گفت‌وگوازآخرالزّمان و اندیشة منجی‌گرایی درغرب (۱)

راضیه صادق ‌پور

مقدّمه

عقیده به ظهور یک نجات‌دهندة بزرگ آسمانی و امید به یک آیندة روشن که در آن نگرانی‌ها و هراس‌ها برطرف شده و به برکت ظهور یک شخصیت ممتاز الهی همة تاریکی‌ها از پهنة گیتی برچیده و ریشة ظلم و تباهی از روی کرة زمین برکنده شود، یک اعتقاد عمومی ثابت است که همواره در همة زمان‌ها و مکان‌ها بین تمام ملّت‌ها شایع و رایج بوده است.

مروری بر تاریخ، این نکته را مورد تأکید قرار می‌دهد که عقیده به ظهور یک رهبر مقتدر الهی و آمدن مصلحی در آخرالزّمان، به نام منجیّ موعود جهانی به قدری اصیل و ریشه‌دار است که در اعماق دل ملّت‌ها و پیروان همة ادیان و تمام اقوام و ملل جهان جا گرفته است؛ به طوری که در طول تاریخ بشریت، انسان‌ها در فراز و نشیب‌های زندگی، با یادآوری ظهور چنین رهبری مقتدر، پیوسته خود را از یأس و ناامیدی نجات داده و در انتظار آن مصلح موعود جهانی در پایان جهان لحظه‌شماری می‌کنند.

همچنین در بین ادیان مختلف این مسئله مشترک است که پیش از آمدن موعود، تحوّلاتی در دنیا رخ می‌دهد؛ حوادث بزرگ و مهمّی‌ که بیان‌کنندة نزدیکی ظهور موعود هستند. در انسان‌ها نیز عطش برای رسیدن به این اخبار همیشه بوده؛ چون می‏خواستند از آینده اطّلاع پیدا کنند و از آن باخبر شوند و خود را برای آینده آماده کنند.

اطّلاع از آینده، میل فطری بشر است. او دوست دارد بداند که سرانجام چه خواهد شد. به همین دلیل همواره برای باخبر شدن از آینده یا به سمت انبیاء(ع) رفته یا به سمت مکاشفه و رؤیا یا به قدّسیان تمایل نشان داده‌ است یا دست به دامن منجّمان و طالع‌بینان شده‌. اینها راه‌های مختلف برای به دست آوردن اطّلاعات کم و بیش از آینده‏اند. مللی که تابع ادیان الهی‌اند، اخبار ‏دینی در این زمینه به آنها مدد رسانده است. در غرب مسیحی ‏هم منبع «تورات» و «انجیل» در اختیار مسیحیان بوده و منابع توراتی و انجیلی دربارة آخرالزّمان سخن گفته‌اند.

بشر غربی در قرن 18م. تصوّر می‏کرد به منجی احتیاج ندارد؛ بلکه خودش منجیّ

عالم است. قرن 18م. در اروپا، قرنی بود که انسان خودش را خدا تلقّی می‌کرد و طبعاً نیازی به منجی نداشت. این زمان، اوج امانیسم بود و انواع تئوری‌های دمکراسی در اروپا مطرح می‌شد و بشر غفلت‌زده تصوّر می‌کرد که دائرمدار کائنات است و نیاز به هیچ قدرت برتری، حتّی خداوند ندارد و لذا خداوند هم در قرن 18م. در فلسفه‌های مختلف مورد انکار قرار گرفت.

در قرن 19م. گامی‌ به جلو گذاشته و بشر متوجّه ضعف خود شد. آن خوش‌بینی ساده‌لوحانه متزلزل گشت و بشر به دنبال منجی بر آمد. منتها تصوّر بشر در قرن 19م. این بود که منجی هم از جنس خود اوست. ایدئولوژی‌های مختلف در قرن 19م. ادّعای نجات‌بخشی کردند و بسیاری از این ایدئولوژی‌ها در اوایل قرن بیستم میلادی به حکومت ‌رسیدند؛ ایدئولوژی مارکسیسم و فاشیسم و حتّی ایدئولوژی آنارشیسم، در جاهایی طرفداران فراوان یافت و بعضاً استقرار پیدا کرد.نیمة دوم قرن 20م.، دورة پایان ایدئولوژی‌هاست.

امروز، ما در جهان با یک پدیدة غریب روبه‌رو هستیم. ما در حالی وارد قرن 21م. شده‌ایم که هیچ «ایسم‌»ی دیگر خریدار ندارد. چیز غریبی است؛ مارکسیسم، فاشیسم و حتّی ایسم‌هایی که جنبة ایدئولوژی نداشتند، ولی نوعی گرایش فکری بودند، دیگر زمینه‌ای ندارند. به جای ایسم‌ها دو گرایش پیدا شده است: یکی گرایش مجدّد به ادیان و دیگری گرایش به عرفان‏های کاذب؛ یعنی بشر دوباره دلش هوای معنویت دینی کرده است

اگرچه باور به موضوع آخرالزّمان و انتظار ظهور منجی همواره جزو لاینفکّ حیات فرهنگی و مذهبی عموم ملل جهان و از جمله غرب مسیحی بوده و مشرب‌های مختلف مذهبی، به رغم گوناگونی ادبیات و برداشت‏ها به نحوی بر این نکته تأکید داشته و آن را در میان خود زنده نگه داشته‌اند و بر این باورند که در موقعیت و زمان خاص در آخرالزّمان، مردی برای رهایی‌بخشی انسان از عسرت و آلودگی ظهور خواهد کرد؛ لیکن مجموعه‏ای از حوادث و عوامل آشکار و نهان از نیمة دوم قرن بیستم میلادی، باب گفت‌وگوی گسترده را در این‌باره گشود و سبب شد تا منابع، آرا و ادبیات موجود، امّا مسکوت و خاموش و مهجور در صورت‏های مختلف، تجدید حیات یابند و موجب بروز رویکرد جدید و بالنده به موضوع آخرالزّمان و منجی‌گرایی شوند.

شاید در هیچ دوره‌ای از دوران‌های بی‌شماری که کرة خاک در عمر طولانی خود، شاهد آنها بوده، چون عصر ما، جهان این‌گونه دستخوش بحران‌ها و التهاب‌های گوناگون و فراگیر نبوده است: بحران‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اخلاقی، زیست محیطی، جنگ، نبردهای داخلی، کودتا، نسل‌کشی، جنایت علیه بشریت، تروریسم، قاچاق زنان و کودکان، تجارت موادّ مخدّر، قحطی، گرسنگی، فقر، قتل، جنایت، ناامنی، آدم‌ربایی و شکنجه، روسپی‌گری، همجنس‌بازی، سقط جنین، گرم شدن زمین، کمبود منابع آب، خشکسالی، زلزله، بیماری‌های کشنده و... فراوانی این بحران‌ها و گسترش روزافزون آنها، اذهان را به سوی منجی‌طلبی رهنمون ساخته است. گستره و ژرفای همه‌گیر این حوادث در همة نقاط عالم و در میان همه‌کس، آن‌هم به بزرگی، به شدّت و حدّت غیر قابل تصوّر کنونی، خود حکایت‌گر تفاوت همین ماجرا با گذشته است.

امروزه زندگی مادّی در تمام ابعاد و با همة جلوه‌هایش هرگز قادر به اقناع روحی بشر نیست و انسان غربی از جلوه‌های مبتذل زندگانی مادّی و لذّت‌ها و شهوت‌های ناپایدار و غیرمشروع که راه را بر معنویت او بسته‌اند، به ستوه آمده است. از همین‌روست که بشر، حیث تفکّر خود را معطوف به حق و موعودی آسمانی نموده است. اگرچه این همه تباهی، تاوان خودمداری و غفلت از آسمان بود، امّا این رجعت که همه‌روزه روی به گسترش دارد، بشر را در اوّلین دهة قرن جدید، مستعدّ گرایش به منجی آخرالزّمان و تحقّق وعدة الهی کرده است.

مبانی نظری

امّا در این میان چرایی توجّه فزاینده به این بحث و حضور مؤثّر منجی‌گرایی به عنوان یک جریان فکری به ویژه در جوامع مدرن، موضوعی است که به نظر می‌رسد، شایستة بررسی علمی بیشتری است. تحوّلات منطقة خاورمیانه نیز یکی از کانال‌های ورود به بحث منجی‌گرایی است که محقّقان و تحلیل‌گران سیاسی به تحلیل آنها پرداخته‌اند که در این پژوهش با توجّه به فرضیه‌های ارائه شده از این منابع استفاده شده است. همچنین در تبیین این پژوهش به نظریّات تنی چند از اندیشمندان حوزة جامعه‌شناسی معرفت، از جمله ماکس شلر، کارل مانهایم و توماس اسپریگنز استناد شده است که هر سة این متفکّران بر آنند که افکار و عقاید و اندیشه‌ها دیدگاهی و پرسپکتیوی‌اند و ناشی از یک وضعیت اجتماعی. به بیان دیگر، اندیشه‌ها در هر دوره‌ای از شرایط اجتماعی و تاریخی متأثّرند. به همین جهت برای شناخت اندیشه‌ها باید آنها را در قالب زمانی و شرایط اجتماعی و تاریخی خود مطالعه کنیم. بر این اساس، می‌توان گفت که شرایط ویژة تاریخی و اجتماعی امروز جهان و به ویژه جهان غرب زمینة بروز و ظهور اندیشة منجی‌گرایی را فراهم ساخته است. حال با توجّه به شرایط کنونی جوامع غربی می‌توان این شرایط را در قالب نظریّه‌های فوق، بررسی و تبیین نمود که در شرایط کنونی جهان، به طور عام و جوامع غربی، به طور خاص، غلبة بحران‌ها در همة ابعاد زندگی اجتماعی و فردی و بروز انواع مصائب و مشکلات در نتیجة این بحران‌ها، باعث فراگیر شدن گفت‌وگو از آخرالزّمان و اندیشة منجی‌گرایی در این شرایط حسّاس شده تا بشرِ خسته از زندگی، مبتنی بر سرمایه‌داری مهیّای شمارش معکوس برای «پایان دوران» و فرا رسیدن فصل ظهور منجی موعود شود.

فصل دوم: پروتستانیسم، پیوریتانیسم و مسیحیّت صهیونیستی

با توجّه به اینکه بحث ما بررسی جامعه‌شناختی منجی‌گرایی در غرب است، پیش از بررسی عوامل جامعه‌شناختی، بی‌مناسبت نیست با ماهیت اندیشة منجی در غرب یک آشنایی اجمالی ایجاد شود

پروتستانیسم و روشنگری مفاهیمی هستند که تأثیرات بی‌چون و چرایی بر فرهنگ و تمدّن دنیای غرب داشته‌اند، این دو واقعة بزرگ دو مرحله از یک روند بوده و تمامی باورها و اندیشه‌های انسان غربی و بخش‌های قابل توجّهی از باورها و اندیشه‌های انسان‌های دیگر جوامع را در ارتباط با دنیا، جهان و زندگی،‏ از بنیاد تغییر داده و در پی ایجاد یک دنیای غیردینی بوده‌اند. همراه با ایجاد این دنیای غیردینی، انسان را نیز از «بندگی و ستایش خالق خود» به مثابه وظیفة فطری و اصلی او بازداشته و به ستایش و پرستش خود واداشته است و باز می‌دانیم که این دو واقعه، باور به «گذار و بی‌ارزش بودن دنیا» را از میان برداشته و به جای آن باور «پاینده، ابدی و بی‌نهایت ارزشمند بودن دنیا» را قرار داده است.

قبل از آشنایی جوامع اروپایی با فلسفة روشنگری، در ذهن انسان‌های این جوامع سؤالات بی‌پاسخ چندانی وجود نداشت، دربارة اینکه انسان کیست، زندگی چه مفهومی دارد، چگونگی دست‌یابی انسان به حقایق، اینکه چه چیزی درست و چه چیزی نادرست است، نظریات چندان متفاوتی وجود نداشت. دین پاسخگوی این‌گونه سؤالات بود و زعامت مردم بر عهدة کسانی بود که صلاحیت دینی داشتند. در رأس‏ ارزش‌هایی که توسط دین به انسان آموزش داده می‌شد نیز گذرا و

بی‌ارزش بودن دنیا، وجود حیات جاوید پس از مرگ و ضرورت تلاش انسان برای دست‌یابی به آن ایمان به آخرت قرار داشت؛ امّا روندی که با پروتستانیسم آغاز شد و با روشنگری ادامه یافت، نفوذ دین را از میان برداشت.

در چنین شرایطی، تلاش‌های جدیدی برای پاسخ به سؤالاتی که در بالا مطرح شد، آغاز گردید؛ لذا ایدئولوژی‌ها این‌گونه پدید آمدند.

پروتستانتیسم نیز به عنوان اوّلین عامل مهم در تضعیف آخرت‌گرایی، سردمداری دین‌های غیرآخرت‌گرا را عهده‌دار شد.

تأثیرپذیری لوتر و هم‌فکران او از عهد عتیق، به طور طبیعی، موجب بروز تغییرات در فهم دینی کلیسای کاتولیک گردید؛ تغییرات بزرگی که پیش از این در آن وجود نداشت. در «عهد عتیق» حتّی یک نمونه هم از ایمان به آخرت (آخرت‌گرایی) و باور به بهشت‏ و جهنّم وجود ندارد؛ هرچه هست، در همین دنیاست. بهشت در دنیا و همواره با آمدن مسیح(ع) برپا خواهد گردید... معماران پروتستانتیسم تحت تأثیر‏ عهد عتیق و با «اجتهاد»، ممنوعیت ربا و سود را لغو نمودند. لوتر و هم‌فکران او با سرلوحه قرار دادن عهد عتیق و مطرح نمودن چنین نظریّه‌ای، به طور طبیعی حکم قابل توجّه دیگری را نیز پذیرا شده بودند. بنا بر عهد عتیق، یهودیان قوم برگزیدة خداوند بوده، از دیگر ادیان و ملّت‌ها برترند. سرزمین‌های مقدّس از سوی خداوند به آنها هدیه شده و متعلّق به آنهاست.

پروتستانیسم با پذیرش عهد عتیق و جهان‌بینی عبرانی، پروسة مهمّ یهودیزه شدن ‏را آغاز کرد. این روند یهودیزه شدن به طور شفّاف‏ و آشکار در مذهب‏ پیوریتانیسم هم که «انگلستان» و «آمریکا» را عمیقاً تحت تأثیر خود قرار داد، قابل مشاهده است.

پیوریتانیسم که توسط فردی کالوینیست و پروتستان، به نام ویلیام تیندل پایه‌گذاری شده و در انگلستان گسترش یافته بود، شاخه‏ای از کالوینیسم به حساب می‌آید که ساختار هنجارهای اخلاقی آن تماماً منطبق با تورات است و به عنوان یهودی‌گری انگلیسی نامیده می‌شود، ویژگی پیوریتانیسم این بود که وابستگی به عهد عتیق را بیش از پروتستانیسم پیش برده و در عین حال که (مذهبی) یهودی نبود؛ امّا صفت Judazer را کسب کرده بود.

قدرت گرفتن پیوریتانیسم موجب پدید آمدن دیدگاه جدیدی نسبت به یهودیان گردید. با توسعه و گسترش‏ کالوینیسم، یهودیان‏ مورد احترام‏ و علاقة پیروان آن قرار گرفتند؛ چرا که‏ آنها بر ‏مبنای‏ تئولوژی پیوریتانیسم حافظان فرهنگ و زبان‏ تورات بودند. بر اساس اعتقادات‏ پیوریتان‌ها قبل از بازگشت‏ مجدّد مسیح(ع) باید یهودیان به سرزمین‌های مقدّس باز می‏گشتند.

د) پیوریتان‌ها در آمریکا

رسالت هواداری پیوریتان‌ها از یهود، تنها در داخل انگلستان محدود نماند، این جریان باید در ادامة تلاش‌های خود کشور دیگری را تحت تأثیر قرار داده، آن را نیز به قلمروی خود منظّم نموده و به جودایزر دیگری بدل می‌نمود.

پیوریتان‌ها چنان خودباختة عهد عتیق شده‏ بودند که می‏خواستند‏ به جای «نیوانگلند»، نام «نیواسرائیل» را به آمریکا‏ بدهند. پیوریتانیسم این‌چنین در تأسیس آمریکا نقش‌آفرینی نمود و ضمن «شکل دادن به روح آمریکا» رسالت یهودیزه نمودن و هواداری یهود را نیز به آن القا کرد. پیوریتانیسم همچنین توسعه و گسترش کلّیت پروتستانیسم در آمریکا را تحت تأثیر خود قرار داد. پروتستان‌های بنیادگرا در آمریکا (تشکیل کشور) اسرائیل را وعدة تحقّق یافته تلقّی ‏می‏نمایند. کوچکترین‏ اعتراض‏ به کمک‌ها و حمایت‌های آمریکا از اسرائیل،‏ از سوی این جماعت‌،‏ با اعتراضات شدیدی روبه‌رو می‏شود. با «همسان‌انگاری» دولت اسرائیل‏ با یهودیانی که در تورات ذکر آنها رفته است، فلسطینیانی که در «غزّه» و شریعة غربی زندگی می‌کنند نیز به عنوان‏ مردم «کنعان» قلمداد می‌گردند.

بدین ترتیب‏ که این جماعت حفظ قدرت و اقتدار آمریکا را نیز منوط به حمایت (این کشور) از اسرائیل می‏دانند.

دشمن مشترک ایوانجلیک‌ها و یهودیان که دوستی نزدیک با یکدیگر‏ دارند، بنا بر گفتة‏ نوام چامسکی‏ مسلمانان هستند.

نتیجه اینکه، می‏توانیم بگوییم‏ که جنبش پروتستانتیسم در مقیاس وسیعی بازگشت و رویکرد به عهد عتیق و جهان‌نگری عبرانی است و این رویکرد دارای آثار اجتماعی، اقتصادی (زایش کاپیتالیسم و مشروعیت‌یافتن بهره و ربا) و اجتماعی، سیاسی (پدیدار شدن نوعی هواداری غیرعادی از یهودیّت و دلدادگی به آن) بوده است.

شاید باور آن، قدری مشکل باشد؛ امّا واقعیتی است که وجود دارد. این واقعیت بُعد دینی اعتقادی و متافیزیکی راهبردهای نظامی آمریکا و اسرائیل است. بنیادهای تئولوژیک راهبردهای نظامی ‌آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه بر باورهایی استوار است که ریشه‌های توراتی دارد. این باورها بازگشت دوم مسیح(ع) (از نظر

مسیحیان بنیادگرا) و ظهور و آمدن او (از نظر یهودیان صهیونیست) را منوط به وقایعی می‌داند که از جملة آنها می‌توان اجتماع و استقرار یهودیان در سرزمین‌های مقدّس، ویرانی دو مسجد «اقصی» و «صخره» در «قدس» و بنای معبد بزرگ یهود به جای آنها و وقوع «نبرد آخرالزّمان» یا «آرمگدون» در صحرای «آرمگدو» در سرزمین‌های اشغالی را نام برد.

اینها وجوه اشتراک مسیحیّت بنیادگرا و معتقدان به عهد عتیق و یهودیان بنیادگراست. این دو گروه جریان اعتقادی، سیاسی‌ای‏ را به وجود آوردند که به «مسیحیّت صهیونیستی» یا «صهیونیسم مسیحی» موسوم گشته است.

از آنجایی که خاستگاه زمانی این جریان مقارن با سربرداشتن «پروتستانتیسم» در قرون میانه در اروپاست، لذا جریان پروتستانتیسم و به ویژه پیوریتانیسم، به عنوان بستر جریان مسیحیّت صهیونیستی، به طور مشروح باید مورد بررسی قرار گیرد. وجود عناصر بحرانی و آموزه‏های تئولوژیک عهد عتیق در پروتستانتیسم مسیحی که وجه تمایز شاخص و بارز مسیحیّت کاتولیک و پروتستان است، این ظن و گمان‏ را موجب گردیده که پروتستانتیسم، نوعی یهودی‌گری در مسیحیّت بوده است.

ب) بنیادهای دین‌شناختی صهیونیسم مسیحی

شاید فهم و درک‏ حمایت گروه‌های‏ مسیحی بنیادگرا از یک دولت یهودی و اشتیاق وافر آنها به این دولت در مرحلة اوّل ممکن نباشد. علّت حمایت آنها از چنین دولتی، تفاسیری است که از کتاب مقدّس به عمل آمده است. آنها به معانی ادبی کتاب مقدّس، به مثابه کلام خدا باور داشته و بعضی از بخش‌های کتاب مقدّس را به عنوان پیش‌گویی آخرین جنگ بزرگی که در صحرای «مگیدو»، واقع در اسرائیل رخ خواهد داد، تعبیر می‌نمایند. این جنگ به عنوان آخرین جنگ بزرگ در کتاب مقدّس و به زبان عبرانی، «آرمگدون» نامیده شده است.

نام آرمگدون برگرفته از نام تپّة مگیدو، واقع در صحرایی به همین نام است. یعنی این جنگ در صحرای مگیدو که امروزه در اسرائیل واقع شده است، رخ خواهد داد. جنگ آرمگدون تنها و تنها پس از گردهمایی و استقرار یهودیان به عنوان یک ملّت در قلمرو «ارض موعود» به وقوع خواهد پیوست. گروه‌های مسیحی یادشده، یهودیان را تنها «بندگان برگزیدة خداوند» قلمداد نموده و اعتقاد دارند که خداوند سعادت دنیا را به یهودیان و سعادت اخروی را به آنها (گروه‌های مسیحی) عطا خواهد نمود؛ چرا که خداوند نیکی و سعادت اخروی را به آنها وعده داده است. به دلیل وعدة سعادت اخروی، این گروه‌های‏ صهیونیست‏ مسیحی، خود را «مسیحیان از نو زاده شده» نامیده‌اند.

در کتاب مقدّس، به وقوع این جنگ در هزارة سوم اشاره شده یا این‌چنین تفسیری از آن به عمل آمده است. از سوی دیگر، گفته می‌شود که عیسی مسیح(ع) در این جنگ از آسمان به زمین باز خواهد گشت و دجّال را در اینجا خواهد کشت و پس از آن، پادشاهی خود را آغاز خواهد نمود و دوران صلح‌آمیزی که سالیان سال ادامه خواهد یافت، آغاز خواهد گردید.

بدین‌ترتیب، چرایی علاقة مسیحیان صهیونیست بنیادگرا به اسرائیل و آغاز سریع جنگی که خود زمینة بازگشت مجدّد مسیح(ع) را فراهم خواهد ساخت، روشن می‌گردد. بر مبنای چنین عقایدی، راست مسیحی در آمریکا برقراری صلح پایدار، جامع و حقیقی در خاورمیانه را تا قبل از آمدن «منجی» و وقوع «نبرد نهایی»، مشکل و حتّی غیرممکن می‌داند و نسبت به تلاش‌هایی از نوع «روند صلح» و «موافقت‌نامه‌های اسلو» به دیدة شک می‌نگرد.

اصول آموزش هواخواهان «مشیّت الهی» این است که قبل از استقرار پادشاهی جهانی مسیح، مطابق پیش‌گویی‌های کتاب مقدّس، ابتدا می‌بایست یهودیان به اسرائیل بازگردند، سپس دولت یهود تأسیس و کلام خدا برای همة امّت‌ها تبلیغ شود. آنها معتقدند روزی، یک یهودی افراطی، قدس را منفجر خواهد کرد تا در جای آن، «معبد سلیمان» بازسازی شود. حفّاری‌هایی که در زیر قدس انجام می‌شود، به منظور کشف آثار معبد سلیمان است تا ثابت شود معبد سلیمان در همان مکان فعلی قدس بوده. در نتیجه، با این توجیه، به خراب کردن قدس و تأسیس معبد سلیمان در جای آن می‌پردازند و مسلمانان بیم دارند هدف واقعی این حفّاری‌ها فرو ریختن خود به خودی «مسجدالأقصی» باشد.

در حالی که دولت بوش خصوصاً بعد از حوادث 11 سپتامبر، به ظاهر کوشید تا مانع تبلیغات سوء علیه اسلام شود و مبارزه علیه تروریسم را جنگی بین «جهان متمدّن» و دشمنان آن تعریف کند، گرایش راست مسیحی نوک تیز حمله را متوجّه کلّیت جهان اسلام کرد. عناصر و گروه‌های فعّال در طیف وسیع راست مذهبی، در این مورد کوشیدند تا با استفاده از تعبیرات و دعاوی مندرج در سخنرانی‌های اسامه بن لادن و هم‌فکران او علیه‏ یهودیّت و مسیحیّت از یک سو و تحریف برخی مضامین قرآنی از سوی دیگر،‏ چنین تبلیغ کنند که نظریات‏ جریان «القاعده»، عین نظریات اسلام است و به این ترتیب، مسلمانان وارد جنگ علیه مسیحیان شده‌اند. به عبارت دیگر به قول برخی، راست مسیحی خود را درگیر نوعی «جنگ صلیبی سربسته» علیه مسلمانان کرده است. این امر در عین حال به عامل مهمّ دیگری در

تقویت گرایش مسیحیان راست به تلاش برای تحت تأثیر قرار دادن سیاست خارجی آمریکا تبدیل شده است.

همچنین اعضای این گروه به این نکته اعتقاد دارند که تشکیل دولت یهودی در سرزمین «فلسطین»، نشانة نزدیک شدن ظهور حضرت مسیح(ع) است و تا زمانی که یهود به طور کامل بر فلسطین‏ تسلّط پیدا نکرده و قدس به عنوان پایتخت‏ آنان به شمار نیامده است، ظهور حضرت مسیح(ع) به تأخیر خواهد افتاد. البتّه پیش از ظهور حضرت مسیح، جنگ اتمی‌ میان اسرائیل و دشمنانش واقع می‏شود که تعداد بیشماری زندگی خود را در این جنگ از دست می‌دهند و این آخرین‏ جنگ روی زمین‏ خواهد بود.

شاید این اعتقاد برای ما بیان می‌کند که چرا آمریکا به مسلّح کردن اسرائیل به سلاح‌های پیشرفته و اعطای فنّاوری جدید و حمایت همه‌جانبه از اقدامات آن در سرزمین‌های فلسطین و خارج از آن اصرار دارد.

بر اساس اندیشه‌های صهیونیسم مسیحی، آمریکا آمادگی تحقّق این پیش‌گویی‌ها و ضمانت پیروزی اسرائیل بر دشمنانش در این جنگ ویرانگر را دارد.

یکی از اعتقادات مهمّ ایدئولوژی یهودیّت اصول‌گرا این است که یهودیان، ملّتی بی‌همتا هستند و بی‌همتایی یهودیان، خصوصیتی ابدی و نتیجة عهدی است که خداوند با آنها در «کوه سینا» بسته است. به هر حال مسیح(ع) خواهد آمد؛ بنا بر پیش‌گویی‌های تورات و به اعتقاد یهودیان برای اوّلین بار و به اعتقاد مسیحیان برای دومین‌بار. مهم این است که ظهور او حتماً در میان یهودیان و در «صهیون» صورت می‌گیرد و برای آماده ساختن زمینه‌های ظهورش باید یهودیان را به سرزمین فلسطین بازگرداند یا آنها خود به این سرزمین بازگردند و دولت صهیون را برپا نمایند تا مسیح(ع) در میان آنها ظهور کند.

مسیحیان اصول‌گرا اعتقاد دارند، خداوند سرزمین‌های مقدّس را به ملّت برگزیده‌اش، یهود بخشید.

از جمله اعتقادات مهمّ حاکم بر ایدئولوژی یهودیان اصول‌گرا، ایمان به نزدیک شدن زمان «نجات و رهایی» توراتی و جهانی است که مرکز آن در اسرائیل است و ملّت یهود در آن نقش مرکزی و اساسی را ایفا می‌نمایند و معتقدند یهودیان دارای رسالت الهی هستند و فقط به دست آنهاست که «نجات و رهایی» محقّق می‌شود که مطابق آنچه در تورات آمده است، نشانة نجات و رهایی و بازگشت یهودیان از «تبعید» و بسط حاکمیت آنها بر «تمام سرزمین اسرائیل» می‌باشد. یهودیان اصول‌گرا، برای تسریع در عملیات نجات، به فعّالیت‌های ریشه‌ای و خشونت‌باری ایمان دارند که هم اکنون عملاً آغاز شده است.

مسیحیان اصول‌گرا نیز فعّالیت‌ها و اعمال خشونت‌باری را که یهودیان علیه ملّت «فلسطین» و کشورهای عربی مجاور و اماکن مقدّس اسلامی ‌روا می‌دارند، جایز و درست می‌دانند؛ چون این اعمال را یکی از راه‌ها و وسایل تسریع وقوع عملیات نجات و رهایی تلقّی می‌کنند که مسیحیان منتظر آن هستند. بدین ترتیب، یهودیان با هدف تخریب و نابودی مسجدالأقصی، در آن بمب‌گذاری کردند. از دید مسیحیان، به طور خلاصه، اصول‌گرایی‌ مسیحی عاملی اساسی و مهم‌ در تاریخ مذهبی و اجتماعی و سیاسی جهان غرب است. ایدئولوژی‌ اصول‌گرایان در میان پروتستان‌ها و طیّ قرن‌های شانزدهم‌ و هفدهم میلادی ظهور نمود‌ و فعّالیت آن در قرن نوزدهم میلادی، عصر امپریالیسم، به اوج خود رسید. از آن محیط بود که انگیزه‌هایی سربرآورد که ابتدا انگلستان‌ و پس از آن، ایالات متّحده را واداشت به یاری جنبش صهیونیسم و پذیرش ‌و حمایت از اهداف و تلاش برای تحقّق چشمداشت‌های صهیونیسم بپردازند که سرانجام در تأسیس ‌دولت یهود با حمایت‌ این دو کشور‌ نمود پیدا کرد.

واقعیت امر این است که درخواست بازگرداندن‌ یهودیان به سرزمین فلسطین و برپایی دولت یهود، قبل از آنکه در میان کاتولیک‌ها جا باز کند، حامیان‌ خویش را در محافل مسیحیان پروتستان یافت‌ و چه بسا‌ این مسئله به دعوت پروتستانتیسم از پیروانش در بازگشت به تورات‌ بازمی‌گشت.