کتابخانهٔ موعودآرشیو آزاد مجلات

تلماسه و مهدی‌هراسی آخرالزّمانی (۱)

صفحات چاپی ۲۶ تا ۳۷

مطالعه در کتاب‌خوان

خادم الامام

صفحهٔ ۲۷
صفحهٔ ۲۸

مردم آراکیس که به فرمن‌ها6 مشهور هستند، به مسائل ماورایی اعتقاد دارند و چشم به راه یک منجی هستند تا به کمک آنها از وضعیت فلاکت‌بار خود خارج شوند و بتوانند نبردهای بزرگ یا جهاد7 خود را در جهان، گسترش دهند.

منجی فرمن‌ها با نام‌هایی همچون مهدی8، مواددیب (مودّیب، مودِّب)9، لسان الغیب10 و اصول11 شناخته می‌شود.

در دنیای آن زمان، قدرت در دست سه خاندان با نام‌های خاندان کورینو12، خاندان هارکونن13 و خاندان آتریدیس14 متمرکز است که در ابتدای داستان تلماسه، پادشاه امپراطور شاددام (صدّام) چهارم15 از خاندان کورینو بر دو خاندان دیگر و بر کلّ جهان، برتری و سروری دارد. در بین خاندان‌های فوق، خاندان آتریدیس در بین مردم عامّه، محبوب‌ترین خاندان می‌باشد.

علاوه بر خاندان‌های فوق که قدرت نظامی و سیاسی را در دست دارند، یک « انجمن خواهری»16 به اسم بن جزریت17 نیز وجود دارد که به صورت پنهانی به برنامه‌ریزی برای کسب قدرت در آینده، مشغول بوده و با پادشاه امپراطور شاددام چهارم نیز رابطة خوبی دارند.

در برنامه‌های آنها، یک منجی که باید از ازدواج یک پسر از خاندان هارکونن با یک دختر از خاندان آتریدیس متولّد بشود، نقش محوری در قدرت تامّة بن جزریت در آینده خواهد داشت.

بن جزریت با حمایت از یکی از اعضای خود یعنی بانو جسیکا18 ـ که خود وی نیز اصالتاً از خاندان هارکونن است، امّا همسر غیررسمی دوک لتو19 رئیس خاندان آتریدیس نیز می‌باشد ـ تلاش دارد تا دختری از نسل لتو و جسیکا متولّد شود تا قدم‌های ابتدایی برای تولّد منجی بن جزریت در آینده برداشته شود، امّا با تولّد یک پسر با نام پل (پاول)20 به عنوان فرزند نخست جسیکا و لتو، نقشه‌های بن جزریت برای تولّد منجی خودشان نقش بر آب شده و کم کم نسبت به بانو جسیکا و پل موضع می‌گیرند.

صفحهٔ ۲۹
صفحهٔ ۳۰

امّا در ادامه، توسط قبیله‌ای از بومیان بدوی سیّاره که فرمن نامیده می‌شوند، محاصره می‌گردند. به دنبال این محاصره، پل توانایی‌های اعجاب‌آور جسمی و ذهنی خود را نشان داده و رهبر فرمن‌ها را شکست می‌دهد. فرمن‌ها یا مردم بدوی صحرای آراکیس، با دیدن توانایی‌های پل، به او می‌گویند که احتمالاً وی مواددیب، مهدی، لسان‌الغیب یا اصول و در یک کلمه منجی موعود است و مادرش نیز باید سایادینا (سیدینا، سیدتینا، سیدتنا)24 باشد.

در مدّت کوتاهی پل به رهبر و منجی کلّ فرمن‌های صحراگرد آراکیس تبدیل می‌شود و توانایی‌های جسمی و ذهنی خارق‌العادّة خود را به آنها آموزش می‌دهد و زبده‌ترین نیروهای وی، عنوان «فدایکین (فداییین، فداییان)»25 را با خود یدک می‌کشد. در این بین مادر پاول یعنی بانو جسیکا از آب حیات نوشیده و قدرت ویژه‌ای می‌یابد. در ادامه نیز بانو جسیکا، دختر خود با نام آلیا (عالیا، عالیه)26 را که دارای توانایی‌های ویژه و خارق‌العاده می‌باشد و او را از دوک لتو قبل از کشته شدن، باردار بوده، به دنیا می‌آورد.

به دنبال قدرت گرفتن فرمن‌ها، این مردم بدوی صحرای آراکیس، نبرد بزرگ جهاد خود را علیه خاندان هارکونن و امپراطور شاددام چهارم آغاز کرده و در این نبرد، علی‌رغم ضعف تکنولوژیک، به کمک توانایی‌های جسمی و ذهنی بزرگی که به کمک پل مواددیب به دست می‌آورند، بر هارکونن‌ها و امپراطور شاددام چهارم پیروز شده و در نهایت، قدرت به پل مواددیب انتقال یافته و آلیا نیز نقش نایب‌السّلطنه را پیدا می‌کند. داستان اصلی تلماسه با قدرت گرفتن پل مواددیب و آغاز دورة امپراطوری او، به اتمام می‌رسد و سرگذشت سایر افراد خاندان آتریدیس و هارکونن و سایرین، در داستان‌های دیگر سری رمان‌های تلماسه بیان شده است، امّا به طور کلّی، نبردهای جهادی نیروهای تحت فرمان پل مواد دیب و یارانش که

صفحهٔ ۳۱
صفحهٔ ۳۲

ـ اصول: یکی دیگر از القاب منجی فرمن‌های صحراگرد، اصول بوده است که به معنای جمع اساس، ریشه، ستون و بنیاد است و این لقب نیز برای پل آتریدیس مورد استفاده قرار گرفته است.

ـ مهدی: مهدی یکی از القاب واضح و صریح برای منجی فرمن‌های صحراگرد است که به صراحت، ریشه‌ای عربی داشته و با لقب منجی مسلمانان یعنی حضرت مهدی صاحب‌الزّمان(عج)، کاملاً مشابهت دارد.

در فیلم تلماسه نیز از لقب مهدی برای پل آتریدیس، استفاده شده است.

صفحهٔ ۳۳
صفحهٔ ۳۴

ـ نمک: در داستان تلماسه، نمک (ادویه)، گران‌قیمت‌ترین مادّه‌ای است که در جهان وجود دارد و مهم‌ترین مولّد انرژی در حوزه‌های مختلف و بالأخص حمل و نقل است و بر سر تصاحب منابع استخراج آن نیز کشمکش‌ها و درگیری‌های زیادی بین خاندان‌های رقیب، رخ می‌دهد.

به نظر می‌رسد که نمک (ادویه) داستان و فیلم تلماسه، معادل نفت و سوخت‌های فسیلی امروز است که کماکان مهم‌ترین منبع انرژی به شمار رفته و ارزش بسیار زیادی در بین جوامع مختلف دارد و به آن طلای سیاه نیز می‌گویند و کشورهای مختلف جهان، بر سر تصاحب منابع آن، با یکدیگر جنگ‌ها و کشمکش‌های زیادی

صفحهٔ ۳۵

دارند.

ـ آراکیس: آراکیس نام سیّاره‌ای است که مادّة کلیدی مولّد انرژی و حمل و نقل و ... موسوم به نمک از آنجا استخراج می‌گردد. به نظر می‌رسد که آراکیس معادل کشور «عراق» امروزی می‌باشد؛ چراکه اوّلاً به لحاظ آوایی با کلمة عراق و تلفّظ انگلیسی آن یعنی (Iraq) شباهت بسیار زیادی دارد؛ ثانیاً عراق نیز مانند آراکیس، دارای منابع عظیمی از مادّة حیاتی و کلیدی نفت است که این منابع نیز، مهم‌ترین و کلیدی‌ترین منابع انرژی در جهان امروز می‌باشند و در کشور عراق نیز بسیار فراوان هستند؛ ثالثاً آراکیس داستان تلماسه، محلّی است که بیشترین درگیری‌های بین گروه‌های مختلف را به خود دیده است و در جهان واقع نیز، خاورمیانه و بالأخص عراق شاهد بروز بیشترین تنش‌ها در سطح جهان بوده‌اند. رابعاً در آینده نیز طبق روایات، مرکز حکومت امام زمان (عج)، شهر «کوفه» خواهد بود که دقیقاً در سرزمین عراق واقع است و در سری داستان‌های تلماسه نیز، مرکز حکومت منجی، سیّارة آراکیس می‌باشد.

ـ آراکین:29 در داستان تلماسه، آراکین بزرگترین شهر و مرکز حکمرانی سیّارة آراکیس می‌باشد. مطابق توضیحات ارائه شدة قبلی، متوجّه می‌شویم که این عبارت نیز به لحاظ آوایی، با کلمة عراقین قرابت دارد و مجدّداً تاکید دیگری بر نقش ویژة عراق در این فیلم می‌باشد.

ـ شای هلود:30 در داستان و فیلم تلماسه، کرم‌های بسیار بزرگی به نام شای هلود زندگی می‌کنند که نسبت به ارتعاش‌ها و حرکات، حسّاس بوده و با این ابزار، به شکار موجودات زنده می‌پردازند.

به نظر می‌رسد که شای هلود، تغییر یافته عبارت عربی «شیء خلود» یا جسم جاودانگی می‌باشد. در خصوص این عبارت، توضیحات مختلفی ارائه شده است؛ برای مثال، قدمت و عمر طولانی این کرم‌ها و نیز قدرت مطلق و برتری دائمی آنها در صحراهای آراکیس، به عنوان دلایل اطلاق این نام، مطرح شده‌اند.

امّا به نظر می‌رسد که عبارت شای هلود یا «شیء خلود»، دارای معانی عمیق‌تری است. مؤیّد این فرضیه، این است که آب حیات:31 که در داستان تلماسه، عنصری جادویی بوده و مصرف کنندگان آن، دارای قدرت ماورایی می‌شوند، از مایعات استخراج شده از کرم بزرگ موسوم به شای هلود به دست می‌آید و همان‌گونه که می‌دانیم، در فرهنگ‌های مختلف، آب حیات سمبل قدرت بی‌پایان و جاودانگی بوده و معنای عبارت خلود نیز جاودانگی است.

پی‌نوشت‌ها:

صفحهٔ ۳۶
صفحهٔ ۳۷

پانویس‌های این مقاله

  1. •

    مباحث مهمّ آخرالزّمانی، همواره یکی از دغدغه‌های غرب و شرق ماسونی بوده و تلاش نموده است تا موانع آخرالزّمانی پیش روی تأسیس نظم نوین جهانی به مرکزیت «اورشلیم» را به لطایف الحیل، رفع نماید. گرچه این تلاش‌ها از ابتدای قرن 21، شدّت بیشتری یافته‌اند، لیکن تصوّر اینکه چنین تلاشهایی محدود به دو دهة اخیر بوده است، از اساس اشتباه می‌باشد. پس از جنگ جهانی دوم و بالأخص تأسیس رژیم غاصب اسرائیل، اقدامات مختلفی برای آماده‌سازی اذهان ملل مختلف صورت گرفته است و بالأخص از انتهای دهة 60 و اوایل دهة 70 میلادی، این تلاش‌ها سازماندهی بیشتری یافتند و در قرن 21، به اوج خود رسیدند.

    به نظر می‌رسد که فعّالیت‌های صورت گرفته در فاصلة بین دهه‌های 70 الی 90 میلادی، کمتر مورد توجّه پژوهشگران حوزة دشمن‌شناسی قرار گرفته است و نیاز به توجّه بیشتر به این محدودة زمانی، بیش از پیش احساس می‌شود. بالأخص که به دلیل کم‌تجربگی غرب در آن مقطع، بسیاری از اطّلاعات ارائه شده در جراید، رسانه‌ها و صنعت فیلم‌سازی آن مقطع، صریح‌تر، بی‌پرده‌تر و شفّاف‌تر بوده‌اند و هنوز پیچیدگی‌های تولیدات قرن 21 را نداشته‌اند.

    در این راستا و با توجّه به تلاش‌های مجدّد غرب برای احیای مجموعه داستان‌ها و فیلم‌های «تلماسه: Dune» ـ که ابتدا در دهة 70 میلادی مطرح و منتشر شدند ـ به صورت مختصر و اجمالی به این مجموعه داستان‌ها و فیلم‌ها و توطئه‌های مرتبط با آنها خواهیم پرداخت. در این راستا تلاش خواهد شد تا صرفاً مهم‌ترین مطالب و ضروری‌ترین آنها مورد بحث قرار گیرد و از بررسی جزئیات کم اهمّیت‌تر خودداری شود.

    مجموعه فیلم‌های تلماسه و سریال‌های تلویزیونی مرتبط با این عنوان، همگی ریشه در داستان‌های تلماسه و رمان‌های وابسته به آن همچون «مسیحای تلماسه»1 و ... دارند که توسط نویسندة آمریکایی فرانک هربرت2 نگاشته شدند و اوّلین و معروف‌ترین آنها به نام «تلماسه»3 در سال 1965 میلادی منتشر گردید.

    به دنبال انتشار وسیع و استقبال از این مجموعه داستان، فیلم تلماسه در سال 1984 میلادی بر روی پرده رفت و در سال 2021 نیز مجدداً ورژن بازسازی شدة تلماسه به جهان معرفی شد که در این فیلم، هنرپیشگان مطرحی همچون تیموتی شالامی، زندایا، جیسون موموآ، خاویر باردم و ...، حاضر بودند و با استقبال منتقدان و مخاطبان مختلف نیز، همراه بوده است.

    همچنین سازندگان تلماسه، 2021 اعلام کرده‌اند که قسمت دوم این فیلم، در انتهای سال 2023 منتشر خواهد شد. البتّه چند سریال، داستان‌های کمیک و بازی‌های کامپیوتری نیز بر اساس سری رمان‌های «تلماسه» ساخته شد که آنها نیز مخاطبان خاص خود را داشته‌اند.

    با توجّه به اینکه فیلم تلماسه 1984، بخش بیشتری از داستان را نسبت به فیلم تلماسة 2021، در اختیارمان قرار می‌دهد و از آنجا که آشنایی با کلّ داستان، پیشاپیش مخاطبان محترم را با توطئه‌ها و دسیسه‌های مرتبط با قسمت‌های دوم و سوم سری فیلم‌های بازسازی شدة تلماسه که در آینده‌ای نه چندان دور منتشر خواهند شد، بیشتر آشنا خواهد کرد، تمرکز بیشتر بحث‌های این مقاله بر فیلم تلماسة 1984 و داستان اصلی تلماسه بوده و مطالب تکمیلی از فیلم تلماسة 2021 نیز در کنار بحث‌های اصلی، ذکر خواهند شد. با این مقدّمه، به بحث اصلی می‌پردازیم.

    ـ داستان تلماسه: به آینده‌ای دور می‌پردازد که در آن زمان، بشر به دلیل خطرات ناشی از ربات‌ها و ماشین‌های مجهّز به هوش مصنوعی، تمام ماشین‌ها و ربات‌های دارای هوش مصنوعی را نابود کرده و فقط از ادوات و ماشین‌های غیرهوشمند استفاده می‌نماید. در دنیای مذکور، سکونت‌گاه انسان‌ها فراتر از «کرة زمین» و «منظومة شمسی» بوده و انسان‌ها در سیّارات و کهکشان‌های مختلفی پراکنده شده‌اند. حمل و نقل سریع انسان‌ها در این دوره، علاوه بر سفینه‌های فضایی و ماشین‌آلات غیرهوشمند، وابسته به مادّه‌ای به نام نمک (ادویه)4 است که تنها در یک سیّاره که «آراکیس»5 نامیده می‌شود، یافت می‌گردد.

    ساکنان آراکیس، مردمی دور از تکنولوژی پیشرفته و بیابانگرد هستند که به لحاظ نظامی، اقتصادی و اجتماعی، ضعیف نگه داشته شده‌اند و به دلیل زیستن در محیط پر از نمک، چشمانشان به رنگ آبی در آمده است.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  2. •

    ناگفته نماند که طبق رمان تلماسه، اعضای گروه خواهری بن جزریت توانایی‌های ذهنی خارق‌العاده و فراانسانی متعدّدی دارند و از این توانایی‌ها در جهت تحقّق اهداف خود استفاده می‌کنند. همچنین گروه خواهری بن جزریت، واحدهای تخصّصی مختلفی دارد که وظایف گوناگونی را بر عهده دارند. یکی از مهم‌ترین واحدها به نام «میسیونرا پروتکتیوا» (مبلّغان محافظ)21 وظیفة اشاعة عقاید خرافی، شبه‌پیشگویانه و تبلیغی را در جوامع بدوی و کمتر توسعه‌یافته دارند تا با استفاده از این عقاید، آنها را در خدمت اهداف بن جزریت قرار دهند. یکی از این مسائل که پانوپولیا پرافتیکا22 نامیده می‌شد، پیشگویی‌های جعلی و دروغین را در جوامع مختلف، سازماندهای می‌نماید تا این جوامع را تحت نفوذ گروه بن جزریت قرار دهد و بخش‌های مهمّی از عقاید فرمن‌های صحراگرد، بالأخص در خصوص اعتقاد به منجی نیز تحت تأثیر القائات میسیونا پروتکتیوا شکل گرفته است.

    در دنیا و فضای ترسیم شده در بالا، پادشاه امپراطور شاددام چهارم که از قدرت گرفتن و محبوبیت خاندان آتریدیس نگران شده است، با مشورت سایر گروه‌های ذی نفع، توطئه‌ای می‌چیند تا دوک لتو و سایر اعضای بلند پایة خاندان آتریدیس را قلع و قمع نماید.

    در این راستا، در ابتدا به خاندان هارکونن که مسئول استخراج نمک از آراکیس بودند، دستور به ترک سیّارة آراکیس و تحویل حکومت این سیّاره به خاندان آتریدیس را می‌دهد. سپس با استقرار خاندان آتریدیس در سیّارة آراکیس و به دنبال چند ترور ناموفّق، از جمله ترور ناموّفق پل فرزند ارشد خانواده، حملة ناگهانی و بزرگی توسط خاندان هارکونن با حمایت نیروهای نظامی پادشاه امپراطور شاددام چهارم صورت گرفته و بخش اعظم خانواده آتریدیس و نیروهای وفادار به آنها کشته می‌شوند و دوک لتو، بزرگ این خاندان که در ابتدا زخمی شده بود نیز در ادامه، کشته می‌شود.

    در حین حملة بزرگ خاندان هارکونن و نیروهای امپراطور شاددام چهارم، بانو جسیکا و پل به کمک اندک نیروهای وفادار باقی مانده و نیز به مدد توانایی‌های جسمی و ذهنی خارق‌العادّة بانو جسیکا و ذکاوت و قدرت پل، از دست دشمن نجات یافته و فرار می‌کنند و در بیابان‌ها آواره می‌شوند.

    در این بیابان‌ها کرم‌های بزرگ و کشنده‌ای به اسم شای هلود (شیء خلود)23 زندگی می‌کنند که به ارتعاش حسّاس بوده و هر جنبنده‌ای را شکار می‌نمایند، لیکن به مدد هوش پل و البتّه طیّ یک فرآیند معجزه‌آسا، پل و مادرش بانو جسیکا نجات پیدا می‌کنند.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  3. •

    عمدتاً همان صحراگردان آراکیس بودند، منجر به توسعة جنگ به سایر سیّاره‌ها و کهکشان‌ها شده و بیش از 61 میلیارد نفر در این جنگ‌ها کشته می‌شوند.

    البتّه سری داستان‌های تلماسه بعد از مرگ پل مواددیب نیز ادامه دارد و قدرت به فرزندش لتوی دوم و سایرین نیز می‌رسد، لیکن با توجّه به هدف اصلی نگارش این مقاله که بررسی مهدی‌هراسی و رویکرد آخرالزّمانی این داستان است، از ذکر آنها خودداری می‌نماییم.

    با توجّه به خلاصة داستان ذکر شده، احتمالاً مخاطبان محترم، متوجّه کلمات و عبارات آشنای متعدّدی شده‌اند که در زبان‌های فارسی و عربی کاربرد دارند و این مسئله نشان می‌دهد که اسامی ذکر شده در داستان تلماسه، اتّفاقی نیستند و کاملاً هدفمند انتخاب شده‌اند. برای درک بهتر این کلمات و عبارات، در این بخش، به ذکر برخی از مهم‌ترین کلمات، عبارات و مفاهیم به کار رفته در سری داستان‌ها و فیلم‌های تلماسه پرداخته و به بیان اهمّیت آنها می‌پردازیم:

    ـ مواددیب: مشهورترین لقبی است که برای منجی صحراگردان آراکیس به کار می‌رود و آنها، پل آتریدیس را بعد از ملاحظة اعمال خارق‌العاده‌اش، مواددیب می‌نامند. گرچه در خصوص این کلمه، توجیهات دیگری هم ذکر شده است، امّا این کلمه، صورت تغییر یافته‌ای از مُؤَدِّب یا با لهجة عربی غلیظ، مُؤَدّیب می‌باشد که در واقع به معنای تربیت کننده، تأدیب کننده و ... است و در فیلم تلماسه نیز پل آتریدیس، بعد از اینکه توسط فرمن‌های صحراگرد به عنوان منجی و رهبر برگزیده می شود، به تعلیم و تربیت جسمی، روحی و نظامی فرمن‌ها می‌پردازد.

    بنابراین کلمة مواددیب که لقبی برای منجی است، هوشمندانه از زبان عربی اقتباس شده است و ورژن تغییر یافتة مُؤَدِّب است.

    ـ لسان‌الغیب: این عبارت، واضحاً ریشه‌ای عربی دارد و به معنای زبان عالم غیب و ماورا است که این لقب نیز توسط فرمن‌های صحراگرد برای منجی انتخاب گردیده و برای پل آتریدیس، مورد استفاده قرار گرفته است.

    لسان‌الغیب در بین مسلمانان، جز القاب اصلی و شناخته شدة منجی نیست، لیکن توسط شاعر بلندآوازة ایرانی، یعنی حافظ شیرازی، به عنوان لقب و اسم مستعار و تخلّص، انتخاب شده است. ناگفته نماد که جهان ماسونی، به واسطة تلاش‌های شاعر و شرق‌شناس معروف آلمانی، یعنی یوهان ولفگانگ فن گوته که خود وی نیز فراماسون بوده است، با حافظ و لسان الغیب آشنایی داشته و بعید نیست که عبارت مذکور را با این شناخت، برگزیده باشند.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  4. •

    ـ آتریدیس: نام خاندانی محبوب، ثروتمند و قدرتمند در داستان تلماسه است که پل آتریدیس یعنی منجی فرمن‌های صحراگرد، به این خانواده تعلّق دارد. عبارت آتریدیس، گرچه ریشه ای یونانی دارد، لیکن به لحاظ آوایی بسیار شبیه به کلمه عربی عترت بوده که عبارت عترت به خاندان مطهّر پیامبر اسلام(ص) و اهل‌بیت(ع) اختصاص دارد و به نظر می‌رسد که چنین انتخابی در بین کلمات مختلف، عمدی بوده است. در واقع نویسندة داستان و سازندگان فیلم تلماسه، تلاش کرده‌اند که خاندان منجی داستان تلماسه را، به عترت موجود در عقاید مسلمانان، گره بزنند.

    مسئله‌ای که این نکته را تقویت می‌کند، این است که نماد خاندان آتریدیس، شاهین27 است که در عقاید اعراب، شاهین نماد قبیلة قریش بوده است.

    با توجّه به اینکه عترت و اهل‌بیت(ع) نیز از خاندان قریش بوده‌اند، در اینجا نیز مجدّداً تلاش شده است که حتّی در قضیة نمادها هم بین خاندان آتریدیس و عترت که از خاندان قریش هستند، ارتباط برقرار گردد و نماد مشترک هر دو خاندان یعنی شاهین نیز از این فرضیه، حمایت می‌کند.

    ـ پرچم و نماد خاندان آتریدیس:28 همان‌گونه که اشاره گردید، در سری داستان و فیلم تلماسه، مهم ترین المان در نماد خاندان آتریدیس، شاهین قرمز می‌باشد که قبلاً اشاره شد که به نظر می‌رسد تلاش گردیده است تا بین این نماد و نماد قبیلة قریش که طبق باور اعراب، شاهین بوده است، ارتباطی برقرار گردد. همچنین مهم‌ترین رنگ‌های استفاده شده در پرچم خاندان آتریدیس، رنگ‌های سیاه، قرمز، سبز و سفیدهستند که در بسیاری از موارد، در زمینة سفید به نمایش در آمده‌اند. چنین ترکیب رنگی، یادآور پرچم کشورهای عربی خاورمیانه و به صورت خاص، پرچم «فلسطین» است. به نظر می‌رسد که در این بخش نیز، تلاش شده است تا بین منجی داستان تلماسه و ماجرای فلسطین، ارتباط موذیانه‌ای برقرار گردد.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  5. ۱
  6. ۲
  7. ۳
  8. ۴
  9. ۵
  10. ۶
  11. ۷
  12. ۸
  13. ۹
  14. ۱۰
  15. ۱۱
  16. ۱۲
  17. ۱۳
  18. ۱۴
  19. ۱۵

    15. Padishah Emperor Shaddam IV .

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  20. ۱۶
  21. ۱۷
  22. ۱۸
  23. ۱۹
  24. ۲۰
  25. ۲۱
  26. ۲۲
  27. ۲۳
  28. ۲۴
  29. ۲۵
  30. ۲۶
  31. ۲۷
  32. ۲۸

    28. House Atreides Flag and Logo of.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  33. ۲۹
  34. ۳۰