مریم ضامنتی یار
- میخواهی به کربلا بروی؟ - چه کنم دلم بیقرار شده تاب ماندن ندارم. دلم هوای کربلا کرده.
- کدام دل است که هوای کربلا نکرده باشد. اما خودت بهتر از من میدانی که الآن چقدر راه ناامن است.
- میدانم محمد، میدانم. اما دستخودم نیست.
- تازه فقط ناامنی راه نیست، اگر این مردان بیرحم «عنیزه» فقط مال زوار را میبردند و خودشان را رها میکردند که مسئلهای نبود. همه زندگیمان فدای حسین، اما آنها سنگدل و بیرحم هستند و هرکس را که اسیر کنند اصلا کسی نمیداند که چه برسرش میآورند واو را بهکجا میبرند.
- ببین! من خودم همه اینها را میدانم. اما هرچه سعی میکنم خودم را متقاعد کنم که راه ناامن است و دست از این سفر بردارم،
نمیتوانم، دستخودم نیست. همه وجودم در اشتیاق کربلا میسوزد.
محمد از جا برخاست پارچههای روی پیشخوان حجره را جمع کرد تا حجره را برای رفتن به نماز ببندد. همانطور که پارچهها را روی طاقچه داخل حجره میچید، گفت: سید مهدی کار درستی نمیکنی. عشق و علاقه به امام حسین، علیهالسلام، جای خود، حفظ جان و مال هم جای خود. دلتبهحال خودت نمیسوزد، بهحال فرزندانتبسوزد. آن اطفال معصوم را یتیم نکن.
سید مهدی آشفته از روی چهارپایه بلند شد و پارچهای که دردست محمد بود از او گرفت و گفت:
- این چه حرفی است که میزنی برادر من؟!
- سید تو از علماء و بزرگان حله و نجف هستی. نیازی به نصیحت من پارچهفروش نداری. خودت هم خوب میدانی که تمام بیابانهای اطراف حله، نجف و کربلا پوشیده از راهزنان عنیزه است. این قبیله امان زائران کربلا را بریدهاند.
سید مهدی دلتنگ پارچه را بهاو پس داد و رویش را برگرداند. محمد چند لحظه تامل کرد، دستش را روی شانه سید گذاشت وگفت: من سالها با پدرت دوستبودهام خدا میداند که برایم چقدر عزیزی، قصد ناامید کردن تو را هم ندارم.
سید چشمان پر از اشکش را بهزیر انداخت و قطرههای اشک آرام بر روی محاسن سیاهش غلطید و گفت: تو هم برای من عزیزی و مثل پدرم قابل احترام. اما درست مثل این میماند که تو به تشنهای که دارد از شدت عطش جان میدهد بگویی آب ننوش، حتی اگر بر سر چشمه آب مارهای سمی هم خوابیده باشند، عطش زده فقط به آب فکر میکند و نمیتواند بهخطر مارهای سمی فکر کند.
محمد که دلش از استدلال غریب سید مهدی لرزیده بود سکوت کرد و خود را مشغول جمع کردن پارچهها نشان داد. سید دوباره روی چهارپایه نشست. زانوهایش میلرزید. انگار نمیتوانست روی پا بایستد. مرتضی که از تجار حله بود، با یک بار پارچه از راه رسید و سلام کرد. محمد به استقبال او جلو رفت.
مرتضی با دیدن چهره اشکآلود سید مهدی جا خورد: سلام سید، اتفاقی افتاده؟
سید برخاست و جواب سلام مرتضی را داد اما نتوانست توضیحی برای اشکهایش بدهد. فقط صورتش را پاک کرد، اما دوباره غرق اشک شد. دیگر اختیار گریه دستخودش نبود.
محمد، مرتضی را از تعجب وشگفتی درآورد و گفت: سیدمان دلش هوای کربلا کرده.
مرتضی جا خورد: کربلا؟ آن هم در این شرایط؟!
- تو که کارت گذشتن از راههاست، به این سید ما بگو در بیابان کربلا چه خبر است.
مرتضی دو دستسید را گرفت و
گفت: گوش کن سید اوضاع بهشدت وخیم است. تمام نواحی اطراف کربلا را قبیله عنیزه قرق کردهاند. همه راهها بسته است. یک لشکر از سپاهیان عثمانی بهکمک سربازان عراق آمدهاند و همهجا سرداران عثمانی چادر زدهاند، اما عنیزه آنقدر سریع در شب عمل میکنند و زائران را به اسارت میبرند که میگویند کمکم سرداران عثمانی هم وحشت کرده و میخواهند آن نواحی را تخلیه کنند. خودشان هم قبول دارند که از عهده این راهزنان سنگدل برنمیآیند. اصلا معلوم نمیشود چطور اموال زائران را غارت میکنند و آنها را کجا میبرند. مدتهاست تجارت ما هم دچار کساد شده و ناامنی راه کار ما را هم دچار مشکل کرده. آنوقت تو میخواهی از شهر و دیار امن خودت، به کربلا بروی و...
سید مهدی دلشکسته، کلام مرتضی را قطع کرد و گفت: میدانم، چقدر میگویید...
- تو میدانی و میخواهی بهدستخودت بهکام خطر بروی؟
- دلتنگم... بسیار دلتنگم... چه کنم؟
- صبر کن، خدا بزرگ است. شاید فرجی شد. بسته شدن راه کربلا چیز تازهای نیست، اما هیچکس هم هرچند ظالم و قدرتمند نتوانسته برای همیشه شیعیان حسین را از زیارت کربلا محروم کند.
- من فقط میدانم که نمیتوانم صبر کنم.
مرتضی پارچههای خودش را تحویل محمد داد و گفت: بیا برویم مسجد، نماز ظهرمان را بخوانیم. تو هم دست از این اصرار بیجا بردار.
محمد پارچهها را در طاقچه حجره جا داد و در حجره را بست و هرسه راهی مسجد حله شدند. فکر میکردند سکوت سید نشانه تسلیم و پذیرش اوست. هر سه کنار چاه آب رفتند و وضو گرفتند و به شبستان مسجد رفتند. مؤذن اذان میگفت و مردم سرگرم آماده شدن برای نماز جماعت ظهر و عصر بودند. سید مهدی در سکوت کامل سربه زیر انداخته بود. محمد و مرتضی با آرامش خاطر از پذیرش سید ازجا بلند شدند تا قامت نماز ببندند. اما در دل سید مهدی غوغایی بود که نمیتوانستبهخاطر آن جلوی ریختن اشکهایش را بگیرد. وقتی سر بلند کرد تا قامتبهنماز ببندد، صورتش را خیس اشک دیدند. اما هیچکدام به خودشان اجازه ندادند کلمهای بر زبان بیاورند.
زهرا همانطور که لباسهای سید را تا میکرد و در کولهبار سفرش میگذاشت اشک میریخت و حرفی نمیزد. سید کنارش زانو زد و گفت: لااقل حرفی بزن، اعتراضی بکن. چیزی بگو، این سکوت اشکبار تو دارد مرا دیوانه میکند.
زهرا لباس سید را بویید و بوسید و حرفی نزد. لباس از اشک چشمانش خیس شد. سید لباس را از او گرفت و گفت: اینطور که تو گریه میکنی، داری مرا آتش میزنی. حرف بزن.
زهرا سکوت طولانیاش را در برابر نگاه ملتمس سید شکست و گفت: خودت که بهتر ازمن همهچیز را میدانی و با این همه میخواهی بروی.
- باور کن اگر بر سر من فریاد بزنی راحتتر تحمل میکنم تا اینطور مظلومانه اشک بریزی و کولهبار سفر مرا آماده کنی.
زهرا آخرین تکه لباس را هم تا کرد و بلند شد: من دل تو را میشناسم وقتی کربلایی شود هیچ چیز جلودارش نیست.
- امتحان کن، چیزی بگو... بهتر از این است که با این گریهات دل مرا آتش بزنی.
زهرا رو برگرداند و گفت: دلم میخواهد با تو بیایم، ولی میدانم نمیتوانی در چنین شرایط خطرناکی مرا با خودت ببری. وقتی خودم در این اشتیاق دارم میسوزم، چطور میتوانم تو را از رفتن منع کنم؟
سید مهدی مبهوت از این کلام همسرش از جا بلند شد و گفت: تو با رفتن من مخالف نیستی؟ مثل محمد و مرتضی و همه مردم شهر مرا از خطرات راه پرهیز نمیدهی؟
- نه... برو و دل مرا هم با خودت ببر. من برایت دعا میکنم که بهسلامتبروی و زیارت کنی و برگردی!!
سید با نگاهی حقشناس به چشمان پر از اشک همسرش خیره شد و برای زمانی طولانی هر دو گریه کردند.
اسب خسته و خیس عرق، از نفس افتاده بود و وقتی به رود «هندیه» رسید پاهایش سستشد و کنار آب ایستاد، سید از اسب پیاده شد تا نفسی تازه کند. آبی به صورتش زد. در آن سوی رود جمعیت زیادی پراکنده شده بودند. سید فهمید اینها همه زائرانی هستند که تا اینجا آمدهاند و بعد از این جرات رفتن ندارند. سر بهسوی آسمان بلند کرد و گفت : یا حسین! من به عشق تو راهی کربلا شدهام. از عمق خطراتی هم که در پیش رویم هستباخبرم... اما خودم را بهتو سپردهام... مرا روسفید کن...
سوار اسب شد و به آب زد و خودش را بهآن طرف رود رساند و بهسمت چادرهایی که از دور پیدا بود بهتاخت پیش رفت. مرد عربی که کنار چادرش نشسته بود و با لیف خرما سبد میبافتبا دیدن سواری که بهسرعت پیش میآمد از جا بلند شد. سید بهاو که رسید افسار اسب را کشید و پیاده شد. مرد عرب جلو رفت و سید سلام کرد. جواب او را داد و پرسید: تو هم زائر کربلائی؟!
- بله، بهقصد کربلا آمدهام.
- مگر خبر نداری آنطرفها چهخبر است؟
- چرا خبر دارم. این چند روزه بسیار شنیدهام که راهزنان عنیزه سر راه زائران کربلا کمین کردهاند.
- خبر داری و آمدهای؟
- اینها چرا آمدهاند؟
- نمیدانم. هیچ راهی بهسوی کربلا نیست. عبور و مرور بهکلی قطع شده.
- تو هم آیه یاس میخوانی مرد جوان؟
- آیه یاس کدام است؟ مگر بهچشم خودت نمیبینی اینجا چهخبر است؟
سید حس کرد او هم مثل بقیه فقط قصد منصرف کردن او را دارد. برگشت و کنار رود رفت، وضو گرفت و همانجا کنار آب نماز ظهر و عصرش را خواند. آسمان ابری بود و هنوز نمازش را نخوانده بود که نمنم باران هم شروع شد و بر دلتنگی و غربت آن بیابان افزود. سید مهدی سر به زیر انداخته و در دل مشغول ذکر و دعا بود و باران آرام بر سر و رویش میبارید. مرد عرب کنارش آمد و گفت: باران تو را خیس میکند. بهچادر من بیا و مهمان من باش تا ببینیم خدا چه میخواهد.
سید دعوت مرد عرب را از سر غربت و ناچاری پذیرفت و با او به چادرش رفت. مرد پیالهای چای داغ برایش ریخت و بهدستش داد و گفت: که هستی و اهل کجایی؟
سید پیاله را گرفت و نشست: سید مهدی قزوینی هستم. در قزوین بهدنیا آمدهام و پدرم به نجف کوچ کرده و ساکن نجف و حله شدم و اکنون در نجف حوزه درس علوم دینی دارم.
- پس با این سرزمین آشنا هستی سید!
- بله...
- و میدانی معنی راهزن چیست و غارت کردن کاروان چه معنایی
دارد؟
سید آمد حرفی بزند که صدای همهمه جمعیت را شنید، بهسرعت هر دو از چادر بیرون دویدند.
سید پرسید: چه خبر شده؟
- نمیدانم. صبر کن الآن میروم و برایتخبر میآورم.
چیزی نگذشت که مرد عرب برگشت. سید جلو رفت و پرسید: چه خبر شده؟
- مردان قبیله بنیطرف با اسلحه گرم جمع شدهاند و میخواهند زائران را به کربلا برسانند، حتی اگر قرار باشد با عنیزه بجنگند.
سید جا خورد: امکان ندارد، کاری که از دستسرداران لشگر عثمانی برنیامده وسربازان خودمان را هم در برابر آنها بهزانو درآورده، از دست چند مرد قبیله چادرنشین بنیطرف برمیآید؟ حتی اگر اسلحه گرم هم داشته باشند، همگی آنها کشته میشوند.
مرد عرب نگاهی به جمعیت انداخت و گفت: تا بهحال هرگز گروهی به سنگدلی و بیرحمی عنیزه راه را بر زائران کربلا نبسته بودند.
- من فکر میکنم این حرف بهانهای است و قبیله بنیطرف میخواهد زوار کربلا را بیرون کند. پذیرایی از این جمعیت کار دشواری استبهاین بهانه متوسل شدهاند.
لحظاتی هر دو با سکوت و نگرانی به جمعیت که همصدا فریاد میزدند، چشم دوختند، اما زمانی نگذشت که جمعیت ناگهان از آن شور و التهاب افتاد و زمزمهای در میان آنها پیچید و پای همه زائران را سست کرد. مرد عرب متعجب به میان جمعیت رفت و خیلی زود برگشت و گفت: سید تواز کجا میدانستی قضیه چیست؟!
- معلوم بود قضیه چیست.
- راست گفتی. اینها بهانه بود. همه آنها که قبلا از این راه گذشتهاند میگویند امکان ندارد و این حرف فقط یک بهانه است تا زائران کربلا به شهر و دیار خودشان برگردند. برای قبیله بنیطرف پذیرایی از این همه زائر کار دشواری است.
سید آهسته با خودش گفت: ولی اینها همه به عشق کربلا آمدهاند، دل نمیکنند که برگردند.
زائران همه برگشتند و مردان بنیطرف هم به چادرهایشان رفتند. ازجمعیت زائر دیگر هیچکس به چادرهای بنیطرف برنگشت. هرکدام روی زمین در سیاهچادرها نشستند. با این حرفی که در بین جمعیت پیچیده بود نه امکان ماندن داشتند و نه پای برگشتن. مردان بنیطرف هم سر و صدایشان خوابید.
نم نم باران هنوز ادامه داشت و
ادامه در صفحة 77