشاره کرد.

شاخصة اصلی این‌گونه از ادبیات عهد عتیق، پوشیدگی معانی و رازهای اصلی آن در لفّافه و حجاب رمزهایی (نظام رمزگان آن) است که خود به صورت نمادها، نشانه‌ها، اعداد و... صورت‌بندی شده‌اند. در واقع، زبان رمزی این مکاشفات، رازهای خود را به صورت نمادین بیان داشته است که تنها مواجهة تأویلی با آن و به کارگیری روش تأویلی است که می‌تواند از آن رازگشایی و رمزگشایی کند. پس برای درک سخن او، باید با وی همنوا شد تا با سخن او انس گرفت تا زبان اشارت‌هایش را دریافت و رمزهایش را گشود تا رازهایش خود سخن بگویند و خود را آشکار سازند.

مکاشفات و ادبیات مکاشفه‌ای مقارن با بعثت عیسی بن مریم(ع) رواج گسترده‌ای یافت؛ برای نمونه، در نزد فرقة «یسنی‌»ها (فرقه‌ای زاهدپیشه و بیابان‌نشین که برای تنزّه از فساد بنی‌اسرائیل در شهرها، به بیابان‌های «فلسطین» و «بحرالمیّت» پناه برده بودند) که یحیی تعمیددهندة خود از آنان بود و عیسی(ع) نیز جوانی‌اش را در کنار آنان گذرانده بود. بر اساس طومارهای بحرالمیت که از ایشان به جا مانده است، ادبیات مکاشفه‌ای بسیار رواج یافته بود. این طومارها به ما می‌گویند که ایشان عن‌قریب ظهور مسیحای قوم بنی‌اسرائیل و ظهور خاتم پیامبران را انتظار می‌کشیدند.

از جمله تفاوت‌های اساسی عهد جدید با عهد عتیق، یکی تمایز جدّی در ادبیات مکاشفه‌ای است. هر قدر که عهد قدیم در ادبیات مکاشفه‌ای غنی و فربه است، عهد جدید فقیر و نحیف است. تنها یک استثنا وجود دارد و آن هم آخرین بخش عهد جدید است که عنوان مکاشفه را نیز بر خود دارد: «مکاشفات یوحنّا».

مکاشفات یوحنّا

مکاشفات یوحنّای رسول3 تنها بخش عهد جدید است که سبک ادبی و روایی آن به شدّت متمایز از دیگر بخش‌های عهد جدید است و در عین حال، به شدّت به بخش‌ها و گونة مکاشفه‌ای عهد عتیق شباهت می‌رساند. کتاب مکاشفات4 در 22 باب تدوین شده‌اند و از ابتدا تا به انتها، یکسره روایت مکاشفه‌ای آخرالزّمانی است که برای یوحنّای رسول واقع شده است و او خود روایت‌گر این مکاشفة عظیم و مهیب است که از جهاتی، بسی سرتر و بالاتر از مکاشفات عهد عتیق می‌نشیند؛ مکاشفاتی با جزئیات دقیق و کامل و ناظر بر حوادثی خوفناک و مهیب و فتنه‌گون که کم‌تر نظیری برای آنان می‌توان در مکاشفات عهد عتیق یافت.

در قرون نخستین میلادی، در انتساب این مکاشفات به یوحنّای رسول تردید بود؛ اگر چه او خود را چهار بار در مکاشفات، یوحنّا معرفی می‌کند (1:1 و 4 و 9 و 8:22). در سنت قدّیس یوستینوس شهید در سدة دوم میلادی محقّقان مسیحی، این یوحنّا، همان یوحنّای رسول، حواری مسیح پسر زبدی (متی 2:10) دانسته شد؛ مضاف بر آنکه از متن و محتوای کتاب نیز مشخّص است که نویسنده شخصی است یهودی و آگاه بر عهد عتیق و یکی از رهبران کلیساست که در هفت کلیسای آسیای صغیر شناخته شده و شخصی روحانی است با این اعتقاد که به زودی ایمان مسیحی بر نیروهای شریری که در جهانند، پیروزی خواهند یافت.5 یوحنّا به سبب ایمانش به مسیح، به جزیرة «پاتموس» تبعید شده بود.

متن مکاشفات قرابت انکارناپذیری با دیگر نوشته‌های یوحنّا در عهد جدید دارد؛ اگرچه به مقتضای وجه مکاشفه‌ای خود با دیگر مکتوبات یوحنّایی عهد عتیق هم در زبان و هم در سبک و هم در پاره‌ای از اندیشه‌های کلامی تفاوت می‌یابد، امّا به هر تقدیر نزد زعما و آبای کلیسا دارای الهام یوحنّایی است و نزد اصحاب بلافصل این حواری و رسول مسیح به نگارش در آمده و تعالیم و آموزه‌های وی در آن، راه یافته‌اند.

یوحنّای رسول کیست؟

یوحنّا بن زبدی یا یوحنّای رسول6 از حواریون و از دوازده رسول برگزیدة عیسی(ع) بود. مسیحیّت سنّتی، او را نویسندة انجیل یوحنّا و نیز نویسندة کتاب مکاشفات می‌داند. در سال‌های اخیر، منتقدان نوگرا، این نظریّه را مطرح کرده‌اند که کتاب مکاشفه در سال ۷۰م.، به دست یوحنّایی غیر از یوحنّای رسول نوشته شده است؛ زیرا نویسندة کتاب مکاشفات بارها خود را به نام یوحنّا خوانده؛ امّا در انجیل یوحنّا، نامی از نویسنده به طور مستقیم نیامده است.

یوستینیوس، در سال ۱۳۵م.، نگاشتن کتاب مکاشفه را به یوحنّا بن زبدی، نسبت داد و ائوسیبیوس، در قرن چهارم، در اصالت آن تردید نمود؛ امّا در هر حال امروزه، در یکی بودن یوحنّای رسول و یوحنّای مکاشفات در کلیسای کاتولیک و ارتدوکس و بخش عمده‌ای از پروتستان‌ها تردیدی نیست.

در انجیل، یوحنّا، حواری محبوب مسیح، با نام یوحنّا پسر زبدی خوانده شده است. وی برادر یعقوب اکبر و در آغاز، ماهی‌گیر بود. یوحنّا، از شاگردان یحیی تعمیددهنده بود که با آغاز دعوت عیسی، به جمع پیروان وی گروید. بنا بر روایت انجیل، پس از برخاستن مسیح از مردگان، یوحنّا و پطرس نخستین کسانی بودند که به زیارت مقبره رفتند و برخاستن عیسی(ع) را باور کردند. در مسیحیّت سنّتی، از وی با نام یوحنّای محبوب یاد می‌شود.

وی پسر زبدی و مادرش سالومه نام داشت.7 کار او ماهی‌گیری در دریای «جلیل» بود و به نظر نمی‌رسد، فرد فقیری بوده باشد.8 هیچ اطّلاعی از ایمان زبدی نداریم؛ ولی مادر یوحنّا یکی از زنانی بود که عیسی(ع) را تا زمان مصلوب شدنش پیروی کرد.9 یوحنّا برادر جوان‌تر یعقوب بود10 و در «بیت صیدا» زندگی می‌کرد.11

با توجّه به اینکه پدر ایشان را با مزدوران واگذاشتند،12 خدمت مادرشان در «لوقا»، 8 : 3 و همچنین آشنایی وی با قیافا پپپف، کاهن اعظم13 دلالت بر نفوذ نسبی و قابل توجّه آنها می‌کند. مادر وی از عیسی(ع) خواست که پسرانش در ملکوت به دست راست و چپ وی نشینند.14 او رسول محبّت خوانده شده است و مؤلّف انجیل، رسالات و مکاشفات یوحنّا می‌باشد.

لازم به یاد آوری است که امام رضا(ع) در مناظراتشان با مسیحیان و یهودیانِ زمان خود اشاره فرمودند که سه یوحنّا وجود داشته است:

...و علمای مسيحی‏ها سه نفر بودند، «يوحنّا»ی اكبر در «أج»، «يوحنّا» در «قرقيسيا» و «يوحنّا ديلمی» در «رجّاز» و مطالب مربوط به پيامبر اكرم(ص) و اهل بيت و امّتش نزد او بوده و همو بود كه امّت عيسی و بنی‌اسرائيل را به نبوّت حضرت محمّد و اهل بيت و امّتش مژده داد.15

متن مکاشفات یوحنّا

مکاشفة یوحنّا که با عنوان‌های دیگری، همچون وحی به یوحنّا، آخرالزّمان یوحنّا، کتاب وحی و مکاشفة عیسی مسیح(ع) نیز خوانده می‌شود، آخرین کتاب از کتب «عهد جدید» مسیحیان می‌باشد. مکاشفه تنها کتاب عهد جدید است که در ردة ادبیات رستاخیزی و آخرالزّمانی قرار می‌گیرد و نه ادبیات تعلیمی یا تاریخی و تعدادی بسیار از پنداره‌ها، نمادها و تمثیل‌ها را به ویژه در رابطه با وقایع آینده به کار می‌بندد. مکاشفه به نظر می‌آید مجموعه‌ای از بخش‌های مجزّا باشد که توسط یوحنّا، «مرید محبوب» مسیح، در «پاتموس» (جزیره‌ای در یونان) در «دریای اژه» به رشتة تحریر درآمده است.

این کتاب از دو بخش عمده تشکیل شده‌است که اوّلین بخش آن (فصل‌های ۲ تا ۳) شامل پند و اندرزهای مذهبی (و نه پنداره‌ها یا رمزآفرینی‌ها) در نامه‌های جداگانه‌ای می‌باشد که خطاب به هفت کلیسای آسیای صغیر نگاشته شده‌اند.

در بخش دوم (فصل‌های ۴ تا ۲۲:۵)، رؤیاها، تمثیل‌ها و نمادها (در اغلب موارد، بدون تعبیر یا تفسیر) قسمت گسترده‌ای از متن کتاب را تشکیل داده و مفسّران را واداشته‌اند تا لزوماً تعبیرهای متفاوتی از آنها ارائه دهند.

تحلیل و تأویل نشانه‌ها

به نظر می‌رسد مناسب‌ترین روش برای تحلیل و تأویل نشانه‌های باب 12 مکاشفات یوحنّا و حکایت زن و اژدها، طرح پرسش از کلّیت این روایت مکاشفه‌ای است. آنگاه می‌توان با بهره‌گیری از روش تأویل16 از آن رمزگشایی کرد.

نخستین پرسشی که به ذهن متبادر می‌شود، این است که زن یاد شده کیست؟ پیش از پاسخ، تأکید بر چند نکته ضروری است. یوحنّا به عنوان یکی از حواریون دوازده‌گانة مسیح(ع)، مریم عذرا(س) مادر عیسی را به خوبی می‌شناخته و با سیما و چهرة او آشنا بوده است؛ امّا در اینجا، از هرگونه قرینه‌ای که دال بر مریم بوده باشد و بر هویت مریم مقدّس(س) دلالت کند، اجتناب کرده است. در واقع، سیمای این زن با مریم(س) متفاوت بوده و یوحنّا به هیچ وجه او را نمی‌شناخته و این زن برای وی به شدّت غریبه بوده است. اگر این زن مریم مقدّس می‌بود، هیچ دلیلی نداشت تا یوحنّا از واژة زن استفاده کند؛ بلکه به راحتی می‌گفت مریم(س).

دیگر آنکه این زن نشانه‌هایی دارد که در هیچیک از اناجیل اربعه و دیگر متون مسیحی، مریم مقدّس(س) را به آنها نمی‌شناخته‌اند. آفتاب، ماه و تاجی از دوازده ستاره، نشانه‌هایی نامأنوس برای مریم مقدّسند و اگر غیر از این بود، یوحنّا بر این مسئله تأکید می‌نمود.

سوم آنکه، این زن فرزند پسری می‌زاید که پسر انسان لقب دارد و با عصای آهنین، بر تمامی امّت‌ها حکمرانی خواهد کرد؛ امّا این پسر پس از تولّد، برای بقا به نزد خدا ربوده می‌شود (استعاره از غیبت و نجات). باز هم یوحنّا او را مجهول می‌انگارد. اگر این پسر انسان، عیسی(ع) می‌بود، هیچ ضرورتی نداشت که یوحنّا از نام پسر انسان بهره گیرد و با چند نشانة عیسی بودن، او را نشان می‌داد؛ امّا چنین نکرده است. خداوند پسر انسان را با غیبت از شرّ شیطان (اژدها) رهایی می‌بخشد تا روز موعود و روز داوری.

چهارم آنکه میان زن و شیطان، نبردی ابدی تا روز رستاخیز برپاست؛ نبردی که به ذرّیت زن نیز به میراث می‌رسد؛ ذرّیتی که احکام خدا و شهادت عیسی را پاس می‌دارند. حال آنکه مریم مقدّس(س)، جز عیسی(ع) پسری نداشته و نیز هیچ ذرّیتی از او باقی نمانده است. پس این زن مریم نیست. حال که این زن مریم(س) نیست و پسر او نیز عیسی(ع) نمی‌تواند باشد، پس او و فرزندش و ذرّیتش چه کسانی می‌توانند باشند؟

امّا تأویل مکاشفات

1. و در آسمان، جنگ شد: میکائیل و فرشتگانش با اژدها جنگ کردند و اژدها و فرشتگانش جنگ کردند؛ ولی غلبه نیافتند؛ بلکه جای ایشان دیگر در آسمان یافت نشد و اژدهای بزرگ افکنده شد؛ یعنی آن مار قدیمی که به ابلیس و شیطان مسمّی است که تمام ربع مسکون را می‌فریبد. او بر زمین انداخته شد و فرشتگانش با وی انداخته شدند.

می‌دانیم که شیاطین انس و جنّ حق را می‌شناسند. در روایات داریم، وقتی نبیّ اکرم(ص) به دنیا آمدند، شیاطین از رفتن به عوالم بالا منع شدند. قبلاً می‌رفتند استراق سمع می‌کردند؛ ولی منع شدند. با تولّد و بعد بعثت پیامبر اسلام(ص) شیاطین از آسمان رانده شدند. ابلیس فهمید اوضاع عالم عوض شده است، حفظه و ملائکه رفت و آمد می‌کنند و راه‌های آسمان را بر روی آن بستند. در نقل است لشکریان و فرماندهان جنود خود را جمع کرد، فراخوان داد و در روایات آمده است که بعضی اوقات که حوادثی در عالم رخ می‌دهد، شیطان لشکریان خود را جمع می‌کند، آرایش می‌دهد، فرماندهی و تقسیم کار می‌کند و مأموریت می‌دهد.

2. و علامتی عظیم در آسمان ظاهر شد: زنی که آفتاب را در بر دارد و ماه زیر پاهایش و بر سرش تاجی از دوازده ستاره است.

خورشیدی که خداوند قرار داده است، این خورشید یک مثََل است؛ والّا خورشید حقیقی این نیست. خداوند متعال قسم می‌خورد به ماه و خورشید:

«وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها؛17

قسم به خورشید و پرتو و شعاع خورشید که عالم را روشن می‌کند! پرتو خورشید به ما می‌رسد. قسم به ماه وقتی به دنبال خورشید است!»

ماه تالی تلوّ خورشید است.

«وَ النَّهارِ إِذا جَلاَّها؛18

قسم به روز، وقتی که خورشید را تجلّی می‌دهد!»

تجلّی خورشید در روز است. ائمّه(ع) در تفسیر این آیه فرموده‌اند:

«شمس»، وجود مقدّس رسول‌الله(ص) است. «قمر» آنی که تلوّ نبیّ اکرم(ص) است، به امیرالمؤمنین(ع) تأویل شده است.

بر اساس روایات، الآن دورة شب تاریخ است. بنا بود این خورشید زود طلوع کند، بنا بود این خورشید در امیرالمؤمنین تجلّی کند؛ امّا جریان سقیفه و بنی‌امیّه نگذاشتند و این خورشید در غیبت رفت.

دوازده ستاره نیز دلالت بر کوکب امامت و ولایت دارد. 19 این نشانه‌ها حکایت از آن دارند که بانوی یادشده لولای اتّصال میان سه امر نبوّت، ولایت و امامت حقّة الهی است. خورشید نبوّت، ماه امامت و ستارگان امامت.

آبای کلیسا بر این باور بودند که مکاشفة یوحنّا بیشتر یک تمثیل رازآلود و رمزگونة معنوی جدا از وقایع تاریخی یا صرفاً یک پیش‌گویی دربارة‌ تحوّلات آخر دنیاست که به صورت کلامی مبهم در لفّافه آمده است؛ این برداشت اگر چه با بحران ایمان، در دوران مسیحیّت اوّلیه که محتملاً به وسیلة شکنجه‌های رومیان ایجاد شده بود،

بی‌نسبت نیست، امّا دستاورد این مکاشفات آن بوده که مسیحیان ترغیب شده‌اند که در ایمانشان ثابت‌قدم باشند تا استوارانه، امید خود را به اینکه در نهایت خداوند در برابر دشمنان خود (و دشمنان آنها) پیروز خواهد شد، حفظ نمایند.

از آنجایی‌که چنین دیدگاهی مشکلات دوران‌های بعدی در مبحث آخرت را نیز باز می‌تاباند، پس پیام مکاشفه به نسل‌های آیندة مسیحیان نیز ارتباط می‌یابد؛ کسانی که مسیح(ع) پیشاپیش دربارة آنها هشدار داده که به طریقی مشابه، دچار عذاب و شکنجه خواهند شد. پیروزی خداوند بر شیطان (در اینجا، مقاومت مسیحیان در برابر شکنجة رومیان) نمونه‌ای از پیروزی‌های پیش‌گویی شدة مشابه خیر بر شرّ در آینده و پیروزی نهایی خداوند در پایان جهان است.

با وجود آنکه عنصر مرکزی در مکاشفه، «مسیح» است، با مطالعه و ادراک بیشتر متن، شباهت‌های آن با شیوة بیانی و مفاهیم کتاب عهد عتیق، مشخّص می‌گردد؛ خصوصاً آنهایی که از کتاب‌های دانیال و حزقیال گرفته شده‌اند؛ برای مثال، نویسنده از عدد هفت استفاده می‌کند تا در مفهومی سمبلیک، بر «تمامیّت»20 یا «کمال»21 دلالت داشته باشد. مراجعات و اشاره‌هایی به «یک هزار سال» (فصل ۲۰) موجب شد تا عدّه‌ای در این انتظار باشند که پیروزی نهایی خداوند بر شیطان، پس از سپری شدن هزاره‌ای فرا رسد.

تقسیم‌بندی کلّی متن مکاشفات بدین نحو است:

1. مقدّمه (۱:‏۱-‏۸)؛

۲. رؤیای آغازین و نامه به هفت کلیسا (۱:‏۹ تا ۳:‏۲۲)؛

۳. کتابی با هفت مُهر (۴:‏۱ تا ۸:‏۱)؛

۴. هفت شیپور (۸:‏۲ تا ۱۱:‏۱۹)؛

۵. اژدها و دو وحش (۱۲:‏۱ تا ۱۳:‏۱۸)؛

۶. رؤیاهای گوناگون (۱۴:‏۱ تا ۱۵:‏۸)؛

۷؛ هفت جام غضب خدا (۱۶:‏۱-‏۲۱)؛

۸؛ نابودی بابِل و شکست وحش و نبیّ دروغین و ابلیس (۱۷:‏۱ تا۲۰:‏۱۰)؛

۹. داوری نهایی (۲۰:‏۱۱-‏۱۵)؛

۱۰. آسمان جدید، زمین جدید و اورشلیم جدید (۲۱:‏۱ تا ۲۲‏:‏۵)؛

۱۱. بخش پایانی (۲۲:‏۶-‏۲۱).

حکایت زن و اژدها، متن مکاشفه

امّا مقصود این نوشتار در باب 12 مکاشفه روایت شده است. پیش از بررسی و تحلیل و تأویل آن، ابتدا متن کامل مکاشفه را به طور کامل مرور می‌کنیم و می‌خوانیم:

و علامتی عظیم در آسمان ظاهر شد: زنی که آفتاب را در بر دارد و ماه زیر پاهایش و بر سرش تاجی از دوازده ستاره است و آبستن بوده از درد زه و عذاب زاییدن، فریاد برمی‌آورد و علامتی دیگر در آسمان پدید آمد که اینک اژدهای بزرگ آتشگون که او را هفت سر و ده شاخ بود و بر سرهایش هفت افسر و دمش ثلث ستارگان آسمان را کشیده، بر زمین ریخت و اژدها پیش آن زن که می‌زایید، ایستاد تا چون بزاید، فرزند او را ببلعد. پس پسری را زایید که همة امّت‌های زمین را به عصای آهنین حکمرانی خواهد کرد و فرزندش به نزد خدا و تخت او ربوده شد و زن به بیابان فرار کرد و در آنجا، مکانی از برای وی از خدا مهیّا شده است تا او را مدّت هزار و دویست و شصت روز بپرورند.

و در آسمان جنگ شد: میکائیل و فرشتگانش با اژدها جنگ کردند و اژدها و فرشتگانش جنگ کردند؛ ولی غلبه نیافتند؛ بلکه جای ایشان دیگر در آسمان یافت نشد و اژدهای بزرگ افکنده شد؛ یعنی آن مار قدیمی که به ابلیس و شیطان مسمّی است که تمام ربع مسکون را می‌فریبد. او بر زمین انداخته شد و فرشتگانش با وی انداخته شدند.

و آوازی بلند در آسمان شنیدم که می‌گوید: اکنون نجات و قوّت و سلطنت خدای ما و قدرت مسیح او ظاهر شد؛ زیرا که آن مدّعی برادران ما که شبانه‌روز در حضور خدای ما بر ایشان دعوی می‌کند، به زیر افکنده شد.

و ایشان به وساطت خون برّه و کلام شهادت خود بر او غالب آمدند و جان خود را دوست نداشتند. از این جهت، ای آسمان‌ها و ساکنان آن! شاد باشید و وای بر زمین و دریا! زیراکه ابلیس به نزد شما فرود شده است با خشم عظیم؛ چون می‌داندکه زمانی قلیل دارد.

وچون اژدها دید که بر زمین افکنده شد، بر آن زن که فرزند نرینه را زاییده بود، جفا کرد و دو بال عقاب بزرگ به زن داده شد تا به بیابان، به مکان خود پرواز کند. جایی که از نظر آن مار، زمانی و دو زمانی و نصف زمانی پرورش می‌کنند.

و مار از دهان خود در عقب زن، آبی چون رود ریخت تا سیل او را فروگیرد و زمین زن را حمایت کرد و زمین دهان خود را گشاده، آن رود را که اژدها از دهان خود ریخت، فروبرد.

و اژدها بر زن غضب نموده، رفت تا با باقی ماندگان ذرّیت او که احکام خدا را حفظ می‌کنند و شهادت عیسی را نگاه می‌دارند، جنگ کند.

3. پس پسری را زایید که همة امّت‌های زمین را به عصای آهنین حکمرانی خواهد کرد و فرزندش به نزد خدا و تخت او ربوده شد.

خداوند در «قرآن» می‌فرماید:

«لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ؛22

ما پيامبرانمان را با دليل‌های روشن فرستاديم و با آنها کتاب و ترازو را نيز نازل کرديم تا مردم به عدالت عمل کنند و آهن را که در آن نيرويی سخت و منافعی برای مردم است، فرو فرستاديم تا خدا بداند چه کسی به ناديده، او و پيامبرانش را ياری می‌کند؛ زيرا خدا توانا و پيروزمند است.»

آهن در قرآن، نشانة قدرت و صلابت در مسیر استقرار عدالت به دست انبیاء و اولیاء است. حال که موعود امم و منجیّ آخر، مصلح کل و آورندة عدالت و قسط برای تمامی امم می‌باشد. پس نشانة او نیز عصای آهنین است. این منجی، عیسی(ع) نیست؛ چنانچه دانستیم آن زن نیز مریم(س) نیست. این منجی، فرزند مادری است که محلّ اتّصال نبوّت و امامت و ولایت است. در روایات شیعه از قیام حضرت حجّت با نام «قیام بالسّیف» (آهن) یاد شده است.

دیگر آنکه در برخی از عبارات عهدین پسر انسان، اشاره به حضرت عیسی(ع) است؛ امّا در جاهای دیگر حضرت عیسی(ع) به پسر انسان، با ضمیر او اشاره کرده است؛ یعنی فرد دیگری غیر خودش و در برخی عبارات، واضح است که حضرت عیسی(ع) خود منتظر پسر انسان بود. در انجیل «متی»، فصل 16 عبارات 27 و 28 از حضرت عیسی(ع) نقل شده است که فرمود:

زیرا که پسر انسان خواهد آمد، در جلال پدر خویش به اتّفاق ملائکة خود و در آن وقت هر کسی را موافق اعمالش جزا خواهد داد. هر آینه به شما می‌گویم که بعضی در اینجا حاضرند تا پسر انسان را نبینند که در ملکوت خود می‌آید. موت را نخواهند چشید.

همان‌طور که در عبارت 27 می‌بینیم، حضرت عیسی(ع) می‌گوید:

زمانی که پسر انسان می‌آید، «او» جزای «هر کسی» را طبق اعمالشان خواهد داد.

4. اژدها بر آن زن که فرزند نرینه را زايیده بود، جفا کرد.

می‌دانیم که در متون مسیحی از جفا در حق مریم مقدّس(س) سخنی بیان نشده است؛ امّا در تاریخ اسلام زنی را با اوصاف مذکور می‌شناسیم که شیطان در حق او

و ذرّیه‌اش سخت جفا نموده است؛ همان ذرّیه‌ای که تا امروز با شیطان در نبردی بی‌پایان به سر می‌برند؛ ذرّیه‌ای که عهد خدا با انسان و عهد خدا با انبیاء و اولیاء را پاس داشته‌اند.

5.شهادت عیسی(ع)

شهادت عیسی(ع) بر توحید بود؛ چنانچه قرآن می‌فرماید:

«إِنَّ اللهَ رَبِّي وَ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ هذا صِراطٌ مُسْتَقيمٌ؛23

الله پروردگار من و شماست؛ بپرستيدش كه راه راست اين است.»

و ذرّیت نبیّ خاتم پاسدار این عهد و شهادت عیسی(ع) بوده‌اند.

حال این آیات به روشنی تأویل خود را می‌یابند.

آن زن که یوحنّا او را نمی‌شناخت، امّا در عالم معنا، با نشانه‌های آفتاب و ماه و تاج دوازده ستاره مکاشفه‌اش کرد، کسی نیست، جز حضرت صدّیقة طاهره، فاطمه زهرا(س) و نیز پسر انسان کسی نیست، جز فرزندش، مهدی موعود(عج)، حجّت بن الحسن العسکری(ع) که با قیام بالسّیف و عصای آهنین میان امّت‌ها داوری خواهد کرد و احیاگر توحید و عدالت در کرة ارض خواهد بود.

پی‌نوشت‌ها: