محمدرضا فؤادیان
شاید از شباهتها و پیوندهای حضرت سیّدالشّهداء(ع) و حضرت حجّت(عج) شنیده باشید.
عاشورا پشتوانة فرهنگی عصر غیبت و استراتژی انتظار است.
اکنون با توجّه به این رهیافتها به بخش عملی آن نزدیک میشویم و تکلیف حسّاس و خطیری را که متوجّه تمامی شیعیان، خصوصاً ارادتمندان و عاشقان امام حسین(ع) است، به نگارش در میآوریم. امید که در شمار یاوران حضرت مهدی(عج) دربیاییم.
۱. فرصتها و تهدیدها
از پیوند ظهر عاشورا با ظهور آخرین حجّت حق، بهترین فرصت حاصل میشود تا اندیشید و فرهنگ غنی شیعه را علاوه بر تبیین و پالایش، به فکر الگوسازی در این دوران بود. با توجّه به مشابهت یاران هر دو قیام، مانند نقش جوانان و زنان در هر دو دوره و اشتراک اهداف هر دو نهضت، بهترین عرصه برای حضور و ظهور معصوم فراهم میآید. تدبیر مدیریت در بحرانها برای حفظ و جلوگیری از ریزشها، تکلیف اصلی برای زمینهسازی میباشد.
امروز با توجّه به مدیریت تحوّل، میتوان از نهضت امام حسین(ع) برای بسط و تعمیق اندیشة انسان مدرن عصر غیبت بهره برد و تلاش کرد و نگذاشت تکرار تاریخ خاطرههای تلخ و سیاه را استمرار بخشد؛ اگر وضعیت اجتماعی و سیاسی سال ۶۱ هجری منجر به شهادت غریبانة امام حسین(ع) شد، همان مسئله در مورد حضرت مهدی(عج)، موجب طولانی شدن دوران غیبت میشود. در عاشورای سال ۶۱ مردم حاضر به همکاری با امام زمان خود نشدند. آنها به ظاهر دیندار بودند،
نماز میخواندند، «قرآن» تلاوت میکردند، روزه میگرفتند، به حج میرفتند؛ امّا این عبادتها خالی از ولایت بود. لذا وقتی امام زمانشان در هشتم ذیالحجّه «مکّه» را به سمت «کوفه» ترک میکند، آنها به سوی «منا» و «عرفات» میروند. این مسئله تهدید بسیار جدّی برای این عصر است.
نباید از وجود امام عصر غافل بود و سرگرم دنیا و حتّی غرق در عبادت بدون ولایت شد. اگر انسانهای زمان امام حسین(ع) در برابر وجدان تاریخ و در محکمة عدل خداوند متعال محکوم و مجرم میباشند، کسانی که به استنصار امام عصر(عج) هم لبّیک نمیگویند، مقصّر و مجرمند.
تاکنون چند بار به امام مهدی(عج) لبّیک گفتهایم؟ آیا تا کنون صدای رسای او را با گوش جان شنیدهایم؟ آیا ضرورت پرداختن به فرهنگ مهدویّت برای ما روشن است؟ آیا با خواستههای او آشنا هستیم؟ آیا میدانیم امر او بر زمین مانده و ما مشغول دنیای خویش هستیم؟
بر اساس آیة شریفة: «يَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ»1 همه در برابر امام زمان خویش مسئول هستیم و بر اساس این فراز از «زیارت جامعة کبیره»: «وَ إيابُ الْخَلْقِ إلَيْكُمْ وَ حِسابُهُم عَلَيْكُمْ» روزی فرا میرسد که باید پاسخگوی امام زمانمان باشیم.2
از «کربلا» آموختیم همة افراد، حتّی آقازادهای مانند علیاکبر(ع) و امامزادهای، چون ابوالفضل عبّاس(ع) و همة چیزها باید فدای امام زمان بشود. همة خواستهها در برابر خواست حجّت خدا رنگ میبازد.
و چه کسی نمیداند مهمترین خواستة امام زمان(عج) زمینهسازی برای ظهور او است؟
۲. بیمها و امیدها
با توجّه به گذشت قرنها از زمان غیبت و سپری شدن دوازده قرن غربت، ابتدا بیم آن میرود که ما نیز مانند انسانهای گذشته، اماممان را تنها گذاشتیم؛ امّا با توجّه به وضعیت اجتماعی و سیاسی این دوران باید گفت بسیار امیدواریم که ما از آن جمله یاران مشرقی باشیم که زمینه را برای ظهورش مهیّا کردهایم. گفتن از بیم و امیدی هم نسبت به مجالس عزاداری سیّدالشّهداء(ع) و دیگر محافل مذهبی وجود دارد. در برخی از مجالس اهلبیت(ع) هیچ سخنی از فرزندشان امام مهدی(عج) بیان نمیشود و در برخی از مجالس، مطالب سست و واهی که مخالف با رضایت حضرت ولیّعصر(عج) از قیام میشود. برخی از مجالس، دعا برای امام عصر(عج) را به انتهای مجلس موکول میکنند؛ در حالیکه باید از تمام آسیبها و آفتها در مجالس پرهیز داشت.
عاشقان و محبّان بدانند که دعا کردن برای ظهور امام مهدی(عج)، از وظایف مهمّ همگان است و واجب کفایی نیست که با انجام دادن عدّهای از دیگران ساقط شود؛ بلکه مانند نمازهای پنجگانه است که بر همگان لازم است.
امام حسین(ع) در عالم مکاشفه به یکی از بزرگان فرمودند:
«مهدی ما در عصر خویش مظلوم است. تا میتوانید دربارة او سخن بگویید، قلمفرسایی کنید.
آنچه دربارة شخصیت او بگویید، دربارة همة معصومان گفتهاید. حضرات معصومان(ع) همه در اصل عصمت، ولایت و امامت یکی هستند و چون عصر مهدی ماست، سزاوار است مطالب دربارة او گفته شود. باز تأکید میکنم که دربارة مهدی ما زیاد سخن بگوید و بنویسید؛ بیش از آنچه نوشته و گفته شده، باید دربارهاش نوشت و گفت. »3
میلاد امام حسین(ع) باید شور انتظار و شوق ظهور را مضاعف کند.
پینوشتها:
پانویسهای این مقاله
- ۱
۱. سورة اسرا(17)، آیة ۷۱.
امام رضا(ع) فرمودند:«هر گروهی با امام زمانش در فردای قیامت محشور میشود.» مجلسی، محمّدباقر، «بحارالانوار»، ج ۸، ص ۱۰.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
۲. موسوی اصفهانی، سیّد محمّدتقی، «مکیال المکارم»، ج ۱، ص ۴۳۸.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
۳. «صحیفه مهدیه»، ص ۵۹.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
۴. هراتیان، علی، «عاشورا مکتب انتظار»، ص ۱۴.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۵
۵. شهیدی، ناصر، «فراق مهدی، رثای حسین»، ص ۲۶۲.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑