همواره بهترین‌ها
علی مرتضوی
خانه و خانوده در مکتب امام عصر(عج)
گفتیم که سبک زندگی مهدوی در واقع همان سبک زندگی قرآنی است و در هر مقال، نکته‌ای در این زمینه تقدیم می‌داریم.
در این مقال، سخن از سخن گفتن است. سفارش اکید «قرآن» بر نیکو سخن گفتن و سخن نیکو گفتن با مردم است. در سورة «بقره»، آیة 83 می‌فرماید:
«با مردم نیکو و پسندیده سخن بگویید.»
امّا در آیة 53 سورة «اسرا»، ادب و لطافت سخن گفتن را بالا برده و می‌فرماید:
«ای پیامبر! به بندگانم بگو به بهترین وجه سخن بگویید.»
یعنی به نیکو حرف زدن نیز بسنده نمی‌کند؛ بلکه می‌فرماید: به نیکوترین وجه در کلام اقدام کنند.
در آیاتی دیگر، پا را فراتر نهاده و می‌فرماید با بیگانگان و هنگام مجادله و بگو و مگو نیز نیکو، بلکه به نیکوترین وجه حرف بزنید؛ یعنی نه تنها بد و معمولی سخن نگویید، بلکه بهترین کلمات و خطابات را در سخن انتخاب کنید. مانند آیة 125 سورة «نحل»:
«وَ جادِلْهُمْ بِالَّتي هِيَ أَحْسَن»
و آیة 96 سورة «مؤمنون»:
« ادْفَعْ بِالَّتي هِيَ أَحْسَن»
و آیة 46 سورة «عنکبوت»:
«وَ لا تُجادِلُوا أَهْلَ الْكِتابِ إِلاَّ بِالَّتي هِيَ أَحْسَن»
و امثال این آیات.
امّا در مورد سخن نیکو و حرف خوب زدن نیز در آیة 11 سورة «حجرات» می‌فرماید:
«ای اهل ایمان! نباید گروهی، گروه دیگر را مسخره کنند، شاید مسخره شده‌ها از مسخره‌کنندگان بهتر باشند... و از یکدیگر عیب‌جویی نکنید و یکدیگر را با لقب‌های ناپسند صدا نزنید؛ بد نشانه و علامتی است اینکه انسانی را پس از ایمان‌آوردنش، به لقب زشت صدا کرده و نشانه‌گذاری کنند و کسانی که (از این امور زشت و ناهنجار) توبه نکنند، ستمکار خواهند بود.»
اکنون می‌گوییم:
اگر با بیگانه و هنگام مجادله با مسلمان و غیرمسلمان و با انسان‌های معمولی باید این‌گونه سخن گفت، پس با برادران دینی، با فامیل، دوستان و از همه مهم‌تر با خانواده و زن و فرزند چگونه باید حرف بزنیم؟
در سیرة معصومان(ع) حقیقتاً بهترین کلمات، زیباترین واژه‌ها، لطیف‌ترین خطاب‌ها، حاکی از فدا شدن برای یکدیگر و امثال آن به کار رفته است؛ مانند آنچه در «حدیث شریف کساء» می‌نگریم، خطاب‌هایی، مثل نور چشمم، پارة تنم، گوشة جگرم و...
روشن است که در پشت این‌گونه سخن‌گفتن‌ها، شخصیت‌هایی الهی، تربیت‌هایی معنوی، معرفت‌هایی ریشه‌دار، مراقبه‌هایی سالکانه و ایمان‌هایی بسیار محکم قرار دارد. سخن و واژه‌ها به منزلة آبی است که از درون کوزه به بیرون تراویده یا میوه‌هایی که بر شاخساران درخت روییده است.
از سخن هرکس می‌توان دریافت که چه شخصیت، ادب، ایمان، تربیت، معرفت، انسانیت و نورانیتی در او نهفته است. آری؛ در سبک زندگی مهدوی، همواره بهترین‌ها مطلوب است.