اگرمن، توبودم

همان‌طور برخورد کنیم که دوست داریم با ما برخورد کنند

این گام، یک قانون بین‌المللی است و هرکس به حکم اینکه یک انسان است، نمی‌تواند از پذیرش آن سر باز بزند:

در برخورد با دیگران، همان‌گونه عمل کنیم که دوست داریم آنها با ما برخورد کنند.

اگر دوست داریم همسرمان به ما محبّت کند، به او محبّت کنیم؛

اگر توقّع داریم همسرمان به ما احترام بگذارد، به او احترام بگذاریم؛

اگر دوست داریم همسرمان اهل گذشت باشد، ما هم گذشت داشته باشیم؛

اگر دوست داریم همسرمان با خانوادة ما با احترام برخورد کند، ما هم با خانوادة او با احترام برخورد کنیم و... .

یادمان باشد که مقصود از این قاعده، آن نیست که اگر مثلاً دیگران احترام ما را نگه داشتند، ما هم با دیگران محترمانه برخورد کنیم؛ این یک وظیفة انسانی است و کسی که چنین عمل می‌کند، هنر چندانی نکرده است. هنر آن است که بدون آنکه به نوع رفتار دیگران با خودمان توجّه کنیم، طوری برخورد کنیم که دوست داریم دیگران با ما برخورد کنند.

برخورد این‌چنینی، علاوه بر اینکه موجب کمال انسان و رشد معنوی او است، موجب می‌شود دیگران هم به رفتار شایسته دعوت شوند.

برای روشن شدن این قاعده، چند نمونه از مسائل زندگی مشترک را با هم مرور می‌کنیم.

اگر شما عصبانی باشید و در همین حال، رفتار تندی از شما سربزند، دوست دارید همسرتان با شما چگونه برخورد کند؟ او هم تندی کند یا شما و عصبانیتتان را درک کرده، با آرامش برخورد کند؟

اگر شما بیرون از خانه بودید و با خستگی وارد خانه شدید، دوست دارید همسرتان چگونه با شما برخورد کند؟ به استقبالتان بیاید و با رویی گشاده، آنچه را در دست دارید، بگیرد و با لبخندی محبّت‌آمیز، شما را تا درون اتاق همراهی کند یا اینکه در همان اتاق بنشیند تا شما بیایید و پس از سلامی خشک و بی‌روح، به سراغ مطالباتش برود؟

اگر شما در خانه آشپزی می‌کنید و همسرتان از راه رسید، دوست دارید با شما چگونه برخورد کند؟ بی‌اعتنا به اتاق خود برود یا اینکه به آشپزخانه بیاید و با گفتن خدا قوّتی، از زحمات شما تشکّر کند؟

٭٭٭

نشسته بودم و پیش خودم فکر می‌کردم، فکر خوبی بود؛ امّا آزارم می‌داد، از جا بلندم می‌کرد؛ امّا برایم سنگین بود. گذشته‌ام را زیر سؤال می‌برد؛ امّا آینده‌ام را روشن می‌کرد. چرا زودتر این فکر را نکرده بودم؟ با خودم می‌گفتم: چرا تا به حال، همیشه هرطور که دوست داشتی، با دیگران رفتار می‌کردی و دوست داشتی دیگران هرطور که تو دوست داری، با تو برخورد کنند؟ این دوست‌داشتن‌ها اگر خودخواهی نیست، پس چیست؟ من با دیگران خوب رفتار می‌کنم یا نه، مهم نیست؛ آنچه اهمّیت دارد، رفتار دیگران با من است. بالاتر از این هم، خودخواهی وجود دارد؟

تازه با این‌همه خودخواهی از اینکه دیگران مرا دوست ندارند، به شدّت عصبانی هستم. کسی نیست به من بگوید اصلاً مگر آدم خودخواه، دوست‌داشتنی است؟

از امروز امّا ورق برگشته است؛ خودم را دوتا کرده‌ام. هر وقت بخواهم با دیگران رفتار کنم، خود اوّلم را همان می‌دانم که می‌خواهد کاری کند یا حرفی بزند. خود دومم را می‌گذارم به جای همان کسی که می‌خواهم در مقابلش رفتاری انجام دهم یا حرفی بزنم. این‌گونه که باشد، همیشه با دیگران رفتاری می‌کنم که دوست دارم با من همان رفتار را انجام دهند.

چند ساعت پیش از بیرون که آمدم، خیلی خسته بودم، کسی هم در اداره عصبانی‌ام کرده بود و هنوز جوشش خشمم آرام نگرفته بود. وارد خانه که شدم، همسرم به استقبالم آمد. اخمم در هم بود و لحنم خسته. یادم آمد که باید دو تا شوم. خیلی زود دو تا شدم و خود دومم را گذاشتم به جای همسرم. خود دومم می‌گفت: از صبح تا حالا منتظرت نشسته‌ام، خانه را مهیّای آمدنت کرده‌ام، خود را آراسته‌ام، با لب خندان به استقبالت آمده‌ام. دوست دارم تو هم لب خندان، لحن با نشاط و روی مهربان داشته باشی. اخم را بگذار پشت در، خستگی را هم در کنارش.

این فکرها را که کردم، لبم خندید، لحنم مهربان شد، چقدر همسرم خوشحال شد. من دیگر عوض شده‌ام. خودخواهی! مرا به خدا بسپار، مرا با تو کاری نیست.