تقابل جریان هدایت و ضلالت و راهبری امام زمان؟عج؟ در دوران غیبت

صفحات چاپی ۶ تا ۱۳

مطالعه در کتاب‌خوان

سیّد محمّدمهدی میرباقری

در عالم دو جریان وجود دارد که یکی دعوت به پرستش خدا و دیگری دعوت به پرستش نفس و پرستش شیطان می‏کند و این دو جریان همواره با یکدیگر درگیر هستند و هر دو هم طرح پیچیده‏ای دارند. تمام تلاش شیطان و اولیای طاغوت، این است که انسان را بردة خود کنند و او را به سمت نار هدایت نمایند؛ ولی انبیاء و ائمّة هدایت می‏خواهند تا ما در مسیر پرستش خدای متعال، به سعادت و کمال برسیم و ارزش واقعی ما هم در بندگی خدای متعال است و نصرت و پیروزی هم در همین مسیر قرار دارد.

ثمرة همراهی انسان با امام

امروز آغاز امامت امام زمان؟عج؟ است که در واقع امامت وارد مرحلة جدیدی می‏شود. گرچه امام کلمة غیبی الهی و کلمة تامّة مغیّب است، ولی خود این غیبت امام؟عج؟ که امامت در پرده اتّفاق می‏افتد، مسئلة فوق‏العادّه عجیبی است و اسراری هم دارد. امام زمانی که غایبند، واقعاً امام هستند و کائنات را اداره می‏کنند و ملائکة شب قدر بر حضرت نازل می‏شوند؛ یعنی این‏طور نیست که امامی که در غیبت است، یعنی امامت نمی‏کند؛ ولی این چه امتحان سنگینی است که خدا قرار داده و چه طرح و برنامه‏ای دارند که در غیبت عالم را اداره می‏کنند، این جزو اسرار است. عمده‏اش را فرمودند که: «لِأَمْرٍ لَمْ یُؤْذَنْ لَنَا فِی کَشْفِهِ لَکُم.»1

وقتی پرسیدند چرا حضرت در غیبت عالم را اداره می‏کنند؟ فرمودند به ما اجازه ندادند که بگوییم؛ چون جزو اسرار است. به اندازه‏ای که انسان اهل سر می‏شود، به غیبت و اسرار غیبت امام هم آشنا می‏گردد؛ ولی بیشتر آن در پرده است تا انشاءالله در دورة ظهور آشکار بشود؛ همان‏طور که جناب خضر به موسای کلیم فرمود: اگر با من همراه شدی، تا نگفتم از چیزی حرف نزن که اینها از اسرار است و وقتی مراحل گذشت، حضرت پرده را بالا زد.

خدای متعال در «قرآن» یک تعبیر را بیان فرموده: «یَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِم»2 وقتی انسان‏ها را در قیامت صدا می‏زنیم و دعوتشان می‏کنیم که به پرونده‏شان رسیدگی شود و هم وارد مدارج خودشان شوند، مردم را با امامشان صدا می‏زنیم؛ یعنی در اینجا ممکن است هر کدام از ما برای خود تعیّناتی داشته باشیم و با عناوینی شناخته شویم؛ ولی در آن عالم که میزان یک میزان حقیقی است و ترازوی حق نصب می‏شود، «وَ الْوَزْنُ یَوْمَئِذٍ الْحَقُّ»،3 آنجا مردم به امامشان شناخته می‏شوند. می‏گویند پیروان امیرالمؤمنین(ع) در محشر بیایند و از آن طرف هم می‏گویند پیروان معاویه در محشر بیایند و این‏طوری به حساب و کتاب رسیده می‏شود.

در قرآن ما دو امام داریم: «امام یدعوا الی الله» و «امام یدعوا الی النار»؛ یکی امامی است که امامت می‏کند و امّت می‏سازد و دعوت و راهبری می‏نماید و تلاش می‏کند؛ ولی حاصل تلاش و راهبری و جامعه‏سازی و امّت‏سازی‏اش این است که «یَدْعُونَ إِلَی النَّار»؛4 مردم را به آتش دعوت می‏کند و آنها را در وادی

صفحهٔ ۷

جهنم می‏برد و ائمّه‏ای که به سوی خدا دعوت می‏کنند، آنها هم دعوت و راهبری می‏کنند و زحمت می‏کشند؛ ولی پایان دعوت آنها تقرّب به خدای متعال است.

ما در حرکت با این دو امام در عالم مخیّر هستیم و تمام مسئله همین است و تمام ابتلائات و امتحانات عالم در همین خلاصه می‏شود. این امتحان به فروع است و نوعی مقدّمه می‏باشد.

مرحوم کلینی در «کافی» روایتی را نقل کردند که وقتی این آیه نازل شد: «یَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِم» به حضرت عرض کردند: یا رسول‏الله! مگر شما امام همه نیستید؟ شما امام کلّ عالم هستید و همین‏طور هم است و حضرت نسبت به کلّ عالم و حتّی نسبت به انبیاء، امامت دارند. حضرت فرمودند: «یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی رَسُولُ اللهِ إِلَیْکُمْ جَمیعا...؛5

من از طرف خدا نسبت به همة مردم یک رسالتی دارم و فرستادة خدا هستم.»

ولی فرمودند:

«این آیه ناظر به مطلبی است و آن این است که بعد از من، خدای متعال ائمّه‏ای را قرار داده است: «مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّهُ سَیَکُونُ مِنْ بَعْدِی أَئِمَّةٌ یَدْعُونَ إِلَی النَّارِ وَ یَوْمَ الْقِیامَةِ لا یُنْصَرُون»6

آنها هم از طرف خدا هستند و خودشان نیامدند که ادّعای امامت کنند. این نکتة مهمّی است که کسی خودش ادّعای امامت کند و مردم را جلو بیندازند یا اینکه خدا او را امام قرار بدهد. لذا در روایات خیلی روی این موضوع تأکید شده است.

حضرت فرمودند: کسی که دنبال شخصی می‏رود که او از طرف خداست «وَ لَا عَتْبَ عَلَی مَنْ دَانَ بِوَلَایَةِ إِمَامٍ عَادِلٍ مِنَ الله»7 اگر کسی واقعاً در دینداری‏اش دنبال امامی بود که از طرف خدا باشد، اگر جایی لغزید، خدا لغزش‏هایش را پاک می‏کند و خدای متعال قول داده که او را تطهیر نماید؛ امّا اگر کسی هم دنبال امامی حرکت می‏کند که امام جائر است (امام جائر یعنی خدا او را جلو نینداخته): «لِمَنْ دَانَ اللهَ بِوَلَایَةِ إِمَامٍ جَائِرٍ لَیْسَ مِنَ الله»، فرمودند این اصلاً دین ندارد و هر چقدر هم اهل فروع و مناسک باشد و ریاضت بکشد، اهل دین نیست. حضرت فرمودند:

«این آیه «یَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِم» ناظر به این صحنه است که بعد از من، خدای متعال ائمّه‏ای را با این دو خصوصیت قرار داده که اینها می‏آیند و امر را به دست بگیرند و تکذیب می‏شوند. بعد حضرت فرمودند: که با آنها برخورد منصفانه و عادلانه نمی‏شود و جریانی نسبت به آنها ظلم می‏کند و آنها را از آن حقّ الهی‏شان منع می‏کند.» و به تعبیر این روایت:

«وَ یَظْلِمُهُمْ أَئِمَّةُ الْکُفْرِ وَ الضَّلَالِ وَ أَشْیَاعُهُم»8

ائمّة کفر و ضلال و پیروان آنها هستند که نمی‏گذارند حق به دست اینها برسد. فرمودند:

«فَمَنْ وَالاهُمْ وَ اتَّبَعَهُمْ وَ صَدَّقَهُم فَهُوَ مِنِّی وَ مَعِی وَ سَیَلْقَانِی»9

کسی که این سه خصوصیت موالات و تبعیت و تصدیق را داشته باشد، او با ماست و روزی که مردم به امام خودشان خوانده می‏شوند، آنهایی که با این امام راه آمدند، آنها در روز قیامت با من هستند و من را هم ملاقات می‏کنند که این ملاقات ظاهری و باطنی است.»

بعد هم یک هشدار دادند که:

«أَلَا وَ مَنْ ظَلَمَهُمْ وَ کَذَّبَهُمْ فَلَیْسَ مِنِّی وَ لَا مَعِی وَ أَنَا مِنْهُ بَرِیء؛

کسی که این امام را تکذیب کند، نه با من است و نه از من است و من هم از او تبرّی می‏جویم.»

هدف جریان ضلالت و جریان هدایت

پس دو جریان امامت در عالم هستند که یکی ائمّة یدعون الی الله و دیگری ائمّة یدعون الی النار است و ائمّة ضلال با ائمّة حق درگیر هستند؛ چون ائمّة حق می‏خواهند راه خدا را در عالم جلو ببرند و آنها هم می‏خواهند راه شیطان را پیش ببرند.

شیطان محور ائمّة ضلال است و شیاطین انس و جن دور هم جمع شدند و تصرّف می‏کنند و بر محور ائمّة ضلال هم جامعه و جمع شکل می‏گیرد و در طول تاریخ هم این‏طوری بوده و نمرودها و فرعون‏ها برای خودشان تجمّع داشتند و تا سطح مدنیّت و تمدّن هم می‏رفتند و اینها به کمتر از این راضی نیستند که مردم آنها را بپرستند. مستکبران عالم همیشه می‏خواهند منابع اقتصادی عالم را ببرند و استفاده کنند و این حدّاقل امر است و آنها به کمتر از اینکه ما عبد آنها باشیم و در مقابل آنها خضوع کنیم و آنها را به منزلة اله خودمان بدانیم، راضی نیستند و این کار را هم در تاریخ کردند.

خدای متعال می‏فرماید:

«وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللهِ أَنْداداً یُحِبُّونَهُمْ کَحُبِّ الله»10

عدّه‏ای از مردم در عالم از غیر خدا برای خدا شریک قرار می‏دهند و اینها را مثل خدا دوست دارند؛ پرستش یعنی همین و بالاترین منزلت عبادت، عبادت حبّی است:

«وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ حُبّاً لَهُ فَتِلْکَ عِبَادَةُ الْأَحْرَارِ وَ هِیَ أَفْضَلُ الْعِبَادَة»11

اینها را مثل خدا دوست می‏دارند؛ یعنی عبادتشان می‏کنند و اینها به کمتر از عبادت شدن راضی نیستند. خدای متعال در قرآن هشدار داده و می‏فرماید: «أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَیْکُمْ یا بَنی آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّیْطانَ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبین»12 من از شما یک قراری گرفته بودم. آیا قرارتان را یادتان رفته که شیطان را عبادت نکنید؟

یعنی شیطان مسیری را هموار می‏کند که او را بپرستند. آن روزی که شیطان با خدای متعال سر جنگ گذاشت و عداوت کرد که خدایا! یا من را جلو بینداز یا من همه را بندة خودم می‏کنم، حرفش این بود که اگر من را جلودار نکنی که من به سوی تو بیایم، من راه تو را می‏بندم و همه را بردة خودم می‏کنم. شیطان واقعاً این کار را می‏کند.

این‏طور هم نیست که انسان اگر در مقابل خدای متعال کوچکی می‏کند، در واقع دارد عبودیت می‏نماید. خدا واقعاً صاحب کبریاست و ما هم هیچ چیزی نداریم و فقیر هستیم و او غنی است و کبریا و عظمت از اوست. واقعاً کسی در عالم چیزی ندارد و اگر هم ما در مقابل او خضوع و رجوع می‏کنیم، برای این است که او خدای حکیم، مهربان، رحمن، رحیم، سمیع و مجیب است:

«وَکَلَنِی إِلَیْهِ فَأَکْرَمَنِی»13 او با کرامت ما را بزرگ می‏کند و طوری ما را بزرگ می‏نماید که آن دستی را که به ما می‏دهد، در عالم نمی‏بینیم و می‏گوییم خدا کجاست؟ او طوری ما را تدبیر می‏کند که حتّی آنهایی هم که خدا را نمی‏شناسند، باز هم مهمان سفرة او هستند. او اصلاً خودش را به آنها نشان نمی‏دهد. البتّه اگر کسی ببیند و از دست خدا بگیرد، عالم دیگری دارد.

این خدایی که ما را بندة خودش می‏خواهد و در ما ظرفیت بندگی گذاشته، این

صفحهٔ ۸

خدا از بندگی ما هیچ سودی نمی‏برد و تمام بهره در بندگی ما، برای ماست و ما هستیم که سر سفرة او می‏نشینیم و این خیلی وعدة بزرگی است. بعضی‏ها خیال می‏کنند که این تکلیف است که خدای متعال در قرآن فرموده؛ ولی اگر انسان طعم این آیة قرآن را بچشد، تا قیامت سرمست می‏رود:

«وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِیَعْبُدُون»14

من شما را برای خودم خلق کردم و شما را خلق نکردم که سر در دامن دیگران بگذارید. شما خیلی بزرگتر از اینها هستید و من در شما ظرفیت محبّت و معرفت خودم را قرار دادم و لذا از ما طلب می‏کند که من را دوست بدارید؛ اگر این نبود که طلب نمی‏کرد. این بشارت بزرگی است که:

«أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّیْطانَ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبین؛

شیطان را عبادت نکنید که او دشمن آشکار شماست.»

«وَ أَنِ اعْبُدُونی هذا صِراطٌ مُسْتَقیم»15

پس ائمّة نار به پرستش خودشان دعوت می‏کنند. در طول تاریخ، مستکبران عالم کاری می‏کردند که ملّت‏ها در مقابل آنها احساس حقارت و کوچکی کنند و الآن هم این کار را می‏کنند. الآن هم تقسیم‏بندی‏هایی که در دنیای توسعه‏یافته و توسعه‏نیافته و جوامع پیشرفته و عقب‏افتاده می‏کنند، از اوّل تحقیر است. شما هیچ‏وقت در دستگاه انبیاء و اولیاء چنین چیزی نمی‏بینید. منابع ما فرعی است و در واقع مستکبران، خود ما را می‏خواهند که برده‏شان باشیم و دعوا هم بر سر همین است. دعوای این دو امامی که در عالم هستند، بر سر امکانات عالم نیست.

موسای کلیم سراغ فرعون می‏آید و می‏گوید:

«فَأَرْسِلْ مَعِیَ بَنی إِسْرائیل»16

فرزندان یعقوب را رها کن. آنهایی که دنبال تو هستند، کنار تو می‏مانند؛ ولی اینهایی را که می‏خواهند مؤمن باشند، رها کن. دعوای امام زمان؟عج؟ با ابلیس بر سر همین است که تو حق نداری در آنهایی که می‏خواهند با نبیّ اکرم(ص) در عالم راه بروند، تصرّف کنی:

«إِنَّ عِبادی لَیْسَ لَکَ عَلَیْهِمْ سُلْطان»17

من به تو اجازه نمی‏دهم که بر بندگان من مسلّط شوی. آنهایی که از وادی بندگی من بیرون می‏روند، حقّشان است که شیطان تسمه از گردة آنها بکشد.

هرکه گریزد ز خراجات شاه

بارکش غول بیابان شود18

بنابراین اینها به کمتر از عبادت شدن راضی نیستند و نگاهشان هم به انسان، دقیقاً مثل نگاه دامداری است. در دامداری صنعتی و مدرن دقیقاً این حیوان را تا روزی نگه می‏دارند که سودش بر هزینه‏اش می‏چربد و اگر احساس کرد که این حیوان یک روز دیگر بخورد این یک روز تلف می‏شود، او را زود به کشتارگاه می‏فرستد. کار شیطان عداوت است و ما را بردة خودش می‏کند و خدای متعال این را هم مکرّر هشدار داده است.

طرح شیطان و طرح خدای متعال

طرح شیطان هم بسیار پیچیده است و اگر کسی خیال کند طرح شیطان ساده است، خودش ساده است. شیطان شش هزار سال عبادت کرده. در این باب حضرت می‏فرمایند: «شما نمی‏فهمید که شش هزار سال یعنی چه.» او همه را به آتش کشیده تا یقة ما را بگیرد. کارش در عالم همین است: «لَأُزَیِّنَنَّ لَهُمْ فِی الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعین»19

امکانات عجیبی هم از خدا خواسته و حتّی خدا به او اجازه داده که در قلب انسان‏ها هم نفوذ کند.

ما باید واقعاً شیطان و اولیای طاغوت و دشمنان نبیّ اکرم(ص) و طرحشان را بشناسیم. واقعاً یک طرح بزرگ تاریخی دارند که ادامه‏اش طرح امروز مستکبران عالم می‏شود و ادامة آن طرح خیلی پیچیده است. آنها برای همة دنیا از روز تولّد تا مرگ، نقشه دارند. شیطان یک لحظه هم ما را خالی نگذاشته است: «اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَیاةُ الدُّنْیا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زینَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَیْنَکُمْ وَ تَکاثُرٌ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلاد»20

او هیچ جای خالی نمی‏گذارد. شیطان از روز قبل از تولّد انسان که چطور باید در کدام بیمارستان متولّد شود تا زمانی که انسان در دوران پیری و کهنسالی وارد می‏شود، برنامه و نقشه دارد و این نقشه هم پیچیده است. خیال نکنید که به راحتی از این دام می‏توان فرار کرد!

تنها نجاتی که در مقابل دام شیطان است، طرح خداست و خدای متعال هم برنامه‏ای در عالم دارد که برنامة شیطان تحت اشراف این برنامه است. خدای متعال هم طرحی دارد و ما را رها نکرده است. آن روزی که شیطان رجز می‏خواند که: «قالَ فَبِعِزَّتِکَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعین»21 به خدا گفت تو من را گول زدی و من هم بندگانت را گول می‏زنم. آیا اینکه به تو می‏گویند در مقابل امیرالمؤمنین(ع) تواضع کن، واقعاً تو را فریبت دادند؟ تو واقعاً در مقابل امیرالمؤمنین(ع) مالی هستی؟ تو از امیرالمؤمنین بهتر هستی؟ او خودش را دیده و امیرالمؤمنین(ع) را ندیده؛ ولی اگر می‏دیدید، می‏فهمید. هیچ‏وقت هم نمی‏تواند ببیند؛ چون متکبّر است. الآن هم خیال می‏کند به او ظلم شده که امیرالمؤمنین(ع) را جلو انداختند تا همه دنبال امیرالمؤمنین بیایند.

در مقابل این برنامه، یک چیز بیشتر وجود ندارد و آن هم برنامة خداست که به وسیلة انبیاء و به وسیلة وجود مقدّس نبیّ اکرم(ص) این برنامه پیاده می‏شود. طرحی که نبیّ اکرم(ص) برای عالم دارند، این است که امّت را نجات می‏دهد و لذا این را در خطبة «قاصعه» امیرالمؤمنین(ع) فرمودند:

«من در «حرا» بودم و وقتی حضرت مبعوث شدند (سَمِعْتُ رَنَّةَ الشَّیْطَان؛)22 صدای ناله و فریاد شیطان بلند شد. عرض کردم: یا رسول‏الله! این صدای چه بود؟ حضرت فرمودند:

«شیطان بود که با مبعوث شدن من، از اینکه او را بپرستند، مأیوس شد.»

امیرالمؤمنین در خطبة قاصعه می‏فرمایند:

«لَکُمْ سَهْمَ الْوَعِیدِ وَ أَغْرَقَ إِلَیْکُمْ بِالنَّزْعِ الشَّدِیدِ وَ رَمَاکُمْ مِنْ مَکَانٍ قَرِیب؛

شما را از مکان نزدیک دیده و تیر را هم در کمان گذاشته و با تمام قدرت هم کشیده تا از آن زاویه‏ای که نمی‏بینید، شما را هدف قرار دهد.»

در روایات آمده که این زاویه غفلت است. غفلت از خدا زاویة تصرّف شیطان است و از آنجا به ما نفوذ پیدا می‏کند. حضرت می‏فرمایند:

«اینکه گفت: «فَقَالَ رَبِّ بِما أَغْوَیْتَنِی لَأُزَیِّنَنَّ لَهُمْ فِی الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ قَذْفاً بِغَیْبٍ بَعِیدٍ وَ رَجْماً بِظَنٍّ»23

این نشان‏دهندة رَجْماً بِظَنٍّ بودنش است.»

او خیال می‏کرد که فقط ما هستیم و اگر فقط ما بودیم، شیطان همه را در طرح

صفحهٔ ۹

پیچیدة خودش برده و هیچ کسی را باقی نگذاشته بود؛ ولی نمی‏دانست که خدای متعال طرحی دارد و این طرح، به وسیلة نبیّ اکرم(ص) در عالم پیاده می‏شود.

برنامة نبیّ اکرم(ص) بسیار با عظمت‏تر از برنامة شیطان است و لذا حضرت، شیطان را با همة قوایی که دارد، در برنامة خودشان محاصره می‏کنند. روزی که شیطان به خدا عرضه داشته مزد شش هزار سال عبادتم را بده، با اینکه برای خدا کار نکرده بود، ولی خدای متعال دست خالی ردّش نکرد و گفت: چه می‏خواهی؟ گفت: در مقابل هر فرزند آدم دو فرزند به من بده و عمر طولانی هم از خدای متعال درخواست کرد و در آخر تقاضا نمود که: به من اجازه بده مثل خون در رگ و اندام اینها بروم و وسوسه کنم و خدا گفت: بالاتر از این را هم به تو دادم و در قلبشان هم می‏توانی بروی.

امّا این طرف، خدای متعال به ما چه داد؟ حضرت آدم(ع) به خدا عرضه داشت: من و نسل من باید در زمین هبوط کنیم؛ امّا در مقابل این دشمن چه به ما دادی؟ خدای متعال فرمود: «فَإِمَّا یَأْتِیَنَّکُمْ مِنِّی هُدی؛24

من چراغی از پیش خودم برایتان می‏فرستم.» و این چراغ کسی است که:

«وَ إِنَّهُ فی أُمِّ الْکِتابِ لَدَیْنا لَعَلِیٌّ حَکیم»25

لذا اگر امیرالمؤمنین(ع) نبود، شیطان همه را با خود برده بود.

نصرت حقیقی در طرح خدای متعال

پس خدای متعال طرحی مقابل شیطان دارد و اگر ما در طرح خدا رفتیم، پیروز هستیم: «فَإِنَّ حِزْبَ اللهِ هُمُ الْغالِبُون»26 «لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلی»27

حزب شیطان اینجا شکست می‏خورد. در سورة مبارکة «مجادله» وقتی از داستان نجوای دشمنان نبیّ اکرم(ص) صحبت می‏کند که آنها در مقابل ایشان با یکدیگر خلوت‏هایی می‏کنند و طرح پیچیده‏ای دارند، کار را به حزب الشّیطان می‏رساند و می‏گوید اینها همان حزب الشّیطان هستند: «اسْتَحْوَذَ عَلَیْهِمُ الشَّیْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِکْرَ اللهِ أُولئِکَ حِزْبُ الشَّیْطانِ أَلا إِنَّ حِزْبَ الشَّیْطانِ هُمُ الْخاسِرُونَ»28

ولی می‏فرماید که حزب الله غالب هستند؛ یعنی آنهایی که در طرح خدا راه می‏روند و برنامة خدا را در عالم قبول می‏کنند، پیروز می‏شوند که این برنامه هم به وسیلة نبیّ اکرم(ص) اعمال می‏شود. خدا امکانات بسیاری هم به حضرت داده است.

خدای متعال در سورة «فتح» از گشایش و فتح برای نبیّ اکرم(ص) صحبت می‏کند که فتح قطعی است: «إِنَّا فَتَحْنا لَکَ فَتْحاً مُبینا»29 و ثمرات فوق‏العادّة این فتح را می‏گوید. در آن سوره می‏فرماید: «وَ لِلهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْض»30 تمام سماوات و ارض، لشکر خداست و در این فتح، تا قیامت در کنار تو هستم. بعد می‏فرماید که ما تا دشمن‏های تو را به جهنّم نفرستیم و رها نمی‏کنیم. این لشکری که ما در اختیار تو گذاشتیم، فقط در دار دنیا نیست. این لشکر با تو تا قیامت کار می‏کند. این لشکر الهی کار را ادامه می‏دهد تا یاران تو بهشتی می‏شوند و آن طرفی‏ها را هم به جهنّم می‏برد تا کار تمام شود.

بنابراین طرحی که خدای متعال با نبیّ اکرم(ص) اجرا می‏کند، حتماً در مسیر فتح است و هر کسی کنار حضرت آمد، فاتح است و شکّی در آن نیست. این طرح در قرآن آمده و قرآن کتابی است که مهیمن بر کتب همة انبیاء: «تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْء»31 این کتاب و این طرح الهی در اختیار نبیّ اکرم(ص) است و حضرت هم هستند که این کتاب را می‏فهمند: «إِنَّمَا یَعْرِفُ الْقُرْآنَ مَنْ خُوطِبَ بِه.»32 مخاطب خدا قرآن را می‏فهمد. ما به اندازه‏ای که از آنها بگیریم و رزقمان بشود، فهمیدیم و بقیّه هم که چیزی نمی‏فهمند و از قرآن محجوب هستند:

«لا یَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُون»33 این طرحی که خدای متعال به نبیّ اکرم(ص) داد، بر طرح شیطان غالب است همان طرح حزب الله می‏باشد. این حزب الشّیطان و حزب الله هم از امور قابل مطالعه در قرآنند.

صفحهٔ ۱۰

در خطبة حضرت زینب(س) در مجلس یزید آنجا حضرت اشاره می‏کنند که دعوای ما با شما دعوای حزب الله و حزب الشّیطان است و حزب الله هستند که غالبند. در سورة مبارکة «مائده» که عمدة آیات غدیر در این سوره است و بحث مائده، غدیر می‏باشد، آنجا هم خدای متعال داستان حزب الله را توضیح می‏دهد که آنها کسانی هستند که کنار امیرالمؤمنین(ع) هستند. حزب الله یعنی آنهایی که در عالم با امام و با امیرالمؤمنین(ع) راه می‏روند. آن طرف هم حزب الشّیطان است که با دشمنان حضرت در عالم راه می‏روند و این دو جریان در عالم هستند و با هم درگیرند و هر کدام طرح‏های پیچیده‏ای هم دارند. آنها هم نجوا و هم خلوت دارند و طرّاحی می‏کنند و طرّاحی‏هایشان را وسط امّت می‏کشند و سعی می‏کنند که مؤمنان را در طرح و نجوای خودشان بیاورند.

امکانات نبیّ اکرم(ص) در مقابل طرح و امکانات شیطان

این طرف هم نبیّ اکرم(ص) خلوتی با خدا دارند و اسرار را از خدا می‏گیرند و اهل سّرشان هم در عالم امیرالمؤمنین(ع) هستند و طرح بزرگی را جلو می‏برند. امکاناتی که خدای متعال در این طرح بزرگ به نبیّ اکرم(ص) عطا کرده، بسیار فراوان است و لشکر آسمان و زمین در اختیار نبیّ اکرم(ص) است. در «دعای ندبه» می‏خوانیم: «وَالْمُسَوِّمِینَ مِنْ مَلائِکَتِکَ.» ملائکة نامدار، مانند میکائیل و جبرئیل پشت سر حضرت هستند و طرح حضرت را امداد می‏کنند و قوای عالم در اختیار حضرت است.

شخصی از حضرت سؤال کرد: آقا! آن حالتی که به شما دست می‏داد که از آن تعبیر به حالت غیبت یا غشیه می‏شود، این حالت چطور بوده؟ حضرت فرمودند: «این برای وقتی بود که وحی بدون حجاب بود و خدای متعال بی‏حجاب تجلّی می‏کرد.» و الّا آن موقعی که جبرئیل می‏آمد، مثل شاگرد مؤدّب محضر حضرت می‏نشست. او چنین پیامبری است و امکاناتی که خدا به این پیامبر داده، امکانات بسیار بزرگی است؛ ولی عمده‏اش دو چیز است: یکی قرآن است و یکی هم اهل ‏بیت(ع): «إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْن»؛ یعنی من که از عالم شما به عالم بالا می‏روم، این‏طور نیست که شما را رها کردم. دو چیز با عظمت را با خودم آوردم و اینها را گذاشتم تا شما با این دو راه بروید: «أَمَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا» یکی قرآن است و یکی هم امام.

این قرآن طرح الهی و این کتاب برنامة هدایت بشری و چراغ است:

«لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَی النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلی صِراطِ الْعَزیزِ الْحَمید»34 خدای متعال می‏فرماید که ای پیامبر ما! با این کتاب مردم را از ظلمات به سمت نور بیرون ببر و این کتاب هم در محضر امام است: «وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتاب»35 تو پرونده‏ات پیش امیرالمؤمنین(ع) است. حضرت فرمودند:

«یُقاتِلُ عَلَی التَّأویلْ»؛ یعنی من به ظاهر قرآن با کفّار می‏جنگم. حضرت با تأویل قرآن در عالم کار می‏کنند. اگر کسی خیال کند که این کتاب هم در دست ماست، مزاح است. این کتابی که مهیمن بر همة کتب انبیاء است، نزد امام می‏باشد. امیرالمؤمنین(ع) است که: «مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتاب». خدای متعال به پیامبر(ص) می‏گوید: وقتی به تو می‏گویند که تو پیامبر نیستی، بگو من دو شاهد دارم: یکی الله تبارک و تعالی و یکی هم کسی که همة علم الکتاب در نزد اوست.

سلمان نقل می‏کند به امیرالمؤمنین(ع) عرض کردم این: «مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتاب» چه کسی است؟ حضرت فرمودند: «من هستم.» و بعد فرمودند: «نبیّ اکرم(ص) از خدا خواست تا وسیله‏ای بین او و امّتش قرار بدهد که امّت بتوانند به نبیّ اکرم(ص) برسند؛ چون کسی دستش به نبیّ اکرم(ص) نمی‏رسد و خدای متعال هم من را به نبیّ اکرم(ص) عطا کرد.» امیرالمؤمنین(ع) کسی است که من عنده علم الکتاب است و وسیلة حضرت در امّت است و حضرت وسیلة خواست بین خودش و خدای متعال امیرالمؤمنین را قرار داده است.

بنابراین در مقابل ائمّة هدایت(ع)، ائمّه‏ای که یدعون الی النّار هستند و کارشان عداوت است، قرار دارند:

«إِنَّ الشَّیْطانَ لَکُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا»؛35 و لو که در قالب دوست هم آشکار می‏شود و وقتی می‏خواهد حضرت آدم(ع) را اغوا کند، می‏گوید: «وَ قاسَمَهُما إِنِّی لَکُما لَمِنَ النَّاصِحین»36 قسم خورد که من خیر شما را می‏خواهم و از این شجره بخورید تا همیشه در این مقام بمانید. در روایت فرمودند: «موسای کلیم(ع) در عروجش و در سیرهایی که داشت، به حضرت آدم(ع) برخورد کرد و به ایشان عرض کرد: آقا! چه شد که از گندم خوردی و همة ما را گرفتار کردی؟ حضرت آدم(ع) فرمود: او قسم خورد و من باورم نمی‏آمد که اصلاً بشود در عالم قسم دروغ بخوری.»

در مقابل این طرح، طرح نبیّ اکرم(ص) است که همة عالم در این طرح در اختیار ایشان است و ملائکه و قوای ملکوتی عالم، حضرت را امداد می‏کنند و مسیر هم قطعاً مسیر فتح است. خدای متعال دو امکان به حضرت داده که یکی کتاب و یکی هم امام است:

«هُوَ الَّذی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدی وَ دینِ الْحَق»،37 کتاب و «و لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّه»، امام است.

دام‏های شیطان

در سورة مبارکه فتح وقتی مسیر فتح را توضیح می‏دهد، از ما بیعت می‏خواهد و می‏خواهد که ما مُخلَّف و جا مانده نباشیم و در آخر هم می‏فرماید خدای متعال این پیامبر را فرستاد و به او دو امکان داد: «رَسُولَهُ بِالْهُدی وَ دینِ الْحَق». در آیة آخر هم می‏گوید این پیامبر در عالم خیلی کار می‏کند و همراهانی هم می‏سازد.

آیة آخر سورة فتح، صفت همراهان امام زمان؟عج؟ و همراهان وجود مقدس نبیّ اکرم(ص) است. لذا محور تمام برنامة شیطان هم فقط یک چیز است. این همه طرح پیچیده به پا می‏کند و گوش و چشم و زبان و قوای ما را اغوا می‏کند و انواع خوردنی‏ها و آشامیدنی‏ها و بساط لهو به وسعت دنیا به پا می‏کند تا ما را از امام جدا کند: «وَ إِذا رَأَوْا تِجارَةً أَوْ لَهْواً انْفَضُّوا إِلَیْها وَ تَرَکُوکَ قائِماً»38 این فقط برای نماز جمعه و روز جمعه نبوده و اکنون هم حضرت ایستاده‏اند و می‏خواهند در عالم، اقامة ذکر و اقامة صلات کنند.

شما سر و صدایی از دنیا جز لهو نمی‏شنوید و این برای همین است که پیامبر و امام زمان؟عج؟ ایستاده‏اند و آنها می‏خواهند که ما آنها را رها کنیم.

تمام گناهان طعمه و دام شیطان است و تمام گناهان و این جلوه‏ها مقدّمه است؛ ولی در واقع اصل، جدا شدن ما از امام است و تا زمانی که ما را از امام جدا نکند، کاری نکرده و چیزی را پیش نبرده است؛ چون حضرت فرمودند: «حَسَنَاتِ الْإِمَامِ الْعَادِلِ تَغْمِرُ سَیِّئَاتِ أَوْلِیَائِه»39 کسی که با امام در عالم راه می‏رود، لغزش‏هایش بخشیده می‏شود.

صفحهٔ ۱۱

امام برنامه‏ای در عالم دارند و عالم را هم اداره می‏کنند و طرح شیطان هم این است که ما را از امام جدا کند و این هم طرح عظیمی است. گناه مقدّمة جدا کردن ما از امام است و مثل آن طعمه‏ای است که در دام می‏گذارند تا حیوان را بگیرند. روایتی از وجود مقدس نبیّ اکرم(ص) نقل شده بود که فرمودند: «از همزات شیطان و نفثات شیطان و نفخاتش پرهیز کنید.» در «دعای ابوحمزه» هم چندین مورد ذکر شده است؛ امّا حضرت این سه را حضرت توضیح داده و فرمودند: «همزات شیطان، یعنی عیب‏جویی‏هایش.» او می‏دمد تا از کسی عیب بگیرد.

حضرت فرمودند همزات شیطان شما را با ما دشمن می‏کند. آن‏قدر می‏دمد تا آدم را با امیرالمؤمنین(ع) دشمن کند. همان‏طور که نفخات رحمانی نبیّ اکرم(ص) و نفحاتشان و نفثشان عالم را زنده می‏کند، این هم وقتی می‏دمد، دشمنی درست می‏کند. مگر بنی‏امیّه و قبلی‏ها و بعدی‏هایشان همین‏طور نبودند؟ همزاتشان همین بود. ابن ابی الحدید می‏نویسد: در زمان معاویه امیرالمؤمنین، ارواحنا فداه، در هفتاد هزار منبر لعن می‏شد. این همزات شیطان است.

بعد حضرت فرمودند: «نفخاتش این است که بدل‏سازی می کند.» و می‏گوید فقط امیرالمؤمنین(ع) که نیست؛ بقیّه هم هستند. حضرت فرمودند: «اَنزَلَنِی الدَهر حَتَی قِیلَ مُعَاوِیَة وَ عَلِی.» در آن شورا حضرت فرمودند:

«مَتَی اعْتَرَضَ الرَّیْبُ فِیَّ مَعَ الْأَوَّلِ مِنْهُمْ حَتَّی صِرْتُ أُقْرَنُ إِلَی هَذِهِ النَّظَائِر.»40

من چه وقتی با اوّلی‏شان قابل ملاحظه بودم؟ این گمان از کجا پیدا می‏شد؟ کار را به جایی رساندند که من را با طلحه و زبیر و ابوعبیده در یک شورا می‏گذارند. اینها چه نسبتی با من دارند؟ این همان نفخات است.

حضرت فرمودند که نفثاتشان هم همین است که می‏گویند فقط نسخة امیرالمؤمنین(ع) که شفابخش نیست؛ هزار نسخة دیگر هم وجود دارد و طبقات مرجع درست می‏کنند. اینها کارهایی است که ذیل «سقیفه» در دنیای اسلام شده و کیدهایی است که ما را از امام جدا می‏کند. آنها طبقات مرجع درست کردند که این دانشمند است و این فیلسوف است و این فلان است؛ ولی امیرالمؤمنین(ع) چه ربطی به بقیّه دارند؟ وقتی امیرالمؤمنین(ع) هستند، بقیّه اصلاً کسی به حساب نمی‏آیند.

«بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولاً مِنْهُمْ»41

امیرالمؤمنین می‏فرمایند: «در مقابل این پیامبر، همه امّی هستیم.» در روایت دیگری حضرت فرمودند: «بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ»؛ یعنی ما اهل ‏بیت؛ یعنی آن حقیقت نبیّ اکرم(ص) برای ماست. این پیامبر آمده و دیگر کسی باقی نمی‏ماند؛ امّا آنها نسخه‏سازی و بدل‏سازی و دشمنی کردند و این سه مورد خیلی مهمّی است. این سه کاری است که دشمن در طول تاریخ کرده و محورش هم همزات و نفخات و نفثات شیطان است.

دشمن کارش این است که ما را از امیرالمؤمنین(ع) جدا کند.

«وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّیْطان»42 شیطان به تدریج می‏آید و یک دفعه می‏بینی که تو را از امیرالمؤمنین(ع) و امام زمان؟عج؟ جدا کرده است. امام زمان، ارواحنا فداه که از امروز امامتشان آغاز می‏شود، در مقابل شیطان یک طرح بزرگ برای عالم دارند که همة طرح انبیاء به اینجا ختم می‏شود: «یُریدُونَ لِیُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ اللهُ مُتِمُّ نُورِه»43 تمام نور الهی در عالم با امام زمان؟عج؟ است و این چراغ، عالم را روشن خواهد کرد. این طرح بزرگ است و شیطان هم تمام تلاشش این است که ما را جدا کند. در روایات است که امتحانات عصر غیبت هم هرچه به سمت ظهور نزدیک می‏شود، سخت‏تر می‏گردد. این دلیل دارد؛ چون امّت باید پخته‏تر و ساخته‏تر بشوند تا برای همراهی حضرت آماده گردند.

در روایت آمده که حضرت وقتی می‏آیند، روی عقول دست می‏گذارند و عقول و اخلاق کامل می‏شوند. اخلاقی که اگر بخواهی یک صفت رذیله را از او دور کنی، باید یک عمر زحمت بکشی. حضرت یک تصرّف می‏کنند و اخلاق کامل می‏شود. دوران عجیبی است:

- «وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها»،44 زمین با نور امام روشن می‏شود؛

- «یُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها»،45 عالم زنده می‏شود.

امام عالم را در پردة غیبت جلو می‏برند و شیطان هم به خصوص وقتی امام در پرده است، احساس می‏کند که دستش بازتر است و کارش این است که فتنه ایجاد کند و ما را از امام جدا نماید. تمام دقّت ما باید این باشد که طرح بزرگ شیطان در عالم، ما را از طرح امام زمان؟عج؟ غافل نکند.

پی‏نوشت‏ها

صفحهٔ ۱۲
صفحهٔ ۱۳

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱

    1. ابن بابویه صدوق، محمّد بن علی، «کمال الدین و تمام النعمه»، ج 2، ص 482.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  2. ۲

    2. سورة اسراء(17)، آیة ۷۱.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  3. ۳

    3. سورة اعراف(7)، آیة ۸.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  4. ۴

    4. سورة بقره(2)، آیة ۲۲۱.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  5. ۵

    5. سورة اعراف(7)، آیة ۱۵۸)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  6. ۶

    6. طبرسی، احمد بن علی، «الإحتجاج علی أهل اللجاج (للطبرسی)، ج 1، ص 62

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  7. ۷

    7. کلینی، محمّد بن یعقوب، «الکافی»، طبقات الإسلامیه، ج 1، ص 375.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  8. ۸
  9. ۹
  10. ۱۰

    10. سورة بقره(2)، آیة ۱۶۵.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  11. ۱۱

    11.کلینی، محمّد بن یعقوب، «الکافی»، ج 2، ص 84.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  12. ۱۲

    12. سورة یس(36)، آیة ۶۰.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  13. ۱۳

    13. فرازی از دعای «ابوحمزه ثمالی».

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  14. ۱۴

    14. سورة ذاریات(51)، آیة ۵۶.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  15. ۱۵

    15. سورة یس(36)، آیة ۶۱.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  16. ۱۶

    16. سورة اعراف(7)، آیة ۱۰۵.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  17. ۱۷

    17.سورة حجر(15)، آیة ۴۲.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  18. ۱۸

    18. مولانا، دیوان شمس.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  19. ۱۹

    19.سورة حجر(15)، آیة ۳۹)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  20. ۲۰

    20.سورة حدید(57)، آیة ۲۰.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  21. ۲۱

    21. سورة ص(38)، آیة ۸۲.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  22. ۲۲

    22. صبحی صالح، «نهج البلاغه»، ص 301.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  23. ۲۳

    23. سورة حجر(15)، آیة 39.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  24. ۲۴

    24. سورة بقره(2)، آیة ۳۸.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  25. ۲۵

    25. سورة زخرف(53)، آیة ۴.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  26. ۲۶

    26. سورة مائده(5)، آیة ۵۶.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  27. ۲۷

    27. سورة مجادله(58)، آیة ۲۱.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  28. ۲۸
  29. ۲۹

    29. سورة فتح(48)، آیة ۱.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  30. ۳۰
  31. ۳۱

    31. سورة نحل(16)، آیة ۸۹.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  32. ۳۲

    32. کلینی، محمّد بن یعقوب، ج 8، ص 312.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  33. ۳۳

    33. سورة واقعه(56)، آیة ۷۹.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  34. ۳۴

    34. سورة ابراهیم(14)، آیة ۱.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  35. ۳۵

    35. سورة فاطر(35)، آیة ۶.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  36. ۳۶

    36. سورة اعراف(7)، آیة ۲۱.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  37. ۳۷

    37. سورة فتح(48)، آیة ۲۸.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  38. ۳۸

    38. سورة جمعه(62)، آیة ۱۱.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  39. ۳۹

    39. طوسی، «الأمالی»، متن، ص 634.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  40. ۴۰

    40. «نهج البلاغه»، ص 49.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  41. ۴۱

    41. سورة جمعه(62)، آیة ۲.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  42. ۴۲

    42. سورة بقره(2)، آیة ۱۶۸.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  43. ۴۳

    43. سورة صف(61)، آیة ۸.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  44. ۴۴

    44. سورة زمر()،آیة ۶۹.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  45. ۴۵

    45.سورة حدید(57)، آیة ۱۷.

    منبع: سخنان آیت‏الله میرباقری به تاریخ 4 آبان‏ماه 1399 است که به مناسبت شهادت امام حسن عسکری(ع) و آغاز امامت امام زمان(ع) در حسینیة آیت‏الله حق‏شناس، به نقل از پایگاه اطّلاع‏رسانی آیت الله سیّد محمّدمهدی میرباقری به آدرس: https://mirbaqeri.ir

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑