مريم ضمانتي يار
زير سوسوي فانوس كوچكي كه تنها روشنايي حجره اش بود، كتاب را بست. چشمانش را بر هم گذاشت تا خستگي ساعتها مطالعه و تحقيق در مورد بحثي كه استاد در كلاس درس مطرح كرده بود، رفع شود. اما حس كرد نياز به هواي آزاد دارد. قلم و دواتش را برداشت و با كتاب، روي طاقچه گذاشت و از حجره اش بيرون رفت. حجره هاي مدرسه همگي خاموش بودند و جز سوسوي يكي دو فانوس، روشنايي ديگري به چشم نمي خورد.
ميرعلام نگاهي به بارگاه اميرالمؤمنين عليه السلام، انداخت سلام داد و به سمت حرم قدم برداشت. همجواري حجره هاي مدرسه با بارگاه، براي همه طلبه هاي مدرسه غنيمتي بود. اما اين وقت شب درهاي حرم بسته و قفل بود و ميرعلام فقط مي توانست گنبد و بارگاه را ببيند. شب تاريكي بود. از شبهاي بدون مهتاب نجف هميشه دلش مي گرفت. دلش مي خواست مهتاب بر بارگاه اميرالمؤمنين، عليه السلام، روشنايي مي بخشيد و او مي توانست خستگي ساعتها درس و مطالعه را با زيارت بارگاه مولايش درمان كند.
به سوي بارگاه قدم برداشت. اما هنوز چند قدمي جلوتر نرفته بود كه شبح مردي توجهش را جلب كرد. او هم در تاريكي به سوي حرم مي رفت. ميرعلام با خودش انديشيد: شاگردان مدرسه كه همه خواب بودند و حجره ها هم جز يكي دو تا همگي خاموش... نكند اين مرد دزد باشد و آمده تا از تاريكي شب استفاده كند و قنديلهاي حرم را بدزدد؟! اين فكر كه از ذهن ميرعلام گذشت خودش را در پناه تاريكي ديوار مخفي كرد تا ببيند آن مرد چه مي كند تا اگر به قنديلي دست زد خود را نشان دهد و مانع دزدي او شود.
نفسش را در سينه حبس كرد. مرد در حالي كه اصلاً متوجه ميرعلام نشده بود جلوتر رفت و روبروي حرم اميرالمؤمنين، عليه السلام، ايستاد و چيزي زير لب نجوا كرد. ميرعلام ناگهان صداي افتادن چيزي را شنيد. سرش را از پناه ديوار جلوتر برد. در كمال حيرت ديد قفل بزرگ در باز شد و روي زمين افتاد. مرد بدون هيچ شگفتي و تعجبي از گشوده شدن قفل بزرگ در ورودي حرم، وارد شد و در دوم و سوم هم به رويش باز شد و او وارد حريم حرم شد. ميرعلام آهسته و با احتياط به دنبال او رفت. مرد رو به قبر اميرالمؤمنين، عليه السلام، ايستاد و زمزمه كرد: السلام عليك يا اميرالمؤمنين... ميرعلام صداي استادش. مقدس اردبيلي را شناخت آمد جلو برود كه صدايي از جانب قبر مطهر اميرالمؤمنين، عليه السلام، شنيد كه جواب سلام او را داد. رعشه بر اندامش افتاد و تنش لرزيد دست به ديوار گرفت و سرش را جلوتر برد. مقدس اردبيلي همچون شاگردي كه در حضور استادش از او سؤالي بپرسد، در مورد مسأله اي سؤال كرد و با اطمينان شاگردي از دريافت پاسخ استاد، منتظر جواب ماند.
صدايي آرام و مطمئن از جانب قبر اميرالمؤمنين، عليه السلام، شنيده شد كه فرمود: فرزندم مهدي، امشب در مسجد كوفه است به نزد او برو و اين مسأله را بپرس كه او امام توست...
عرق سردي بر پيشاني ميرعلام نشست. استادش مقدس اردبيلي را مي شناخت اما هرگز نديده بود كه او اين همه راحت و بدون واسطه و در بيداري از اميرالمؤمنين، عليه السلام، پاسخ مسأله اي را بخواهد و اينگونه واضح و روشن جواب بگيرد. مقدس به احترام، سر فرود آورد. عقب عقب از ضريح دور شد و از حرم بيرون رفت. ميرعلام با همان سكوت و در تاريكي كنار ديوارها، پشت سر او بيرون رفت. مقدس نجوا كنان از شهر خارج شد و رو به سوي مسجد كوفه به راه افتاد. ميرعلام با حفظ فاصله و در نهايت سكوت به دنبال او مي رفت. شوق و عشق و احترام زمزمه گذراند و ميرعلام در تعجب و شگفتي و شوق. نه طولاني بودن مسير را حس مي كرد و نه خستگي پياده رفتن و نه تاريكي شب اذيتش مي كرد...
به مسجد كوفه كه رسيدند مقدس پا به حياط خاكي مسجد گذاشت. سر به آسمان بلند كرد. چيزي زير لب گفت و به سوي محراب مسجد به راه افتاد. ميرعلام هم با احتياط به دنبال او رفت. مقدس به محراب كه رسيد ميرعلام ديگر جرأت جلو رفتن نداشت. همانجا كنار ديوار و پشت ستون مسجد ايستاد. به غير از مقدس اردبيلي كسي را نمي ديد اما صدايش را مي شنيد كه درباره همان مسأله سؤال مي كرد. ميرعلام كنار ديوار نشست. دست و پايش سست شده بود. سالها شاگردي مقدس اردبيلي را كرده بود و حس محبت و احترامي نسبت به او در دلش موج مي زد. اما آنچه در پيش رويش بود با همه آنچه درباره مقدس مي دانست متفاوت بود. در عالم خودش بود كه متوجه شد مقدس پاسخ سؤالش را يافته و از مسجد خارج شده است. با شتاب برخاست و به دنبال او دويد. ديگر نمي توانست حضور خودش را مخفي كند. تا به مقدس رسيد او از دروازه شهر خارج شده بود و به سمت نجف برمي گشت. آسمان سحرگاهي كم كم روشن مي شد. ميرعلام خودش را به او رساند و بازويش را گرفت. مقدس ناگهان متوجه ميرعلام شد. ميرعلام سلام كرد و مقدس جواب او را داد و پرسيد: تو اينجا چكار مي كني؟ ميرعلام شرمنده سر به زير انداخت و گفت: مي دانم كار بدي كردم. اما... مرا ببخش... همه جا با شما بودم و از نجف تا كوفه همه چيز را ديدم و شنيدم... به من بگوييد قضيه از چه قرار است؟
مقدس اردبيلي نگاهي به شاگرد جوانش انداخت كه از شرم سرش را به زير انداخته بود و مي لرزيد. شانه هاي او را پدرانه و مهربان در دست گرفت و گفت: چرا به دنبال من آمدي؟
ميرعلام شرمنده تر گفت: فكر كردم شايد كسي آمده تا با استفاده از تاريكي شب قنديلهاي حرم را بدزدد... بعد كه ديدم قفل در پيش پاي شما باز شد و افتاد ناخواسته همراهتان آمدم... مرا ببخشيد اما بگوييد اين
قضيه چه بود. مقدس دست برد و سر ميرعلام را بلند كرد و در چشمان او چشم دوخت. شاگرد تحمل نگاه نافذ استاد را نداشت چشمانش را بست. چون دست مقدس مانع از اين مي شد كه سرش را به زير بيندازد. مقدس گفت:
چشمانت را بازكن و به چشمان من نگاه كن و قول بده تا من زنده ام اين راز مرا به كسي نگويي. هيچكس به غير از خدا از اين راز من خبر نداشت و تو كه اينك اين راز را دريافتي، بايد به من قول بدهي كه آن را مكتوم نگه داري.
ميرعلام چشمانش را گشود و به چشمان استادش نگاه كرد. آن نگاه نافذ جاي خودش را به نگاهي آرام و مطمئن داده بود. سر تكان داد و گفت: عهد مي بندم كه هرگز اين راز را بر ملا نكنم...
مقدس تأكيد كرد: تا من زنده ام.
مير علام تكرار كرد: تا شما زنده ايد.
مقدس دستش را از زير چانه ميرعلام برداشت و با لبخند گفت: گاهي بعضي از مسائل بر من مشتبه مي شود و من در خلوت و تنهايي شب به حرم اميرالمؤمنين، عليه السلام، مي روم و آن مسأله را با حضرت در ميان مي گذارم و جواب مي شنوم. اما، ديشب اميرالمؤمنين، عليه السلام، مرا به حضرت صاحبالزمان حواله كرد و فرمود كه فرزندم مهدي امشب در مسجد كوفه است. به نزد او برو و اين مسأله را از او بپرس كه او امام توست. من هم به مسجد كوفه رفتم و سؤالم را از صاحب الامر پرسيدم و پاسخم را گرفتم...
صداي مقدس اردبيلي لرزيد و سكوت كرد. ميرعلام دستهاي استادش را در دست گرفت و بوسيد. مقدس آهسته گفت: قول دادي ميرعلام! قول دادي!
مير علام سر بلند كرد و گفت: مطمئن باشيد آقا... مطمئن باشيد...
× × ×
مقدس با به حياط خانه كوچكش گذاشت. كيسه كوچكي از آرد جو در دست داشت. همسرش او را كه ديد از اتاق بيرون آمد و بي مقدمه گفت: احمد ديشب كجا بودي؟ چرا به خانه نيامدي؟
مقدس جوابي نداد. زن جلوتر آمد و كيسه را از دست او گرفت: چه آورده اي؟ بچه ها گرسنه اند.
مقدس باز هم جوابي نداد. زن ادامه داد: حتماً باز هر چه داشتي بين فقراي كوفه و نجف تقسيم كردي. تو كه با عمامه مي روي و وقتي بر مي گردي پارچه عمامه اي را هم بين برهنگان و نيازمندان تقسيم كرده اي، تكليف آرد و خرمايت روشن است. تو اصلاً مي داني قحطي و گراني يعني چه؟
مقدس سر به زير انداخت و خشم و غضب همسرش را ناديده گرفت. اما او دست بردار نبود:
- بالاخره نگفتي معني قحطي را مي فهمي يا نه؟
مقدس حرفي براي گفتن نداشت. سر به زير به عقب برگشت و از خانه بيرون رفت. زن جلوي در ايستاد و گفت: احمد! حالا كجا مي روي؟ من با اين بچه هاي گرسنه و يك مشت آرد جو چه كنم؟
مقدس شرمنده از فقر در خانه را پشت سرش بست و راه افتاد. چند تا پسر بچه گرسنه با پاهاي برهنه و لباسهاي مندرس و پاره جلو دويدند: آقا... ما گرسنه ايم... نان... يك تكه نان...
مقدس شرمسار دستي بر سر آنها كشيد. بغض گلويش را گرفت. نه جوابي داشت به آنها بدهد و نه چيزي كه دلشان را شاد كند. بچه ها نااميد از او دور شدند. مقدس حس كرد تنها جايي كه به او آرامش مي دهد مسجد كوفه است. راهش را به طرف مسجد كوفه كج كرد. هنوز به مسجد نرسيده بود كه ميرعلام را ديد. مير علام نگاهش را از او دزديد. اما حس كرد استادش گرفته و پريشان است. جرأت نكرد سؤالي بپرسد و ناچار راهش را از مقدس جدا كرد. نگاه مقدس پر از غم بود. پا به حياط مسجد گذاشت و نفس عميقي كشيد. ميرعلام جلوي در ايستاد و با خودش فكر كرد چه مسأله اي فكر مقدس را اينقدر مشغول كرده است. اما ياد عهد و قولش افتاد و انگار كه اصلاً استادش را در چنين حالي نديده، سرش را به زير انداخت و به سمت دروازه كوفه به راه افتاد تا به حجره اش برگردد.
× × ×
دو روز از اعتكاف مقدس در مسجد كوفه مي گذشت و زن در خانه نمي دانست چه كند. كيسه آرد جو هم تمام شده بود و احمد به خانه
برنگشته بود. صداي در خانه كه بلند شد از جا كنده شد: شايد احمد برگشته باشد.
در را كه باز كرد مرد غريبه اي را پشت در ديد كه افسار چهارپايي را در دست داشت و بر پشت آن يك بار آرد گندم بود. مرد سلام كرد و گفت: مقدس اردبيلي در مسجد كوفه اعتكاف دارد و اين آرد گندم را براي شما فرستاده. زن بهت زده به آن همه آرد گندم مرغوب نگاه كرد: احمد؟... احمد خودش فرستاده؟ از كجا آورده؟ مرد سري تكان داد: نمي دانم. به من گفته اند اينها را براي شما بياورم.
زن كنار رفت و مرد بار آرد را بزحمت كنار ديوار حياط گذاشت و رفت. زن نگاهي به آرد انداخت. سفيد و نرم و مرغوب بود. هرگز چنين آرد خوبي را در كوفه و نجف آن هم در اين قحطي نديده بود.
مقدس از در خانه كه داخل شد، بوي نان تازه گندم به مشامش خورد، از تعجب اندكي درنگ كرد. زن به استقبالش آمد و سلام كرد. مقدس جواب او را داد و پرسيد: بوي نان تازه از كجا مي آيد؟
زن خنديد: از مطبخ من! دستت درد نكند. آردي كه فرستاده بودي بچه ها را از گرسنگي نجات داد. مقدس نگاهي به زن انداخت و گفت: من فرستادم؟ من آرد فرستادم؟
زن با اطمينان خاطر گفت: تو كه رفتي مردي آمد و گفت كه تو در مسجد كوفه معتكف شده اي و اين آردها را هم براي ما فرستاده اي. آرد مرغوب گندم آن هم يك بار پر.
دل مقدس لرزيد: من؟... من؟... تو فكر نكردي من اينهمه آرد گندم مرغوب آن هم در اين قحطي و گراني، از كجا آورده ام؟
زن به خود آمد چشمان مقدس پر از اشك شد پرسيد: همه آردها را نان پخته اي؟
زن جواب داد: نه، آرد خيلي زياد است. من فقط به اندازه رفع گرسنگي بچه ها نان پختم.
مقدس سري تكان داد و گفت: مقداري از آنها را در كيسه اي بريز و به من بده.
زن شرمنده از رفتاري كه با شوهرش كرده بود، متوجه منظور او شد و به خودش اجازه نداد حرفي بزند. كيسه اي را پر از آرد كرد و به مقدس داد. مقدس كيسه را برداشت و از خانه بيرون رفت تا سراغ پسر بچه هاي يتيم و گرسنه اي برود كه از او نااميد شده بودند.
سر راهش آرد گندم را به خانه پسر بچه ها برد و راهي نجف شد تا بعد از روزهاي اعتكاف در مسجد كوفه به كلاس درسش برود. جلوي حجره درس كه رسيد ايستاد. راهي كه آمده بود او را تشنه و خسته كرده بود و با اين حال نمي توانست خوب درس بدهد و بحث و گفتگو كند. حالش هم هنوز از آن لطف پنهان خداوند به فرزندان گرسنه اش، منقلب بود. جداي از اين بدون سلامي به بارگاه اميرالمؤمنين، عليه السلام، هم هيچوقت درسش را شروع نمي كرد. راهش را به سمت روضه مقدس علي، عليه السلام، كج كرد و وارد صحن و سراي حضرت شد. سلامي داد و به سمت چاه آبي كه در صحن بود رفت. دلو را به چاه آب انداخت و آن را بالا كشيد. اما حس كرد خيلي سنگين است. چند لحظه مردد ماند كه آن را رها كند يا بالا بكشد. با خودش فكر كرد: آب كه اينقدر سنگين نيست. پس چرا...
دلو را به زحمت بالا آورد اما آنچه در آن بود، آب نبود بلكه دلو پر از اشرفي طلا و دينار بود! چند لحظه به دلو پر از طلا نگاه كرد. حس كرد گلويش از تشنگي مي سوزد. سر به
آسمان بلند كرد و زير لب گفت:
- خدايا! احمد از تو آب مي خواهد نه طلا!
و دلو را رها كرد و تمام اشرفي ها را به چاه ريخت و دوباره آن را بالا كشيد. دلو پر از آب خنك و گوارا بود. آب را نوشيد و بر حسين، عليه السلام، سلام فرستاد. با ذكر نام حسين، عليه السلام، دلش لرزيد و بي اختيار به سوي كربلا پر كشيد. دست خودش نبود. همجواري نجف با كربلا، او را زياد دلتنگ حسين، عليه السلام، مي كرد.
به سوي حجره درس به راه افتاد. شاگردانش همه جمع بودند و آماده شنيدن درس استادشان مقدس اردبيلي. مقدس اما دلش بيقرار شده بود. مير علام با ديدن استاد از جا برخاست و به دنبال او همه طلبه ها به احترام مقدس بلند شدند؛ اما حس كردند حال استادشان مثل هر روز نيست و نيامده كه درس بدهد. مير علام پرسيد:
- حالتان خوب نيست؟
مقدس سري تكان داد و گفت: نمي دانم... دلم هواي كربلا كرده. چه كسي با من راهي كربلاست؟
نام كربلا دل همه را لرزاند و لبخند زدند. ميرعلام با شادماني گفت: نيكي و پرسش؟ چه كسي دلش هواي كربلا نمي كند؟ يعني امروز درسمان تعطيل است؟
مقدس جواب داد: بله... امروز دلم اينجا قرار ندارد. حس مي كنم بايد بروم. هر كس دوست دارد با من بيايد همه استقبال كردند و در حجره را بستند و پياده راهي كربلا شدند. با گذشتن از كوچه پس كوچههاي خاكي نجف و عبور از دروازه شهر، از دوردستها، نخلها و بيابانهاي خشك كربلا كه ديده شد مقدس اردبيلي شروع به زمزمه كرد. اشك ميريخت و نجوا مي كرد. طلبه جواني كه صداي خوشي داشت و از شاگردان مقدس بود، شروع به روضه خواندن كرد و بقيه همصدا با مقدس اشك ميريختند و زمزمه مي كردند. نخلهاي غبار گرفته و غمگين و بيابانهاي خشك و بي آب و علف دل مقدس را آتش زده بود. انگار اين بيابان هرگز بعد از آن فاجعه خونبار و مظلومانه، نبايد روي سرسبزي و نشاط را به خود مي ديد كه بعد از گذشت صدها سال از عاشوراي 61 همچنان غم گرفته و ماتم زده بود.
مقدس اردبيلي و طلبه هاي همراهش گريه كنان و نجواكنان به كربلا رسيدند و از دور كه گنبد و بارگاه امام حسين، عليه السلام، را ديدند، ناله يا حسين از دلهايشان برخاست. حرم بسيار شلوغ بود و جمعيت موج مي زد. مقدس رو به همراهانش گفت: ما اهل همين دياريم و زود به زود زيارت كربلا نصيبمان مي شود. اما اين زوار آرزومند از راههاي دور و با زحمت آمده اند. داخل حرم نمي شويم تا مزاحم حال آنها نباشيم. بياييد همين جا، گوشه صحن رو به حرم ميايستيم و حرف دلمان را مي زنيم.
همه طلبهها پذيرفتند. مي دانستند مقدس رعايت حال همه را مي كند، چه رسد به حال زائران تشنه و آرزومند كربلا. همانجا كنار صحن دور هم حلقه زدند. مقدس پرسيد:
- آن طلبه جوان خوش صدا كه بين راه برايمان روضه مي خواند كجا رفت؟
يكي از طلبه ها نگاهي به جمعيت انداخت و گفت: آقا همراه ما بود. اما در شلوغي صحن و سرا نمي دانيم كجا رفت. شايد متوجه حرف و قرار شما نشد و براي زيارت به حرم رفت.
مقدس هنوز جوابي نداده بود كه مرد عربي از بين جمعيت راه را باز كرد و جلو آمد و رو به مقدس گفت:
- ملا احمد! مي خواهي چه كني؟
مقدس جواب داد: مي خواهم زيارت اربعين امام حسين، عليه السلام، را بخوانم.
مرد عرب گفت: كمي بلندتر بخوان من هم گوش كنم.
مقدس اردبيلي نگاهش به سمت بارگاه حسين، عليه السلام، پر كشيد و خواند:
- السلام علي ولي اللَّه و حبيبه...
طلبه ها همصداي مقدس زمزمه كرده و اشك مي ريختند و مرد عرب هم گوش مي داد و يكي دو جا در زيارت توجه مقدس را به نكاتي جلب كرد. زيارت كه تمام شد. مقدس انگار كه هنوز سيراب نشده باشد رو به طلبه ها كرد و گفت:
- اين طلبه پيدا نشد؟ نيامد؟
گفتند: نه آقا... نمي دانيم كجا رفته؟ حتماً در شلوغي جمعيت ما را گم كرده است.
مرد عرب رو به مقدس كرد و پرسيد: مقدس اردبيلي چه مي خواهي؟
مقدس جواب داد: طلبه اي از رفقايمان بين راه برايمان روضه مي خواند. حالا نمي دانم كجا رفته. مي خواستم اينجا هم برايمان روضه بخواند.
مرد عرب پرسيد: مقدس مي خواهي من برايت روضه بخوانم؟!
مقدس گفت: بله! اگر بلدي بخوان!
مرد عرب نگاهي به حرم ابي عبداللَّه الحسين، عليه السلام، كرد و از همان طرز نگاهش دل مقدس لرزيد و منقلب شد. مرد صدا زد: يا اباعبداللَّه نه من و نه اين مقدس اردبيلي و طلبه هاي همراهش، هيچ كدام يادمان نمي رود آن ساعتي كه خواستي از زينب جدا شوي!
صدايش آنقدر گرم و دلنشين بود كه آتش به جان مقدس زد و صداي ناله و گريه جمع بلند شد... و يك وقت مقدس به خود آمد و ديد مرد عرب بين آنها نيست و آنها همچنان اشك مي ريزند و حسين، عليه السلام، را صدا مي كنند بي اختيار با دو دست بر سر خود زد و ناليد: اين مرد عرب، مهدي فاطمه بود و احمد! تو نفهميدي چه كسي برايت روضه خواند...
× × ×
خورشيد عمر پر بركت و عزيز مقدس اردبيلي رو به غروب بود و همه شاگردان و فرزندان و دوستانش دور او جمع شده بودند. مير علام بيش از بقيه بيقرار بود و گريه مي كرد و سر او را در بغل گرفته بود.
مقدس آهسته و با زحمت گفت: چرا بيقراري مي كني؟ آرام باش!
ميرعلام زمزمه كرد: اينها نمي دانند چه كسي را از دست مي دهند.
مقدس لبخند كمرنگي زد و گفت: تو به من قول دادي.
ميرعلام گفت: مطمئن باش. سالهاست بر سر قولم هستم... برايت آب فرات آورده ام...
و دستش را زير سر مقدس گذاشت تا او را براي نوشيدن آب فرات بلند كند. اما مقدس امتناع كرد. رويش را برگرداند و گفت: نه... من آب فرات نمي نوشم.
ميرعلام با گريه گفت: چه چيزي بهتر از آب فرات...
مقدس سر تكان داد و گفت: نه مولا و سيد من حسين، عليه السلام، قبل از شهادت از آب فرات ننوشيد، من چطور قبل از مرگم از آب فرات بنوشم؟
قطره هاي اشك ميرعلام روي محاسن سفيد مقدس چكيد و مقدس بدون نوشيدن آب فرات، شهادتين را بر زبان جاري كرد و چشمان مهربان و پر فروغش را براي هميشه بر هم گذاشت.
× × ×
ميرعلام حس مي كرد بار سنگين راز مقدس اردبيلي از روي دوشش برداشته شده اما بار غمي سنگين جاي آن را گرفته است. خواب از چشمانش رفته بود و به آن شب فكر مي كرد و به اينكه ديگر فرصتي نيست تا سر كلاس درس مقدس بنشيند و پاسخهايي را بشنود كه امام زمان، عليهالسلام، به او داده بود و اميرالمؤمنين، عليه السلام، برايش حل كرده بود...
از دفن مقدس اردبيلي در يكي از حجره هاي صحن مطهر حضرت علي، عليه السلام، برگشته بود و باور نمي كرد كه او را ديگر نخواهد ديد. گريه آرام آرام پلكهاي ميرعلام را سنگين كرد و خواب رفت...
در خواب ديد روبروي حرم اميرالمؤمنين، عليه السلام، ايستاده است كه مقدس اردبيلي با چهره اي نوراني و لباسي سفيد و زيبا از حرم حضرت بيرون آمد. جلو دويد و شادمان از ديدن استاد مهربانش، دست او را گرفت و بوسيد. در خواب مي فهميد كه مقدس از دنيا رفته است.
پرسيد: آقا... چه كرده اي كه به اين حال نيكو مهمان علي، عليه السلام، هستي؟
مقدس لبخند شيريني زد و گفت: بازار اعمالمان اينجا كساد و كالايمان بي مشتري است و هر چه كردم به حالم نفعي نداشت مگر ولايت و محبت صاحب اين قبر، اميرالمؤمنين علي، عليه السلام،...
ميرعلام از خواب بيدار شد. تصوير سيماي نوراني مقدس پيش چشمانش زنده و روشن، نقش بسته بود. جاي غم سنگين از دست دادن استادش را حسي شيرين از سرانجام و آخرت او پر كرده بود، همينكه مقدس اردبيلي ميهمان مولايش علي، عليه السلام، شده بود و...