چگونه در قرآن از امام عصر(عج) سراغ بگیریم؟

مرتضی مهدوی یگانه

آیات مهدوی، جستاری قرآنی با صبغة ولایی - مهدوی (2)

شناخت امر ولایت از «قرآن»، از جمله وظایف پیروان اهل‌بیت(ع) خصوصاً منتظران است؛ زیرا قرآن مهم‌ترین و بزرگترین منبع شناخت حقایق اسلام است. در حدیثی، از امام صادق(ع) چنین روایت شده:

«مَنْ لَمْ يَعْرِفْ أَمْرَنَا مِنَ الْقُرْآنِ، لَمْ يَتَنَكَّبِ الْفِتَن‏؛1

هرکس امر (ولایت) ما را از قرآن درک نکند و نشناسد، از فتنه‌ها در امان نخواهد ماند.»

به همین دلیل و در این عصر، ما باید در مورد شناخت امام عصر(عج) به قرآن استناد کنیم و لازمة این امر، شناخت آن حضرت از کتاب خداوند است. در زیارت آن حضرت در سرداب مقدّس، ما به ایشان خطاب می‌کنیم:

«السَّلامُ عَلَيْكَ سَلامَ مَنْ عَرَفَكَ بِما عَرَّفَكَ بِهِ اللهُ وَنَعَتَكَ بِبَعْضِ نُعُوتِكَ الَّتِي أَنْتَ أَهْلُها وَفَوْقَها؛2

سلام بر تو! سلام کسی که تو را می‌شناسد، به آنچه خدا تو را آن‌گونه شناسانده و برخی از صفات و مقاماتت را بیان فرموده که تو شایستة آنها و برتر از آنهایی.»

روشن است که خداوند، ولیّ خود را در قرآن به مسلمانان شناسانده و صفات و فضایل او را ر کتابش بیان فرموده است. کسی که این زیارت را می‌خواند، قاعدتاً باید امام خود را از طریق آیات قرآن شناخته باشد و این وظیفه و تکلیف همة مسلمانان است.

اگر قرآن کتاب زندگی، هدایت و سعادت است، امام نیز راهنمای زندگی، هدایت و سعادت است و در واقع بهره‌برداری از قرآن به واسطه و به راهنمایی امام صورت می‌پذیرد. وضعیت کنونی جهان اسلام را بنگرید که چگونه در تفرقه، فقر، پریشانی، ضعف و بدبختی زندگی می‌کنند با اینکه قرآن کتاب دین آنان است و این وضع از آن روست که در زیر رأیت رهبری و امامت امام زمان خود نیامده‌اند و شئون او در قرآن را نشناخته‌اند.

راستی ما چگونه سراغ امام زمان خود در قرآن را بگیریم؟

اوّلین سؤالی که در این بحث خود را نشان می‌دهد، این است که چگونه وجود یک امام الهی در این زمان - از طریق قرآن - ثابت می‌شود؟

پاسخ این است که این امر از راه‌های زیادی قابل بررسی و اثبات است.

یک راه، بررسی آیاتی است که خداوند در آنها اطاعت افرادی بر امّت را ضروری کرده و به آن امر فرموده است.

راه دیگر، آیاتی است که خداوند در آنها از ضرورت پذیرش ولایت برگزیدگان خود توسط مسلمانان سخن می‌گوید.

بررسی آیاتی که بیانگر تطهیرشدگان یا صاحب عصمت یا هادیان امّت یا آیاتی مشابه اینها نیز راه‌های دیگری در این زمینه است. به طور کلّی می‌توان عنوان آیات الولایة را برای تمام این آیات انتخاب کرد.

غیر از این موارد، آیات دیگری هم وجود دارد که می‌توان با توجّه به آنها در مورد امام عصر(عج) اثبات وجود او و دیگر شئون و خصوصیات او به تحقیق پرداخت و ما در مجال کوتاه این نوشتار به یکی از آنها اشاره می‌کنیم و آن آیه، «آیة 71 سورة اسرا» است. در این آیه، خداوند می‌فرماید:

«يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ...؛

قیامت روزی است که هر گروهی را با امامشان فرامی‌خوانیم.»

اگر هر گروه و هر مردمی امامی دارند که در قیامت با او محشور می‌شوند، پس در هر زمانی امامی از سوی خدا وجود دارد که مؤمنان آن زمان با آن امام فراخوانده می‌شوند. پس هیچ زمانی، مردم بدون امام نیستند و نخواهند بود.

در این صورت، امّت اسلام باید امامت و ولایت او را بپذیرند و قبل از آن، او را بشناسند.

پی‌نوشت‌ها: