فراماسونری در ایران(۵)

صفحات چاپی ۴۳ تا ۴۶

مطالعه در کتاب‌خوان

اسماعيل شفيعي سروستاني

شناخته ‌شده ‌ترین فراماسونرهای ایران (قبل از انقلاب اسلامی)

نویسنده و محقّق محترم، جناب محمّدحسن طباطبایی در اثر ارزندة خود، «نفوذ فراماسونری در مدیریت نهادهای فرهنگی ایران»، ضمن بررسی نفوذ فراماسونری در مدیریت و نهادهای فرهنگی، اسامی برخی از اعضای لژهای ماسونی را که در بالاترین مناصب سیاسی و فرهنگی کشور قرار داشتند، ذکر می‌کند. ایشان می‌نویسد:

حال جامعة «ایران» را در دهة 1340ه‍ .ش. در نظر می‌گیریم که نهادهای قانون‌گذاری، دولت و نهادهای آموزشی و فرهنگی آن در اختیار فراماسونر‌ها و اعضای سازمان‌های وابسته به فراماسونری است.

در اینجا، مختصراً اشاره‌ای به این افراد می‌کنیم و در جای خود، به معرّفی تعداد بیشتری از آنها خواهیم پرداخت:

در قوّة مقنّنه

1. مهندس جعفر شریف امامی، رئیس «مجلس سنا» و عضو «لژ فراماسونری ستارة سحر»؛

2. مهندس عبدالله ریاضی رئیس «مجلس شورای ملّی» و عضو «لژ فراماسونری مزدا و دانش»؛

3. سناتور دکتر علی امیر حکمت عضو «لژ ستارة سحر»؛

4. سناتور مصطفی تجدّد عضو «لژ مولوی»؛

5. سیّد حسن تقی زاده، نمایندة «مجلس شورای ملّی» و عضو «لژ مهر»؛

6. لطف الله حی نمایندة «مجلس شورای ملّی» و عضو «لژ رازی»؛

7. نیک پی، سناتور انتصابی و عضو «کلوپ روتاری» و شهردار اسبق «تهران»؛

8. سناتور عبّاس مسعودی عضو «کلوپ روتاری تهران»؛

9. سناتور محمود میرجلالی عضو «لژ کسرا»؛

10. عبدالمجید موسوی نمایندة «مجلس» و رئیس «کمیسیون استخدام» و عضو «لژ تهران»؛

11. محمّدعلی مرتضوی نمایندة «مجلس»، رئیس «کمیسیون بودجه» و عضو «لژ

صفحهٔ ۴۴

کوروش»؛

12. اسفندیار یگانگی نمایندة زرتشتیان در «مجلس» و عضو «لژ کوروش»؛

13. جواد مهذّب نمایندة «مجلس» و رئیس «مؤسّسة علوم بانکی» و عضو «لژ سقراط»؛

14. احمد مهران نمایندة «مجلس» و

صفحهٔ ۴۵

عضو «لژ همایون»؛

15. فضل‌الله معتمدی (نام پدر غلامحسین)، نمایندة «مجلس»، مدیر دفتر فرح و عضو «لژ سعدی»؛

16. سناتور پرویز افشار عضو «لژ تهران»؛

17. سناتور پرویز کاظمی عضو «کلوپ روتاری مرکز»؛

18. کیوان صدری رئیس «کمیسیون همکاری مجلسین» و عضو «کلوپ روتاری تهران»؛

19. مهدی آستانه‌ای نمایندة «مجلس» و عضو «لژ فراماسونری شهرستان رشت»؛

20. سناتور مصطفی الموتی عضو «لژ تهران»؛

21. سناتور محمود ضیایی عضو «کلوپ روتاری مرکز»؛

22. سیّد محمود توسّلی نمایندة «مجلس» و عضو «لژ بابک»؛

23. سناتور سیف الله وحیدنیا عضو «لژ سعدی» و «کاوه»؛

24. حبیب الله نصر نمایندة «مجلس» و عضو «لژ فراماسونری شهرستان اهواز»؛

25. منصور یاسینی نمایندة «مجلس» و عضو «باشگاه لاینز تهران»؛

26. حسین معیّری نمایندة «مجلس» و عضو «باشگاه لاینز دروس»؛

27. سناتور عزّت الله یزدان پناه عضو «لژ آریا»؛

28. ایرج ملک افضلی نمایندة «مجلس» و عضو «لژ سعدی»؛

29. سناتور حیدرعلی ارفع عضو «کلوپ روتاری مرکز»؛

30. محمّدحسن رازانی نمایندة «مجلس» و عضو «باشگاه لاینز دروس»؛

31. غلامرضا آصفی نمایندة «مجلس» و عضو «باشگاه لاینز تهران»؛

32. محمود مرتضوی نمایندة «مجلس» و عضو «لژ دانش»؛

33. امیرقاسم مؤمنی نمایندة «مجلس» و عضو «لژ وابسته به آمریکایی‌ها»؛

34. نصرالله منتصری نمایندة «مجلس» و عضو «کلوپ روتاری تهران».

اشخاص فوق تعدادی از فراماسونرها هستند که در مراکز قانون‌گذاری، تصمیم‌گیری می‌کردند و پیشنهادها و مصوّبات «مجلس شورای ملّی» و «مجلس سنا» را برای هیئت دولت می‌فرستادند. در ادامه، به بعضی از این نخست‌وزیران و وزرا اشاره می‌کنیم تا خوانندگان دریابند که این مصوّبات برای افراد غیرخودی فرستاده نمی‌شد.

در قوّة مجریّه:

1. علی اصغر حکمت، وزیر «کشور» و عضو «لژ ستارة سحر»؛

2. دکتر هوشنگ نهاوندی، وزیر «آبادانی و مسکن» و عضو «کلوپ روتاری تهران»؛

3. عبدالعظیم ولیان، وزیر «اصلاحات ارضی» و عضو «کلوپ روتاری شمال»؛

4. امیرعبّاس هویدا نخست‌وزیر و بهایی؛

5. خانم فرّخ‌رو پارسای وزیر «آموزش و پرورش» و عضو «کلوپ روتاری تهران» و بهایی؛

6. ایرج وحیدی، وزیر «کشاورزی» و عضو «لژ خیّام»؛

7. دکتر عبّاسعلی خلعتبری، وزیر «خارجه» و عضو «لژ مولوی»؛

8. دکتر عبّاس آرام، وزیر «خارجه» و عضو «لژ ستارة سحر»؛

9. مهندس روحانی، وزیر «کشاورزی» و عضو «کلوپ روتاری تهران»؛

10. دکتر ناصر یگانه وزیر مشاور و عضو «لژ سقراط»؛

11. حسنعلی منصور، نخست وزیر و عضو «لژ همایون»؛

12. دکتر منوچهر اقبال مدیر عامل «شرکت نفت ایران» و عضو «باشگاه لاینز ایران»؛

13. دکتر هادی هدایتی کمونیست برگشته که در «زنجان»، اعلام جمهوری کرده بود و وزیر «فرهنگ»؛

14. مهندس فتح الله ستوده، وزیر «پست و تلگراف» و عضو «لژ ژاندارک»؛

15. دکتر محمّد سام، وزیر «کشور» و عضو «لژ تهران».

همان طور که گفتیم، در «قوّة مقنّنه» و «قوّة مجریّه» مسئولان و مدیران نهادهای آموزشی و فرهنگی معیّن می‌شوند و ما در اینجا، به تعدادی از اسامی آنها اشاره می‌کنیم:

1. دکتر علی اکبر سیاسی، رئیس «دانشگاه تهران» و عضو طرفداران حکومت جهانی؛

2. دکتر منوچهر اقبال، رئیس «دانشگاه تهران» و عضو «باشگاه لاینز»؛

3. دکتر احمد فرهاد، رئیس «دانشگاه تهران» و عضو «انجمن طرفداران حکومت جهانی»؛

4. دکتر جهانشاه صالح، رئیس «دانشگاه تهران» و عضو «کلوپ روتاری تهران»؛

5. دکتر ذبیح الله قربان، رئیس «دانشگاه شیراز» و عضو «لژ حافظ»؛

6. دکتر ذبیح الله صفا، رئیس «شورای عالی فرهنگ و هنر»، استاد «دانشگاه تهران» و عضو «لژ صفا»؛

7. دکتر افقه، مدیر کلّ «تعلیمات متوسطه» و عضو «لژ کوروش»؛

8. محسن حدّاد، معاون وزیر «آموزش و پرورش» و عضو «لژ همایون»؛

9. دکتر احمد مهران، معاون وزیر «آموزش و پرورش» و عضو «لژ همایون»؛

10. دکتر جمشید نبوی، معاون «دانشگاه تهران» و عضو «کلوپ روتاری تهران»؛

11. دکتر رضا مظلومان، معاون «آموزش و پرورش» و عضو «کلوپ روتاری شمال»؛

12. دکتر سعید نژند، رئیس «روابط عمومی دانشگاه تهران» و عضو «کلوپ روتاری مرکز»؛

13. دکتر هوشنگ سیحون، رئیس «دانشکدة هنرهای زیبای دانشگاه تهران» و عضو «کلوپ روتاری شمال»؛

14. مهندس محسن فروغی، رئیس «دانشکدة هنرهای زیبای دانشگاه تهران» و عضو «لژ تهران»؛

15. دکتر فرهنگ مهر، رئیس «دانشگاه شیراز» و عضو «کلوپ روتاری مرکز»؛

16. محمّدعلی نقیب‌زاده، سرپرست «انستیتو مدیریت و برنامه‌ریزی آموزش و پرورش» و عضو «لژ تهران»؛

17. دکتر هوشنگ نهاوندی، رئیس «دانشگاه تهران» و عضو «کلوپ روتاری تهران»؛

18. دکتر عبّاس زریاب خویی، مدیر «گروه تاریخ دانشگاه تهران» و عضو «لژ آفتاب»؛

19. دکتر یحیی مهدوی، رئیس «انتشارات دانشگاه تهران» و عضو «لژ کوروش»؛

20. دکتر عبدالحسین زرّین‌کوب، استاد «دانشکدة ادبیّات» و عضو «لژ مهر»؛

21. دکتر موسی عمید، رئیس «دانشکدة حقوق دانشگاه تهران» و عضو «انجمن طرفداران حکومت جهانی»؛

22. مهندس حبیب نفیسی، استاد «دانشکدة پلی‌تکنیک» و رئیس «مدرسة عالی فنّی نفیسی» و عضو «کلوپ روتاری تهران»؛

23. دکتر علی اصغر حکمت، استاد ممتاز «دانشگاه تهران» و رئیس «مدرسة عالی ادبیّات» و عضو «لژ ستارة سحر».1

این اسامی نشان‌دهندة نفوذ فراماسونری و سازمان‌های وابسته به آن در نهادهای سیاسی و آموزشی و فرهنگی «ایران» است. در این زمان، هر نهاد و مدیریتی هم که تأسیس می‌گردید، باز هم فراماسونرها در آن حضور داشتند. به گزارش‌های «روزنامة اطّلاعات» توجّه کنید:

در مهر ماه 1344ه‍ .ش. به پیشنهاد شریف امامی رئیس «مجلس سنا»، «مرکز تکامل صنعتی و مدیریت» تأسیس شد که مهم‌ترین اعضای آن عبارتند از:

- دکتر کاظم کوروس و مهندس سیروس ارجمند، صاحب کارخانجات «ارج».2

- دکتر کاظم کوروس عضو «لژ فراماسونری تهران» بود و سیروس ارجمند عضویت «کلوپ روتاری تهران» را پذیرا شده بود.

در روز پنجشنبه 8 مهر ماه 1344ه‍ .ش. «انجمن پیشرفت مدیریت» با سخنان هویدا، نخست‌وزیر آغاز به کار کرد. هویدا در سخنرانی خود، از مدیران می‌خواست که مدیریت کشورهای صنعتی غربی را سرلوحة کار خود قرار دهند و بر اساس آنها عمل نمایند تا کشور ایران به سوی صنعتی شدن برود. از جمله مدیرانی که در این انجمن عضویت دارند، دکتر جهانشاه صالح، رئیس «دانشگاه تهران» و دکتر رضا مظلومان، معاون «وزارت آموزش و پرورش» هستند.2

در سال 1344ه‍ .ش. صفی اصفیا، مدیر عامل «سازمان برنامه» و عضو «کلوپ روتاری تهران» اعلام می‌کند:

سازمان برنامه به منظور تربیت مدیران، تعدادی از فارغ‌التّحصیلان دانشگاه‌ها را به «آمریکا» می‌فرستد تا آنها بعد از بازگشت در سازمان‌های مختلف مشغول به کار شوند.3

شایان ذکر است که بازگشت این مدیران، چیزی جز وابستگی هر چه بیشتر کشور به غرب را به همراه نداشت و همین‌ها علاوه بر آنکه خلّاقیتی از خود نشان ندادند، بلکه راه را برای ورود کارشناسان و مشاوران آمریکایی، اروپایی و ژاپنی را حتّی در «آموزش و پرورش» هموار ساختند و نظام آموزشی ایران را بدون توجّه به شرایط جامعه، الگوبرداری و اقتباس کردند.

پی‌نوشت‌ها:

صفحهٔ ۴۶

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱

    1. کلیّة این اسامی برگرفته شده از اسناد مرکز مطالعات تاریخی است.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  2. ۲

    2. روزنامة اطّلاعات، 25/7/1344 ه‍ .ش.، ص 15.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  3. ۳

    3. همان، 25/7/1344، ص 11.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑