یهود شناخت (2)

سهیلا جلالی کندری

2. نعمت‌های معنوی

اکنون مصادیق نعمت‌های معنوی را که به بنی‌اسرائیل عرضه شد، بررسی می‌کنیم.

بعثت پیامبران فراوان از میان ایشان

یکی از نعمت‌های بزرگ خداوند بر جوامع بشری این است که از میان خودشان، پیامبری برای هدایت آنان برگزیند تا مردم بهتر و زودتر به صداقت او در دعوی نبوّت پی ببرند و به دلیل همدلی با او، دعوتش را بپذیرند.

در میان بنی‌اسرائیل، پیامبران بسیاری مبعوث شدند و خداوند این امر را از نعمت‌های بزرگ الهی بر آنان و موجب برتریشان بر اقوام دیگر، برشمرده است.

«لَقََدْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَأَرْسَلْنَا إِلَيْهِمْ رُسُلًا...؛1

ما از بنی‌اسرائیل پیمان گرفتیم و پیامبرانی بر ایشان فرستادیم...»

موسی(ع) این مسئله را به بنی‌اسرائیل تذکّر می‌دهد تا آنان را به سپاس وا دارد:

«وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَعَلَ فِيكُمْ أَنْبِيَاءَ...؛2

و موسی(ع) به قوم خود گفت: ای قوم من! نعمتی را که خدا بر شما ارزانی داشته است، یاد کنید که از میان شما پیامبرانی پدید آورد...»

از جمله آیاتی که نشانگر بعثت پیامبران بسیار از میان این قوم است، آیاتی است که آنان را به سبب تکذیب و کشتن پیامبران، توبیخ می‌کند.3

طبری پیامبران بنی‌اسرائیل را یک هزار نفر می‌داند4 و در «بحارالانوار» این تعداد، چهار هزار نفر ذکر شده است.5

ارسال کتاب هدایت برای آنان

یکی دیگر از نعمت‌های بزرگ خداوند، ارسال کتاب آسمانی برای مردمان است. «تورات»، «زبور» و «انجیل» کتاب‌هایی هستند که بر پیامبران قوم بنی‌اسرائیل نازل شدند. آیات بسیاری متذکّر این نعمت شده‌اند تا به یادآوری این نعمت که متضمّن سعادت دنیا و آخرت آنان است، دل آنها را نرم کند و موجب هدایتشان گردد.

تورات با صفات هدایت،6 فرقان،7 اندرز برای خردمندان،8 بصیرت‌دهنده،9 رحمت،10 روشنایی‌بخش11 و مفصّل،12 توصیف شده است. به این ترتیب، نزول تورات موجب هدایت، رحمت، بصیرت، تذکّر و روشنایی برای عمل کنندگان به آن است و بین حق و باطل جدایی می‌افکند و تفصیل تمامی مسائل مورد نیاز بشر آن روز در آن آمده است. بی‌شک چنین کتابی، نعمت بزرگی برای قوم بنی‌اسرائیل است.

شمول فضل و رحمت الهی بر آنها با وجود نقض میثاق

بنی‌اسرائیل با وجود آنکه با خداوند پیمان بستند که نافرمانی نکنند و با دقّت و جدّیت به فرمان‌های تورات عمل نمایند، پیمان شکستند و از اطاعت دستورات تورات سرپیچی کردند و عهدشکنی نموند؛ ولی فضل خداوند شامل حال آنها شد و توفیق توبه یافتند. خداوند نیز توبة آنها را پذیرفت. اگر توفیق توبه نمی‌یافتند، یا خداوند توبة ایشان را نمی‌پذیرفت، قطعاً از زیان‌کاران بودند؛ چنان‌که در سورة «بقره»، پس از ذکر میثاقی که از بنی‌اسرائیل گرفته شد، می‌فرماید:

«ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَكُنْتُمْ مِنَ الْخَاسِرِينَ؛13

ولی بعد از آن فرمان سر باز زدید و اگر فضل و رحمت خدا نبود، از زیان‌کاران می‌بودید.»13

نمونة دیگر، گوساله‌پرستی بنی‌اسرائیل است. آنان با وجود آنکه عهد بسته بوند که کفر نورزند،14 در غیاب موسی(ع) گوساله‌پرست شدند؛ ولی پس از پشیمانی و ندامت، خداوند راه توبه را به آنان نشان داد.15 آنها توبه کردند و خداوند نیز توبة ایشان را پذیرفت.16

پی‌نوشت‌ها: