علی مصباحی
پی‌نوشت‌ها:
پانویس‌های این مقاله
- •
آنچه بر خود نمی‌پسندی، بر دیگران نیز نپسند. این ضرب‌المثل زیبا که برگرفته از سخنان معصومان(ع) است، معیار و میزان بسیار خوبی در رفتار با دیگران ارائه می‌دهد. به بیان دیگر برای دانستن این مطلب که آیا رفتار و گفتار ما با دیگران مناسب است یا خیر، تنها کافی است که به خود مراجعه کنیم و ببینیم آیا از آن رفتار و گفتار خوشمان می‌آید و می‌پسندیم که این‌گونه با ما رفتار یا سخن گفته شود؟
پیشوایان دین اسلام، بارها در سخنان خود از پیروانشان خواسته‌اند خوبی‌هایی را که برای خود می‌پسندند، برای دیگران نیز دوست بدارند و بدی‌هایی را که خود از آنها گریزان هستند، برای دیگران نیز نخواهند.
پیامبر گرامی اسلام(ص) در پایان روایتی که در آن سی حقّ برادران و خواهران ایمانی نسبت به هم را برمی‌شمارند، می‌فرمایند:
«... و آنچه از خوبی‌ها برای خود می‌پسندد، برای او هم بپسندد و آنچه از بدی‌ها که برای خود نمی‌پسندد، برای او نیز نپسندد.»1
امیرمؤمنان علی(ع) نیز در بخشی از سفارش‌های خود به فرزند دلبندشان، امام حسن مجتبی(ع) در این‌باره می‌فرمایند:
«ای فرزندم! خود را در آنچه میان تو و دیگران است، میزان قرار ده. پس برای دیگران دوست بدار آنچه برای خود دوست می‌داری و آنچه برای خود نمی‌خواهی، برای دیگران مخواه. همان‌گونه که نخواهی بر تو ستم کنند، بر کسی ستم روا مدار. به دیگران نیکی کن؛ همان‌گونه که خواهی به تو نیکی کنند، آنچه از دیگران زشت می‌داری، بر خود نیز زشت بدار. آنچه از مردم به تو می‌رسد و خشنودت می‌سازد، سزاوار است که از تو نیز به مردم همان رسد. آنچه نمی‌دانی، مگوی؛ هرچند دانسته‌هایت اندک باشد و آنچه نمی‌پسندی به تو گویند، تو نیز بر زبان میاور.»2
با توجّه به این روایات، جا دارد که همة ما به جای اینکه پیوسته از دیگران گلایه کنیم که چرا با ما این‌گونه سخن گفت یا این‌گونه رفتار کرد، قدری در گفتار و رفتار خود با دیگران اندیشه کنیم و ببینیم آیا با دیگران آن‌گونه که خود می‌پسندیم و دوست داریم، سخن می‌گوییم و رفتار می‌کنیم و آیا آنچه را برای خود روا نمی‌داریم، برای دیگران نیز نمی‌خواهیم یا خیر؟!
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱
1. شيخ حرّ عاملی، محمّد بن حسن، «وسائل الشيعه»، قم، چاپ اوّل، 1409ه .ق.، ج 12، ص 213.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
2. «نهج البلاغه»، ترجمه: محمّدمهدی فولادوند، نامة ۳۱، ص ۳۹۷.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑