قتل برای تسویه حساب

رونن برگمن،ترجمه : هادی عبادی

دی ماه 1398 کتاب «برخیز و اوّل تو بکش: تاریخ پنهان ترورهای سازمان‌یافتة اسرائیل»، نوشتة رونِن برگمن، ترجمة هادی عبادی از انتشارات صمدیه به دستمان رسید. در همان نگاه اوّل می‌شد فهمید که زحمت بسیاری برای این کتاب 841 صفحه‌ای کشیده شده است؛ در حالی که ناشر محترم تنها توانسته از آن 100 نسخه به صورت دیجیتال، با توجّه به شرایط و وضعیت کنونی صنعت نشر چاپ کند. صمیمانه برای دست‌اندرکاران تولید کتاب آرزوی تأیید و توفیق الهی داریم.

پس از بررسی‌های دقیق‌تر، تحریریة موعود به این نتیجه رسید که فرازهایی از کتاب را به صورت مسلسل برای مجلّه انتخاب کند تا به این ترتیب، در پخش و انتشار مطالب تکان‌دهندة آن سهمی داشته باشد.

خوانندگان محترم را به مطالعة قسمت دوم مطالب دعوت می‌کنیم؛ به مصداق این آیة شریفه: «فَاعْتَبِرُوا يَا أُولِي الْأَبْصَارِ.»٭

با حذف حدّاد، «موساد» سراغ هدف بعدی خود رفت: علي حسن سلامه

دربارة دلایل اصرار موساد برای حذف سلامه، بحث‌هایی وجود دارد. «اطّلاعات اسرائيل» اعتقاد داشت او کشتار تیم المپیک اسرائیل در «مونیخ» را برنامه‌ریزی و اجرا کرده است؛ امّا افرادی که با سلامه کار کرده‌اند، شديد چنین اتّهامی را رد می‌کنند. در هر صورت، اشتیاق موساد به حذف او با این واقعیت شدّت گرفت که تلاش برای قتل او در «لیلهمر» به شرم‌آورترین رسوایی در تاریخ موساد تبدیل شد. خود سلامه با تمسخر موساد در عملیات «نروژ»، این آتش را شعله‌ورتر می‌کرد. سلامه در مصاحبه‌ای با روزنامة لبناني «الصيّاد» بیان کرد:

وقتی آنها بوچیکی را کشتند، در «اروپا» بودم. بوچیکی کارگر استخر بود. صورت و چهرة او با مشخّصات من مطابقت نداشت. نجات من تا اندازة زیادی به علّت مهارت‌هایم نبوده، بلکه به علّت ضعف اطّلاعات اسرائیل است.

محتوای این مصاحبه را آمان به رؤسای سازمان‌های اطّلاعاتی منتقل کرد. هراری به کیزریا دستور داد تا هر اطّلاعاتی، هرچند جزیی دربارة سلامه جمع‌آوری شود. وقتی این مصاحبه در جلسة کیزریا خوانده شد، او به افراد خود گفت: نگران نباشید. نوبت او نیز خواهد شد.

بدون شک سلامه با بخشی از حملاتی که علیه اسرائیلی‌ها و علیه بخشی از اعراب انجام می‌شد، ارتباط داشت. خود او در دو مصاحبه به نقش خود در عملیات گروه «سپتامبر سیاه» اشاره کرده بود؛ البتّه گروه سپتامبر سیاه در سال ۱۹۷۸م. دیگر وجود خارجی نداشت و سلامه نقش خود در فتح را به دیگران واگذار کرده بود. آیا انتقام برای اقداماتی که او در گذشته انجام داده بود، دلیل کافی را برای حذف او فراهم می‌کرد؟

یائر راوید1 که فرماندة جبهه شمالی واحد ۵۰۴ و از کارشناسان ارشد در حوزة نحوة شکل گیری حملات «ساف» در «لبنان» بود، در این زمینه گفت: کشتن سلامه اوّلین و مهم‌ترین اقدام برای تسویه حساب دربارة رویداد مونیخ بود. از نظر ما، سلامه آغازگر حملات اواخر دهة ۷۰ میلادی نبود؛ هرچند مأموران دیگر کیزریا در آن زمان اصرار داشتند سلامه همچنان خطری جدّی محسوب می شود؛ زیرا فرماندة واحد ۱۷ در ساف، واحد حفاظت از عرفات بود. یکی از اعضای قدیمی کیزریا گفت: باید به

یاد داشته باشیم واحد ۱۷ فقط برای حفاظت از عرفات تشکیل نشده بودغ بلکه عملیات مختلفی، چون حملات به اسرائیلی‌ها را نیز انجام می‌داد.

البتّه انگیزة مهم‌تری نیز وجود داشت. دهم ژوئیه ۱۹۷۸م.، در جلسة سطح بالایی در موساد، مایک هراری، رئیس کیزریا، گزارش داد: پیشرفت مهمّی در مسیر حذف سلامه صورت گرفته است؛ امّا دیوید کیمچه2 رئیس «تول»، شاخه‌ای از موساد که مسئول ارتباط با آژانس‌های اطّلاعاتی سایر کشورها است، گفت همتایان او در سازمان سیا به این نکته اشاره کرده‌اند که سلامه دارایی باارزشی برای آنهاست. او گفت: آنها به صراحت نگفتند می‌خواهند از او حمایت کنند؛ امّا این موضوع باید مورد توجّه قرار گیرد و ما باید در این مورد تصمیم بگیریم که روابط ما با «هلگا» - اسم مستعار موساد برای اشاره به سيا - می‌تواند رویکرد ما را نسبت به سلامه تغییر دهد يا خير؟

شیمشون ییتزاکی به صراحت پاسخ داد: خب که چه؟ فرض کنیم او با آمریکایی‌ها مرتبط است. این مرد دستش به خون یهودیان آلوده است. او در رویداد مونیخ درگیر بوده است. او هنوز هم عليه ما عملیات انجام می‌دهد، اصلاً اهمّیتی نمی‌دهم که مأمور آمریکایی‌ها باشد.

در واقع، سلامه فقط منبعی برای سازمان سیا نبود. مسئولان سلامه در «لانگلی»، برای او برچسب 2/MJTRUST را انتخاب کرده بودند. او یکی از مهم‌ترین رابط‌های سیا در «خاورمیانه» بود. همچنین کاملاً مورد تأیید عرفات بود و به عنوان کانالی برای تبادلات آمریکایی‌ها و ساف فعّالیت می‌کرد.

دومنیک، افسر ارشد موساد که برای کشتن سلامه فعّالیت می‌کرد، گفت موساد در دهة هفتاد میلادی از عمق ارتباط سیا و سلامه آگاه شده بود. موساد، رابین و بگین، این ارتباط را چیزی کمتر از خیانت از طرف یک هم پیمان و خنجری در پشت خود نمی‌دیدند.

بر اساس کتاب «جاسوس خوب» اثر کای برد که زندگینامة رسمی رابرت سی ایمز،3 یکی از باتجربه‌ترین مأموران میدانی سیا است، او و سلامه اوّلین بار در سال ۱۹۶۹م. در «کافة استرند بیروت» با هم ملاقات کردند و به ملاقات‌های بعدی خود در خانه‌های امن سیا در بیروت ادامه دادند. ایمز به سیا گزارش داد عرفات ارزش زیادی برای سلامه قائل است.

ساف رسماً از سوی آمریکا، به عنوان سازمانی تروریستی شناخته می‌شد؛ امّا سیا می‌خواست با آن کانال مخفی ارتباطی داشته باشد. سال ۱۹۷۳م.، با تأييد کیسینجر، این کانال به ارتباطی مخفی، امّا رسمی میان ایالات متّحده و عرفات تبدیل شد. طیّ سال‌ها این دو نفر بارها در اروپا و بیروت با هم ملاقات کردند. این ارتباط حتّی بعد از اینکه سلامه در گروه سپتامبر سيا نقشی اساسی پیدا کرد، ادامه یافت. سلامه حتّی به ایمز اطّلاع داد که محمّد بودیا را در گروه سپتامبر سیاه استخدام کرده است. محمّد بودیا، همان مالک سالن تئاتری در «پاریس» بود که مأمورانی را برای انفجار هتلی در اسرائیل فرستاده بود. ایمز این مطلب را به عنوان اطّلاعاتی جالب در نظر گرفت و حتّی همدردی خود را با انگیزة فلسطینی‌ها اعلام کرد. او در نامه‌ای که به یک میانجی نوشته بود، به این موضوع اشاره کرد: کاملاً از فعّالیت‌های دوستمان آگاه هستم و اگرچه همة آنها را تأیید نمی‌کنم، امّا می‌توانم با احساس این سازمان در انجام آنها همدردی کنم.

ایمز تمام تلاش خود را کرد تا به گفتة خودش سلامه را متقاعد کند که ما نمی‌خواهیم سازمان او را تصرّف کنیم: ما بر خلاف باور او، همچون گروه او، گروه ضربت نیستیم. ایمز همچنان به سلامه قوّت قلب می‌داد تا ارتباط او را با خود حفظ کند: دوست ما باید بداند دوستان ردة بالایی دارد.

تنها نکته‌ای که ایمز به سلامه در مورد آن هشدار داد، احتمال انجام حملات توسط سپتامبر سیاه در آمریکا بود: در قلمرو ما، به چنین طرح‌هایی که کاملاً از آنها آگاه هستیم، به سختی پاسخ داده و موجب شرمساری سازمان او خواهد شد. این تنها نکاتی است که ما با آن مخالف هستیم.

به عبارت دیگر، تا زمانی که سلامه مراقب بود به آمریکایی‌ها آسیب نرسد و در خاک ایالات متّحده اقدامی نکند، می‌توانست بدون هراسی از انتقام به سایر اهداف حمله کند. ایمز تا آنجا پیش رفت که به سلامه پیشنهاد دهد: اگر او بخواهد، می‌تواند سفری امن به هر مکانی در اروپا برایش ترتیب دهد.

به واسطة ایمز و سلامه، ملاقاتی میان ورنان والترز،4 معاون سیا و مقامات ارشد فتح در «ربط مراکش» تنظیم و در ۳ نوامبر ۱۹۷۳م. برگزار شد. به این ترتیب، تفاهمی که میان ایمز و سلامه وجود داشت، به موقعیتی رسمی تبدیل شد. قرار شد فتح به آمریکایی‌ها آسیب نزند و کانال مخفی ارتباطی همچنان برقرار باشد.

ایمز، هنگام سفر عرفات و سلامه به «مجمع عمومی سازمان ملل» در ۱۹۷۴م. حضور نداشت؛ امّا بعد از آن، ملاقات‌هایی را در «والدورف آستورا» ترتیب داد. دومینیک گفت: وقتی ایمز عرفات را در اطراف نیویورک همراهی می‌کرد، مراقب او بودیم. این امر توهین‌آمیز بود و احساسات ما را جریحه‌دار می کرد؛ گویی آمریکایی‌ها انگشت خود را در چشم ما فرو کرده بودند.

سلامه به عنوان فرستادة عرفات تلاش می‌کرد تا مقامات آمریکایی، ساف را به عنوان نمایندة انحصاری فلسطینی‌ها به رسمیت بشناسند. این اتّفاق رخ نداد؛ امّا از دید عرفات، وجود چنین کانالی دستاورد مهمّی محسوب می‌شد. در عوض، سلامه اطّلاعات متنوّعی از پیشرفت‌ها در ساف و تلاش‌های رقبای ساف برای ضربه زدن به آمریکا در اختیار ایمز قرار می‌داد.

دوستی عمیق میان ایمز و سلامه و موقعیت رو به ترقّی ایمز در سیا، به تدریج بر رویکرد دولت ایالات متّحده نسبت به ساف نیز تأثیر گذاشت. بعد از شروع جنگ داخلی لبنان در سال ۱۹۷۵م. و تبدیل بیروت به منطقة جنگی، سلامه افراد خود را برای محافظت از سفارت آمریکا اعزام کرد. اسرائیلی‌ها با مشاهدة چنین وضعیتی به شدّت خشمگین شدند.

با وجود اینکه آمریکایی‌ها در آن زمان موضع انتقادی تندی نسبت به اسرائیل داشتند، ارتباط با سلامه، ابتکاری شخصی یا اقدامی خودسرانه نبود. در واقع، این اقدام پروژه‌ای با اولویت بالا از طرف کلّ سازمان سیا بود. اواخر سال ۱۹۷۶م.، جورج اچ دبليو بوش،5 مدیر سیا از طریق ایمز، دعوتنامه‌ای رسمی برای سلامه فرستاد تا به «لانگلی» برود.

برد در کتابش نوشته است: بارها از طرف سیا به سلامه هشدار داده شد که موساد قصد کشتن او را دارد. وایمن گفت: به او هشدار دادم آنها می‌خواهند تو را بکشند. آنها فقط به دنبال زمان مناسب هستند... با این نوع جابه‌جایی، در حال زیر پا گذاشتن رویه‌های امنیتی هستی. اسرائیلی‌ها تو را می‌شناسند و می‌دانند چه کارهایی کرده‌ای. بنابراین باید مراقب باشی.

سازمان سیا حتّی برای او تجهیزات رمزگذاری ارتباطات فراهم کرده بود و برای حفاظت او از دست اسرائیلی‌ها، ماشینی ضدّ گلوله نیز برای او فرستاده بود.

سرانجام موساد به این نتیجه رسید که نشان دهد قطع این رابطه بسیار مهم است و هیچ کسی مصونیت ندارد و همچنین به آمریکایی‌ها خاطرنشان سازد این روش رفتار با دوستان نیست. هوفی، رئیس موساد به بگین در مورد رابطة سلامه و آمریکایی‌ها خبر داد؛ امّا او حتّی با دانستن این موضوع نیز با پیشنهاد موساد برای قتل وی موافقت کرد.

ژونن ۱۹۷۸م. و سه ماه پس از ترور حدّاد، عملیات «ماویر (مشعل)»، شکار سلامه آغاز شد. برای اوّلین‌بار پس از عملیات «چشمة جوانی»، کیرزیا فردی را در

کشور هدف (کشوری که با اسرائیل رابطة دیپلماتیک نداشت) می‌کشت. از مأمور ارشد واحد 504 آمان با اسم رمز رومینگه درخواست شد تا در مورد عادات سلامه اطّلاعات جمع کند.

رومینگه همان امین الحاج بود. عضوی از خاندانی مهم و شیعه در لبنان که تاجری با ارتباطات مناسب نیز بود. او از فلسطینی‌ها نفرت داشت. او مشتاق بود کالاهایش را که طبق گفتة عدّه‌ای شامل داروهای غیرقانونی نیز می‌شد، آزادانه در سراسر خاورمیانه و گاهی اسرائیل جابه‌جا کند. حالا بدون ممانعتی از سوی نیروی دریایی اسرائیل این کار را انجام می‌داد. معمولاً دیدارهای میان رومینگه و مسئول او در قایق‌های جنگی اسرائیلی و دور از ساحل لبنان انجام می‌شد.

الحاج از شبکة خود استفاده کرد تا دربارة اقدامات روزمرّة سلامه اطّلاعاتی جزیی به دست آورد. او فهمید سلامه اکثر اوقات خود را در سالن تمرین و چشمة آب معدنی «هتل کشیشان» در بیروت می‌گذراند و با همسرش در آپارتمانی در محلّة اعیان‌نشین «اسنوبرا» زندگی می‌کند.

هراری از این امر خوشحال شد. او گفت: سلامه چهرة مهمّی است که در طبقة بالای جامعة بیروت زندگی می‌کند. نزدیک شدن به چنین حلقه‌هایی آسان است. افراد خود را برای نزدیک شدن به او اعزام می‌کنم.

یکی از مأموران کیزریا به بیروت رفت و با هویت جعلی اروپایی، اتاقی در هتل کشیشان گرفت و در سالن تمرینات ثبت نام کرد. او هر روز به سالن تمرین می‌رفت و گاهی به سلامه نزدیک می‌شد. او می‌دانست سلامه علاقة خاصّی به ساعت و لباس‌های تجمّلاتی دارد و بر این اساس، چنین لباس‌هایی در رختکن می‌پوشید و همیشه تا حدّ امکان در نزدیکی سلامه قرار می‌گرفت.

یک روز که بعضی از اعضای باشگاه در حال تبریک گفتن به سلامه بودند و علّت آن جایزه‌ای بود که رزق (همسر سلامه) شب قبل از آن دریافت کرده بود، مأمور کیزریا به آنها پیوست و با سلامه گفت‌وگو کرد. هراری در این زمینه گفت: ارتباط در آنجا شکل گرفت.

آنها با هم دوست شدند و گاهی اوقات با هم صحبت می‌کردند. منبعی که در این عملیات درگیر بود، چنین گفت: در این موارد باید اجازه داد، هدف تماس را آغاز کند. در غیر این صورت ممکن است مشکوک شود؛ مخصوصاً فردی مثل سلامه که می‌دانست تحت تعقیب اسرائیلی‌هاست.

وقتی مأمور کیزریا به اسرائیل برگشت، در مورد ضربه زدن به سلامه، به روشی که اثری از اقدامات اسرائیل به جا نماند، بحث شد. احتمال استفاده از دارو در خمیر دندان یا صابون یا مادّه‌ای که سلامه پس از ریش زدن از آن استفاده می‌کرد، مطرح شد. احتمال در خطر قرار گرفتن مأموری که چنین کاری را انجام می‌داد، بدون افشای عاملیت او به نظر بسیار زیاد می‌آمد.

راه دیگر، قرار دادن وسیله‌ای انفجاری در کمد رختکن سلامه بود که به علّت احتمال آسیب زدن به افراد بیگناه رد شد. ایدة مسموم کردن او در باشگاه، دفتر یا خانة او به علّت حضور فراوان نیروهای امنیتی در آن اماکن نیز از سوی هراری رد شد.

راه‌حلّی که هراری پذیرفت، برای موساد جدید بود: انفجار بمبی در خیابان و ضربه زدن به هدفی در حال حرکت. قرار بود سلامه در حالی به قتل برسد که دو ماشین دیگر آن را همراهی می‌کرد؛ یعنی ماشین تویوتایی که سلاح سنگین بر آن سوار بود و ماشین سومی که پر از محافظ بود. قرار بود در مسیر عبور این سه ماشین، مأموری از موساد که در فاصلة امنی حضور داشت، دستگاه انفجاری بزرگی را فعّال کند.

یاکوف رهاوی،8 دانشمند سابق «ناسا» که به خدمت موساد گرفته شده بود و ریاست بخش تکنولوژی را بر عهده داشت، دستگاه خاصّی ابداع کرده بود تا مأموران، این عملیات را با آن دستگاه تمرین کنند. در این تمرین قرار بود مأمور، کلیدی را درست در لحظة عبور ماشین از نقطه‌ای خاص، فشار دهد. انفجاری در کار نبود، فقط سیگنال الکتریکی نشان می‌داد. آیا فشار دکمه با عبور ماشین هم‌زمان است یا خیر؟

مأمورانی که در تمرینات شرکت کردند، گفتند رهاوی و دو نفر دیگر از مأموران مرد نتوانستند به زمان‌بندی درست دست یابند. یکی از مأموران زن که در بخش

ضدّتروریسم فعّالیت می‌کرد و در تمرینات حاضر بود، گفت: بگذارید من امتحان کنم. رهاوی لبخند زد و دستگاه کنترل از راه دور را به او داد. زمان‌بندی آن مأمور زن در تمرینات متعدّد کاملاً درست بود. سرانجام با موادّ منفجره تمرین کردند؛ در حالی‌که از مانکن‌های پشت ویترین مغازه‌ها استفاده کرده بودند و دوباره زمان‌بندی آن مأمور زن کاملاً صحیح بود.

هراری گفت: چون قرار بود مردان دکمه را فشار دهند، فضایی حاکی از ناامیدی برقرار بود؛ امّا بعد از اینکه آن مأمور زن بارها در شرایط مختلف از نظر میزان نور، این کار را به درستی انجام داد، فهمیدم ظاهراً زنان در انجام این کار بهتر از مردان هستند و بر این اساس تصمیم‌گیری کردم و مأمور زنی با اسم رمز رینا، دکمه را در بیروت فشار دهد. هراری گفت: این تصمیمی ساده نبود. مجبور بودیم تمام داستان پوششی خود را عوض کنیم و داستانی مناسب برای این زن بسازیم تا اگر لازم بود، بتواند ساعت‌های طولانی برای مراقبت از خیابان در یک مکان بماند. بنابراین کافی نبود که فقط بتواند دكمه را در زمان مناسب فشار دهد. سلامه هر روز در یک ساعت معیّن خانه‌اش را ترک نمی‌کرد. گاهی اوقات لازم بود مأمور حتّی تا هجده ساعت هوشيار باقی بماند. این امر، موضوع ساده‌ای نیست.

اسم واقعی رینا، اریکا چمبرز و سال ۱۹۴۸م. در «انگلستان» به دنیا آمده بود. او دختر مارکوس چمبرز، مهندسی بود که ماشین‌های مسابقات اتومبیل‌رانی را طرّاحی می‌کرد. مادرش لونا، خواننده و بازیگر بود. مادر اریکا، اهل خانواده‌ای یهودی در «چکسلواکی» بود که اکثر آنها در هولوکاست کشته شده بودند. اریکا در دهة ۶۰ میلادی در «دانشگاه ساوتهمپتون» تحصیل کرده بود و همه او را به علّت رانندگی ماجراجویانه‌اش به یاد می‌آوردند. او به «استرالیا» و سپس اسرائیل مسافرت و در آنجا در رشتة عمران «دانشگاه هبرو» ثبت نام کرد. اریکا اوایل سال ۱۹۷۳م. توسط یکی از افراد مسئول، استخدام و جذب موساد شد. ماجراجویی او باعث شد به ایدة کمک به امنیت کشور، بسیار علاقه‌مند شود. اریکا تمام آزمون‌های مربوط به گزینش را با موفّقیت طی می‌کرد و برای کیزریا انتخاب شد و دورة طاقت‌فرسای این واحد را نیز سپری کرد. اواسط سال ۱۹۷۵م. با هویت جعلی بریتانیایی، اسرائیل را ترک و مأموریت‌های خود در خارج از کشور را آغاز کرد.

رینا و دو مرد برای قتل سلامه انتخاب شدند. این طرح پیچیده بار دیگر نیازمند همکاری نزدیک با واحدهای عملیات ویژة IDF بود و قرارشد آنها جنبه‌هایی از عملیات را انجام دهند که موساد به تنهایی قادر به انجام آن نبود.

رینا، اکتبر ۱۹۷۸م. وارد بيروت شد و خود را عضو سازمانی غیردولتی معرفی کرد که می‌خواهند به یتیمان «کمپ پناهندگان تل زعتر» کمک کنند. او به همراه مأمور دیگری دو ماه در شهر زندگی و مخفیانه اطّلاعاتی در مورد جابه‌جایی سلامه جمع‌آوری کرد. رینا اوایل سال جدید، آپارتمانی در طبقة هشتم آسمان‌خراشی در «خیابان بکا»، مشرف به آپارتمان سلامه اجاره کرد. شانزده ژانویه دو مأمور دیگر به طور جداگانه وارد بیروت شدند، یکی با پاسپورت بریتانیایی و دیگری با پاسپورت کانادایی.

هجده ژانویه، تیمی از «سیرت متكال» از مرز «اردن» وارد منطقة «آرابا» در جنوب «دریای سیاه» شدند. آنها يكصد کیلوگرم موادّ انفجاری پلاستیکی و دستگاه انفجار همراه خود داشتند. سمت دیگر مرز، مأمور واحد ۵۰۴ منتظر آنها بود. او موادّ منفجره را در ماشین خود قرار داد و به سمت بیروت حرکت و نوزده ژانویه، دو مأمور مرد را در پارکینگی زیرزمینی ملاقات کرد. او رمز دو کلمة انگلیسی را به آنها گفت و آنها نیز پاسخ از قبل تنظیم شده را در دو کلمه بیان کردند. سپس آن مأمور واحد ۵۰۴، موادّ منفجره و دستگاه انفجار را تحویل داد، خداحافظی کرد و رفت. مأموریت او در این عملیات تمام شد.

مأموران بمب را در صندوق عقب فولکس واگنی که دو روز قبل کرایه کرده بودند، قرار دادند. دستگاه انفجار را تنظیم و ماشین را در انتهای خیابانی که بلوک آپارتمان سلامه در آن قرار داشت، پارک کردند.

خود هراری به بیروت رفت تا بر نقطة اوج عملیات ماویر نظارت کند. او نمی‌توانست اجازه دهد همچون اتّفاق ليلهمر، شکست دیگری رخ دهد. ترک کردن فولکس واگنی حاوی بمب که در خیابانی شلوغ، آن هم برای مدّتی طولانی پارک شود، مشکل بزرگی بود. امکان داشت این مسئله پلیس را مشکوک کند. راه حل چنین بود: ماشین‌ها را در زمانی که مطمئن هستید سلامه عبور نمی‌کند، جابه‌جا کنید. فقط مطمئن شوید که جای پارک مناسب را حفظ می‌کنید. هراری بیست و یک ژانویه ۱۹۷۹م. رينا و دو مأمور مرد را ترک کرد تا اطمینان حاصل شود که تا حدّ امکان, مأموران کمتری در صحنه هستند.

روز بعد، اندکی پس از ساعت ۳ بعد از ظهر، سلامه ناهار با همسرش را تمام کرد و از خانه بیرون آمد. سوار شورولت خود شد و ساعت 15:23 در حالی به سمت دفاتر واحد ۱۷ حرکت کرد که محافظانش در لندرور در جلوی او و تویوتا پشت سر او در حرکت بودند. او تنها ۱۸ متر حرکت کرده بود که شورولت او با فولکس واگن هم‌سطح شد. رینا دكمه را فشار داد. انفجار مهیبی بیروت را در شوک فرو برد و شورولت به توپی از آتش تبدیل شد. یکی از دو مأمور مرد که با فاصله این رویداد را تماشا می‌کردند، بعداً به دوستانش گفت: سلامه در حالی‌که لباس‌هایش شعله‌ور بود، تلاش کرد از ماشین بیرون بیاید و سپس روی زمین افتاد. این مأمور زیر لب گفت: بمير! بمير!

ابوداود (محمّد عوده)، فرماندة عملیات مونیخ در گروه سپتامبر سیاه که به طور اتّفاقی از آن اطراف رد می‌شد، دوید و سعی کرد کمک کند. او قطعة فلزّی بزرگی را دید که در جمجمة سلامه فرو رفته است. سلامه را فوراً به «بیمارستان دانشگاه آمریکایی» بردند؛ ولی او آنجا فوت کرد.

هشت نفر دیگر نیز در این انفجار کشته شدند: راننده و دو محافظ سلامه، سه شهروند لبنانی، یک آلمانی و یک بریتانیایی. هراری تصدیق کرد که عملیاتی شبیه این، با انفجار وسیلة بزرگی در منطقه‌ای که رهگذران حضور دارند، هرگز در کشوری غیرعربی مورد تأیید قرار نمی‌گرفت.

ارینا و دو مأمور دیگر در ساحل نزدیک «جونیه» در شمال بیروت، منتظر قایقی از طرف واحد فلوتيلا ۱۳ ماندند تا در نیمة شب آنها را سوار کند. تکاور جوانی از نیروی دریایی، رینا را سوار قایق کرد. این مرد که در یکی از اوّلین مأموریت‌های خود بود، هالیدی9 نام داشت و بعداً به ریاست کیزریا رسید.

کشتن سلامه ضربة بدی به ساف بود. اندکی بعد از آن، عرفات در مصاحبه‌ای تلویزیونی با تأسّف فراوان فریاد می‌زد: من به برادرانم هشدار دادم مراقب باشید. موساد می‌خواهد ما را، یکی یکی، فرمانده بعد از فرمانده ترور کند.

عرفات در مراسم تشییع سلامه، حسن، پسر سلامه را که همنام پدربزرگش، فرماندة فلسطینی‌ها در جنگ ۱۹۴۸م. بود، درحالی‌که مانند پدرش در ۲۵ سال پیش تفنگ 47-AK در دست داشت، روی پای خود نشاند.

فرانک اندرسون رئیس مرکز سیا در بیروت، برای عرض تسلیت به حسن چنین نوشت: من در سنّ تو پدرم را از دست دادم. امروز دوستی را از دست دادم که بیش از دیگران برای او احترام قائل بودم. قول می‌دهم یاد پدرت را گرامی دارم و آمادگی دارم دوست تو نیز باشم.

اسرائيل حساب خود را با سلامه تسویه کرد؛ امّا این امر نتوانست پیوندهای میان ایالات متّحده و ساف را از هم بگسلد. رابرت ایمز از مرگ سلامه بسیار ناراحت شد و تلاش کرد تا ارتباط با هانی الحسن، جایگزین او در ساف را تقویت کند. ایمز پس از این ترور، از انتخاب افرادی حمایت کرد که هوادار فلسطینی‌ها به شمار می‌رفتند. او نقشی کلیدی در شکل‌گیری «طرح ریگان» داشت و عملاً اوّلین باری بود که آمریکا رسماً حقّ فلسطینی‌ها را برای تشکیل دولت به رسمیت می‌شناخت.

پی‌نوشت‌ها: