چگونه قدردان هم باشیم؟

دکتر علی صادقی سرشت

قدردان بودن یک هنر است. مهم‌ترین ویژگی هنر، خلّاقیت است. از این‌رو، قدردان بودن همسران از همدیگر، نیاز به خلّاقیت آنها در دیدن خوبی‌های یکدیگر دارد. همسران قدردان، چند ویژگی مهم دارند:

• همسران قدردان از ازدواج خود احساس پشیمانی نمی‌کنند. در واقع، همسرشان را یکی از انتخاب‌های خوب و قابل تأیید زندگی، حتّی بعد از سالیان دراز زندگی مشترک می‌دانند؛

• همسران قدردان به همدیگر افتخار می‌کنند؛

• آنها احترام همدیگر را خوب نگه می‌دارند؛ یعنی هم همدیگر را دوست دارند و هم نگرانند مبادا کاری کنند که موجب ناراحتی همسرشان شود؛

• برای زوجین قدردان سخت نیست که به راحتی چند مورد ستایش‌برانگیز دربارة همسر خود را بیان کنند؛

• همسران قدردان از دیدن همسر خود احساس شادی و آرامش می‌کنند؛

• روزی نمی‌شود که همسران قدردان در مسیر محبّت به همدیگر نباشند؛

• آنها غالباً موردی را پیدا می‌کنند که به همسر خود بگویند: به این دلیل دوستت دارم.

قدردانی در واقع، یکی از روش‌های بسیار مؤثّر و تعیین‌کننده در بالا رفتن میزان رضایت زوجین از زندگی مشترکشان به شمار می‌رود. زوجینی که قدردان هم هستند، حسّ روزمرگی و بی‌میلی به ارتباط با هم نمی‌کنند؛ امّا چگونه می‌توان در رابطة زن و شوهری به قدردانی بالاتری نسبت به همدیگر دست یافت؟ با ما همراه باشید.

تکنیک یک) تقویت قدرشناسی: ببین و علامت بزن!

ویژگی‌های مثبت موجود در یک فرد را فهرست کنید. سپس از آن فهرست، پنج مورد را انتخاب کنید. شما می‌توانید ویژگی‌هایی، همچون این موارد را نیز وارد فهرست کنید: دوست داشتنی بودن، وفادار بودن، قاطعیت داشتن، خیال‌پرداز بودن، بامزه بودن، دلسوز بودن، ملاحظه‌کار بودن، منظّم بودن، هماهنگ بودن، شاد بودن، صرفه‌جو بودن، خجالتی بودن، متعهّد بودن، کنجکاو بودن، ماجراجو بودن، قابل اعتماد بودن، اهل عمل بودن، باوقار بودن، خوش‌مشرب بودن، فهمیده بودن، حسّاس بودن، اهل بخشش بودن، منطقی بودن، خوش‌کلام بودن، پاک نگاه بودن، اهل گذشت بودن، لجباز نبودن و... .

سپس لازم است برای هرکدام از پنج موردی که علامت زده‌اید، حدّاقل دو مصداق را بنویسید؛ برای مثال، اگر مشخّص کرده‌اید که همسر شما اهل بخشش، حسّاس، دلسوز، منظّم و صرفه‌جوست، لازم است برای هرکدام، دو مورد از اتّفاقاتی که در زندگی مشترکتان رخ داده و این نگاه را نسبت به او در شما ایجاد کرده، بنویسید.

انجام این تکنیک به زوجین کمک می‌کند به صورت دقیق‌تری نسبت به صفات خوب هم توجّه پیدا کنند. این توجّه پیدا کردن، بخش مهمّی از قدردانی از طرف مقابل است. امام سجّاد(ع) در این باره می‌فرمایند:

«حقّ کسی که به تو نیکی می‌کند، این است که از او تشکّر کنی و نیکی‌اش را به زبان آوری و از وی به خوبی یاد کنی.»1

تکنیک دو) تقویت قدرشناسی: 21 روز قدرشناسی

هدف از این تمرین، بها دادن به جنبه‌های مثبت هر یک از زوجین است. اگر احساس می‌کنید میان شما و همسرتان قدردانی لازم وجود ندارد، به احتمال زیاد به جنبه‌های منفی او توجّهتان بیشتر جلب می‌شود و در نتیجه، میان شما فاصلة عاطفی ایجاد شده و می‌تواند خدایی ناکرده روز به روز بیشتر شود.

در این تکنیک، برای هر یک از روزها، تکلیف فکری و رفتاری وجود دارد؛ البتّه ممکن است این تکالیف دربارة روز فعلی شما مصداق نداشته باشد. در این صورت، زمانی را به خاطر بیاورید که این عبارت دربارة رابطة شما با همسرتان مصداق داشته است.

این تمرین را همه روزه انجام بدهید. مهم نیست که اکنون دربارة حال و روز رابطة زوجینی خود چه نظری دارید. حتّی اگر احساس می‌کنید از همسرتان فاصله گرفته‌اید، این کار را بکنید.

هفتة اوّل

تکلیف فکری: من به همسرم علاقه‌مندم.

تکلیف رفتاری: به یک مورد از رفتار همسرتان که فکر می‌کنید قابل توجّه است، اشاره کنید. شنبه

تکلیف فکری: می‌توانم به راحتی دربارة اوقات خوشی که در رابطة زوجینی داریم، صحبت کنم.

تکلیف رفتاری: یک رفتار خوب همسرتان را در نظر بگیرید و جمله‌ای درباره‌اش بنویسید. یکشنبه

تکلیف فکری: می‌توانم لحظات محبّت‌آمیز و اوقات خوش روابط گذشتة زوجینی خود را به خاطر آورم.

تکلیف رفتاری: یکی از این موارد را انتخاب کنید و به آن بیندیشید. دوشنبه

تکلیف فکری: من به لحاظ پوشش و آداب معاشرت، مجذوب همسرم هستم.

تکلیف رفتاری: به یک مورد اشاره کنید. سه شنبه

تکلیف فکری: همسرم از ویژگی‌هایی برخوردار است که باعث مباهات (افتخار) من می‌شود.

تکلیف رفتاری: یکی از این ویژگی‌ها را توضیح دهید. چهارشنبه

تکلیف فکری: در رابطه زوجینی‌مان احترام متقابلی حاکم است.

تکلیف رفتاری: به دو مورد اخیری که به همسر خود احترام گذاشته‌اید، اشاره کنید. پنجشنبه

هفتة دوم

تکلیف فکری: من در زندگی دوست دارم گاهی به وجوه اشتراکمان فکر کنم.

تکلیف رفتاری: به یک مورد اشاره کنید که با همسر خود وجه مشترک دارید. شنبه

تکلیف فکری: ما به ارزش‌ها و باورهای واحدی اعتقاد داریم.

تکلیف رفتاری: یکی از باورهایی را که در آن هم نظر هستید، نام ببرید. یکشنبه

تکلیف فکری: ما هدف‌های مشترک داریم.

تکلیف رفتاری: یکی از این هدف‌ها را بیان کنید. دوشنبه

تکلیف فکری: همسرم یکی از بهترین دوستان من است.

تکلیف رفتاری: یکی از نشانه‌های دوستی بین خودتان را بنویسید. سه شنبه

تکلیف فکری: من در رابطه‌ای که با همسرم دارم، از حمایت فراوان او برخوردارم.

تکلیف رفتاری: به یک مورد فکر کنید که همسرتان از شما حمایت فراوان کرده است. چهارشنبه

تکلیف فکری: ما به هم علاقه‌مندیم.

تکلیف رفتاری: از همسرتان بابت یکی از کارهایش تمجید کنید. پنجشنبه

هفتة سوم

تکلیف فکری: می‌توانیم به خوبی در خانه برای کارهای مشترک برنامه‌ریزی کنیم.

تکلیف رفتاری: به یک مورد از این برنامه‌ریزی‌ها اشاره کنید. شنبه

تکلیف فکری: من به این خانواده افتخار می‌کنم.

تکلیف رفتاری: به دو مصداق در این زمینه اشاره داشته باشید. یکشنبه

تکلیف فکری: ما هدف‌های مشترک داریم.

تکلیف رفتاری: یکی از این هدف‌ها را بیان کنید. دوشنبه

تکلیف فکری: مواردی هست که در همسرم نمی‌پسندم.

تکلیف رفتاری: به یک مورد که نمی‌پسندید، اشاره کنید. سه شنبه

تکلیف فکری: این خانواده از برخی خانواده‌هایی که می‌شناسم یا درباره‌شان شنیده‌ام، بهتر است.

تکلیف رفتاری: به یکی از خانواده‌هایی که به نظرتان بد است، فکر کنید. چهارشنبه

تکلیف فکری: ما با هم به خوبی کنار می‌آییم.

تکلیف رفتاری: نامه‌ای محبّت‌آمیز به همسرتان بنویسید و آن را پست کنید. پنجشنبه

اگر همسرتان با شما در انجام این تکنیک‌ها همراهی نمی‌کند، شما دلسرد نشوید و خود نیز این تمرین را انجام بدهید.

امام علی(ع) فرمودند:

«تشکّر نکردن دیگران از تو، نباید تو را به خوبی کردن بی‌رغبت سازد؛ زیرا کسی که کم‌ترین بهره‌ای از آن نیکی نمی‌برد (خداوند)، از تو قدردانی می‌کند و از سپاسگزاری این [خدای] سپاسگزار، تو به بیش از آن چیزی می‌رسی که فرد ناسپاس فرو گذاشته است.»2

پی‌نوشت‌ها: