اسماعیل شفیعی سروستانی
به روزگاری نه چندان دور، مأذنه و مؤذّن، معرّف شهر مسلمانان و سنّت اسلامی جاری در شهر و دیار بود. چتری کشیده شده بر سر ساکنان شهر، دیوار نامرئی، امّا پناه‌دهندة مردمان از صد بلای ارضی و سماوی و آشکار و ناپیدا. پراکنده‌کنندة شیاطین از فضای زندگی مردمی که پاک می‌زیستند و با گذار از کوچه‌ها، خود را به صحن مساجد و امامزادگان می‌رساندند تا جان و نفس، در استخر زلال اذان و نماز از همة آلودگی‌ها پیراسته ساخته و دیگربار، در میان شهر و کوی و برزن، به داد و ستد مشغول شوند.
هیهات! بر سر شهرها، مأذنه‌ها و مؤذّن‌ها چه آمد؟
دیگر خواب سنگین، امّا آکنده از غفلت و بی‌خبری ما را، هیچ صدای مؤذّنی و ترنّم هیچ اذانی پاره نمی‌کند. همه آن زمان که روزی‌ها تقسیم می‌شود و برکت‌ها از آسمان بر زمین نازل می‌شود، در خوابی عمیق فرورفته‌اند؛ همچون مأذنه‌ها و مؤذّن‌ها.
گاه باد از دور دست‌ها، شاید صدایی گنگ و نامفهوم، از میان بلندگویی و ضبط صوتی به گوش برساند؛ امّا دیگر از هیچ مأذنه‌ای صدای اذان به گوش نمی‌رسد.
روزگاری حسب برخی صفت‌ها، صدای مؤذّنی خارج از وقت شرعی، مردم را برای دادخواهی مظلوم و فریادرسی مصیبت‌زده‌ای فرامی‌خواند و همگان، به قصد یاری‌رساندن، خود را به صحن مسجد و امامزاده می‌رساندند. هیهات! که دیگر، هیچ مأذنه‌ای، در خود، دادخواهی دردمندی را فریاد نمی‌زند و هیچ مصیبت‌زده‌ای امید نجات از مسجد و مأذنه‌ای سراغ نمی‌گیرد.
ما را چه می‌شود؟ رسم مسلمانی ما چه شد؟ چگوه مأذنه‌های زرّین و قدکشیده تا دل آسمان سرد و خاوش شدند؟ چرا مأذنه‌ها در سردی و خاموشی فرورفته‌اند؟
پیامدهای جمعی و فردی مأذنه‌های خاموش در سحرگاهان چیستند؟
چه کنیم تا دیگربار، صدای اذان، چتر خود را بر سر شهر و دیار ما بکشد؟