ناگهان چقدر زود دیر می‌شود!

واحد پژوهش موعود

کرونا به یک‌باره مسیر زندگی طبیعی را برای بسیاری از ما متوقّف کرد و برنامه‌ریزی‌های ما را به هم ریخت. چه بسیار برنامه‌هایی که قرار بود انجام دهیم، امّا دیگر به دلیل شرایط خاصّ کرونا امکان انجام آنها را نداریم و در حسرت انجام آنها مانده‌ایم! چه بسیار کارها که می‌توانستیم انجام دهیم، امّا الآن دیگر توان انجام آنها را نداریم! به قول زنده‌یاد قیصر امین‌پور:

ناگهان چقدر زود دیر می‌شود!

البتّه ما همیشه گرفتار این غفلت و از دست رفتن فرصت‌ها هستیم؛ ولی معمولاً متوجّه آن نمی‌شویم تا زمانی که کار از کار بگذرد. در «دعای ابوحمزه ثمالی» این حال ما انسان‌ها، خوب بیان شده است. آنجا که می‌فرماید:

«وَ أَعِنِّی بِالْبُکاءِ عَلَی نَفْسِی فَقَدْ أَفْنَیتُ بِالتَّسْوِیفِ وَ الْآمَالِ عُمُرِی وَ قَدْ نَزَلْتُ مَنْزِلَةَ الْآیسِینَ مِنْ خَیرِی [حَیاتِی]... ؛

و مرا بر گریه بر خویشتن یاری ده. من عمرم را به امروز و فردا کردن و آرزوهای باطل نابود ساختم و اینک به جایگاه ناامیدان از خیر و صلاح فرود آمده‌ام... .»

در بخشی از «مناجات شعبانیه» هم در این زمینه آمده است:

«إِلَهِی وَ قَدْ أَفْنَیْتُ عُمُرِی فِی شِرَّهِ السَّهْوِ عَنْکَ وَ أَبْلَیْتُ شَبَابِی فِی سَکْرَهِ التَّبَاعُدِ مِنْکَ إِلَهِی فَلَمْ أَسْتَیْقِظْ أَیَّامَ اغْتِرَارِی بِکَ وَ رُکُونِی إِلَی سَبِیلِ سَخَطِکَ؛

خدایا! عمرم را در آزمندی غفلت از تو نابود ساختم و جوانی‌ام را در مستی دوری از تو پیر نمودم. خدایا! در روزگار غرور نسبت به تو، بیدار نشدم و گاه تمایلم به سوی خشم تو، آگاه نگشتم.»

امّا آنچه امروز می‌خواهیم دربارة آن صحبت کنیم، غفلت ما از گذر زمان در دوران غیبت و آماده نشدن برای ظهور است. ممکن است بپرسید: مگر ظهور هم آماده شدن می‌خواهد؟ در پاسخ می‌گوییم که بله؛ ظهور هم آماده شدن می‌خواهد.

امام عصر(عج) با توجّه به ناگهانی بودن امر ظهور، همة شیعیان را در زمان غیبت به انجام اعمال پسندیده و دوری از اعمال ناپسند فراخوانده و می‌فرمایند:

«فَلْیعْمَلْ کلُّ امْرِی‌ءٍ مِنْکمْ بِما یقْرُبُ بِهِ مِنْ مَحَبَّتِنا وَ لیتَجَنَّبْ (لیجْتَنِبْ) ما یدْنیهِ مِنْ کرَاهَتِنا وَ سَخَطِنا، فَإِنَّ أَمْرَنا بَغْتَةٌ فُجاءَةٌ حینَ لاتَنْفَعُهُ تَوْبَةٌ وَ لا ینْجیهِ مِنْ عِقابِنا نَدَمٌ عَلی حَوْبَةٍ؛1

پس هریک از شما باید آنچه را موجب دوستی ما می‌شود، پیشة خود سازد و از هر آنچه موجب خشم و ناخشنودی ما می‌گردد، دوری گزیند؛ زیرا فرمان ما به یک‌باره و ناگهانی فرامی‌رسد و در آن زمان، توبه و بازگشت برای کسی سودی ندارد و پشیمانی از گناه، کسی را از کیفر ما نجات نمی‌بخشد.»

در «زیارت آل‌یاسین» نیز که از ناحیة مقدّسة امام عصر(عج) نقل شده، خطاب به ائمّة معصومان(ع) آمده است:

«... و أنَّ رَجْعَتَکمْ حَقٌّ لارَیبَ فیها، یوْمَ لاینْفَعُ نفساً ایمانُها لَمْ تَکنْ امَنَتْ مِنْ قَبْلُ أوْ کسَبَتْ فی ایمانِها خَیرا؛2

... رجعت شما [امامان] حق است و هیچ تردیدی در آن نیست. روزی که ایمان کسی که پیش از آن ایمان نیاورده یا هنگام ایمان، کار نیکی انجام نداده است، برای او سودی نخواهد داشت.»

با توجّه به آنچه گفته شد، هر کس باید تا پیش از آشکار شدن حجّت خداوند چنان زندگی کند و خود و جامعه‌اش را چنان بسازد که بتواند هنگام ظهور، در پیشگاه آن حضرت پاسخ‌گو باشد؛ زیرا در آن روز، دیگر توبه و پشیمانی سودی ندارد.

از همین‌روست که بسیاری از بزرگان شیعه بر این نکته تأکید کرده‌اند که شیعیان باید همواره باید آمادة ظهور باشند؛ چنان‌که علّامه مجلسی دراین‌باره می‌فرماید:

بر شیعیان واجب است که خود را بر اطاعت امام برحق و انتظار فرج او ملتزم سازند و برای یاری‌اش آماده باشند.3

رمز اینکه شیعه باید هر لحظه آمادة یاری امام خود باشد، این است که زمان ظهور مشخّص نیست و هر زمان که ارادة خداوند تعلّق گیرد، ممکن است ظهور رخ دهد. بنابراین، شیعیان باید همواره در حال آماده‌باش به سر برند تا در زمان ضرورت، به فرمان امام خود برای مقابله با مستکبران و ستمکاران جهان به پا خیزند.

چه بسا که در آینده هم اتّفاقات دیگری رخ دهد که مسیر طبیعی زندگی ما را تغییر دهد و برنامه‌های ما را بر هم زند. پس باید از فرصت‌ها بهره گرفت و پیش از آنکه زمان از دست رود، خود را برای ظهور آماده کنیم.

پی‌نوشت‌ها: