سرمقاله

صفحات چاپی ۴ تا ۶

مطالعه در کتاب‌خوان

اسماعیل شفیعی سروستانی

به سوی عدالت و رحمت فرار کنید!

تبریک سال نو به مخاطبان، مرسوم عموم نشریات و سردبیران آنهاست و ارائة خطّ مشی‌ها و راهبردهایی که قرار است در سال پیش رو از مسیر نشریّه دنبال شود. اینجانب هم به نمایندگی از همة دست‌اندرکاران و تحریریّة موعود، حلول سال نو شمسی را تبریک عرض کرده و این امید را در دل زنده می‌داریم که همة مقدّمات لازم تحقّق امر ظهور حضرت مولانا صاحب الزّمان(عج) فراهم شود و به اذن الله، با پایان یافتن عصر غیبت، چشم و دل جمیع مستضعفان عالم به جمال آن امام عالی‌مقام روشن شود و بساط ظلم و جور از پهنة هستی محو شود، ان‌شاءالله.

تجربة طلوع خورشید از پس کوه‌های مشرقی، از اوّلین طلیعة فجر صادق تا پهن شدن روشنایی بر پهنة همة زمین‌ها و سرزمین‌ها نشان می‌دهد، پس از دمیدن فجر صادق، ثانیه به ثانیه بر میزان روشنایی و مرتفع شدن تاریکی افزوده می‌شود. تا آنجا که با سر بر آوردن خورشید عالم‌تاب، روشنایی و نور، گسترده و مستولی شده و از ظلمت و سیاهی اثری نمی‌ماند.

در آستانة سر برآوردن خورشید امامت و ولایت از پس کوه دوری و غیبت نیز تاریکی و سیاهی آرام و ثانیه به ثانیه از صفحة جسم و جان جمیع ساکنان ارض و سما مرتفع شده، جان‌ها به صرافت طبع، در خود همة نیاز و طلب نجا‌ت‌بخش را درمی‌یابند؛ پرده‌های تردید توهّم و نفاق به کنار رفته، هر کس جای و جایگاه خویش را درمی‌یابد؛ سپاه کفر و ضلالت یاران خود را می‌یابد و لشکر ایمان و روشنایی نیز. صف‌ها جدا می‌شوند و گویی هر کس، بی پرده به سوی امامی که یادش و نامش را در دل داشته، راهی می‌شود. به عبارتی، پرده‌ها و لفّافه‌های مصلحت‌اندیشانه و منافقانه که حسب شرایط عصر غیبت هر کس بر خود و خاستگاه خویش کشیده، کنار رفته، مافی‌الضّمیر عریان و برملا می‌شوند.

وقوع بحران‌ها و بن‌بست‌ها حسب همة پیش‌بینی‌های انبیاء و رسل(ع) در آخرالزّمان نقش عمدة خویش را در یک‌سره کردن تکلیف خلق عالم با خودشان ایفا می‌کنند؛ چرا که در زمان امن و آسایش، همگان خود را در بقچه‌ها و لفّافه‌ها پیچیده، فاسد خود را مصلح، بخیل خود را سخاوتمند و زبون و ترسو، خود را شجاع و دلاور می‌نماید؛ امّا این حوادث پی‌در‌پی و بحران‌های پر فراز و نشیب است که صف‌ها را متمایز و صفات نهفته در اندرون انسان‌ها را برملا می‌سازد.

صفات حمیده یا رذیله به یک‌باره بر صفحة جسم و جان آدمی و در میان مناسبات و معاملاتشان متجلّی نمی‌شود؛ بلکه در نفوذی آرام و تدریجی، هریک از صفات تبدیل به ملکه‌ای ثابت شده و در مافی‌الضّمیر‌ها ساکن می‌شوند. شاید از همین‌روست که آمادگی برای واقعة شریف ظهور و هم‌سو ساختن جسم و جان با خاستگاه امامی که مُظهر جملة صفات پسندیده و حمیدة الهی است، از سال‌ها قبل و پیش از شروع شدن تندباد حوادث آخرالزّمانی، شرط ضروری و لازم استقرار در جمع منتظران طلوع خورشید قدسی حقیقت از پس کوه غیبت و دوری است.

پیراستن جسم از کثافات و نجاسات ظاهری و پالایش جان از رذایل اخلاقی، چنانچه

صفحهٔ ۵

پی‌نوشت‌ها:

صفحهٔ ۶

پانویس‌های این مقاله

  1. •

    ملکه شده و به منصة ظهور برسد، موجب بروز نوعی هم‌سویی با مردان مرد و سلحشوران قبیلة ایمان و رستگاری می‌شود.

    در گفت‌و‌گو از راز غیبت همواره به ضرورت غربال شدن انسان‌ها، جدا شدن سره از ناسره و ضرورت آمادگی مردم برای پذیرش و رفتن به سوی امام معصوم و منصوب حضرت حق اشاره شده است. پر واضح است که یکی از مهم‌ترین دلایل رخداد غیبت، فقدان آمادگی و دستان یاری‌گر انسان‌ها برای یاری امام(عج) تا تحقّق دولت کریمه‌اش بر عرصة هستی بوده است.

    در اشاره‌ای، حضرت ختمی‌مرتبت، محمّد بن عبدالله(ص) به جناب امیرالمؤمنین علیّ بن ابی‌طالب(ع) فرمودند:

    «یا علی! مَثَلُ الإِمامِ مَثَلُ الكَعبَةِ؛۱

    مثل امام، مثل کعبه است.»

    همچنان‌که مردم برای زیارت با پای خود به سوی کعبه روان می‌شوند، همینان باید به سوی امام بروند، به گردش در آیند، یاری‌اش دهند و دست‌های ایشان را برای اعمال ولایت مفتوح سازند.

    حسب مقام رسالت و نبوّت (خبرآوری)، انبیاء و رسل(ع) ناگزیر به سوی مردم می‌روند؛ امّا این رفتن در تکلیف امام وارد نشده است؛ چرا که بر کشیدن بنای فرهنگی و تمدّنی، بسط عدالت، ایجاد سازمان‌های سیاسی، اجتماعی، بستن دست ظالمان و طاغیان و پیراسته ساختن ساحت حیات مادّی و فرهنگی انسان‌ها ضرورتاً در گرو حضور مؤمنانة مردم، یاری‌گری آنها و استقرار مجاهدان در سنگر‌ها و قرارگاه‌های مرزی است.

    چگونه ممکن است هر امام به تنهایی در جملة قرارگاه‌های سیاسی، اقتصادی، امنیتی و... حاضر شده و به تنهایی در برابر همة هجمه‌ها مقاومت ورزیده و جملة ظالمان و متعدّیان را از صحنه خاک دور سازد؟!

    در پی همین تنها شدن امامان معصوم(ع) و بدعهدی و گسست پیمان‌های مردم بود که پس از رسول مکرّم اسلام(ص)، امام معصوم و منسوب حضرت حق، شربت شهادت نوشیده و از امکان اعمال ولایت باز ماند. از این‌رو ماجرای غیبت، سنگر امنی بود برای در امان ماندن امامی تنها از ظلم و ستم مردمی که حاضر به یاری و مدد امام نبودند. شاید یکی از دلایل طولانی شدن غیبت نیز همین باشد: فقدان یاری‌گران صمیمی.

    اجازه می‌خواهم عرض کنم، اظهار دوستی و ارادت زبانی و بزرگداشت ایّام میلاد امام، شرط کافی برای مرتفع شدن پرده‌های غیبت نیست. اگر این‌همه کافی بود، بیش از یک هزار و صد و هفتاد و چند سال غیبت به درازا کشیده نمی‌شد. رفتن به سوی امام، شرط لازم و کافی برای کوتاه کردن عصر غیبت و طلوع خورشید حقیقت می‌تواند باشد.

    منظورم از «می‌تواند باشد»، این است که از همة حکمت‌های غیبت و راز‌های آن بی‌خبریم و همین اندازه می‌دانیم که بر کشیدن بنای توحیدی دولت کریمه با همة وجوه فرهنگی و تمدّنی آن، بی حضور و عمل مؤمنانه یاری‌دهندگان ممکن نیست.

    منظورم از «رفتن به سوی امام» نیز حرکت آگاهانه، مجدّانه و عملی است در مسیری که امام معصوم آن را مطلوب و ممدوح می‌شناسد و پرهیز از همة آنچه که آن امام آنها را مذموم می‌داند.

    همة مستضعفان، حضرت منجیّ موعود را امام عادل و ناشر و منتشر عدالت می‌شناسند و از ابتلای مؤمن به ظلم و ستم فراگیر فرهنگی و تمدّنی ناله سر می‌دهند؛ به عبارتی مهم‌ترین بن‌مایة این‌همه دوری، تباهی، سیاهی و ظلم افتاده بر پهنة جسم و جان خلق عالم را فقدان عدالت و غیبت امام عادل بر مسند و منصب حکمرانی و امارت می‌توان بازیابی کرد.

    این منصب را خداوند متعال از روز اوّل تنها درخور مردانی اعلام فرموده که خود برگزیده بود تا از مسیر آنان، همة مجال رهنمون شدن خلق عالم، به نحو عام و مستضعفان، به نحو خاص، به سوی مدینة فاضله و عادله فراهم شود؛ چنان‌که در «زیارت عاشورا» همة کسانی که این مناسب حق را از اهلش بازداشتند و رتبه‌های خدادادی اهل بیت(ع) را از ایشان سلب نمودند، مشمول لعنت شناخته می‌شوند:

    «فَلَعَنَ اللهُ اُمَّةً اَسَّسَتْ اَساسَ الظُّلْمِ وَ الْجَوْرِ عَلَیْکُمْ اَهْلَ الْبَیْتِ وَ لَعَنَ اللهُ اُمَّةً دَفَعَتْکُمْ عَنْ مَقامِکُمْ و َاَزالَتْکُمْ عَنْ مَراتِبِکُمُ الَّتی رَتَّبَکُمُ اللهُ فیها؛2

    خداوند لعنت کند امّتی را که اساس ظلم و ستم را بر شما اهل بیت رسول(ع) بنیان کردند و خداوند لعنت کند مردمی را که شما را کنار گذاردند از مقام مخصوصتان و دور کردند شما را از آن مرتبه‌هایی که خداوند آن رتبه‌ها را به شما داده بود!»

    بنیان‌گذاران ظلم و جور و برکشندگان ابنیة شرک و نفاق فرهنگی و تمدّنی، دور مانده از رحمت و مشمول لعنت شناخته شدند و همچنین همة کسانی که مقامات و مراتب حق و خدادادی این برگزیدگان را غصب و ظالمانه بر اریکة امارت و ملک‌داری تکیه زدند.

    اجازه می‌خواهم عرض کنم در اوّلین گام، هریک از ما در هر مقام و منصب لازم است به سوی عدالت حرکت کند و در جان، آمادگی واگذاری تمام مسئولیت‌ها و مقامات را به صاحبان حق و عدل را در خود فراهم آورد.

    این آمادگی در همة اقوال و افعال جمعی و عهد عمومی باید وارد شود و از صفحة زبان بر صفحة جان نشسته و ظهور عینی یابد.

    آنکه عدالت نمی‌ورزد، از عدل هیچ نمی‌داند؛

    آنکه رحمت نمی‌آورد، از مهربانی هیچ نمی‌شناسد؛

    آنکه امام عدالت و رحمت را نمی‌شناسد، از انتظار هیچ نمی‌داند...

    سردبیر

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  2. ۱

    1. مجلسی، محمّدباقر، «بحارالأنوار»، ج ۳۹، ص ۳۵۳، ح ۲۲۴ .

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  3. ۲

    2. قمی، عبّاس، «مفاتیح الجنان»، فرازی از زیارت عاشورای معروفه.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑