جوانان برای حضور در مسجد و خواندن نماز جمعه بهترین لباس خود را می پوشند و جدا از جماعت حاضر در گوشه ای می نشینند و تمام توجه و حواس خود را به شیخ حسن یوسف معطوف می کنند. شیخ در راهروی مسجد فریاد برمی آورد که: آینده متعلق به ماست. خدا فتح و پیروزی را به مسلمین عطا می کند. جماعت از مسجد بیرون می آیند و با پهن کردن جانماز بر روی زمین، آماده نماز خواندن می شوند. وقتی موعظه شیخ یوسف چهل و پنج ساله به پایان می رسد صورتش غرق در عرق شده است. نمازگزاران میانسال و پیر پس از پایان مراسم هر کدام به گوشه و کناری می روند و تنها جوانان هستند که در سایه مناره مسجد وقت گذرانی می کنند. آنها اسیر جذبه و گیرایی شیخ یوسف شده اند و خود شیخ هم این موضوع را می داند. وی می گوید: آنها به من اعتماد دارند.
یوسف در خط مقدم نسل جدیدی از مبارزان حماس (گروه بنیادگرایان اسلامی) قرار دارد. اعضای این گروه که بسیار بیشتر از رهبران قدیمی خود افراط به خرج می دهند نسبت به سیاستهای حکومت خودگردان یاسر عرفات شدیدا معترضند و خواستار رویارویی خشونت آمیزتر با اسراییلیان هستند. علی رغم دو سال مهار جنبش حماس از سوی سرویسهای امنیتی اسراییل و فلسطین، اسراییل بار دیگر نگران حملات تروریستی اعضای حماس است و از این بیم دارد که مبادا اعضای این گروه در آستانه فرا رسیدن سال نو یهودیان (در هفته جاری) به آدم ربایی مبادرت کنند.
بنیانگذاران جنبش حماس از جمله شیخ احمد یاسین شصت و چهار ساله از پذیرش روند صلح خاورمیانه امتناع می ورزند. اما برخلاف نسل جوان، آنها در پایگاه خود در نوار غزه نسبت به حکومت فاسد تشکیلات خودگردان عرفات یا سازش با اسراییل کمتر از همه انتقاد می کنند. این رهبران فعال و انرژیک کرانه باختری رود اردن هستند که در کسوت افراط گرایان نسل جدید ظاهر شده اند. در نگاه یک شیخ جنبش حماس ملاک و معیار مجسمه برنزی
قبه الصخره بر روی میز قهوه خانه جمال سلیم است. نه چرخ عصاری موجود در اتاق نشیمن سلیم در خانه محقرش در نابلس. منابع امنیتی فلسطین معتقدند که مساجد شهرشان محل تعلیم و آموزش نظامی نیروهای تازه به خدمت گرفته حماس است و این گروه بر روند تصمیم گیری و اقدام انجمنهای دانشجویی تمام دانشگاههای فلسطین - البته به استثناء یک دانشگاه - تسلط تسلط و احاطه کامل دارد. شیخ جمال منصور، رهبر سی و هفت ساله حماس و اهل نابلس، حتی از درون سلول زندان جنید (وابسته به تشکیلات عرفات) به توصیه و هدایت طرفداران جوانش ادامه می دهد.
تا همین اواخر مقامات امنیتی اسراییل کاملا اطمینان داشتند که با اقداماتشان اعضای حماس را به فرار و گریز واداشته اند. طی دو سال اخیر، چندین و چند تن از رهبران گروه عزالدین قسام (شاخه نظامی حماس) ترور و یا دستگیر شده اند. در حال حاضر، بیش از یک هزار تن از فعالان جنبش حماس در زندانهای اسراییل یا تشکیلات خودگردان فلسطین بسر می برند. اما زمان وارد آوردن ضربه نهایی از قضا لحظه ای بود که اعتماد و اطمینان اسراییلیان را به کلی از میان برد. محمود ابوحنود که به گمان اسراییلیان آخرین رهبر آزاد جنبش حماس است توانست از یک دام خطرناک جان سالم بدر برد و در تله اسراییلیان گرفتار نشود. سه تن از سربازان اسراییلی که ماه گذشته قصد دستگیری وی را داشتند همگی کشته شدند. مقامات اسراییلی مرگ سربازانشان را در نتیجه شلوغی در صحنه تیراندازی اشتباه اعلام کردند، اما حماس با رد ادعای اسراییلیان، هلاکت آن سه سرباز را شکار ابوحنود عنوان کرد. اگرچه ابوحنود خود را تسلیم پلیس فلسطین نمود، اما مرگ سه سرباز اسراییلی خوراک تبلیغاتی خوبی برای یوسف و همکارانش شد.
مقامات امنیتی فلسطین گمان می کنند که حماس نسبت به خبرچینهایی که اطلاعات آنها منجر به چندین مورد عملیات موفقیت آمیز بر ضد گروهشان شده، به قدر کافی دقت و تدبیر به خرج می دهد. منابع اطلاعاتی فلسطین از قطع ارتباط حماس با عوامل جاسوسی اش به مجله تایم می گوید؛ اقدامی که اصولا کسب اطلاعات از این گروه توسط ماموران عرفات را بسیار دشوار می سازد. حزب الله لبنان نیز روند آموزش و تعلیم مبارزان حماس در دره بقاء را تسریع کرده است. سایر مبارزان حماس نیز در نزدیکی شهر قم در ایران در حال آموزش دیدن هستند. در مجموع براساس برآوردهای منابع امنیتی فلسطین، حدود پانزده تن از تروریستهای آینده فلسطین اکنون در حال گذراندن آموزشهای ویژه در لبنان و ایران هستند. بنا به گفته جبریل راجوب، رییس سازمان امنیتی تشکیلات عرفات در کرانه باختری، حزب الله لبنان و ایران به منظور ارتقای توان نظامی گروههای اسلامگرای فلسطینی سرمایه گذاری خواهند کرد. یکی از رهبران شاخه نظامی حماس که به طور مخفیانه با این مجله تماس برقرار کرد، حمایتها و کمکهای سایر مجامع به حزب الله را تایید نمود. وی در ادامه سخنانش افزود که حماس حملاتش را دیگر متوجه شهرهای اسراییل نمی کند، بلکه سربازان و ساکنان شهرکهای اسراییلی نشین را مورد هدف قرار خواهد داد. در اسیرالشمالیه، روستایی که در نزدیکی نابلس و محلی که ابوحنود از دست اسراییلیان گریخت، شعارهایی بر دیوارهای میدان مرکزی به رنگ قرمز و سبز با این مضمون نوشته شده است: ابوحنود راه تمام انسانهای شریف و محترم را برگزید. اینک می ستاییم قهرمان نبردهایمان را! سربازان اسراییلی خانه ای در حاشیه روستا را تخریب کردند. ابوحنود وقتی برای دیدن مادرش و صرف چای با او به آنجا آمد ناگهان توسط سربازان اسراییلی غافلگیر شد. در لابه لای پاره آجرها و خرده سنگها تفنگ اسباب بازی یک کودک نمایان است. اگر بچه ای که تفنگ پلاستیکی اش را آنجا جا گذاشته است به حرفهای جماعت داخل مسجد گوش بسپرد، روزی مطمئنا یک تفنگ واقعی در دست خواهد گرفت و بر ضد اسراییلیان خواهد جنگید.
منبع:
ترجمان سیاسی، سال پنجم، ش44، 20 مهر 1379، ترجمان مقاله‌ای با عنوان:
New Blood to shed
از:
Matt Rees
تایم، 2 اکتبر 2000
برابر با 11/7/79
ادامه از صفحه47
پیرش را دید که در ایوان نشسته و نماز می خواند. محمد به جز سلام، هیچ حرفی بر زبان نیاورد. وضو گرفت و به نماز ایستاد تا کمی آرام شود و مادر و پدرش پی به آشفتگی درونش نبرند. چشمان اشک آلود و چهره پریشان محمد در تاریکی بعد از غروب پیدا نبود. اما پدر که نمازش را خوانده بود و سر سجاده ذکر می گفت، از حرکات محمد فهمید که حالش مثل همیشه نیست. مادر نمازش را که تمام کرد فانوس را از میخ دیوار برداشت و روشن کرد. در پرتو نور فانوس چهره محمد آشکارتر نشان می داد که گریه کرده و پریشان است. نمازش را که خواند بسترش را از اتاق آورد و روی ایوان خانه پهن کرد تا بخوابد. شب تابستانی روستای نیار، ستاره باران بود و محمد هر شب دوست داشت به پشت بخوابد و ستاره ها را نگاه کند. اما آن شب فقط زود بسترش را انداخت تا مجبور به جواب دادن به نگاه نگران و پرسشگر پدر و مادرش نشود. شاید اگر دیگر خواهر و برادرانش در کودکی از بیماریها و فقر جان به در برده بودند و خانه با حضور آنها این همه ساکت و آرام نبود، اینقدر آنها روی پلک زدن محمد هم دقیق نمی شدند. اما فقط او برایشان مانده بود و عزیزشان بود.
محمد پشت به پدر و مادر دراز کشید. مادر دستی به زانوهایش گرفت و به زحمت از جا بلند شد. چادرنمازش را از سر برداشت و بالای سر او رفت و گفت: محمد چه شده؟ مگر گرسنه نیستی که به رختخواب رفته ای؟ تازه مغرب بالا آمده. چه وقت خواب است؟
محمد بی آنکه سر برگرداند گفت: خسته ام مادر... گرسنه نیستم... و در دل گفت: همان سیبی که خوردم بس است. همان سیب حرامی که دارد گوشت تنم می شود.
مادر سر درنیاورد: یعنی چه گرسنه نیستی. از صبح بیل زده ای و کار کرده ای و بجز یک لقمه نان و پنیر، چیزی نخورده ای. حالا می گویی گرسنه نیستی؟
پدر که نگران، حرفهای مادر و پسر را گوش می داد گفت: محمد از هر کس بتوانی حالت را پنهان کنی، از من و مادرت نمی توانی. بیست و سه سال است که صدای نفسهایت هم برای ما آشناست. قلب ما به صدای قلب تو می تپد. از ما پنهان نکن. بلند شو بنشین و هرچه در دل داری به ما بگو. هم ما را از نگرانی نجات بده هم خودت را سبک کن. اگر از من و مادرت کاری ساخته بود، مطمئن باش دریغ نمی کنیم. اگر هم در گشودن گره از مشکلت ناتوان بودیم، برایت دعا می کنیم که دعای پدر و مادر ناتوانی چون ما در حق فرزند خوبی چون تو حتما مستجاب است.
حرف پدر، دل محمد را قدری آرام کرد. راهی که پدر نشان داده بود تنها راه نجات فعلی او از این وضع پریشان بود. از جا برخاست و به احترام خواسته پدر و مادر نشست. اشک اما مجالش نداد که حرفی بزند. مادر آشفته با دست چروکیده و لرزانش، اشک را از محاسن سیاه محمد پاک کرد و گفت: مادرت زنده نباشد تا اشک تو را ببیند. حرف بزن چه شده؟ تو که جوان شاد و خنده رویی بودی. تو که با آمدنت به خانه شادمانی می آوردی. امروز چه بر سرت آمده که اشکت را جاری کرده؟
محمد به زحمت و تنها برای تسلی دل مادر و پدر بغضش را فرو خورد و گفت: یک عمر به من لقمه حلال دادید و من هم از وقتی جای پدر را در مزرعه گرفته ام، زحمت کشیده ام و عرق ریخته ام تا لقمه حلال به خانه بیاورم. مادر نگران پرسید: خب مگر امروز غیر از این بود که گفتی؟
و پدر به فکر فرو رفت. محمد جواب داد: امروز آب جویبار سیبی از باغ سیب سید به مزرعه آورد و من یک آن فریب شیطان را خوردم، سیب را از آب گرفتم و خوردم. بی آنکه فکر کنم آیا صاحب آن راضی است یا نه. پدر نگاهش را به چشمان اشک آلود محمد دوخت و گفت: محمدم! این که غصه ندارد. به باغ می رفتی و رضایت صاحب سیب را جلب می کردی. حتی اگر قرار بود پول سیب را بدهی یا حتی بدون مزد برایش کار کنی.
- رفتم پدر... رفتم و همه اینها را که
گفتی گفتم. اما او شرطی برای رضایت گذاشت که...
محمد از ادامه توضیح ماجرا بازماند. جرات ابراز نداشت و مادر دل نگران دو دستش را بر روی زانوهای محمد گذاشت و التماس کرد: جانم را به لب نرسان مادر، بگو شرط سید چه بود؟
محمد برای نجات مادر از آنچه خودش کشیده بود تا سید شرط را گفته بود، گفت:
- شرطش این بود که با یگانه دخترش، وارث همه ثروت و باغ بزرگ سیبش ازدواج کنم!
نگاه مادر درخشید و پدر خندید: و تو نگران همین مساله شدی؟
محمد سر به زیر انداخت و گفت: خدا می داند که خوشحالی عالم را به دلم هدیه کرد. اصلا باورم نمی شد اینطور راحت، خدا در رحمتش را به رویم گشوده و او خودش پیشنهاد این وصلت را داده اما...
مادر نالید: باز که گفتی اما...
محمد به زحمت آب دهانش را فرو داد و گفت: دختر سید نه می تواند بشنود، نه می بیند و نه راه می رود. یعنی پاره ای گوشت است و ناتوان از انجام جزئی ترین امور زندگی. و سید به من گفت که وصیت نامه اش را هم نوشته و تمام ثروتش را برای او به ارث گذاشته. اما همه اینها یک طرف و ترس من از خودم طرف دیگر. می ترسم برای زندگی با چنین دختری که نور چشم و همه زندگی سید است، آن همت، جوانمردی و گذشت را نداشته باشم و در میانه راه یا در همین ابتدا بمانم... حالا من مانده ام و شرط حلال بودن آن سیب که چنین وصلتی است.
محمد سکوت کرد و مادر و پدر به هم نگاه کردند. صورت محمد در پرتو نور فانوس، معصوم تر از همیشه شده بود و چقدر این چهره برای آن دو پیر ناتوان، عزیز و دوست داشتنی بود و ناتوانی از کمک کردن به او در این شرایط زجرآور. مادر نتوانست تاب بیاورد و گفت:
- فردا با تو می آیم. به پای سید می افتم و از او می خواهم از گناه تو درگذرد و آن سیب را بر تو حلال کند و دخترش را به خدایی بسپارد که او را اینگونه آفریده است تا هرطور که مقدر است زندگی اش را ادامه دهد و تو را هم با سرنوشت خودت رها کند.
پدر ناله کرد: زن چه می گویی؟ مگر تو می توانی چند فرسخ راه تا مزرعه را با این پاهای دردمندت پیاده برویی؟ اگر هم بروی مگر می توانی سید را راضی کنی. آن سیب مال او بوده و حق دارد هرطور که دوست دارد تصمیم بگیرد. مادر با گریه گفت: التماسش می کنم و به جدش او را سوگند می دهم.
محمد با غرور مردانه اشکهایش را پاک کرد و بلند شد و به ستون ایوان تکیه داد و گفت: نه مادر... نه... نیازی به التماس و سوگند نیست. گناهی مرتکب شده ام و مجازاتش را هم خودم باید ببینم. اما پدر... برگشت و به پدر که مستاصل او را نگاه می کرد، خیره شد: تو گفتی اگر کاری از دستتان ساخته نبود، دعایم
می کنید... حال وقت دعاست... دعایم کنید تا از این امتحان بگذرم... اگر سربلند از این امتحان نگذرم، زحمت یک عمر شما و خودم به باد رفته است.
سکوت بر سرشان سایه گسترد. این دوراهی انتخابی که محمد بر سر آن سرگردان مانده بود، دوراهی دشوار و سختی بود...
تمام شب خواب از چشمان محمد رفته بود و او چشم از آسمان و ستاره ها برنمی داشت. ساعتی بعد از نیمه شب، ماه هم طلوع کرد و مهتاب حیاط کوچک خانه را روشن کرد. پدر و مادر هم هر دو در زمزمه و ذکر بودند. هر انتخابی که محمد می کرد آخرت او را تغییر می داد...
با صدای خروسخوان سحر، محمد بلند شد و وضو گرفت و نمازش را خواند. مادر که بلند شده بود تا برای نماز صبح آماده شود محمد را دید که سر بر سجده دارد و شانه هایش از گریه می لرزد. سر به سوی آسمان زیبای سحر بلند کرد و در دل گفت: خدایا تو دعای مادر را در حق فرزند صالح اجابت می کنی. محمدم را در انتخاب راه درست راهنما باش و او را از این پریشان خاطری نجات بده.
محمد سجاده اش را جمع کرد و آماده حرکت شد. مادر جلو رفت و گفت: می خواهی چه کنی؟
محمد سر به زیر انداخت و گفت: تمام دیشب بیدار بودم و فکر کردم. به باغ سید می روم و می گویم که شرطش را پذیرفته ام. و تا عمر دارم از دخترش مراقبت خواهم کرد. چه بسا در آن جسم بیمار و درمانده، قلبی پاک و رئوف باشد که خدا به آبروی آن مرا عاقبت به خیر کند. چه بسا دل شکسته او را که از زندگی ناامید است به دست آورم و خدا به واسطه آن بر من ترحم کند...
مادر سر بلند کرد و پیشانی محمد را بوسید: مادر به فدای تو...
و دستهایش را رو به آسمان بلند کرد و گفت: خدایا تو را به عشق علی و فاطمه ، تو را به لحظه ای که پیغمبرت بین این دو بزرگوار عقد همسری بست، محمد من و دختر معصوم سید را با عشق و محبت به هم پیوند بده و دل محمدم را لبریز از عشق آن دختر بیمار کن تا به واسطه این عشق و محبت زندگیشان پربرکت شود...
پدر که برای نماز بیدار شده بود و حرفهای آن دو را شنیده بود، آمین گفت و جلو آمد. صورت پسرش را بوسید و گفت: من به تو لقمه حرام نداده ام و راضی نیستم که تو هم هرگز حرام بخوری. برو به امان خدا. هرچه خیر است پیش می آید. محمد خم شد دست پدر و مادرش را بوسید و از خانه بیرون رفت تا خودش را به باغ سیب سید برساند. پدر و مادر هم رفتند تا بر سر سجاده نماز صبح تنها پسر و عزیزشان را دعا کنند. تنها کاری که در آن شرایط از دستشان ساخته بود.
×××
محمد در تمام مسیر روستا تا مزرعه با خدا حرف زد و برای ثابت ماندن در انتخاب راه زندگیش از او مدد خواست. به باغ که رسید کارگران کارشان را شروع کرده بودند و باغ پر از همهمه و کار و تلاش بود. هر کس کاری می کرد و بر کوه سیب سرخ سید، کوه دیگری افزوده شده بود و جز ردیف کوچکی از درختان باغ، سیب دیگر درختان چیده شده و آماده فروش در بازار شهر بود. محمد ایستاد. هوای صبح تابستان و عطر خوش سیبها را استنشاق کرد. دستش را روی قلبش گذاشت و با خودش زمزمه کرد: خدایا خودم را به تو می سپارم. مرا در راهی که در پیش گرفتم ثابت قدم بدار و هرگز دلم را ملرزان و پایم را ملغزان. کمکم کن تا بتوانم دل ناامید این دختر بیمار را شاد کنم. کمکم کن بتوانم دوستش بدارم...
در را به صدا درآورد. کارگر جوانی در را گشود. محمد سلام کرد و گفت: به سید سلام مرا برسان و بگو محمد پیغام داد که من شرطت را پذیرفتم و هرچه تو بگویی همان می کنم. حلالم کن.
کارگر کنار رفت و گفت: خودت بیا و حرفت را بزن. سید همین جاست.
محمد که دلش نمی خواست با سید رودررو شود گفت: نه کار زیادی دارم که باید انجام بدهم. تو
پیغام مرا برسان و بگو غروب قبل از رفتن به روستا به باغ خواهم آمد.
برگشت و صبر نکرد تا کارگر جوان حرف دیگری بزند و به طرف مزرعه به راه افتاد. کارگر داخل رفت و در را بست. و محمد با قدمهایی بلند از باغ دور شد. حسی آمیخته از حیا و هیجان در وجودش بود و دلش نمی خواست با دیدن چشمان نافذ سید یک لحظه با خودش فکر کند که عجب فداکاری بزرگی کرده که در عوض یک سیب، یک عمر زندگی با دختر دردمند سید را پذیرفته است!!!
با همین فکرها کلنجار می رفت که صدای آشنایی را از پشت سرش شنید. صدای سید بود که مرتب می گفت:
- صبر کن محمد... صبر کن...
محمد برجا میخکوب شد. رو برگرداند. سید با آغوشی باز به سویش می دوید. محمد قدمی جلو گذاشت. سید به او که رسید، او را در آغوش کشید و بوسید. محمد آهسته و با شرم سلام کرد. سید او را به سینه فشرد و گفت:
- سلام جوانمرد! سلام.
محمد شرمسار سر به زیر انداخت: شرمنده ام کردید که آمدید...
سید از صمیم قلب خندید و گفت: آنقدر خوشحال شدم که سر از پا نشناختم. خب به سلامتی شرط مرا پذیرفتی؟ محمد آهسته گفت: تسلیم سرنوشت خویشم و قول می دهم از دخترتان چون چشمانم مواظبت کنم.
سید با لبخند گفت: مطمئن باش پشیمان نمی شوی جوانمرد. بیا به باغ برویم.
محمد با احترام خودش را از میان حلقه دستان سید بیرون کشید و گفت: کار عقب مانده از دیروز زیاد دارم که باید انجام بدهم. قبل از رفتن به روستا خدمتتان می رسم.
سید دستی به پشت او زد و گفت: دیگر نیازی نیست تا زیر آفتاب داغ بیل بزنی و یونجه بکاری. می گویم سرکارگرم، برای مزرعه ات چند کارگر زبردست بفرستد تا کارت را سامان دهند. به خانه بیا تا با هم در مورد مقدمات جشن عروسی ات با هم گفتگو کنیم.
محمد نگاهی به باغ سیب انداخت و گفت: حالا سیب را حلالم کردید؟
سید از ته دل خندید و بوسه ای بر گونه نمناک محمد زد و گفت: حلال حلال، حلال تر از شیر مادرت که چنین جوانمردی را در دامن پاک خود پرورده است.
محمد شرمگین گفت: مستحق این همه لطف نیستم.
سید با نگاهی پدرانه گفت: مستحق بالاتر از این هستی. پدرت باید به داشتن پسری چون تو مباهات کند. بیا... بیا به سرسرای باغ برویم و در مورد تدارک ولیمه عروسی ات صحبت کنیم. کارگرانم امروز کار سیب چینی را تمام می کنند و قرار
است فردا سیبها را به شهر ببرند و بفروشند. می گویم با پولش وسایل لازم برای مجلس عروسی ات را خریداری کنند. می دانی که سیب باغ من در تمام اردبیل شهرت دارد و حتما به بهای خوبی به فروش می رسد.
محمد نگاهی به درختان سبز بدون سیب انداخت و گفت: سیبها که بودند درختان چقدر زیباتر بودند. سید خندید و گفت: غصه نخور. بهار که بیاید این باغ سیب شکوفه باران می شود و تو می توانی در کنار همسرت از این بهشت کوچک لذت ببری.
محمد آمد بگوید: حیف که همسرم قادر به دیدن این همه زیبایی نیست، اما حرفش را بر زبان نیاورد. هر دو با هم به باغ رفتند. محمد پا به باغ که گذاشت احساس آرامشی عجیب سراپای وجودش را دربرگرفت. از آن همه دلهره روز قبل هیچ خبری نبود. یک نوع حس رضا و تسلیم وجودش را احاطه کرده بود.
با سید به سرسرا و ایوان زیبای باغ رفت و دوزانو با احترام روی فرش گرانبهایی که پهن بود نشست. سید هم به پشتی تکیه کرد و از خادمش خواست تا برای میهمان جوانش شربت گوارایی بیاورد.
محمد دلش می خواست می توانست فقط برای یک بار و آن هم یک لحظه، همسر آینده اش را ببیند. اما شرم و حیا مانع بر زبان آوردن خواسته اش شد. می دانست تا بعد از جاری شدن خطبه عقد باید صبر کند. این بود که سراپا گوش به صحبتهای سید داد در حالیکه مرغ دلش در قفس سینه پروبال می زد. برای اولین بار در زندگی ساده اش شور دوست داشتن و عشق به دلش راه یافته بود. دوست داشتنی که غباری از یک اندوه ناشناخته هم بر آن نشسته بود. اندوه بیماری عروسش.
×××
همانطور که سید گفته بود کار چیدن سیبها به پایان رسیده و گاریها یکی بعد از دیگری پر از سبدهای سیب سرخ و تازه می شد تا هرچه زودتر راهی بازار شهر اردبیل شود و با رفتن گاریها، کارگران دست به کار سر و سامان دادن به باغ و سرسرا شده بودند. محمد هم شانه به شانه سید راه می رفت و سید به کارها سامان می داد. باغ سیب در تکاپوی عروسی دختر سید بود و محمد نمی دانست پشت درهای بسته و پرده های فروافتاده خانه سید که انتهای باغ بود چه می گذشت. عروسی که نه می دید، نه می شنید، نه حرف می زد و نه قادر به راه رفتن بود، چگونه خود را مهیای آغاز یک زندگی می کرد... اما سید آرام بود و گاه گاه به خانه هم سر می زد تا نبودن مادر در خانه، انجام نیکوی امور را دچار نقصان نکند و جای خالی او را برای دخترش پر کند.
قرار شد ولیمه عروسی محمد را ناهار ظهر بدهند تا میهمانان سفره گسترده و بابرکت سید در باغ بتوانند جمع شوند...
روز موعود فرا رسیده بود و سرتاسر ایوان را سفره پهن کرده بودند و زیر درختان سیب هم فرش پهن کرده و سفره گسترده بودند. کوزه های پر از شربت گوارا با سبدهای سبزی تازه، سفره را زیباتر کرده بود. سبدهای سیب سرخ هم بین سبدهای سبزی جلوه زیبایی به سفره داده بود. سینی های پر از گوشت تازه بره بریان شده بر روی دست خادمان سید به سفره آورده می شد و بوی نعنا و ریحان و نان تازه در فضا پیچیده بود. سید دور سفره ها می چرخید تا کم و کسریها را رفع کند و به میهمانانی که هر لحظه به جمع اضافه می شدند خوش آمد بگوید. عروس جوان در حلقه زنان و دخترکان شاد روستا از نگاه همه حتی محمد پنهان بود و حتی بعد از جاری شدن خطبه عقد هم هنوز محمد عروسش را ندیده بود.
مادر و پدر پیرش با دلی غمگین، لبخند به لب داشتند و از آنچه بعد از این میهمانی پرشکوه در انتظار یگانه فرزندشان بود در اضطراب بودند و سید با اکرام و احترام بیش از حد به آن دو پیر، می کوشید آرامش را به دلهای مضطربشان هدیه کند. محمد اما، آرام و قرار نداشت. دلش هر لحظه او را به سمت عروسش
می کشید ولی پایش مطیع سید و دنبال او بود. نسیم خنکی در باغ می وزید و بلبلانی که میهمان باغ سیب بودند آواز می خواندند. آنجا هیچ مرغی اسیر قفس نبود جز مرغ دل محمد که اسیر قفس ملاحظات و شرم حضور سید بود...
×××
با رفتن میهمانان و فرا رسیدن غروب آفتاب، محمد کنار نهر وضو گرفت و نمازش را خواند و بعد از نماز پیش پای پدر و مادرش و سید که در ایوان نشسته بودند، زانو زد تا از سید اجازه بگیرد و به دیدار عروسش برود. مادر و پدر با چشمانی اشکبار دعایش کردند. محمد دستان مهربان آن دو را بوسه باران کرد و بر دستان سید هم بوسه زد و گفت: سید لایق چنین مراسم و مهمانی نبودم و روزگاری که در مزرعه خسته و تنها در پی لقمه نانی بیل می زدم در خیالم هم نمی گنجید روزی چنین مجلس عروسی مال من باشد. خدا را شکر می کنم و امیدوارم بتوانم در حق دخترتان مردانگی کنم و به خاطر مشکلاتی که دارد هرگز خم به ابرو نیاورم و اجر زحمات شما را پایمال نکنم. از اینکه به من اعتماد کردید و دخترتان را که همه زندگی شماست همراه با تمام دارایی تان که حاصل یک عمر کار و تلاشتان است، به من سپرده اید، خدا را سپاسگزارم...
سید، دستان محمد را در دست گرفت و گفت: سرنوشت تو این بود که با سیب سرخی که آب آورده بود، به باغ زندگی من و دخترم راه پیدا کنی. در حالیکه سالها در مزرعه کنار باغ من کار می کردی و سرت به کار خودت بود. در هرحال من هم خدا را سپاس می گویم که جوانمرد باایمانی چون تو را نصیب دخترم کرد. دوستش بدار که همه عمر و زندگی من به آرامش او وابسته است. بلند شو و به سراغ عروس جوانت برو که منتظر توست.
محمد خم شد دوباره دست پدر و مادر و سید را بوسید و بلند شد. چشمان مادر پر از اشک بود و در دل محمد را دعا می کرد. محمد از ایوان به اتاق رفت. در انتهای اتاق، اتاق دیگری بود که حجله عروسی او بود و آن را با پرده های زربفت سبز و سفید آراسته بودند و شمعدانهای گرانبها اتاق را روشن کرده و فانوسهای رنگی بر دیوارها نصب بود. پایش را بر فرش گرانقیمت اتاق گذاشت. اما جرات نکرد سر بلند کند. قلبش بشدت در سینه می تپید و نفسش از هیجان و دلهره بند آمده بود. نمی دانست برای عروسی که نمی دید چرا این همه اتاق را آراسته اند و نمی دانست با عروسی که صدای او را نمی شنید در اولین دیدار چه باید می کرد. قبل از آنکه پرده اتاق را کنار بزند و پا به درون بگذارد، ایستاد و آرام زیرلب گفت: خدایا این اولین قدم به سوی آن دختر معصوم است، پشیمانم نکن خدایا... کمکم کن پشیمان نشوم و به عهدی که هنگام عقد بستم وفادار بمانم... خدایا کمکم کن با چشمانم به جای چشمان نابینایش ببینم، با زبانم به جای او سخن بگویم، با گوشهایم به جای او بشنوم و پای رفتنش باشم... خدایا فرزند صالحی از او به من عطا کن. پرده را کنار زد و پا به اتاق گذاشت. از دیدن آنچه در انتظارش بود هم می ترسید و هم شوق داشت. بالاخره آرام سر بلند کرد. عروسش در لباسی سفید و فاخر نشسته بود و صورتش پشت توری سفید پنهان بود. آنچه در نگاه اول محمد دید، نهایت زیبایی و ملاحت بود اما با خود اندیشید: کری و کوری و لالی که به چشم نمی آید...
جلوتر رفت و پیش پای عروسش زانو زد. عروس جوان با شرم و حیا سر به زیر انداخت. محمد فکر کرد: او که مرا نمی بیند. اما دست دراز کرد و آرام تور را از روی صورتش کنار زد. روسری زربفت پولک دوزی شده و نیم تاجی پر از دانه های درشت مروارید که بر روی سرش قرار داشت، چهره زیبای او را زیباتر کرده بود. محمد با خودش گفت: خدایا... اینکه ماهپاره است!!!
چشمان درشت و زیبای عروس پلکی زد و به چشمان مرطوب و متعجب محمد خیره شد. محمد متعجب آمد حرفی بزند اما فکر کرد چه فایده او که نمی شنود. عروس جوان آرام و باحیا سلام کرد.
محمد ناباورانه گفت: تو... تو سلام... کردی؟...
عروس سر به زیر انداخت و گفت: قرار نبود سلام کنم؟
محمد به خود آمد: نمی فهمم! تو مرا می بینی؟ تو می توانی حرف بزنی؟...
عروس برخاست و گفت: منظورت چیست؟ مگر قرار نبود ببینم یا حرف بزنم؟
محمد بریده بریده گفت: اصلا سر نمی آورم... مگر تو می بینی، تو می شنوی؟... تو از جا بلند شدی؟ عروس دل آزرده به دیوار تکیه داد و بغض کرد: منظورت را نمی فهمم. مگر انتظاری غیر از این داشتی؟
محمد از جا پرید و بی آنکه حرف دیگری بزند، عروسش را بهت زده تنها گذاشت و از اتاق بیرون دوید. سید مشغول قدم زدن بود و انگار انتظار این حال محمد را داشت. محمد جلو دوید بازوهای سید را در دست فشرد و گفت: او که سالم است... او که ماهپاره است... خدای من... سید... تو با من چه کردی؟
سید لبخندی زد و گفت: دخترم کاملا سالم است.
- منظورت از این کار چه بود؟
- امتحان... فقط جوانمردی و پایبندی ات را به حلال و حرام خدا امتحان کردم.
- ولی می دانی بر من چه گذشت تا این راه را انتخاب کردم؟
- ارزشش را نداشت؟
- چرا... چرا... اما... تو به من دروغ گفتی.
- نه... من هرگز دروغ نگفتم. دختر من کر است چون هرگز سخن لهو و غیبت نشنیده، کور است چون هرگز دیده به نامحرم ندوخته. فلج است چون هرگز بدون اجازه من پا از خانه بیرون نگذاشته و لال است چون هرگز حرف بیهوده ای بر زبان نیاورده است.
محمد به زانو فرود آمد. همه آنچه بین او سید در آن روز به خاطر آن سیب سرخ گذشته بود و شبی که تا صبح بیدار مانده بود و فکر کرده بود، در خاطرش زنده شد و به صدای بلند به شکرانه سربلندی در این امتحان، گریه کرد. صدای گریه اش به پدر و مادرش رسید که در اتاق دیگری استراحت می کردند. هر دو هراسان بیرون آمدند. مادر محمد را که گریان دید، بی خبر از آنچه او را گریان کرده بود نالید:
- محمد... گفتم که به سرنوشتت صبور باش. آرام باش و به سرنوشت مقدرت تسلیم باش... تو قول دادی عروست را با هر شرایطی که دارد بپذیری... روسفیدم کن محمد...
محمد از جا برخاست و با نهایت شادمانی فریاد زد: مادر... پدر... عروس من در نهایت صحت و سلامت است. او از ماه هم زیباتر است...
مادر و پدر به هم نگاه کردند. سید لبخندی زد و گفت: نیکو پسری تربیت کرده اید. پسری که حتما خدا از او
راضی است. برو پسرم... برو که عروست بیش از این تحمل این همه بهت و بی خبری را ندارد. او از این ماجرا و قرار من بی خبر است و حتما نگران شده است. برو و او را از ماجرای خودت و من باخبر کن و از تردید نجاتش بده.
محمد دست سید را بوسید و با بوسیدن روی مادر و دست پدر به اتاق برگشت، به سراغ عروسش رفت که بهت زده و غمگین نشسته بود و از آنچه می گذشت، سر درنمی آورد.
×××
حاصل آن شب ستاره باران باغ سیب سید، پسری نیکو شد که در تمام سرزمینهای اسلامی به مقدس اردبیلی شهرت یافت. احمدبن محمد اردبیلی مشهور به مقدس سالهایی طولانی در نهایت زهد و وارستگی زیست و آثاری جاودان از خود به جای گذاشت.
در شماره آینده در مورد زندگانی مقدس اردبیلی و ارتباط او با حضرت حجة ابن الحسن العسکری، علیه السلام، بیشتر سخن خواهیم گفت.
ادامه از صفحه 13
نظر شما راجع به تشرفات چيست؟ آيا امكان آن وجود دارد؟ راجع به توقيع مباركه كه من ادّعي المشاهدة فهو كذّاب مفتر توضيح بفرمائيد.
امكانش كه صددرصد هست روايت حضرتشان، هم بحثي دارند؛ يعني هدف اين است كه انسانها از اين مشاهده ظاهري درآيند. حال افرادي آمدهاند همين مشاهده را مطرح ميكنند خوب اين خلاف آن انگيزه و هدف غيبت است. لذا اصلا بايد گذاشت. من هفت، هشت سال دنبال حضرت بودم كه خدمت آقا برسم تا به يك صورتي به من فهماندند كه خوب هدفت چيست؟ تو ميخواهي با چشم ظاهري ببيني كه چطور بشود؟ گفتم كه خوب آقا بالاخره ميخواهيم كه مطمئن بشويم، يقين پيدا بكنيم، گفتند كه مگر آيه قرآن را نخواندهاي كه خدا ميفرمايد اگر من تمام ملائكه را بياورم، تمام در و ديوار با يك عده حرف بزنند اينها ايمان بياور نيستند. در سوره انعام است لذا از اين فكرها بايد آمد بيرون. البته خود من هم خيلي دلم ميخواهد وليكن بايد ببينم مرضي خدا چيست و خدا براي اصلاح من و هدايت من چه مطلبي دارند؟ آيه اين است: ولو أنّنا نزّلنا إليهم الملائكة، اگر ما نازل كنيم به سوي ايشان تمام ملائكه را و كلّمهم الموتي و تمام اموات هم با آنها حرف بزنند و حشرنا عليهم كلّ شيء قُبُلاً ما كانوا ليؤمنوا؛ يعني اصلاً بحث اطمينان و ايمان را خداوند از اين مباحث خارج كردهاند. ما بايد سيستم الهي را ببينيم خداوند چطور به من مطمئن ميشود. خدا ميگويد ألا بذكراللَّه تطمئنّ القلوب نميگويند با ديدن خدا، جلجلاله، لذا اگر انسان از اين وراءها خارج بشود آن بحث تشرفات ظاهري هم برايش مشكلي نيست. نيازي هم نيست كه ديگر اصلاً مطرح كنند.
كيفيت تربيت كردن حضرتشان چگونه است؟
ما دو سه نوع روش تربيتي داريم: يك وقت است كه يك پدر و مادر ميخواهند بچهشان را خوشاخلاق كنند بدون فهم و شعور؛ مثل ربات. ميخواهند كه او همينطور صاف بنشيند يكجا. يك وقت است كه نه، روش تربيتي اين است كه اين فهم و شعورش باز بشود و معرفت خودش را پيدا كند، معرفت حق را پيدا كند و برود جلو. من سؤالم اين است كه چه كسي شما را با خدا آشنا كرده است؟ ممكن است شما به من بگوئيد پدر و مادر. سؤال ميكنم خيلي فرزندها خيلي جوانها پدر و مادرشان گفتهاند، چرا قبول نكردهاند؟ چرا مهر خدا در دل بعضي انسانها آمده و در بعضي نيامده؟ اينها از كجا ميآيد؟ اگر انسان كمي فكر بكند ذرهاي كه باور دارد به خدا بدون امضاي بقيةاللَّه، عليهالسلام، و خدا نبوده است. مگر اينكه بگوئيم نه سيستم خدا چيز ديگري بوده است و ما خودمان پيدا كردهايم و من اينجا يك مشكلي پيدا ميكنم كه پس من يك كسي هستم و يك خيري دارم كه خدا نداشته و من كردهام و اين شرك است. إن ذكرالخير كنتم أوّله و فرعه و أصله و معدنه و مأويه و منتهاه لذا ميتوانيد شما نگاه بكنيد به كسي كه مهر خدا در دلش آمده است، مهر خوبيها آمده است. اراده خدا كه ميخواهد در عالم جريان پيدا كند تحت نظر حجتاللَّه است. ملائكه هم تحت نظر حجتاللَّه است. پس كجاست كه دست آقا نباشد؟ چرا آنجايي كه من هنوز به فكر نرفتهام و نفهميدهام كه بايد ساخته شوم يك حكمتي الهي در كار است يا اين است كه آنجا آوردهاند و ميگويند بنشين بفهم تا بسازيم تو را. طرف ميگويد نه نميخواهم بفهمم. زيرش ميزند. ميگويد بابا ولش كن هي فكر و فكر ميكني لذا اولين قدم كه حضرتش براي تربيت ما برميدارند اين است كه ما را به فكر فرو ميبرند. طبيعتش هم اينطور است كه شما بچههاي 5،4 ساله را ميبينيد كه همينطور ناگهان شروع ميكنند به سؤال كردن. يك جايي انسان مهر خدا را احساس ميكند. مهر و محبت چيزي نيست كه پدر و مادرهاي ظاهري بتوانند به من بدهند معلم بتواند بدهد، مرشد بتواند به من
بدهد، اين را بايد خود خدا بدهد، خداوند هم از طريق حجتش ميدهد. يداللَّه شان حجتاللَّه است.
اين مهر چطور ميتواند دوام داشته باشد؟ با توجه به اينكه در هر نعمتي احتمال فزوني و كاستي وجود دارد و حتي ورشكستگي.
بايد با آن كار كرد. مثل ازدواج است كه خدا ميفرمايند: جعل بينكم مودة و رحمة آن شبي كه خداوند اراده كرده است اين دو نامحرم حلال بشوند يك محبتي خود خدا ايجاد كرده است. صريح آيه است و صددرصد هم هست. چطور ميشود كه طلاق ميآيد چطور ميشود اين وسعت پيدا ميكند؟ خيلي واضح است لئن شكرتم لازيدنّكم هرچه انسانها روحيه تشكر داشته باشند شكر به اين معنا كه امام صادق، عليهالسلام، ميفرمايند كه بشناسم نعمت را؛ اول، شناخت و معرفت و فهمي و شعوري ميخواهد از آن نعمت؛ دوم، از نعمت در راه همان نعمت و در راه رضاي خدا استفاده كنيم وگرنه اگر انسان از نعمت استفاده نكند از دست ميدهد و سوم، بدانيم كه نعمت از خداست. اين سه روي هم ميشود شكر، حالا محبتي از خدا آمده است ميدانيد و شناخت داريد كه اين يك نعمت است از آن هم استفاده ميكنيد يعني با محبت زندگي ميكنيد، آب مينوشيد، با مهر خدا، نان ميخوريد، كار ميكنيد با محبت خدا. محبت خدا را رهايش نميكنيد. ميدانيد هم او خداست. خوب اين وسعت ميگيرد.
اثرات اين فكر كردن كه حضرت ما را بدان واميدارند چيست؟
خدمتتان عرض كنم وقتي كه شناخت و محبت پروردگار يا اولياء، عليهمالسلام، در دل انسان آمد، ديد انسان اين شد كه با خدا و ولي زندگي كند، دريادل ميشود. ديدش باز ميشود. نعمتهاي سراسر عالم را از خدا ميبيند. از حجت خدا ميبيند. هر علمي كه در عالم ميبيند، از خدا ميبيند. اديسون كه يك علم فهميده است شما همه را از او ميبينيد. خداي عليم است كه فهمي را براي او آوردهاند. ثانياً زندگي زيبا ميشود. هر جايي كه يك عنايتي است يك دلربايي است واقعاً از ناحيه احديت، جلجلاله، است. زندگي صفا ميگيرد يك چيزي كه حضرتشان خيلي دنبال آنند اعتدال نفس است كه انسان نه افراط بكند نه تفريط، منصف بشود. همان كه هميشه ميگوئيم يملاء اللَّه الأرض قسطاً و عدلاً. خوب حالا اين عدل و انصاف چيست؟ آنچه براي خودت ميپسندي براي ديگران هم بپسند كه مولا، صلواتاللَّه و سلامهعليه، ميفرمود. خوب حالا اگر واقعاً انسان اينگونه بشود ديگر دعوا ميتواند در زندگي داشته باشد؟ ميتواند خيرخواه ديگران نباشد!؟ شما نگاه بكنيد يكي از مشكلات بزرگي كه مبلغين ما دارند اين است كه مبلغ بايد طبق اسوهاش آقا رسولاللَّه، صلّياللَّهعليهوآله، دوست دارد كه طرف هدايت بشود من كه نميتوانم با يكي دشمني بكنم بعد هم بگويم بايد حرف حق را بپذيري! نميشود به اين صورت وليكن حجتاللَّه چون يك دلي دارند كه محو و فناي محبت خداست دوست دارد يك انسان هر كه است، حتي اگر لامذهب است يا گنهكار است، حق را پيدا كند و اصلاح بشود. خيلي فرق ميكند. شما الان نگاه بكنيد در جامعه كه ما چقدر در جامعه نياز داريم كه ما جامعه مذهبي خيرخواه هم بشويم حالا ما بيشتر مشكلاتي كه در جامعه داريم اين است كه خيرخواه هم نيستيم. چقدر ما نياز داريم كه ديد اصلاحگري داشته باشيم. شما اگر عيبي در من ديديد درصدد اصلاح باشيد نه درصدد عيبگيري و غيبت و اينها چقدر فرق است؟ اگر ما در جامعهمان بحث انصاف پيش بيايد و واقعاً دوست بداريم آنچه را كه براي خودمان دوست ميداريم آن وقت آيا من ميآيم چراغ خطر را رد بكنم!؟ ميآيم حريم ديگران را به هم بزنم!؟ حق انسانها را پايمال كنم!؟ لذا بيخدا نميشود زندگي كرد. بينور حجت خدا نميشود زندگي كرد. آنجا كه همهاش حسادت
و همهاش چشم تنگي و همهاش دشمني و همهاش دعوا و ناراحتي است آنجا جهنم است. فراق است. وهبني صبرت علي عذابك فكيف اصبر علي فراقك جهنم يكي از مكانهاي خداست. دلي كه در آن نور خدا نباشد وقودها الناس خودم ميشوم آتش خودم وقتي كه نور خدا، نور پاكيها نباشد آن چيست ديگر؟ آشوب دروني، جهنم دروني.
مرحله بعد از تفكر چيست؟
به كار انداختن و وسعت دادن آن نعمتهاي فكري است. من وقتي فكر كردم يك نعمتي را فهميدم، يك خوبي را فهميدم بايد با عمل صالح وسعتش بدهم و به اجرا دربياورم. به عمل كار برآيد به سخنداني نيست. بايد به اجرا بيائيم يعني من و شما با هم حرف رفاقت را بزنيم، خيلي رفاقت خوب است، بيائيد با هم رفيق باشيم، خالص باشيم حالا در اجرا چطور؟ يعني حالا وقتي ميآئيم با هم يك كار بكنيم، يك خانه بسازيم با هم آيا در اجرا هم واقعاً رفيقوار ميرويم جلو يا نه؟ بحث اجراست. اجرائيات خيلي دقيق است. خدا كند كه انسان واقعاً در مقام عمل و اجرا سربلند بيرون بيايد از حرف زدن كه اين پيش نميآيد. در مقام اجرا وجود مقدس حضرتشان دست انسان را ميگيرند، اهدنا الصراط المستقيم برخلاف همه مفسرين كه ميفرمايند اين تكرار است اصلاً تكرار نيست. انسان در لحظه لحظه زندگيش نياز دارد كه خدا نظر هدايتياش را برساند. شما ميخواهيد يك زمين بگيريد، يك خانه بسازيد كجا؟ در چه محلهاي؟ با چه مقدار مصالح و مساحتي؟ چطوري؟ با قرضالحسنه؟ اگر خدا يا اولياء، عليهمالسلام، در لحظه لحظههاي زندگي دست انسان را نگيرند هدايتش نكنند، كمكش ندهند درميماند واقعاً هم درميماند. در همان نمك آشمان هم درميمانيم. لذا خداوند يادمان دادهاند كه هميشه اهدنا الصراط المستقيم را بخوانيم. كمكمان هم ميكنند. تمام بزرگان را شما نگاه كنيد، شيخ مفيد، رحمةاللَّهعليه، مرحوم مقدس اردبيلي، خيليها كه اصلاً ما نميدانيم. مثلاً پريروز يك شخصي آمده بود كه هيچكس نميشناسدش كاسب است به شيوههاي خيلي قشنگي امام زمان، عليهالسلام، كمكش كرده بودند و هدايتش كرده بودند. در سفر مكه خدمت آقا رسيده بود. مثلاً يكيشان كه اصلاً به قيافه ظاهرياش نميآيد همين امسال ميگفت در مكه من خيلي سعي كردم و رو به خدا كردم كه دلم ميخواهد در اين شلوغي كه امسال هم خيلي شلوغ بود، يكطور بشود كه من اين حجرت را ببوسم. بالاسر حجر يكي از اين پاسبانهاي عربستان هستند. ميگفت ديدم كه يك آقايي بغل او ايستادهاند و مرتب صدا ميزنند كه فلاني بيا، راه باز شد پشت گردنم را گرفتند و سرم را كردند داخل حجر و گفتند حالا هرچه دلت ميخواهد دعا كن بعد آمدم بيرون، ديدم هيچكس نيست يعني خيلي انسانها در كوچه پسكوچهها دارند ميگيرند. اين نيست كه طرف حتماً مسجد سهله برود يا به مسجد جمكران. نه اينكه، نستعيذ باللَّه، آنها بيخود باشند آنجا هم يك گنبدي است پرچم و علمي است الهي برافراشته شده كه انسانها گم نكنند وليكن اينقدر افراد دارند ميگيرند الحمدللَّه اجرا خيلي دامنهاش گسترده است. من نشستهام تنها دلم ميگيرد؛ يا حجتاللَّه من دلم گرفته است حال نماز ندارم، حال درس ندارم، حال هيچي ندارم، ناگهان دلم باز ميشود، مگر اينها چيست؟ ميليارد ميليارد از اين چيزها هست. برنامهريزي ميخواهيم بكنيم در زندگي، مديريت ميخواهيم بكنيم، وسيلهها را ميخواهيم، راهها را ميخواهيم، همهاش را عنايت ميكنند ميفهمانند البته فهم بايد به كار بيفتد. بحث اين بشود كه حضرت طوطيوار به آدم ميدهند. نه آقا تربيتشان با فهم و شعور است. ميگويند تفكر كن به اذن خدا ما مجهول را برايت معلوم ميكنيم. اما اگر تفكر نكني و دقت نكني و تحقيق نكني، نه!
چطور ميتوان فهميد كه عنايت
بوده است و اين عنايت را ديد؟ مثلاً با كنار هم چيدن چند معلوم ميتوان به مجهول رسيد.
شما اگر توانستيد بگوئيد نفس كشيدنتان از خودتان است جواب هم ميتوانيد بدهيد. اصلاً هدف غيبت اين بوده است كه اين صرف ماديت را بچسبانيد به حقيقت. همين دو و دو ميشود چهار، از كجا آمده است؟ مگر قرارداد بشر نيست؟ از كجا آوردهاند؟ چطور فهميدهاند كه دو و دو را بگذارند كنار هم؟ طبيعت ما هم نفس كشيدن است. من هم قبول دارم وليكن اين از كجاست اين حقيقتش كجاست؟ آيا خداوند ما را مثل يك ساعت كوكي كوك كرده و ما را رها كرده است. اگر به من فرموديد شما نفس نفستان حقيقتاً طبيعت است خودش ميرود جلو يا نه واقعاً لحظه به لحظه لطف خداست و از رگ حيات كه ميگوئيم خدا نزديكتر است همين است. كجا دست آقا نيست تا من بگويم كه آنجا هست. اگر بخواهم برايتان روايت بخوانم بيمنه رزق الوري يعني تمام رزقهاي مادي و ظاهري ما هم به يمن حضرت است. حالا چطور ميخواهيم اين را بفهميم اين سؤال ديگري است. اينهايي كه ما داريم ميگوئيم به خاطر اين است كه آقا را قبولشان داريم تا ما آن حركت اوليه و فكر اوليه را آغاز نكنيم نميتوانيم به اينجا برسيم. من بايد اول حس كنم اين عالم يك حقيقتي دارد، جويايش بشوم، حق را بشناسم، خدا را بشناسم عرّفني نفسك، او بيايد بعد بگويم خوب حالا خدا چه ميگويي رسالتش را بياور رسالت حجتش را بياورد تا بعد اينها بيايد. اگر شما دنبال اين هستيد بله ما اين سير را نميتوانيم حالا اينجوري مطرح كنيم. از نظر تربيتي هم عرض كردم حضرتشان هيچوقت نميآيند بگويند من حجتاللهم و شما حرفم را بايد گوش بدهيد! اصلاً آقا اين كار را نميكنند. بلكه در من ايجاد ميكنند كه يك چيزي هست و حقيقتي دارد. دنبالش ميروم جرقه به من ميزنند، مبدأ را پيدا ميكنم معرفت پيدا ميكنم انگار دستگاه خدا سيستم دارد! اين سيستم اسمش حجتاللَّه است. وگرنه بخواهيم ابتدا به ساكن مطرح كنيم به قول معروف اين حرفها شعر است. مقبوليت ندارد. بخواهيم هم به آيات و روايات استناد بكنيم قانع كننده براي افراد نيست.
من پرتو حضرت را خيال نكنيد در خوبان و خوبيها ميبينم وگرنه من پرتو حضرت را در سگ هم ميبينم اين سگي كه پاسبان است و ميفهمد اين هم از عظمت الهي است. لذا امام صادق، عليهالسلام، ميفرمايند هشت يا شش صفت است كه از حيوانات ياد بگيريد يعني آن نور حجتاللهي در اين ذرات عالم آمده است. لذا شما در قرآن ميبينيد زنبور عسل را خدا مطرح ميكند. مورچه را مطرح ميكند و هركدام از اينها هم يك دريايي است. جايي نداريم كه نباشد.
به عنوان آخرين مطلب اگر توصيهاي بفرمائيد متشكر ميشويم.
آقا زندهاند، خدا هم زندهاند و نيازي هم به ما ندارند و كارهايشان را دارند ميكنند و انجام ميدهند فقط يك بحث هست و آن اينكه ما دلمان ميخواهد ما هم يك كاري بكنيم. ما را هم خدايا خودت خلق كردي يك كاري هم دست ما بده كه ما هم انجام بدهيم. همانكه حضرتشان به شيخ مفيد فرمودند بهترين مطلب است شيخ تو اگر از در خانه خداوند نروي من همه جا كمكت ميكنم اگر هم دلت و فكرت جاي ديگري رفت ديگر خودت ميداني. إنّا غير مهملين لمراعاتكم و لا ناسين لذكركم دنبال همين است قبلش را مطالعه كنيد همين را حضرت فرمودهاند. شيخ ترسيده است چون در مركز سنيهاست كه شيخ نترس اگر خدا را فراموشش نكني او خوب حفظت ميكند. من هم حفظت ميكنم مناجاتي هم كه با خدا كردي خدا به گوش من رساند خيلي قشنگ است. مهمل هم نميگذارم كارهايت را ميدانم هم دلت ميخواهد شاد شوي زندگي ميخواهي، خنده ميخواهي، گريه ميخواهي همهاش را به شما ميدهيم اما خدا يادت نرود.
والسلام عليكم و رحمةاللَّه و بركاته.