منجیّ آخرالزّمان هالیوود چیست؟

چرا آینده‌پژوهی مورد توجّه غرب است؟

در فیلم‌های آخرالزّمانی «هالیوود»، آیندة جهان وحشتناک تلقّی شده و تنها راه نجات، اتّحاد با ابر‌قدرت غرب معرفی شده است و در ‌‌نهایت غرب را پیام‌آور صلح جهانی و اسلام و مسلمانان را ضدّ صلح و امنیت معرفی می‌کند.

باور به ظهور شخصی که جهان را پر از عدل و داد کرده و ریشه‌های ظلم و ستم را می‌چیند اختصاص به اسلام نداشته؛ بلکه شامل ادیان مختلف الهی و آسمانی می‌شود و در اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشت و... به ظهور این شخص نوید داده شده است. بنابراین می‌توان گفت تمامی ادیان به آمدن موعودی مصلح باور دارند که این موعود در اندیشة زرتشت سوشیانت، در اندیشة مسیحیت حضرت مسیح(ع) و در اسلام حضرت مهدی(عج) است که «قرآن» و سنّت به آمدن آن بشارت داده‌اند.

با وجود این، آخرالزّمان اصطلاحی است که در فرهنگ اغلب ادیان بزرگ دنیا به چشم می‌خورد و به ویژه در ادیان ابراهیمی از برجستگی و اهمّیت خاص برخوردار است، این اصطلاح معمولاً به روزگار پایانی دنیا و رویدادهایی که ممکن است در این بخش از زندگی جهان به وقوع بپیوندد، گفته می‌شود. ادیان بزرگ دربارة آخرالزّمان پیشگویی‌هایی کرده‌اند. بدیهی است که در عصر حاضر این مفهوم و سایر مفاهیم وابسته به آن مورد توجّه اندیشمندان، محقّقان، پژوهشگران و حتّی فیلمسازان قرار گیرد. بنابراین در ادامه سه پرسش مرتبط با مفهوم آخرالزّمان مطرح می‌شود که از سوی «بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج)» پاسخ داده شده است:

• آینده‌پژوهی چیست و آینده‌پژوهان چه می‌کنند؟

آینده‌پژوهی عنوانی عام برای فعّالیت‌های متنوّع نظری و راهبردی است که در نیمة دوم قرن بیستم در کانون توجّهات مراکز عملی و نظامی قرار گرفت. اگرچه زمینة پیدایش این بحث، عموماً در حوزة نظامی معرفی می‌شود، امّا رشد سریع این گفتمان در محافل علمی و آکادمیک به عمومیت‌ یافتن آن منجر شده و گستره‌های وسیعی از علوم و فنون را دربرگرفته است. نگاهی گذرا به کارنامة آکادمیک آینده‌پژوهی از عمق و گسترة وسیع این بحث، در مقاطع گوناگون دانشگاه‌های معتبر جهان حکایت دارد. از سوی دیگر توجّه مراکز سیاسی، نظامی و اقتصادی به آینده‌پژوهی به رونق عمومی آن انجامیده و نقشی اساسی در انگیزش فضای علمی جهت ورود به این حوزه ایفا کرده است.

در نیمة دوم قرن بیستم، تعداد قابل ملاحظه‌ای انجمن آینده‌پژوهی به وجود آمد که تعداد کمی از آنها عبارتند از: «انجمن بین‌المللی آینده‌پژوهی» در «فرانسه»، «انجمن آینده‌پژوهی کانادا»، «مؤسسة احتمالات بدیل در مکزیک»، «مرکز بین‌المللی روش‌شناسی آینده و توسعه» در «رومانی»، «انجمن آینده‌شناسی ژاپن»، «انجمن مطالعات آیندة نروژ»، «انجمن مطالعات آیندة سوئد»، «انجمن آینده‌پژوهی سوئیس»، «مرکز آیندة بشر تیل هارد» در «انگلستان»، «انجمن جهانی آینده» در «ایالات متّحده» و «فدراسیون جهانی آینده‌پژوهی» (The World Futures Studies Federation) که در حال حاضر دبیرخانة این فدراسیون در «استرالیا» قرار دارد.

همچنین تعداد نشریاتی عمومی و تخصّصی که تمام یا عمدة مطالب خود را به آینده اختصاص می‌دهند، از دوازده نشریه در سال 1965م. به بیش از 122 نشریه در سال 1978م. افزایش یافت. در سطح بین‌المللی نیز «یونسکو»، مرکز جمع‌آوری، دسته‌بندی و اشاعة‌ اطّلاعات مربوط به آینده را دایر کرده که این مرکز، به انتشار انواع اسناد مرتبط با آینده‌پژوهی می‌پردازد که از آن جمله می‌توان به پویش آیندة یونسکو «UNSCO FUTURE SCAN» اشاره داشت. آینده‌پژوهی،

با انتشار «دائرةالمعارف آینده» و مجموعة جدیدی از مجلّدات با نام «پایة دانشی آینده‌پژوهی» در سال 1996م. و نیز دیگر آثار مهم، به سطح جدیدی از موفّقیت فکری دست یافته است.

آینده‌پژوهی عنوانی عام برای فعّالیت‌های متنوّع نظری و راهبردی است که در نیمة دوم قرن بیستم در کانون توجّهات مراکز عملی و نظامی قرار گرفت.

تشکیل کانون‌ها و کرسی‌های متعدّد و مختلف علمی، ایجاد و انتشار نشریات علمی، ترویجی و مشاوره‌ای، راه‌اندازی انجمن‌ها و گروه‌های علمی و کاربردی و نیز شیوع گستردة سایت‌های اینترنتی در زمینة آینده‌پژوهی، در تبدیل آن به گفتمان مسلّط علم در قرن جدید کمک شایانی کرده است. گذشته از پیگیری و تحلیل انگیزه و نیازهایی که به شکل‌گیری این موج وسیع از فعّالیت‌ها و برانگیختن حجم عظیمی از توجّه مدیران، بازرگانان و دولتمردان به آینده‌پژوهی انجامیده، شناخت دقیق و روشمند این بحث و تلاش برای بازنگری فعّال در این زمینه، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

با وجود آنکه در حوزة علمی، آینده‌پژوهی حضور چشمگیری داشته و موضوع مطالعه، پژوهش و فعّالیت دانشمندان و پژوهشگران بسیاری قرار گرفته، هنوز تعریف مشخّص و جامعی از آن در دست نیست و از این‌رو چالش اساسی آینده‌پژوهی، اثبات خود به عنوان یک رشتة مستقل علمی است. در واقع آینده‌پژوهی در حوزة عمومی علم و آگاهی «Knowledge» پیشرفت‌های قابل‌ملاحظه‌ای داشته و دارد؛ امّا شایستگی اطلاق عنوان رشتة علمی «Discipline» به آن دشوار به نظر می‌رسد؛ اگرچه در سوی دیگر، رهیافت‌های تجربی موردی به این بحث معطوف شده و در حوزة علوم تجربی «Science» آینده‌پژوهی سخن به میان آمده و می‌آید.

آینده‌پژوهان که طیف وسیعی از متخصّصان علم - از فیزیک و فلسفه گرفته تا مدیریت و سیاست و حتّی الهیات - را شامل می‌شوند و به‌ نظر می‌رسد تنها وجه مشترک آنها را مطالعه دربارة آینده شکل می‌دهد، تلاش‌های گسترده‌ای در باب تعریف آینده‌پژوهی صورت داده‌اند که البتّه کثرت این علم‌ورزی‌ها به تنوّع برداشت از ذهنیت‌ها منجر شده است.

در نهایت نسبت ‌دادن علم یا هنر به ماهیت آینده‌پژوهی، پیشرفته‌ترین سطح تعریف آن را شکل می‌دهد که هم‌اکنون نیز یا به شکل مترادف یا رقیب به استعمال می‌رسد. بعید نیست که ابهام موجود دربارة ماهیت آینده‌پژوهی، ناشی از رشد سریع آن در واقعیت خارجی و حرفه‌ای آن باشد و مباحث نظری موجود در پی توصیف و تبیین آنچه در جهان خارج در جریان است، بوده و از این‌رو انتظار برخورد با یک رشتة مشخّص علمی تحت عنوان آینده‌پژوهی، توقّع گزافی تلقّی شود.

با این اوصاف، توصیف ادوارد کورنیش - آینده‌پژوه نامدار آمریکایی و سردبیر مجلّة‌ «فیوچریست» - از کلّیت آینده‌پژوهی تا حدّ زیادی به درک معنای این حوزة مطالعاتی کمک می‌کند؛ او در مقدّمة کتاب خود «آینده‌پردازی؛ اکتشاف آینده» می‌نویسد: این آینده‌پژوهان «futurists» به عنوان کسانی که در دهة شصت به این نام خوانده شدند، دریافتند که آیندة جهان در بیرون از جهان حاضر توسعه می‌یابد. بدین‌ترتیب که ما می‌توانیم از طریق جست‌وجوی منظّم آنچه اکنون واقع می‌شود، تا حدّ زیادی دربارة آنچه ممکن است در آینده روی دهد، بیاموزیم. در این میان، آنچه به عنوان مسئلة کلیدی باید در این پایش لحاظ شود، نه رخدادها (پیشرفت‌های حاصل‌شده یا پیشامدهای یک‌روزه) بلکه روندها (تغییرات بلندمدّت در حوزه‌هایی چون جمعیت، سرزمین، تکنولوژی و نظام‌های حکومتی) است.

• تفکّرات حاکم بر فیلم‌های آمریکایی (هالیوود‌) دربارة تسخیر جهان و اینکه کسی می‌‌آید و جهان را به آشوب می‌کشاند، چگونه تحلیل می‌شود؟

از اوضاع و حوادث عمومی می‌توان حدس زد که بشر، در آیندةه نزدیک، بر سر یک دو راهی بسیار حسّاس واقع خواهد شد؛ یا چشم‌‌بسته تسلیم مادّی‌گرایی و قوانین حاکم بر طبیعت می‌شود و به احکام الهی پشت پا می‌زند یا توحید خالص را انتخاب می‌کند و به قوانین و احکام الهی، برای اصلاح و علاج بحران‌های جهانی گردن می‌نهد.

حال به تشریح این دو تفکّر و اهداف آن می‌پردازیم:

۱. حاکمیت قدرت و علوم مادّی

طرفداران این نظریه چند دسته‌اند؛ گروهی معتقدند که شرّ و فساد و بدبختی حلقة جدانشدنی زندگی بشر است؛ بنابراین هر چه زود‌تر، باید به زندگی بشریت خاتمه داده شود.

گروهی دیگر می‌گویند: با پیشرفت حیرت‌آور علوم و تکنیک و فراهم‌شدن سلاح‌های مخرّب و کشتار جمعی، جامعة بشری به نقطة انفجار نزدیک شده است و به‌ زودی با دست خود، به زندگی خود خاتمه خواهد داد؛ لذا باید راه چاره‌ای اندیشید.

در این بیان، عدّه‌ای تنها راه نجات را تشکیل یک حکومت واحد جهانی می‌دانند و معتقدند که تمام بشریت باید تحت نظام و سیستم مدیریتی واحد قرار گیرد و به اصطلاح، دهکده‌ای جهانی با یک رئیس به وجود آید تا دیگر تضادّ منافع بین سران قدرت، موجب جنگ‌های تکنولوژیک نابود کننده نشود، در این‌باره تلاش قدرت‌های جهانی برای کسب سلطه برای ادارة جهان، بسیار چشمگیر است. پس از فروپاشی ابرقدرت شرق، هم‌ اکنون غرب، خود را قدرتی بی‌رقیب برای رسیدن به ریاست جهان می‌پندارد و برای کسب این مقام، از انواع ابزار‌های تبلیغاتی استفاده می‌کند.

قدرت‌طلبان به دنبال این هستند که بیان کنند آموزه‌های ادیان هرگز نمی‌تواند مشکلات آیندة جهان را برطرف کند و تنها نجات‌بخش جهان، قدرت و تفکّر غرب است.

آمریکا با کمک سرمایه‌داران صهیونیسم و با در‌ دست‌ داشتن بزرگترین مرکز فیلم‌سازی جهان، هالیوود، سالانه حدود ۷۰۰ فیلم تولید می‌کند و نزدیک به 80% شبکه‌ها و سینما‌های جهان را تغذیة رسانه‌ای می‌‌نماید. تمام این فیلم‌ها در مسیر اهداف غرب برای حکومت بر جهان قرار گرفته است و پیوسته این هدف را دنبال می‌کند.

۲.حاکمیت احکام الهی و مدیریت انسان‌های موحّد بر جهان

این نظریّه که بر اساس پیشگویی‌های ادیان الهی ارائه شده و سیر تحوّل روحی در نوع بشر و گرایش به ارزش‌های انسانی و الهی در قرون اخیر، نشان داده که نظریّه و طرح قابل اجراست. در این دیدگاه، تنها راه برای نجات بشریت، بازگشت به دین و احکام الهی است و این مهم با تشکیل حکومت جهانی به دست رهبری الهی امکان‎پذیر خواهد بود. ادیان الهی، هر کدام بر ‌اساس آموزه‌های خود، این نظریّه را ارائه کرده‌اند.

لازمة این طرح و نظریّة دینی برای جهان، مبارزه با هرگونه استثمار، قدرت‌طلبی و بی‌عدالتی در جامعة جهانی است. بنابراین صاحبان قدرت جهانی به مقابلة رو

در ‌رو با این تفکّر الهی و دینی پرداخته‌اند و به روش‌های گوناگون، به تحریف آن مشغول شده‌اند. یکی از راه‌های تحریف و تضعیف، ایجاد یأس و ناامیدی از روحیة خداجویی و کار‌آمدی دین در زندگی است. قدرت‌طلبان این هدف را با نشان‌دادن آینده‌ای تاریک و ترسناک برای جهان، دنبال می‌کنند و در پی و القای این نکته هستند که آموزه‌های ادیان هرگز نمی‌تواند مشکلات امروز و آیندة جهان را برطرف کند و تنها نجات‌بخش جهان، قدرت و تفکّر غرب است. این هدف با انواع فیلم‌ها و بازی‌های کامپیوتری و ایجاد بحران‌ها و جنگ‌های مصنوعی در جهان به جوامع انسانی القا می‌شود.

• فیلم‌هایی مانند «روز استقلال»، «نوسترآداموس» و «بازی جهنّم خلیج فارس» چه ارتباطی با موضوع مهدویّت دارد؟

- فیلم نوستر‌آداموس: این فیلم بر اساس پیشگویی‌های پزشکی فرانسوی ساخته شد؛ امّا محتوای فیلم، مطابق اهداف غرب برای سلطة بلامنازع بر جهان تهیّه شده است. در این فیلم، نجات‎دهندهة جهان، امام مهدی(عج) با نام‌های پادشاه وحشت، خدای جنگ بر ضدّ غرب و ضدّ مسیح بزرگ معرفی می‌شود.

در این فیلم، امام مهدی(عج) مردی خون‌ریز و بی‌رحم معرفی شده است که با جنگ‌های خود، تعداد زیادی از زنان را بیوه و بچّه‌های بسیاری را یتیم می‌کند. آن حضرت را با لباس عربی نشان می‌دهد که با فشار‌ دادن یک کلید، هر کار بخواهد، انجام می‌دهد و این مطلب را به بیننده القا می‌کند که ما باید متّحد شویم و مانع قیام او گردیم؛ زیرا چیزی جز مصیبت و نا‌امنی برای مردم جهان نمی‌آورد. باید مردم جهان از او متنفّر شوند و از او فاصله بگیرند.

- فیلم روز استقلال: این فیلم محتوایی تخیّلی دارد و آمریکا را نجات‎دهندة بشریت در برابر حملة فضایی به زمین نشان می‌دهد. سر‌انجام با پیروزی نیرو‌های مدافع زمین در روز استقلال آمریکا، دشمن شکست می‌خورد و آمریکا بر سکّوی نجات‌دهندة جهان می‌ایستد.

- بازی کامپیوتری جهنّم خلیج فارس معروف به «یا مهدی»: در این فیلم، خلیج فارس به ویژه «ایران» مرکز حرکت‌های تروریست‌های جهان نشان داده شده است و آمریکا با حضور نظامی در منطقه، سردمدار مبارزه با تروریسم می‌شود.