واحد پژوهش موعود
برخی از ما فکر میکنیم که حضرت محمّد(ص) معجزهای جز «قرآن» نداشتند؛ در حالی که معجزهای نیست که در عالم به دست پیامبران صورت گرفته باشد و حضرت خاتم(ع) مشابه آن را انجام نداده باشد؛ از اژدها شدن عصا گرفته تا زنده کردن مردگان.
البتّه در این مقاله، فرصت پرداختن به تک تک معجزات و مقایسة آن با معجزات دیگر پیامبران را نداریم. به همین دلیل، به تشابه معجزات رسول خدا(ص) با پیامبران اولوالعزم(ع) بسنده میکنیم. باشد که برترین مخلوق خداوند را بهتر بشناسیم.
در روایتی بلند از امام حسين(ع) نقل شده است:
«روزی يکی از علمای يهودی اهل «شام» - که کتب آسمانی «تورات» و «انجيل» و «زبور» و صحف پيامبران(ع) را خوانده و بر دلایل و برهانهای همة آنها واقف و آگاه بود - به مجلسی وارد شد که در آن، گروهی از اصحاب رسول خدا(ص)، حضرت امير(ع)، ابن عبّاس، ابن مسعود و ابو معبد جهنی حضور داشتند.
يهودی گفت:
ای امّت محمّد! هيچ درجه و فضيلتی از انبياء و مرسلين را بیان نکردید؛ جز آنکه همة آنها را به پيامبر خودتان نسبت داديد. حال حاضريد به سؤالات من در آن مورد پاسخ گوييد؟
با اين سؤال همه خاموش شده و هيچ نگفتند.
حضرت اميرالمؤمنین علیّ بن ابیطالب(ع) وقتی اينگونه ديدند، فرمودند:
«آری. من حاضرم و اين را باز تکرار میکنم که خداوند متعال هيچ درجه و فضيلتی به انبياء و مرسلين عطا نفرمود؛ جز آنکه همة آنها را به محمّد(ص) بخشيد؛ بلکه چندين برابر آن را به محمّد(ص) عطا فرمود.»
در ادامه، به بخشی از مناظرة مرد یهودی با امام علی(ع) اشاره میکنیم.
باران نوح(ع)
يهودی گفت: نوح بر قوم خود نفرين کرد و آسمان، سيلآسا باريدن گرفت. آیا محمّد، چنین فضیلتی دارد؟
حضرت(ع) فرمودند:
«همين طور است؛ ولی آن دعا از سر غضب بود و آسمان سيلآسا برای محمّد(ص) از سر رحمت باريد.
و اين بدان خاطر بود که آن حضرت پس از مهاجرت به «مدينه»، در روز جمعه، گروهی نزد او آمدند و گفتند: ای رسول خدا! ما را درياب که بسيار درمانده و از کمبود آب مضطرّ و بیتابيم. آن حضرت نيز دست خود را به اندازهای برای دعا بالا برد که سفيدی زير بغلش نمودار شد و اين در حالی بود که هيچ ابری در آسمان نبود. فیالفور خداوند اجابت فرمود و آنان را سيراب ساخت و شدّت باران به نوعی بود که جوانان برومند هر چه تلاش کردند که سريعاً به منازل خود برسند، از شدّت سيل نتوانستند و اين بارش هفت روز طول کشيد...»
بهشت سرد و سلامت ابراهیم(ع)
عالم يهودی گفت: زمانی که قوم حضرت إبراهيم(ع)، او را روانة آتش نمودند و او صبر و شکيبایی ورزيد، خداوند عزّ و جلّ آتش را بر او سرد و سلامت گردانيد. آيا يک چنين فضيلتی را مشمول محمّد(ص) نموده است؟
حضرت(ع) فرمودند:
«همين طور است. وقتی حضرت محمّد(ص) وارد خيبر شد، يک زن يهودی او را مسموم ساخت و خداوند سم را در دل آن حضرت سرد و سلامت داشت تا اجل او فرا رسد و آن سم به نوعی بود که وقتی در دل واقع میشد، همچون آتش تمام آن محيط را میسوزاند
و اين از قدرت خداوند است که انکارناپذير است.»
افتخارات موسی بن عمران(ع)
الف) کتاب و مصحف
عالم يهودی گفت: خداوند به حضرت موسی بن عمران(ع)، توراتی را عطا فرمود که در آن، حکم او نوشته شده است.
حضرت(ع) فرمودند:
«همين طور است. به حضرت محمّد(ص) برتر از آن داده شده است. به آن حضرت، «سورة بقره» و «مائده» در برابر انجيل داده شده و «طواسين»1 و «طه» و «نصف مفصّل»2 و «حواميم»3 در برابر تورات داده شده و نصف ديگر مفصّل و «تسابيح»4 در برابر زبور داده شده و سورة «بنیاسرائيل» (إسراء) و «برائت» (توبه) در برابر «صحف إبراهيم(ع)» و «صحف موسی(ع)» عطا شده است. خداوند عزّ و جلّ به محمّد «سبع طوال»5 و فاتحة الکتاب [...] و کتاب و حکمت نيز عطا کرد.»
ب) گفتوگو با خدا
عالم يهودی گفت: حضرت موسی(ع) با خداوند عزّ و جلّ در «طور سينا» مناجات نمود.
حضرت فرمودند:
«همين طور است و خداوند در «سدرةالمنتهی» [در آسمان هفتم] به محمّد(ص) وحی فرستاد. پس جايگاه وی در آسمان، پسنديده و در انتهای عرش یاد شده است.»
عالم يهودی گفت: خداوند عزّ و جلّ محبّتی را از خود در قلب موسی(ع) نهاد.
حضرت(ع) فرمودند:
«همين طور است. به حضرت محمّد(ص) برتر از آن عطا شده است. خداوند دربارة او نيز همين محبّت را نهاده است. بگو ببينم: خداوند چه کسی را شريک در اين اسم نموده است: «اشهد ان لا إله إلّا الله، و اشهد انّ محمّدا رسول الله»؟ شهادت به وحدانيّت خداوند، تنها با شهادت به رسالت محمّد به کمال میرسد. در هيچ مکانی، نام خداوند به آواز بلند نمی گردد؛ مگر آنکه بعد از آن، اسم گرامی آن حضرت بالا میرود.»
ج) عصای اژدها سان
عالم يهودی گفت: به حضرت موسی(ع) عصايی داده شد که تبديل به اژدها میگشت.
حضرت(ع) فرمودند:
«همين طور است. به حضرت محمّد(ص) برتر از آن داده شد.
مردی از ابو جهل مطالبة دِينی به خاطر قيمت شتری که به او فروخته بود، داشت و ابوجهل بیاعتنا به او سرگرم نوشيدن شراب بود. آن مرد هر چه گشت، او را نيافت. در اين حال يکی با حالت مسخرهآمیزی به او گفت: دنبال که میگردی؟
گفت: عمرو بن هشام - يعنی همان ابوجهل - از او طلبی دارم.
گفت: میخواهی تو را به کسی که حقوق را مطالبه میکند، راهنمايی کنم؟
گفت: آری.
پس او را به نزد رسول خدا(ص) فرستاد.
ابو جهل آرزو داشت که روزی محمّد(ص) از او حاجتی بخواهد تا وی را مسخره نموده و ردّ کند. پس آن مرد نزد رسول خدا(ص) آمده و گفت: ای محمّد! گويا ميان تو و عمرو بن هشام حُسن رفاقتی است. من شما را شفيع ميان خود و او قرار میدهم. پس آن حضرت با او رهسپار شده تا در منزل ابوجهل رسيدند و حضرت فرمودند: «برخيز ای ابو جهل و حقّ اين مرد را بپرداز.»
... پس ابوجهل فی الفور برخاسته و حقّ آن مرد را پرداخت. وقتی او به جمع دوستان خود رفت، يکی به او گفت: حقّ آن مرد را از ترس محمّد پرداختی؟!
گفت: وای بر شما! عذر مرا بپذيريد. هنگامی که او نزد من آمد، در سمت راستش مردان مسلّحی را ديدم که برق میزدند و در سمت چپ او دو اژدر عظيم الجثّه بود که دندان بر هم میکوفتند و دو چشمشان، همچون کورة آهنگری که از آن شعلههای آتش به سوی آسمان متصاعد بود و در اين حال، اگر از پرداخت امتناع میکردم، از شرّ آنها در امان نمیماندم.
اين واقعه بزرگتر از عصای موسی است. خداوند يک اژدر به موسی [داد] و محمّد را با يک اژدر ديگر و هشت فرشتة مسلّح برتری داده است. [....]
د) ید بیضاء
عالم يهودی گفت: به حضرت موسی(ع) يد بيضاء عطا شده است. آيا محمّد چنين فضيلتی دارد؟
حضرت(ع) فرمود:
همين طور است. به حضرت محمّد(ص) برتر و بهتر از آن عطا شده است. آن حضرت هر کجا که مینشست، نوری از سمت راست و چپ او میدرخشيد و همة مردم آن را میديدند.
هـ) شکافته شدن دریا
عالم يهودی گفت: برای حضرت موسی(ع) راهی ميان دريا گشوده شد. آيا چنين فضيلتی نيز برای محمّد هست؟
حضرت(ع) فرمودند:
«همين طور است. به حضرت محمّد(ص) برتر از آن عطا شده است.
روز [جنگ] حنين با آن حضرت خارج شديم. در راه به مکانی رسيديم که سيل همه جا را گرفته بود و با اندازهای که گرفتيم، عمق آن چهارده قد بود. همه گفتند: ای رسول خدا! دشمن در پشت ما و وادی پُر سيل جلوی ما است؛ همانگونه که اصحاب موسی گفتند: «نزدیک است [فرعون] به ما برسد.»
پس آن حضرت دست به دعا، از مرکب پياده شده و عرضه داشت: «پروردگارا! تو برای هر مرسلی نشانهای قرار دادهای. پس قدرت خود را به من بنمای!» و سوار مرکب شد و تمام آن خيل عظيم به صورتی از آن آب ردّ شدند که اصلاً سم اسبان و شتران تر نشد و پيروزمندانه از آن غزوه بازگشتيم.
و) دوازده چشمة جوشان از سنگ
عالم يهودی گفت: به حضرت موسی(ع)، سنگی داده شد که از آن دوازده چشمه بيرون زد.
حضرت(ع) فرمودند:
«همين طور است. به حضرت محمّد(ص) وقتی وارد حديبيه شد و اهل «مکّه» او را محاصره کردند، چيزی برتر از آن سنگ عطا شد. اصحاب را تشنگی سختی درگرفت و شکايت به آن حضرت بردند.[...] پس آن حضرت ظرف آبی يمانی خواست. سپس دست مبارک خود را داخل قدح برده، بيرون آورد. ناگاه از ميان انگشتان آن حضرت چشمههای آب روان گشت و ما و همة چهارپايان به آن رو آوردیم و همگی سيراب شديم و تمام ظروف خود را پر آب نموديم.»
جلال عیسی(ع)
الف) سخن گفتن در گهواره
عالم يهودی گفت: نصارا میپندارند حضرت عيسی بن مريم(ع) در گهواره سخن میگفته است.
حضرت علی(ع) به او فرمودند:
«همين طور است و حضرت محمّد(ص) در حالی از شکم مادرش متولّد شد که دست
چپ خود را بر زمين، و دست راستش را به آسمان بالا گرفته و لبان خود را به يکتاپرستی حرکت داد...»
ب) شفای بیماران
عالم يهودی گفت: میپندارند حضرت عیسی(ع)، مرض پيسی و جذام را به اذن خداوند شفا میداد.
حضرت علیّ(ع) فرمودند:
«همين طور است. به حضرت محمّد(ص) برتر از آن عطا شده. آن حضرت بسياری از دردمندان را درمان نموده، [...] و مردی از [قبيلة] «جهينه» مبتلا به جذام سختی شد و از شدّت آن گوشتش تکّه تکّه گرديده بود. روزی نزد آن حضرت آمده و از بيماری شکايت کرد. رسول خدا(ص) آب دهان مبارک خود را در قدحی از آب ريخت و فرمود: «با اين بدن خود را مسح کن.» او با انجام اين کار شفا يافت؛ به گونهای که هيچ اثری از بيماری در او ديده نشد.
و تو ای يهودی! اگر فکر میکنی که عيسی کوران را شفا داده، پس محمّد(ص) نيز بيشتر از آن را انجام داده است: قتادة بن ربعی فرد سالمی بود؛ ولی در روز احد، در اثر اصابت يک تير، چشمش از حدقه در آمد و رسول خدا با يک معجزه آن را به جای خود باز گرداند و او شفا يافت و آن چشم به همان زيبايی و روشنايی چشم ديگرش شد.»
ج) زنده کردن مردگان
عالم يهودی گفت: دربارة عيسی(ع) میپندارند که به اذن خداوند مرده زنده میکرد.
حضرت فرمودند:
«همين طور است. [...] عجيبتر از اين برای محمّد رخ داده است. آن حضرت وقتی شهر «طائف» را محاصره کرد، آنان گوسفند بريان مسمومی را برای آن حضرت فرستادند. در اين بين، دست گوسفند به سخن آمده و گفت: ای رسول خدا! مرا نخور؛ زيرا مسموم شدهام.
اگر تنها حيوانات زنده با او سخن میگفتند، همان از بزرگترين حجج الهی بر منکرين نبوّت آن حضرت بود تا چه رسد به اينکه حيوانی ذبح شده و مسلوخ و بريانشده با او صحبت کند!»
د) خبر از غیب
عالم يهودی گفت: دربارة عيسی(ع) پنداشتهاند که قوم خود را از آنچه میخوردند و در خانه انباشته بودند، مطّلع میساخت.
حضرت علیّ(ع) فرمودند:
«همين طور است. به حضرت محمّد(ص) بيشتر از اينها داده شد. حضرت عيسی(ع) مردم را از آنچه پشت ديوار داشتند، خبر داد و حضرت محمّد(ص) خبر از سرزمين «مؤته» داد؛ با اينکه در آنجا حاضر نبود و جنگ جهادگران را وصف نمود و شهدايشان را بر شمرد؛ با اينکه ميان او و آنان يک ماه راه بود و هنگامی که يکی از آنان به سرعت از مؤته نزد آن حضرت آمد تا از او بپرسد، به او فرمود: «تو باز میگويی يا من ماجرا را شرح دهم؟» او گفت: شما بفرماييد و تمام جزئيات را شرح داد.
[...] و ای يهودی! مانند اين مطالب بسيار و بیشمار است.»
شهادت میدهم: محمّد، رسول خداست!
عالم يهودی در انتهای این مناظره گفت:
با اين توضيحات من نيز شهادت می دهم که معبودی جز الله نيست و اعتراف میکنم که محمّد(ص)، رسول خدا است و به اين مطلب اقرار میکنم که خداوند عزّ و جلّ، هيچ درجه و فضيلتی به انبياء و مرسلين عطا نکرده است؛ جز آنکه همهاش را در محمّد(ص) جمع نموده و چندين درجه او را بر جميع انبياء فزونی بخشيده است.
پینوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. طواسین، «سورة شعراء» و «نمل» و «قصص» است که همگی با طس شروع شدهاند.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. منظور از «مفصّل» بنا بر قول طبرسی عبارت است از سورههايی که دارای «حم» است و تمام سورههای کوتاه قرآن و علّت نامگذاری آنها به «مفصّل» به خاطر اين است که با کوتاهی سورهها بسم الله زياد تکرار شده است و از اين جهت سورهها از هم جدا گرديدهاند.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
3. به سورههايی گفته میشود که با «حم» شروع میشود؛ مانند «سورههای مؤمن»، «زخرف»، «سجده»، «حمعسق»، «احقاف»، «جاثيه» و «دخان».
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4. به سورههايی گفته میشود که با کلمهای از مادّة «سَبَّحَ» شروع میشود؛ مانند: سورههای «اسراء»، «حديد»، «حشر»، «صف»، «جمعه»، «تغابن» و «اعلی».
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۵
5. هفت سورة طولانی اوّل قرآن که عبارتند از: «بقره»، «آل عمران»، «نساء»، «مائده»، «انعام»، «اعراف» و «توبه».
منبع: طبرسی، احمد بن علی، «الإحتجاج»، ترجمة جعفری، تهران، اسلامیّه، چاپ اوّل، 1381، صص 459- 505؛ با تلخیص.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑