گفت‌وگوازآخرالزّمان واندیشة منجی‌گرایی در غرب (قسمت دوم)

طاهره صادق پور خامنه

برخی ویژگی‌ها را منحصراً در جنبش مسیحیّت سیاسی و بنیادگرای آمریکایی می‌توان ملاحظه نمود؛ از جمله اینکه:

نخست: مسیحیّت سیاسی و بنیادگرا در آمریکا جنبش بعد از سکولاریسم است و در یک جامعة پساسکولار که جدایی دین از سیاست را دو قرن قبل شناخته بود، تولّد یافته و ریشه‌های آن از یک قرن قبل در جامعه و محیط‌های قانونی و سیاسی عمیق‌تر گردید؛ لذا فرآیند احیای دین در آمریکا، به معنای پذیرش مجدّد مسیحیّت و تأثیرات آن در جامعه یا کوششی به منظور تغییر نظام محسوب می‌شود؛

دوم: مسیحیّت سیاسی و اصول‌گرا در آمریکا در یک جامعة دمکراتیک تولّد یافته است و لذا محدود و مقیّد به فرهنگ و سنّت‌های دمکراسی است. رشد جنبش مسیحیّت سیاسی و بنیادگرای آمریکا در جامعة دمکراتیک آن کشور، آن را به عنوان یک قدرت مؤثّر انتخاباتی، وارد میدان سیاست کرد؛

سوم: جنبش مسیحیّت سیاسی و بنیادگرا در جامعة پساصنعتی و پسامدرن متولّد گردید و لذا در بهره‌گیری از زبان و فناوری مدرن برای نشر رسالت خود بسیار قدرتمند است؛ همان‌گونه که این امر در راه‌اندازی «کلیسای تلویزیونی» و استفاده از اینترنت و پست الکترونیک به منظور ایجاد شبکة ارتباطی با پیروان خود و مردم عادی در دوران مبارزات انتخاباتی و نیز جمع‌آوری کمک‌های مالی یا فشار بر دولت و کنگره مشاهده می‌شود؛

چهارم: این جنبش در یک جامعة سرمایه‌داری پا به عرصة وجود گذاشته که مبتنی بر آزادی و رقابت است و لذا با منطق «بازار» عمل می‌کند؛ به طوری که می‌توان گفت یک «بازار آمریکایی دینی» وجود دارد که در آن، شبکه‌های تلویزیونی مذهبی (کلیسا‌های تصویری) و دانشگاه‌های الهیات و سازمان‌های تبشیری و دستگاه‌های انتشاراتی چاپخانه‌ای و الکترونیکی مسیحی با یکدیگر رقابت می‌کنند و این در شرایطی است که مذهب رسمی در کشور وجود ندارد و کلیسای ملّی نیز به چشم نمی‌خورد؛

پنجم: جنبش مسیحیّت سیاسی و بنیادگرایی آمریکا شرایط اجتماعی را به چالش می‌کشد و بنیادگرایی آمریکا، در یک جامعة ثروتمند و آزاد با بدبختی‌ها و نابسامانی‌های اجتماعی به مقابله برخاسته است و از طریق واعظان تلویزیونی و دانشگاه‌های الهیات، بهروزی اجتماعی را وعده می‌دهد.

اعتقاد به آمدن مسیح(ع) و بازگشت یهود، یکی از ارکان اساسی آئین یهود محسوب می‌شود و ریشه‌های این اعتقاد را می‌توان در کتاب «دانیال» و کتاب «حزقیال» یافت. اعتقاد مسیحیان به بازگشت دوبارة مسیح(ع) و هزارة خوشبختی نیز به «مکاشفة یوحنّا» باز می‌گردد که در پایان عهد جدید آمده است.

مکاشفة یوحنّا یک رکن اساسی در اعتقادات پروتستان‌های یهودی شده، در آمدن مسیح(ع) و بازگشت یهود است و در پایان قرن هجدهم و آغاز قرن نوزدهم میلادی، «آمریکا» شاهد گسترش اعتقاد به بازگشت دوبارة مسیح(ع) و آغاز دوران هزارة خوشبختی (اعتقاد به هزاره‌گرایی) بوده است.

نتیجه اینکه، اعتقاد به «هزاره‌گرایی» موجب نضج جنبش مسیحیّت صهیونیست گردید و در این راه، سرمایه‌داران و سیاست‌مداران خواستار یک اقدام ملّی برای بازگرداندن یهودیان به فلسطین شدند. الهیات پروتستان پیوریتن (یهودیّت‌گرا) و اعتقاد به هزاره‌گرایی، میراثی بود که مسیحیّت صهیونیست آمریکایی از نیمة قرن نوزدهم میلادی از آن زاده شد و این امر چند دهه پیش از صهیونیسم هرتزل اتّفاق افتاد. این امر باعث شد که فرهنگ و سیاست در آمریکا به تأسیس اسرائیل (بازگشت یهود) کمک و از آن جانبداری کند و آن را نوعی التزام الهی، فرهنگی و سیاسی بداند.

ج) رویکردهای بنیادگرایی در آمریکا

برای فهم بنیادگرایی آمریکایی، چهار رویکرد که از اهمّیت ویژه‌ای برخوردارند، عبارتند از:

1) احساس برگزیدگی الهی (برگزیده شدن از سوی خداوند)؛

2) احساس عمیق به اینکه ظرف زمانی حاضر، دورة شرارت و بدی است و اینکه فرجام جهان نزدیک شده است؛

3) پیوند اقلیم‌گرایی جنوبی میان مذهب محافظه‌کار و سیاست محافظه‌کار؛

4) رویکرد چهارم، عبارت است از باور به اینکه فقط بنیادگرایی است که درک و فهم کامل و مطلقی دارد و تمام فرقه‌های مسیحیّت و سایر ادیان در اشتباهند؛

1) احساس برگزیدگی الهی

در آستانة سال 2003م. و در گردهمایی گویندگان مذهبی در شهر «ناشویل» ایالت «تنسی» عنوان شد که بوش گفته است:

ایالات متّحده فرا خوانده شده تا آزادی را که یکی از مواهب الهی است، به تمام مخلوقات در سراسر جهان ارزانی دارد.

این جمله نشان‌دهندة باور عمیق بنیادگرایان آمریکایی است؛ اینکه آنها افراد برگزیده‌ای هستند که رسالت نجات و رهایی بشریت را بر دوش داشته و آن را به سراسر جهان ارزانی می‌دارند.

2) دورة شرارت و آخرالزّمان

یکی از مسائل و موضوعاتی که به بنیادگرایان نسبت داده می‌شود، پیش‌گویی و احساس برگزیده شدن الهی است. هم‌زمان با آن، بنیادگرایان دیدگاهی منفی نسبت به آیندة جهان دارند. این احساس منفی در پایان قرن نوزدهم میلادی از طریق جنبشی که «تدبیرگرایی» نامیده می‌شد، بخشی از اعتقادات بنیادگرایان آمریکایی را تشکیل داد. توضیح اینکه، از جمله مسائل دیگری که بنیادگرایان اوّلیه به آن ایمان آوردند، تقسیم تاریخ بشر به «هفت دوره» بود. آخرین دوره، دوره‌ای است که با مرگ و برانگیختن مسیح(ع) آغاز می‌شود و با بازگشت مسیح(ع) به «آرمگدون» (نام منطقه‌ای در «فلسطین») پایان می‌یابد تا از آنجا بر جهان حکومت کند. هر آن انتظار می‌رود که مسیح(ع) بازگردد و ظهور کند. بازگشت مسیح، تأسیس «مملکت اسرائیلی هزاره» یا دولتی را که تحت حاکمیت مسیح(ع)، هزار سال دوام خواهد داشت، در بر می‌گیرد.

از خلال سنن و عادات جنبش تدبیری، جنبش بنیادگرایی شروع به حمایت از دولت اسرائیل نمود. از همان ابتدا این جنبش یک هدف را دنبال می‌کرد و آن، خواندن «نشانه‌های زمانه» بود تا در آن، نقاط اشتراکی را میان وعده‌هایی که در کتاب مقدّس داده شده بود و حوادث به وقوع پیوسته در حال حاضر، بیابد.

به این ترتیب، تأسیس دولت نوین اسرائیل، تکمیل مبارک و میمون پیش‌گویی‌های خداوند و یکی از نشانه‌های مهمّ دوران تلقّی شد تا بشریت را به سوی حکومت هزارة موعود راهنمایی کند.

3) سیاست عدم تمرکز بر جنوب

یکی از حقایق مربوط به سیاست آمریکا این است که بوش، رئیس‌جمهور سابق این کشور که به شدّت از حمایت و پشتیبانی ایالت‌های جنوبی آمریکا بهره می‌برد، به عنوان فرماندار اسبق ایالت «تگزاس»، زندگی خویش را به گونه‌ای بنا نمود که توقّعات فرهنگی جنوبی‌ها را برآورده سازد و از آنجا که بنیادگرایی آمریکا

نقش مهمّی‌ در شکل‌دهی فرهنگ جنوبی‌ها داشته است، بنابراین استراتژی سیاست جنوبی بوش به طور اساسی متحوّل و دگرگون گشت تا به حمایت سیاسی بنیادگرایان دست یابد. با وجود اینکه بنیادگرایان فقط چیزی حدود 15 تا 20٪ جمعیت آمریکا را تشکیل می‌دهند، به همین دلیل حزب جمهوری‌خواه و دولت بوش در اتّخاذ استراتژی انتخاباتی جنوب با هم «متّحد» شدند.

4) رویکرد چهارم باور به درک و فهم درست و دقیق بنیادگرایان

ارنست آر. ساندین، تاریخ‌نویس، معتقد است که احیای بنیادگرایی نشان‌دهندة درگیری جامعة نوین با نظام اعتقادی مبتنی بر «تدبیرگرایی» و «هزاره‌گرایی» است؛ به این معنا که پروردگار بدون آگاهی انسان‌ها، تاریخ را به سمت بازگشت دوبارة مسیح(ع) سوق می‌دهد تا در هزار سال خوشبختی بر جهان حکومت کند. ساندین و متکلّم ایرلندی، جان نلسون داربی، هر دو اعتقاد دارند که «تدبیرگرایی» در پایان قرن نوزدهم میلادی به صورت یک جریان درآمد که تاریخ را به چند مرحله تقسیم کرد و آخرین مرحلة آن، بازگشت مسیح(ع) برای نجات مسیحیان به سوی بهشت قبل از پایان تاریخ (قیامت) است. در آن وقت، جنگی در آرمگدون بین نیروهای خیر و شیطان رخ خواهد داد تا مسیح(ع) و پیروانش در هزار سال خوشبختی بر جهان حکومت کنند؛ امّا مرحلة ما قبل آخر، همان مرحله‌ای است که اکنون جهان در آن به سرمی‌برد؛ یعنی مرحلة پیش از آمدن دوبارة مسیح(ع) و از آنجا که پیش‌گویی‌های کتاب مقدّس اشاره به بازگشت یهود به فلسطین و بازسازی هیکل سلیمان دارد، بنیادگرایان آمریکایی معتقدند که تأسیس دولت اسرائیل مقدّمة آمدن مسیح(ع) خواهد بود.

جنبش مسیحیّت صهیونیسم، تحت تأثیر پیروزی اسرائیل در جنگ سال 1967م. و تسلّط بر قدس و نیز تأثیر احیای مسیحیّت بنیادگرا در دهة هفتاد، شاهد اوج‌گیری و رشد روزافزون بوده است.1

نحوة بروز و ظهور اندیشة منجی‌گرایی

به منظور مطالعة نحوه و اشکال بروز و ظهور اندیشة منجی‌گرایی در جوامع غربی، به ویژه آمریکا و «انگلیس»، باید چند نکته را مورد نظر قرار داد:

1. بررسی و روشن کردن ایدة آرمگدون که این عقیده، مبنای بسیاری از تحرّکات سیاسی و فرهنگی و نظامی این دو کشور می‌باشد؛

2. نمایش بازتاب این اندیشه در سینمای‌ «هالیوود» در طیّ چند دهة اخیر؛

3. بحث دربارة شبکه‌های تلویزیونی یا در اصل، همان کلیساهای تلویزیونی که در راستای این اندیشه تأسیس شده و یکی از مهم‌ترین زمینه‌سازی‌ها برای آرمگدون توسط این شبکه‌ها صورت می‌گیرد.

4. معرّفی برخی شخصیت‌های بنیادگرا که در صحنة سیاسی ایالات متّحده، به نوعی از پرچم‌داران این اندیشه هستند؛

5. بررسی سازمان‌هایی که توسط سران این جریان، به ویژه در ایالات متّحده تاسیس شده و فعّالیت می‌کنند.

در واقع این چند مورد، در کنارهم موجب رونق‌گرفتن این اندیشه در جوامع غربی شده که اینک در اندیشه و در عمل، آخرالزّمان را به نظاره نشسته‌اند.

ترویج ایدة آرمگدون

کلمة Armageddon واژه‌ای است اصالتاً یونانی که بنا به تعریف واژه‌نامه‌های آمریکایی، همچون فرهنگ «وبستر»، به معنی نبرد نهایی حقّ و باطل در آخرالزّمان است. همچنین این واژه نام شهری است در منطقة عمومی «شام» که بنا به آنچه در باب شانزدهم مکاشفات یوحنّا در عهد جدید آمده است، جنگی عظیم در آنجا رخ می‌دهد و مرحلة حاضر از زندگی بشر در آن زمان، پایان می‌یابد. به عبارتی، نبرد یادشده، مقدّمة تحوّلی بزرگ است که سرنوشت نهایی آدمی ‌بر روی کرة زمین به آن بستگی دارد.

حادثة شریف ظهور، حادثه‌ای بزرگ است و قدرت‌های بزرگ جهان، سیاست خارجی خود را بر مبنای حوادثی که پیش از آن رخ می‌دهد، جهت داده و نقشه‌های نظامی‌‌ خود را به شکلی سامان داده‌اند که آمادگی‌های لازم برای این حادثه در آن، ملحوظ باشند؛ این در حالی است که مؤسّسات دینی و رسانه‌های این دولت‌ها نیز، مردم خود را برای استقبال از این حادثه آماده می‌سازند.

این مؤسّسات دینی به همراه رسانه‌های دیداری و شنیداری این دولت‌ها، از سال‌های دهة هشتاد میلادی مردم خود را به ایمانِ جمعی به وقوع حادثه‌ای بزرگ در سرزمین شام‌ که به نبردی هسته‌ای خواهد انجامید، توجّه داده‌اند. این مؤسّسات، پیوسته مردم خود را به ایمان به این نکته فرا می‌خوانند که به زودی لشگری از دشمنان مسیح(ع) که بدنة اصلی آن از میلیون‌ها نظامی‌ تشکیل یافته است، از «عراق» حرکت می‌کند و پس از گذشتن از رود «فرات»، به سوی «قدس» رهسپار می‌شوند؛ امّا نیروهای مؤمن به مسیح(ع) راه این لشگر را سد کرده‌ و همگی در «آرمگدون» با یکدیگر برخورد خواهند کرد و در این مکان است که درگیری اتّفاق خواهد افتاد و صخره‌ها ذوب می‌شوند، دیوارها بر زمین فرو می‌غلتند، پوست تن انسان‌ها، در حالی که ایستاده‌اند، ذوب شده و میلیون‌ها نفر از بین می‌روند و این نبرد، نهایی و هسته‌ای است و سپس ‌مسیح(ع) از جایگاه بلند خود بر زمین فرود می‌آید و پس از چندی، زمام رهبری جهان را در دست گرفته و صلح جهانی را برقرار می‌کند و این مهم را از مرکز فرماندهی خود در قدس عملی می‌سازد.

در حال حاضر، 61 میلیون آمریکایی در انتظار واقعة آرمگدون گوش خوابانده‌اند. مؤسّسات دینی آمریکایی این نکته را روشن ساخته‌اند که سپاهی که از عراق به سوی قدس رهسپار خواهد شد، بنا به پیش‌گویی حزقیال‌ از نظامیانی‌ از عراق، «ایران»، «لیبی»، «سودان» و «قفقاز» در جنوب «روسیه» تشکیل می‌شوند. دانستن این موضوع تحلیل سیاست خارجی دولت‌های آمریکا و اروپایی را دربارة مردم کشورهای یاد شده، مدد می‌رساند.

مدارس انجیلی در آمریکا، بر پایة این تحلیل که واقعة آرمگدون تنها حادثه‌ای است که بازگشت دوبارة مسیح(ع) را به زمین ممکن می‌سازد و این واقعه‌ای بسیار نزدیک است، به تبلیغ این دیدگاه پرداخته‌اند.2

هم اکنون برنامه‌های عامّه‌پسند تلویزیونی کشیشان پروتستان در آمریکا که حدود 60 میلیون بیننده دارند، پیوسته می‌کوشند، مردم را متقاعد سازند که به جای «صلح»، باید در پی «جنگ» باشند. آنها با نقل آیات انجیلی سعی می‌کنند ثابت نمایند که ما در دورة آخرالزّمان هستیم.

با نتیجة نهایی جنگ در عراق، در حال حاضر بسیاری از مسیحیان بنیادگرا ماجرایی را که‌ هم اکنون بر روی شن‌های باستانی عراق در حال وقوع است، پیام‌آور تحقّق پیش‌گویی‌های کتاب مقدّس دربارة آخرالزّمان و بازگشت دوبارة عیسی مسیح(ع) می‌دانند. این عقیده‌ در کتاب‌ها، ادبیات، سایت‌های اینترنتی و حتّی فیلم‌ها‌ نیز دیده می‌شود.

آرمگدون در واقع، داستان خیالی باطل و غیرانسانی پذیرفته شده از سوی بعضی گروه‌های رادیکال می‌باشد که گمان می‌کنند، عین حقیقت است و حتمی ‌بودن وقوع آن خدشه‌بردار نیست.

پیش‌گویی‌های مطرح شده دربارة آرمگدون مورد قبول و پذیرش ایوانجلیک‌ها و بعضی دیگر از فرقه‌های پروتستان، متأثّر از ادبیات لاهوتی عهد عتیق می‌باشد که بسیاری از مسئولان رده بالای دولت، اعضای کنگره یا مقامات حکومتی آمریکا در زمرة آنها هستند.

این باور غلط را به وضوح در رفیع‌ترین جایگاه نظام حکومتی آمریکا، یعنی «کاخ سفید» نیز به راحتی می‌توان مشاهده کرد. رونالد ریگان، رئیس جمهور آمریکا در طیّ سال‌های1980 تا 1988م.، یکی از مشهورترین مثال‌های این قضیه است. ریگان که در یک خانوادة ایوانجلیک زاده شده، به مفاهیمی، ‌نظیر قوم برگزیده، بازگشت مسیح و سرزمین موعود یهودیان، تا پایان، معتقد بود و مرتّب با اطرافیان نزدیک خود در این‌باره بحث می‌کرد و با استناد به آیات کتاب مقدّس از نزدیک بودن آرمگدون و آمدن مسیح(ع) سخن می‌گفت.

ریگان در پنجم می ‌1989م. به لئو کانون، بیوگرافی‌نویس خود گفته بود:

سلطة اسرائیل‌ بر تپّة معبد که در حال حاضر «مسجدالأقصی» بر روی آن بنا شده و [به زعم آنها] معبد سلیمان در آنجا ساخته شده بوده است، از جمله علامات مهمّ نزدیک شدن آرمگدون است. نسل ما نسلی است که آرمگدون را خواهد دید.

جری فالول، به طور کامل و بی‌هیچ ابهامی‌ معتقد است که ما باید به جنگ عراق برویم تا حوادث مصیبت‌باری را به راه بیندازیم که موجب فراهم شدن دومین ظهور حضرت عیسی مسیح(ع) شود. جنگ با عراق به پایان روزگار منجر خواهد شد.

گریس ‌هالسل در کتاب «تدارک جنگ بزرگ» که ترجمة دقیق عنوان اصلی آن «سیاست و پیش‌گویی: جنگجویان ایوانجلیک در راه جنگ هسته‌ای می‌باشند»، به تفصیل به بررسی و تبیین این عنوان می‌پردازد و می‌گوید:

ایوانجلیک‌ها وقوع حتمی ‌این جنگ بزرگ هسته‌ای را مستند به لفظ آرمگدون می‌کنند و جایگاه بسیار ویژه‌ای در تصمیم‌گیری‌ها، به خصوص در این ایّام برای آن قایلند. بنا بر آنچه از عهد عتیق نقل می‌کنند، کمی‌ قبل از برپایی قیامت، همراه با آمدن مسیح(ع)، بین یهودیان پیرو ایشان و دشمنان آنها، یعنی غیریهودیان، جنگ بزرگ آرمگدون به وقوع می‌پیوندد. هرچند یهودیان زیادی در این جنگ کشته می‌شوند، بالأخره پیروزی نهایی در این جنگ از آن یهودیان است و پس از آن است که حکومت و فرمانروایی بر دنیا را به دست می‌گیرند. ایوانجلیک‌ها معتقدند وقوع این جنگ بزرگ جهانی نزدیک است و نسل فعلی بشریت قطعاً شاهد وقوع آن خواهد بود. به زعم آنها ارتش فعلی اسرائیل، ارتشی است که به زودی در آرمگدون با غیر یهودیان به نبرد می‌پردازد و از همین رو می‌بایست قدرت نظامی ‌اسرائیل را تا حدّ ممکن تقویت کرد که در این خصوص، قدرت هسته‌ای اسرائیل اهمّیت ویژه‌ای پیدا می‌کند تا در جنگ بزرگ هسته‌ای وعدة الهی محقّق شود.

ریگان به جهت اعتقاد به نزدیک بودن آرمگدون، هرچه بیشتر مسلّح ساختن اسرائیل را با اهمّیت می‌دانست و از همین‌رو کمک‌های تسلیحاتی به اسرائیل را به میزان قابل توجّهی افزایش داد و از برنامة هسته‌ای اسرائیل قاطعانه حمایت کرد.

جورج بوش (پسر) نیز بر اساس این اوهام، ویرانی‌ها و مشکلات زیادی را در دنیا، به ویژه‌ در خاورمیانه‌ برای همگان فراهم آورده است.

سینمای هالیوود

«فیلم‌سازی»، یکی از مهم‌ترین قالب‌ها و روش‌های غرب برای زمینه‌سازی و جا انداختن‌ فرهنگ‌ و ایدئولوژی غربی و از جمله طرح موضوع «پایان دنیا» است. در این زمینه، از تمامی ‌امکانات و توان استفاده شده و کمپانی هالیوود، مهم‌ترین نقش را در این زمینه ایفا نموده است. در این نوع فیلم‌سازی، با استفاده از ژانر یا گونة علمی‌ - تخیّلی، همواره تصویر از آینده به شکلی داستانی و گیرا ترسیم گردیده است و در آن، سعی شده تا با استفاده از عناصر تخیّل، هیجان و شگفتی به تماشاگر و بیننده بقبولانند‌ که آیندة جهان، همان‌گونه خواهد بود که آنها نقش کرده‌اند.

این تصویر‌سازی ریشه در ادبیات دارد و ناشی از انتشار کتب علمی - افسانه‌ای نویسندگانی، چون ژول ورن، ری برادبری، هربرت جرج ولز، آرتور س.کلارک و تعداد دیگر از نویسندگان رمان‌های علمی - تخیّلی غربی است.

در تمام این آثار، تنها بر این نکته تأکید شده که غرب سفیدپوست به دلیل دسترسی به علم و فناوری‌ و پیشرفت‌های تکنولوژیک، بر همه چیز مسلّط شده و می‌تواند و حق دارد که بر همة ارکان عالم هستی، چنگ بیندازد.

هالیوود همواره دربارة جنگ جهانی آینده، خطر بمباران هسته‌ای، انفجار جمعیت، فاجعة گرسنگی، آلودگی محیط زیست، بیماری‌های همه‌گیر و مهلک و

غیره، تبلیغات فراوانی از طریق فیلم، نوار ویدئویی،‌ سی‌دی و دی‌وی‌دی به سرتاسر جهان داشته است. هدف اصلی و پشت پردة سیاست‌گذاران سینمایی‌هالیوود در آمریکا تنها ترساندن مردم دنیا، تحمیل ‌راه‌حل‌های از پیش آماده و محکم کردن بندهای بردگی و اسارت آنها است و نه متوجّه کردن آنان به خطراتی که در پیش‌رو دارند.

فرجام جهان از دیدگاه‌ هالیوود اصولاً بر اساس دو اصل پایه‌گذاری شده است:

1. بشر به دلیل پرداختن‌ به انرژی هسته‌ای‌ و در نهایت بمب اتمی، ‌باعث نابودی حیات در کرة زمین خواهد شد؛

2. یک برخورد‌ نهایی بین نیروهای شرّ و کافر (اعراب و مسلمانان) علیه مسیح(ع) موعود و کشور بزرگ اسرائیل، در قالب یک جنگ هسته‌ای رخ خواهد داد که این جنگ به نابودی و تخریب اکثر شهرهای جهان می‌انجامد و این همان جنگ آرمگدون است که بخشی از اعتقادات بنیادگرایان آمریکا را تشکیل می‌دهد.3

نظام تصویری‌ هالیوود، به عنوان بزرگترین امپراطوری سینمایی جهان، به دلایل متعدّد، سوژة جذّاب و جهانی آخرالزّمان را محور بسیاری از محصولات تصویری خویش قرار داده است تا جایی که هم اکنون در سینمای آمریکا، انواع مختلفی از آخرالزّمان را می‌توان مشاهده نمود. این گونه‌های آخرالزّمانی در یک طبقه‌بندی ساده، عبارتند از: «آخرالزّمان تکنولوژیک»، «آخرالزّمان‌ طبیعی»، «آخرالزّمان دینی»، «آخرالزّمان علمی - تخیّلی» و «آخرالزّمان اسطوره‌ای» که هریک واجد شرایط و قهرمانان مختصّ به خویش هستند.

آخرالزّمان دینی، مهم‌ترین و قابل بحث‌ترین رویکرد سینمای هالیوود به بحث آخرالزّمان است که به دو شیوة «پرداخت مستقیم» و «رویکرد نمادین و استعاری»، شرایط آخرالزّمانی را به تصویر می‌کشد. در این رویکرد، «آنتاگونیست» (شخصیت شرّ و دشمن) در قالب یک ضدّ ارزش دینی (مثلاً شیطان، ضدّ مسیح(ع) یا دجّال) در یک زمان خاص از زندان خود رها می‌شود و حیات بشر را روی کرة زمین‌ مورد تهدید قرار می‌دهد. در این قبیل آثار، منجی، یک شخصیت متدیّن (مثلاً کشیش یا قدّیس) است که با تلفیقی از ایمان و شهامت و ایثار، آنتاگونیست را شکست می‌دهد و سحر شیطان را باطل می‌کند. در این قبیل آثار، گاهی مسیح(ع) ‌و گاهی پیروان او محور مقابله با شرارتند و در پروسه‌ای تقدیری‌ و حساب شده، شیطان را مقهور و منکوب می‌کنند. فیلم‌هایی، نظیر «جن‌گیر»، «طالع نحس» و «پایان روزگار» مصادیق‌ این گونة آخرالزّمان سینمایی به شمار می‌روند.

آخرالزّمان علمی‌ تخیّلی، سوژة گروه دیگری از آثار‌هالیوودی است که طیّ آن، تلفیقی از خیال‌ و واقعیت، یک خطّ آخرالزّمانی را پدید می‌آورند. در این الگوی روایی، آنتاگونیست‌ها‌ در قالب موجودات فضایی، از آن سوی کهکشان و از اعماق تاریک فضا پدیدار می‌شوند و حیات انسانی را بر روی زمین مورد تهدید قرار می‌دهند. منجیّ این قبیل آثار با ترکیبی از دانش و مسائل ماوراءالطّبیعه به جنگ بیگانگان می‌رود و در نبردی سخت و خونین، مهاجمان فضایی را از سر راه برمی‌دارد. فیلم‌هایی، نظیر مجموعة چهار قسمتی «بیگانه»، «روز استقلال»، «عنصر پنجم» و مجموعة «جنگ ستارگان» و «انتقام‌جویان» از جملة این قبیل آثارند.

آخرالزّمان اسطوره‌ای دست‌مایة گونه‌‌ای دیگر از آثار هالیوودی است که طیّ آن، آنتاگونیست از آن سوی مرز واقعیت و رؤیا ‌و از دنیای رمزآلود افسانه‌ و اسطوره‌ای کهن سر برآورده و به دنیای امروز پا می‌گذارد و پارادوکس ماهوی آنتاگونیست با دنیای مدرن امروز، شرایط آخرالزّمانی را پدید می‌آورد. در این‌گونه آثار، منجی و یاران او، هیچ چاره‌ای جز سفر به دنیای اسرارآمیز اسطوره‌ و خیال ندارند؛ زیرا هیچ سلاح و شیوة‌ مدرنی بر آنتاگونیست ماقبل تاریخی کارگر نیست و صرفاً او را با تمهیدات اسرارآمیزی از جنس خود او می‌توان از میان برداشت. سرانجام با کشف یک طلسم یا ابزاری سحرآمیز، قدرت جادویی آنتاگونیست باطل می‌شود و بحران فرو می‌نشیند. از مصادیق تصویری این‌گونه آخرالزّمان سینمایی می‌توان به فیلم‌های «مومیایی»، «بازگشت مومیایی»، «عقرب شاه» و «ارباب حلقه‌ها» اشاره نمود.

در یک جمع‌بندی کلّی به نظر می‌رسد که سیاست‌گذاران «امپراطوری‌ تصویری» آمریکا و اعضای اتاق فکر‌ هالیوود، با کشف جاذبة کم‌نظیر سوژه‌های آخرالزّمانی و بر اساس چند هدف مشخّص، تولید آثار سینمایی سالیان اخیر را در دستور کار خویش قرار داده‌اند: