... در حديث ديگران!

علي، عليه‏السلام، از زبان ابوبكر

ابوبكر در مكانها و موقعيتهاي بسياري به برتري و فضيلت علي، عليه‏السلام، بر خود و ديگر صحابه اعتراف كرده است:

1- من از رسول خدا شنيدم كه فرمود: احدي از صراط نمي‏گذرد مگر آنكه از علي جواز عبور داشته باشد.1

2- رسول خدا، صلّي‏اللَّه‏عليه‏وآله، فرمود: منزلت و مقام علي براي من مانند منزلت و مقام من است براي خدا.2

3- نگاه كردن به صورت علي عبادت است.3

4- مردم بيعت خود را از من فسخ كنيد؛ زيرا من بهتر از شما نيستم در حالي كه علي در ميان شماست.4

علي، عليه‏السلام، از زبان عمر

خليفه دوم نيز در موارد بسياري بر فضيلت اميرمؤمنان، عليه‏السلام، تصريح كرده است؛ از جمله:

1- اگر علي نبود، عمر هلاك مي‏شد.5

او در هفت مورد اين جمله را گفته است.

2- اگر علي نبود مفتضح مي‏شديم.

3- خداوند مرا بعد از تو باقي نگذارد، اي ابوالحسن!

4- اگر آسمانهاي هفتگانه را در يك كفه ترازو بگذارند و ايمان علي را در كفه ديگر، ايمان علي از آن سنگين‏تر است.6

5- اگر شمشير علي نبود اسلام استوار نمي‏گشت.7

6- پيامبر، صلّي‏اللَّه‏عليه‏وآله، فرمود: دوستي علي، عليه‏السلام، باعث نجات از جهنم است.8

7- خدايا! هيچ مشكل و گرفتاري برايم نياور، مگر علي با من باشد [در حل آن به من كمك كند].

8- ما در زمان پيامبر، صلّي‏اللَّه‏عليه‏وآله، به علي چنان مي‏نگريستيم كه گويي بر ستاره آسمان نگاه مي‏كنيم.

9- يا علي! هر مشكلي كه تو در آن داوري نكني فرخنده و مبارك مباد!9

علي، عليه‏السلام، از زبان شافعي

امام شافعي، شيخ سنت و پيشواي جماعت، مردي كه يك فرقه عظيم از فرقه‏هاي چهارگانه اسلام را هدايت مي‏كند، در فضيلت علي، عليه‏السلام، سخني مي‏گويد كه علماي اماميه آن را غلوّ و گزاف مي‏شمارند و روا نمي‏دارند. او از علي، عليه‏السلام، چنين عاشقانه ياد مي‏كند: لو أنّ المرتضي أبدي مَحلّه

لخَرّ النّاسف طفرّاً سفجَّداً له

و ماتَ الشافعي و ليس يدري

عليٌّ ربّه أم ربّه اللّه

اگر علي مرتضي خود را آن طور كه بود نشان مي‏داد

مردم جهان همه در برابرش سر سجده بر زمين مي‏نهادند

و شافعي در حالي مي‏ميرد كه نمي‏دانست خداي او اللّه است يا علي

حسن بن هاني معروف به ابونواس شاعر مشهور قرن دوم هجري، شاعر دربار هارون‏الرشيد، شاعري كه جز به خاطر شهوت و لذت خود و جز در بهاي سيم و زر سخن نمي‏گفت، روزي در محفلي از اميرالمؤمنين علي بن ابي‏طالب، عليه‏السلام، ياد كرد و آهي كشيد و گفت: علي! كساني كه در آن محفل با ابونواس همنشين بودند از ابوالائمه اميرالمؤمنين تمجيد و تقديس كردند و يكي از آنان رو به ابونواس كرد و گفت: تو كه با قدرت سخن جهان را تسخير كرده و اينهمه اشعار جادويي سروده‏اي، نمي‏خواهي از علي ياد كني؟ نمي‏خواهي لب به ثناي او بگشايي؟ مديحه‏اي در حق او نخواهي سرود؟ ابونواس سكوت كرد و پس از اندكي تأمل بالبداهه چنين سرود:

قيلَ لي قل في عليّ مدْحَةً

مَدْحه يَحمد ناراً مَوصدَة

قلت لا أقدم في مَدح امرء

حار ذو اللّبّ إلي أن عَبَدَه

و النبيّ المصطفي قال لنا

لَيلةَ المعراج لَمّا صَعَدَه

وَضَعَ اللّه علي كتي يده

فأحسّ القلب من أن وَدَه

و عليٌّ واضعٌ أقدامه

في محلّ وَضَعَ اللّه يَدَه

گفته شد كه علي را به شعر بستاي كه: ستايش علي آتش دل را فرو مي‏نشاند.

گفتم درباره او چه بگويم كه [شخصيتش] خردمندان را ابتدا به حيرت و سپس به عبادت وامي‏دارد.

پيامبر برگزيده به ما چنين فرمود در شب معراج هنگامي كه به آسمانها عروج كرد:

پروردگار دستي بر شانه‏ام نهاد كه قلب من آرامش خود را باز يافت

و علي در روز فتح مكه در خانه كعبه بر همانجا پاگذاشت كه پروردگارم دست خود را نهاده بود.

پي‏نوشتها: