پیوند نور

گزارش لحظه به لحظه از میلاد نور - قسمت اوّل

علی‏اکبر مهدی‏پور

در میان میلیون‏ها بانوی پرده‏نشین که در نیمة قرن سوم هجری قمری در شرق و غرب جهان در سرا پردة عفّت و پاکی جای داشتند، آفریدگار جهان تنها در یکی از آنان این لیاقت و شایستگی را به ودیعت نهاده بود که وعاءِ نور یزدان قرر بگیرد، به سرا پردة خاندان عصمت و طهارت راه یابد و خورشید فروزان امامت از برج او طالع گردد.

جالب‏تر اینکه این بانوی بی‏همتا، ملکة دو سرا، مادرِ یوسف زهرا، و عاءِ نور خدا، دخت یشوعا، از تبار حواریّونِ حضرت عیسی(ع) انتخاب شده است.

خداوند حیکم از روی حکمت بالغه‏اش مادرِ فرمانروای جهان هستی حضرت حجّة بن الحسن المهدی(ع) را از کاخ امپراطوری قیصر روم و پایتخت «بیزانس» برگزیده بود؛ آنجا که کسری و قیصر در هم می‏آمیزد.

فرعون ده‏ها هزار کودک را سر برید تا از تولّد حضرت موسی(ع) جلوگیری کند، ولی خدا خواست که حضرت موسی در خانة فرعون زندگی کند و پرورش یابد و سرانجام طومار عمر فرعون به دست او درهم پیچید.

کسری و قیصر نیز قرن‏ها با مسلمانان جنگیدند تا از گسترش اسلام در بلاد «پارس» و بیزانس جلوگیری کنند؛ ولی خدا خواست که درهم‏کوبندة اکاسره و قیاصره از تبار کسری و قیصر باشد. اینک به دو حدیث زیر توجّه فرمایید:

1. یزدگرد به هنگام فرار از «مدائن» - پس از جنگ «قادسیّه» - در برابر ایوان مدائن ایستاد و گفت: ای ایوان خداحافظ! من رفتم؛ ولی به سوی تو باز می‏گردم؛ خودم یا یکی از فرزندانم که هنوز هنگام ظهورش نرسیده است.

سلیمان دیلمی می‏گوید: به خدمت امام صادق(ع) عرض کردم: تعبیر یا یکی از فرزندانم در گفتار یزدگرد چیست؟ فرمودند:

«ذلِکَ صاحِبُکُمُ القائِمُ بِأَمرِ اللهِ‏ـ عَزَّوَجَلّ‏ـ السّادِسُ مِن وُلدی، قَد وَلَّدَهُ یَزدَجَردُ فَهُوَ وَلَدُهُ.»

با توجّه به اینکه شهربانو، دختر یزدگرد مادر امام سجّاد(ع) است،۱ حضرت بقیّة الله؟عج؟ از تبار یزدگرد، آخرین پادشاه ساسانی، (متوفّای 31ه‍.ق) می‏باشد.

2. هنگامی که از امام رضا(ع) پرسیدند: قائم آل محمّد چه کسی است؟ فرمودند: «او چهارمنی فرزند از تبار من است. او فرزند بانوی کنیزان است.»۲

و هنگامی که از امام صادق(ع) پرسیدند: قائم آل محمّد کیست؟ فرمودند:

«یا بابَصیرُ هُوَ الخامِسُ مِن وُلدِ اِبنی مُوسی، ذلِکَ اِبنُ سَیِّدَةِ الاءِماءِ»

هنگامی که امام صادق و امام رضا(ع) از مادر حضرت بقیة‏الله؟عج؟ سخن می‏گفتند، حضرت نرجس خاتون هنوز به دنیا نیامده بود و شاید پدرش یشوعا نیز دیده به جهان نگشوده بود.

نام نامی و القاب گرامی نرجس خاتون

مورّخان برای آن ملکة دو سرا و همسر بی‏همتای امام عسکری(ع) نُه اسم نوشته‏اند:

ملیکه، حکیمه، سبیکه، نرجس، سوسن، مریم، ریحانه، خمط و صقیل.۳

تعدّد اسامی معمولاً به جهت شخصیت فوق‏العادّة صاحب نام است؛ چنان‏که امام صادق(ع) به هنگام شمارش مناقب حضرت زهرا؟عها؟ می‏فرمایند:

«برای حضرت فاطمه در نزد خداوند متعال نُه اسم است: فاطمه، صدّیقه، مبارکه، طاهره، زکیّه، رضیّه، مرضیّه، محدّثه و زهرا.»۴

به هنگام ولادت، پدر و مادرش او را ملیکه نام نهادند،۵ ولی آنها غافل بودند که چه اسمی با مسمّایی برای فرزند خود برگزیده‏اند و او روزی ملکة دو سرا خواهد بود. او به حق، شایستة این نام است.

هنگامی که او به اسارت مسلمانان درآمد، خود را نرجس معرّفی نمود۶ تا احدی از اسرار او آگاه نشود و شاهزاده بودنش آفتابی نگردد.

چون به خاندان عصمت و طهارت راه یافت، او را با نام‏های مختلفی صدا زدند تا جاسوسان خلیفة عبّاسی بر شرافت نسب او واقف نشوند و متوجّه نگردند که او همان صدف سیمین آفرینش است که یکتا گوهر جهان خلقت، از او خواهد بود.

و اینک نگاهی گذرا بر اسامی گرامی آن حضرت:

1. نرجس: نام گلی از ردة تک‏لپه‏ای‏ها و سردستة گیاهان تیرة نرگسی می‏باشد که گل‏هایش منفرد و در انتهای ساقه قرار دارد و به جهت زیبایی فوق‏العادّه‏اش، چشم معشوق را به آن تشبیه می‏کنند.۷

گلِ حضرت نرجس خاتون نیز در جهان خلقت منفرد است و در انتهای این جهان قرار دارد و همة عاشقان، در آرزوی گوشة چشمی از آن محبوب گمگشته به سر می‏برند، به یادش زنده‏اند و در فراقش جان می‏سپارند.

2. سوسن: گلی فصلی و دارای گل‏های زیبا و درشت به رنگ‏های مختلفی است. اصل این گل از اروپا، «ژاپن»، «آمریکای شمالی» و «هیمالیا» است.۸

امّا گلِ جناب سوسن، گل همیشهه بهار است که گذشت زمان و موسم خزان، هرگز از طراوت او نکاهد و اصل او از جهان عُلوی است و نور مقدّسش،از اشعّة انوار قدسی است؛ چنان‏که پیامبر اکرم(ص) تعبیر می‏فرمایند:

«پدر و مادرم به فدای او باد! که هم‏نام من است و شبیه من و شبیه حضرت موسی بن عمران است، هاله‏ای از نور گرداگرد او را فرا گرفته، اشّعة انوار قدسی از او ساطع است.»۹

نسب او از طرف پدر به شرق و از طرف مادر به غرب منتهی می‏گردد.

3. سَبیکَه: طلای ناب و نقرة خالص را گویند که پس از گداخته شدن، ناخالصی‏های آن جدا گردد و طلای ناب و نقرة خالص به صورت شِمش در قالب‏ها ریخته شود.۱۰

او در پایتخت بیزانس در عشق امام عسکری(ع) گداخته شد و همة ناخالصی‏های امپراطوری روم به دست کیمیا اثر حضرت زهرا؟عها؟ از او جدا گشت و طلای ناب جهان خلقت، از او پدید آمد.

4. حَکیمه: بانوی دانشمند، فیلسوف و فرزانه را گویند.

او بانوی فرزانه‏ای است که علم و حکمت را نخست در پایتخت بیزانس از معلّم خصوصی و عرب زبان فرا گرفته،۱۱ سپس فرایض دینی و سنن اسلامی را از پیشگاه حکیمه، دخت گرامی امام جواد(ع) آموخته است.۱۲

5. ملیکه: به معنای ملکه و شهبانو است و او مادر فرمانروای جهان هستی است که همة سلاطین روی زمین، پیشانی ادب بر آستانش می‏سایند.

6. مریم: نام مادر گرامی حضرت عیسی(ع) است. او مادر منجیّ جهان بشریت است که حضرت عیسی(ع)، به اتّفاق علمای شیعه و سنّی، به او اقتدا کرده و در پشت سرش به نماز خواهد ایستاد.۱۳

7. ریحانه: هر گیاه خوش‏بو و معطّر، دستة ریحان، دستة شاهسپرغم، صعتر هندی، روزی، رحمت و نوری را گویند که در اثر ریاضت در انسان حاصل شود.۱۴

وه چه نامی مناسب با مادر ریحانة وجود! که همة جهان معطّر از عطر او، هر غمی زدوده با یک نگاه او، هر دردی شفا یافته از صعتر کوی او، جمله خلایق بر سر سفرة عام او، جهان هستی به طفیل عنایت او و مهر و ماه منوّر از فروغ روی او.

8. خَمط: نام درختی است که میوة خوردنی دارد و به هر چیز تازه و خوش‏بو و به دریای خروشان گفته می‏شود۱۵ و همة این تعبیرات، با آن بانوی بی‏همتا تناسب دارد.

9. صَقیل: هر شیء نورانی، صیقلی و جلا داده شده را می‏گویند. شیخ طوسی و شیخ صدوق می‏فرمایند: پس از آنکه حضرت نرجس خاتون به ولیّ عصر‏؟عج؟ حامله شد، او را صیقل نام نهادند.۱۶

علّامه مجلسی پس از نقل فراز بالا از شیخ صدوق، می‏فرماید:

نرجس خاتون پس از آنکه به آن وجود نورانی حامله شد، هاله‏اای از نور و ضیاء او را فرا گرفت. آنگاه به جهت این نورانیت فوق‏العادّه، او را صقیل نام نهادند.۱۷

اگر بنا باشد نور فاطمة زهرا؟عها؟ در پیشانی حضرت خدیجه؟عها؟ هویدا باشد، نور یوسف زهرا چرا در پیشانی حضرت نرجس خاتون ساطع نباشد؟ در حالی که او نور یزدان و مهر فروزان است و به هنگام تولّد، نوری از او ساطع شده که همة اطراف و اکناف جهان را تا آفاق آسمان روشن نموده است.۱۸

و اینک در پی آنیم که ببینیم ریحانة قیصر چگونه ریحانة پیمبر شد؟ و این‏همه راه دور و دراز را از هفت تپة «قسطنطنیّه» تا کرانه‏های «سامرّاء»چگونه پیمود؟ و سرانجام تعلّقات خود را از خاندان قیصر چگونه گسست و به دودمان پیامبر(ص) پیوست؟!

گزارش نور

گزارش دقیق و مستند از حوادث شگفت در امپراطوری «روم» و مسافرت پرماجرای ملکة دو سرا، از کرانه‏های دریای «مرمره» تا ساحل سامرّاء را در ضمن حدیثی مورد اعتماد و استناد، از زبان آن خاتون در جهان می‏شنویم:

شیخ صدوق در «کمال الدّین»، شیخ طوسی در «غیبت»، طبری در «دلائل الامامه»،

ابن شهر آشوب در «مناقب»، نیلی در «منتخب»، ابن فتّال نیشابوری در «روضه»، شیخ حرّ عاملی در «اثبات الهداة»، سیّد هاشم بحرانی در «حلیة الأبرار» و علّامه مجلسی در «بحار»، مشروح این گزارش را از بشر بن سلیمان، از اصحاب امام هادی(ع) روایت کرده‏اند که ما متن کامل گزارش را از دو سند نخستین، یعنی کمال‏الدّین و غیبت، ترجمه و نقل می‏کنیم:

بشر بن سلیمان نخّاس از نسل ابو ایّوب انصاری که از اصحاب و ارادتمندان امام هادی و امام عسکری؟عهما؟ بود و به خرید و فروش غلام و کنیز اشتغال داشت، می‏گوید:

سرور من ابوالحسن، حضرت هادی(ع)، احکام مربوط به خرید و فروش بردگان را به من آموخته بود. من نیز معمولاً بدون اجازة ایشان خرید و فروش نمی‏کردم و از موارد شبهه اجتناب می‏کردم. کم‏کم در این زمینه شناخت من کامل شد و موارد حلال را از موارد شبهه‏ناک شناختم.

شبی در سامرّاء در خانه‏ام که در نزدیکی منزل امام هادی(ع) قرار داشت، نشسته بودم. پاسی از شب گذشته بود که درِ خانه‏ام کوبیده شد. شتابان به سوی درِ خانه رفتم و در را گشودم. کافور، خادم و فرستادة امام هادی(ع) بود که مرا به حضور ایشان فرا خواند.

لباس پوشیده و به خدمت آن حضرت شتافتم. چون وارد خانه شدم، دیدم که با فرزند بزرگوارش امام حسن عسکری(ع) مشغول گفت‏وگو است و خواهرش حکیمه پشت پرده قرار داشت. همین که نشستم فرمودند:

«ای بشر! تو از اعقاب انصار هستی. محبّت و دوستی ما همواره در دل‏های شما پایدار بود و هر نسلی از شما محبّت و مودّت ما را از نسل پیشین به ارث برده است. اینک می‏خواهم رازی را با تو در میان بگذارم و تو را دنبال کاری بفرستم و از این طریق، با فضیلت ویژه‏ای تو را گرامی بدارم که در این فضیلت، گوی سبقت را از همة شیعیان ببری.»

آنگاه نامة ظریفی را به زبان رومی و به خطّ رومی نوشتند و مهر خویش را بر آن زدند. سپس چنتة زردی را بیرون آوردند که در آن 220 دینار بود. نامه و چنته را به من دادند و فرمودند:

«اینها را بگیر و به سوی «بغداد» عزیمت کن و پیش از ظهر فلان روز در گذرگاه «فرات» حضور پیدا کن.19 هنگامی که قایق‏های حامل بردگان رسید و کنیزان پیاده شدند، گروه بسیاری از خریداران را مشاهده می‏کنی که از طرف فرماندهان عبّاسی دور آنها را گرفته‏اند. در آن میان، تعداد اندکی نیز از جوانان عرب را می‏بینی که به قصد خرید حضور یافته‏اند.

تو در آن روز از دور مواظب برده‏فروشی به نام عَمرو بن یزید20 باش تا هنگامی که کنیزی را با این خصوصیات، در حالی که دو جامة حریر تازه، خوشرنگ و درشت‏بافت بر تن دارد، برای فروش عرضه کند.

خواهی دید آن کنیز اجازه نمی‏دهد که هیچ خریداری، نقاب از چهره‏اش باز گیرد یا جامه از تنش کنار زند یا اندمش را لمس کند.

در آن هنگام برده‏فروش در صدد آزار او بر می‏آید و او سخنی به زبان رومی می‏گوید و فریاد برمی‏آورد. معنای سخنان او این است که از حال خود شکوه می‏کند و از کشف حجابش برحذر می‏دارد.

در این هنگام یکی از خریداران خواهد گفت: من این کنیز را به سیصد دینار می‏خرم؛ زیرا عفّت و پاکدامنی او موجب رغبت شدید من شده است.

و آن کنیز به زبان عربی به او خواهد گفت: اگر در جامة حضرت سلیمان و بر فراز تخت شاهی ظاهر شوی، من رغبتی به تو نخواهم داشت. لذا مالت را بیهوده خرج نکن.

برده‏فروش به آن کنیز خواهد گفت: چاره چیست؟ ناگزیر تو را باید فروخت. کنیز در پاسخ می‏گوید: این‏همه شتاب برای چیست؟ باید خریداری باشد که دل من به سوی او کشش پیدا کند و به صداقت و امانت او اعتماد کنم.

در این هنگام تو برخیز و پیش عَمرو بن یزید برده‏فروش برو و به او بگو: من نامة دلگرم‏کننده‏ای را از یکی از اشراف همراه دارم که آن را به زبان و خطّ رومی نوشته و در آن، کرم و وفا و خرد و سخای خود را منعکس نموده است. این نامه را به او بده تا آن را مطالعه کند و اخلاق و رفتار نویسنده‏اش را در لا به لای سطور آن جست‏وجو نماید. اگر به نویسندة آن تمایل پیدا کرد و تو نیز مایل بودی، من از طرف نویسندة نامه وکالت دارم که او را از تو خریداری کنم.»

من همة دستورات سرور خودم امام هادی(ع) را به طور کامل انجام دادم. همین ‏که آن کنیز در نامه نگریست، به شدّت گریست و به عَمرو بن یزید گفت: باید مرا به نویسندة این نامه بفروشی.

و سوگند یاد کرد که اگر از فروختن او به صاحب نامه خودداری کند، در معرض تلف قرار خواهد گرفت.

آنگاه من در مورد قیمت کنیز با برده‏فروش وارد مذاکره شدم و سرانجام، به همان مبلغی که مولایم در چنته همراه من فرستاده بود، به توافق رسیدیم.

آنگاه آن بانو را در حالی که شاداب و خندان بود، از او تحویل گرفتم و به خانه‏ای که در بغداد آمد و شد داشتم، بردم.

آن بانو از شدّت خوشحالی آرام نداشت. نامة امام هادی(ع) را بیرون می‏آورد، آن را می‏بوسید و بر صورت خود می‏نهاد و دست بر آن می‏کشید. با شگفتی به او گفتم: نامه‏ای را می‏بوسی که صاحبش را نمی‏شناسی؟ آن بانو پاسخ داد:

ای عاجز و ناتوان از شناخت مقام اولاد پیامبران! خوب گوش کن و به گفتارم دل بسپار تا به حقیقت راه یابی.

سرگذشت حیرت‏انگیز نرجس خاتون

من، ملیکه، دختر یشوعا پسر قیصر رومم. مادرم از تبار حواریّون است و نسب من از طرف مادر به شمعون، وصیّ حضرت مسیح(ع) می‏رسد. من اکنون تو را از یک حادثة وحشت‏انگیز و شگفت‏آور آگاه می‏سازم.

هنگامی که سیزده بهار از عمر من گذشت، پدر بزرگم قیصر تصمیم گرفت که مرا به عقد برادرزادة خود درآورد. سیصد تن از اعقاب حواریّون را که همگی کشیش و راهب بودند، گرد آورد و هفتصد تن از دیگر کشیشان که از موقعیت ویژه‏ای برخوردار بودند، فراخواند. آنگاه چهار هزار نفر از فرماندهان سپاه و امیران لشکرها و سرپرستان عشایر را دعوت کرد و از مال ویژة خود، تختی مرصّع و مزیّن به انواع جواهرات بیاراست و آن را در حیات کاخ و بر فراز چهل پایه قرار داد.

اجتماعی نافرجام

چون برادزاده‏اش بر فراز آن تخت قرار گرفت و صلیب‏ها را در گرداگرد او بگردانیدند و اسقف‏ها به حال تعظیم برخاستند و اوراق اناجیل را بگشودند و مهیّا شدند که مراسم ازدواج را به جای آورند، ناگهان همة صلیب‏ها سرنگون شدند، پایه‏های تخت به لرزه درآمد و فرو ریخت. آن جوان که بر فراز تخت قرار داشت، مدهوش بر زمین افتاد.

رنگ کشیشان پرید و لرزه بر اندامشان افتاد و اسقف اعظمشان به پدربزرگم گفت:

پادشاها! ما را در مورد این حوادث نافرجام و نحوست‏بار که پیش‏در آمدِ نابودی آئین مسیحیت و شیوة امپراطوری است، معذور بدار.

پدربزرگم که شدیداً از این پیشامد ناگوار افسرده بود و آن را به فال بد زده بود، به کشیشان گفت:

این پایه را استوار سازید و این صلیب‏ها را یک بار دیگر برپا دارید. آنگاه دیگر برادر این داماد نگون‏بخت را فرا خوانید تا این دختر را به ازدواج او درآورم تا این نحوست با فرخندگی او برطرف شود.

بار دیگر که مجلس بیاراستند و فرمان او را به کار بستند. نظیر همان حوادث وحشتناک به وقوع پیوست. همه وحشت‏زده پراکنده شدند و پدربزرگم افسرده و دل‏مرده برخاست و به حرمسرا رفت و پرده‏ها را بیاویخت.

رؤیایی سرنوشت‏ساز

در آن شب خوابی شگفت دیدم که سرنوشت مرا تغییر داد:

در خواب دیدم که حضرت مسیح(ع) و شمعون و گروهی از حواریّون در کاخ پدربزرگم گرد آمده‏اند و منبری از نور در آن نصب شده است که در شکوه و عظمت، سر بر آسمان می‏ساید.

این منبر را درست در نقطه‏ای گذاشته بودند که پدربزرگم تختش را در آنجا قرار داده بود.

در آن هنگام حضرت محمّد(ص) با وصّی و داماد خود، امیرمؤمنان(ع) و گروهی

از فرزندانش وارد شدند.

حضرت مسیح(ع) پیش رفت و حضرت محمّد(ص) را در آغوش کشید. آنگاه رسول اکرم(ص) به حضرت مسیح(ع) فرمودند:

«ای روح‏الله! من آمده‏ام که از وصیّ تو شمعون، دخترش ملیکه را خواستگاری کنم.»

و با دست خود به سوی ابومحمّد، پسر نویسندة این نامه اشاره فرمود. حضرت عیسی(ع) به سوی شمعون نگریست و فرمود:

«ای شمعون، شرف و فضیلت به سوی تو روی آورده است، خاندان خود را با خاندان آل محمّد پیوند بزن».

شمعون گفت: «اطاعت می‏کنم.»

در آن هنگام رسول اکرم(ص) بر فراز منبر تشریف بردند، خطبه‏ای ایراد فرمودند و مرا به همسری فرزند خویش درآوردند.

حضرت عیسی(ع)، حواریّون و فرزندان رسول خدا(ص) گواهانِ عقد بودند.

هنگامی که از این رؤیای طلایی بیدار شدم، ترسیدم که اگر خواب را با پدر و پدربزرگم در میان بگذارم، مرا بکشند و لذا آن را پوشیده داشتم و برای آنان بازگو نکردم؛ ولی سینه‏ام چنان از محبّت ابومحمّد آکنده شد که دیگر میل به خوراک را از دست دادم و به همین سبب سخت بیمار و رنجور شدم.

در شهرهای روم هیچ پزشکی باقی نمانده، جز اینکه پدربزرگم برای معالجة من فرا خواند؛ ولی نتیجه نداشت.

چون پدربزرگم از معالجة من مأیوس شد، از روی شفقت به من گفت: ای نور دیده‏ام! آیا خواهش و آرزویی در دل داری که در این دنیا برای تو فراهم کنم؟

گفتم:

پدر جان! درهای گشایش را به روی خود بسته می‏بینم؛ ولی اگر فرمان دهی که از دست و پای اسیران مسلمان که در زندان تو هستند، بند و زنجیر بردارند و از شکنجة آنان دست نگهدارند و بر آنان منّت نهاده فرمان آزادی آنها را صادر کنی، امیدوارم که حضرت مسیح(ع) و مادرش حضرت مریم؟عها؟ سلامتی را به من ارزانی دارند.

چون پدربزرگم خواسته‏ام را برآورد، تلاش کردم که خود را سالم‏تر نشان دهم و اندکی خوراک تناول کردم. پدربزرگم خوشحال شد و محبّت بیشتری در مورد اسیران مبذول داشت.

دومین رؤیا

پس از گذشت چهارده شب از خواب نخستین، در عالم رؤیا دیدم که سرور زنان دو جهان، حضرت فاطمه؟عها؟ در حالی که حضرت مریم؟عها؟ و هزار تن از خدمتکاران بهشتی، ایشان را همراهی می‏کردند، به دیدار من تشریف فرما شدند. حضرت مریم؟عها؟ به من فرمود:

«این بانوی دو جهان و مادر شوهرت ابومحمّد است.»

من دست به دامن حضرت فاطمه؟عها؟ آویختم و گریستم و از اینکه ابومحمّد به دیدار من نمی‏آید، شکوه کردم. حضرت فاطمه؟عها؟ فرمودند:

«تا هنگامی که تو مشرک هستی، پسرم ابومحمّد به دیدار تو نخواهد آمد. این خواهرم مریم دخت عمران است که از آئین تو به پیشگاه حضرت احدیّت بیزاری می‏جوید. اکنون اگر خواهان خشنودی خدا و مسیح و مریم هستی و اشتیاق دیدار ابومحمّد را داری، بگو: «اشهد ان الا اله الّا الله، و اشهد انّ محمّداً رسول االله.»

چون این دو گواهی را به زبان راندم، حضرت فاطمه؟عها؟ مرا به سینة خود چسبانیدند و دلشاد ساختند و فرمودند: «از حالا انتظار دیدار ابومحمّد را داشته باش، من او را به نزد تو خواهم فرستاد.»

بیدار شدم و در انتظار دیدار ابومحمّد، ثانیه شماری می‏کردم و با خود می‏گفتم: وه چقدر به دیدار ابومحمّد اشتیاق دارم!21

شب بعد او را در خواب دیدم و به محضرشان عرض کردم: ای حبیب من! پس از آنکه در دلم جای گرفتی و دلم آکنده از مهر تو شد و در این راه جانم در معرض تلف قرار گرفت، بر من جفا کردی و این مدّت به دیدار من نیامدی. فرمودند:

«تأخیر من در دیدار تو به سبب شرک تو بود و اکنون که به راستی اسلام آوردی، همه شب به دیدار تو خواهم آمد تا روزی که خداوند در بیداری ما را به یکدیگر برساند.»

از آن شب تاکنون هیچ شبی مرا از دیدار خود محروم نساخته است.

شاهزاده و اسارت

بشر می‏گوید: به او گفتم: پس چگونه اسیر شدی؟ گفت:

در یکی از شب‏ها ابومحمّد در خواب به من فرمودند:

«در همین ایّام - فلان روز - پدربزرگت لشکری به جنگ مسلمانان گسیل می‏دارد. خود نیز از پی لشکریان روان می‏شود. تو هم به طور ناشناس و در لباس خدمتکاران همراه دیگر زن‏ها از فلان راه به آنها بپیوند.»

من فرمان او را اطاعت کردم. ناگاه پیشتازان مسلمانان بر ما تاختند. من هم اسیر شدمِ بدون اینکه کسی تاکنون متوجّه شده باشد که من نوة قیصر امپراطور روم هستم. جز تو که اکنون خودم برایت بازگو کردم.

کسی که من در سهم او قرار گرفتم، چون از نام من پرسید، نام خود را از او مکتوم داشتم و گفتم: نرگس. گفت: آری. از نام‏های کنیزان است.

بشر می‏گوید: به او گفتم: عجیب است که شما رومی هستید و این‏چنین به لهجة عربی سخن می‏گویید. گفت:

آری. پدربزرگم از شدّت علاقه‏ای که به تعلیم و تربیت من داشت و مایل بود که آداب ملل و اقوام را یاد بگیررم، به یکی از بانوانی که مترجم او بود، دستور داد که هر روز بامدادان و شامگاهان به پیش من بیاید و به من عربی بیاموزد و بدین‏گونه زبان عربی را فرا گرفتم و زبانم به آن گویا شد.

دختر قیصر در دودمان پیمبر

بشر می‏گوید: چون او را به سامرّاء و حضور مولایم ابوالحسن امام هادی(ع) بردم، آن حضرت به او فرمودند:

«عزّت اسلام، ذلّت مسیحیت و شرف خاندان عصمت و طهارت را چگونه یافتی؟»

عرض کرد: ای پسر رسول خدا! چیزی را که شما از من به آن آگاه‏تر هستید، چگونه برای شما وصف کنم؟ امام هادی(ع) فرمودند:

«می‏خواهم به تو پاداشی بدهم. آیا ده هزار دینار طلا برای تو خوش‏تر است یا مژده‏ای که در آن شرف جاودانه است؟»

عرضه داشت: مژدة فرزند برای من. فرمودند:

«مژده باد تو را به فرزندی که خاور و باختر گیتی را به ملک خویش درآورد و جهان را از عدل و داد آکنده سازد، پس از آنکه از ظلم و ستم آکنده باشد.»22

نرجس خاتون پرسید: پدر این مولود فرخنده کیست؟ فرمودند:

«همان که پیامبر اکرم(ص) در فلان شب از فلان ماه از فلان سال - رومی - تو را برای او خواستگاری کرد.»

- از حضرت مسیح و وصیّ او؟

- «آری. حضرت مسیح و وصّی او تو را به عقد چه کسی درآوردند؟»

- فرزند گرامی شما ابومحمّد(ع).

- «او را می‏شناسی؟»

- چگونه نشناسم در حالی که از شبی که به دست بانوی بانوان جهان (حضرت زهرا؟عها؟) به شرف اسلام مشرّف شده‏ام، شبی نگذشته که به دیدار من نیامده باشد.

ملیکه در مکتب حکیمه

در آن هنگام حضرت هادی(ع) به خدمتکار خود کافور فرمودند: «خواهرم حکیمه را فرا خوان.» هنگامی که حکیمه به محضر امام هادی(ع) شرفیاب شد، به او فرمودند: «ها هیه؛ این همان بانوی معهود است.»

حکیمه خاتون مدّتی بس طولانی او را در آغوش کشید و ابراز شادمانی فرمود. آنگاه امام هادی(ع) فرمودند:

«ای دختر رسول خدا! او را به خانة خود ببر و فرایض دینی و سنن اسلامی را به او بیاموز که او همسر ابومحمّد و مادر حضرت قائم؟عج؟ می‏باشد.»23

پی‏نوشت‏ها: