دکتر امیرحسین بانکی پور1
چه عواملی در وقوع طلاق عاطفی تأثیرگذار است؟
طلاق عاطفي برای خانواده‌ها چه پیامد‌ها و آسيب‌هايي در پی خواهد داشت؟
پی‌نوشت:
پانویس‌های این مقاله
- •
اگر بخواهیم به شکل ساده و قابل فهم بیان کنیم،
طلاق عاطفی شکلی از طلاق مرسوم در جامعه است که زن و شوهر با یکدیگر زندگی می‌کنند. به عبارتی هر دو متعهّد و زیر یک سقف هستند؛ ولی نسبت به یکدیگر عاطفه و احساسی ندارند. در واقع دربارة آنها جز شکل رسمی ازدواج و تعهّد، باقی موارد از بین رفته است. این اتّفاق دلایل متفاوتی می‌تواند داشته باشد.
یکی از دلایل این است که مثلاً کودکی دارند و برای جلوگیری از آسیب‌هایی که ممکن است متوجّه این فرزند باشد، تصمیم می‌گیرند که از یکدیگر جدا نشوند؛ ولی بین آنها نیز هیچ‌چیز باقی نمانده است.
در این نوع طلاق احساسات، کشش زناشویی، علاقه و عاطفه‌ای که به یکدیگر داشته‌اند، از بین رفته است. وجود این مشکل در یک رابطه سبب بی‌مهری و کم شدن انرژی مثبت در خانواده می‌شود و زوج‌ها در بیگانگی دنیای یکدیگر گم شده و فقط برای هم حکم یک هم‌خانه یا یک همراه را دارند که به او عادت کرده‌اند. این افراد با فاصله‌ای که از لحاظ روحی و جسمی با یکدیگر دارند، خطّ قرمزهایی را برای همدیگر مشخّص کرده‌اند و هرکدام در خلوت خود، دیگری را متّهم می‌کند.
هیچ آمار دقیقی از میزان طلاق عاطفی در کشورمان در دست نیست ولی می‌توان گفت آمار آن از طلاق قانونی در کشور ما بیشتر است.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - •
دلایل متعدّدی در این اتّفاق تأثیرگذار هست؛ مثلاً ممکن است ازدواج با شکست یا حتّی با مشکل مواجه شده باشد؛ ولی این فرد به جای درمان این مشکل، می‌کوشد آن را بپوشاند.
او از ترس نگاه دیگران نه جرئت می‌کند که بگوید این انتخاب غلط بوده و نه برای درمان و رفع آن حاضر است به سراغ مشاوری برود و راه‌حل‌های آن را بجوید.
علّت دوم و مهمّ دیگر که غالباً متخصّصان مسائل خانواده به آن اشاره دارند، نقش مسائل جنسی در بروز آن است. بیشترین آمار را در افزایش طلاق عاطفی این علّت دارد. در این حالت هریک از زوجین نمی‌توانند به نیازهای دیگری پاسخ مناسب بدهد و این منجر به فاصله گرفتن و کم شدن عاطفة میان آنها می‌شود.
عدم آگاهی و شناخت کافی نسبت به همسر نیز می‌تواند مؤثّر باشد.
اگر طرفین این زندگی از یکدیگر شناخت مناسبی نداشته باشند و نتوانند نسبت
به ویژگی‌های خود سنخیّتی بیابند، در آینده دچار تضاد می‌شوند و همین کم‌کم موجب فاصله گرفتن زن و شوهر از یکدیگر می‌شود.
درگیری در مسائل روزمرّة زندگی نیز از دیگر عوامل به وجود آمدن چنین شرایطی است. گاهی زوجین آن‌قدر در فضای روزمرّة زندگی فرو می‌روند که دیگر نقش اصلی و اساسی خود را فراموش می‌کنند.
اين زن و شوهرها، به مرور زمان، از در کنار هم بودن لذّت نمی‌برند و منتظر فرصتی هستند تا برای چند لحظه از هم دور باشند.
در این شرایط، معمولاً اگر برای حدّاقل یکی از طرفین تبعاتی وجود نداشته باشد، طلاق واقعی نیز رخ می‌دهد؛ ولي ممکن است که یکی از دو طرف، به عللی مانند حضور فرزندان، نیاز مالی، ترس از تنهایی یا برای حفظ آبرو، گامی در جهت طلاق قانونی برندارد.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - •
اگر آسیب‌های طلاق عاطفی بيشتر از طلاق‌های رسمی نباشد، کمتر نیست. اوّلین و مهم‌ترین پیامد طلاق عاطفی، آسیب‌دیدگی روانی شدید زوجین و فرزندان، بعد از طلاق عاطفی است. این امر در زنان و کودکان بسیار شدید‌تر خواهد بود و آسیب روحی و صدمة روانی بيشتری می‌بینند.
ابتلا به افسردگی - به خصوص اگر طلاق عاطفي یک‌جانبه باشد - اتّفاق دیگری است که به طور معمول در میان این افراد به وجود می‌آید. اين افسردگی بيشتر به دلیل عدم توجّه زوج یا زوجه به طرف مقابل است كه گاهی موجب بروز افسردگی‌های شدید در میان این افراد می‌شود.
یأس و ناامیدی از زندگی مسئلة دیگری که در این میان رخ می‌دهد و باز هم ناشی از فاصله گرفتن از فضای گرم خانوادگی است، يأس و ناامیدی از زندگی می‌باشد. مراجعه‌كننده‌ای داشتم که به سبب بی‌تفاوتی، فاصله گرفتن همسر و سرد‌تر شدن فضای زندگی‌اش، دچار افسردگی حاد شده بود و این مسئله آن‌قدر در او پیشرفت کرده بود که تصميم به خودكشي گرفته بود؛ به همین دلیل است که می‌گوییم در برخی موارد، این مسئله شدید‌تر و سخت‌تر از طلاق عادّی است؛ زيرا در طلاق عادّی برخلاف طلاق عاطفي، یک دوره بحران را طی کرده و تمام می‌شود.
در برخی موارد خاص نیز دیده شده که بی‌اعتمادی نسبت به همسر به وجود می‌آید، زوج یا زوجه شکّاک می‌شود و حس می‌کند که این فاصله، ناشی از تأمین شدن مرد یا زن، در جای دیگری است.
گاهی نیز مشاهده می‌شود افراد جهت فرار از این واقعه و فشار و تنهایی‌ای که تجربه می‌کنند، به جای درمان، بيشتر به فکر راه‌حلّي در خارج از رابطة زناشویی می‌گردند که قطعاً دارای صدمات بسیاری است.
ادامه دارد..
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۱