رئیس «مرکز پژوهش‌های مجلس» با ارائة توصیه‌های راهبردی دربارة امور نخبگان گفت: خروج بی‌بازگشت نخبگان از کشور، تبعات سنگینی، چون پایین آمدن میانگین هوش و استعداد جامعة فعلی و نسل‌های آینده، کاهش سرعت پیشرفت و توسعة کشور و تضعیف امنیت ملّی را به همراه خواهد داشت.
به گزارش «روابط عمومی مرکز پژوهش‌های مجلس»، بابک نگاهداری در گزارشی با ارائة این توصیه‌های راهبردی، بر اهمّیت جذب و نگهداشت نخبگان تأکید کرد:
۱. جذب و نگهداشت نخبگان یک اولویت ملّی حیاتی است و باید در دستور کار ویژة نظام حکمرانی در حوزه‌های مختلف قرار گیرد. نظام علم و فنّاوری کشور به تنهایی امکان و ظرفیت حلّ این ابرچالش را ندارد. نخبگان اهرم اصلی اقتصاد دانش‌بنیان و قدرت نرم کشور هستند؛
۲. نگهداشت نخبگان، وابسته به عوامل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است. امیدآفرینی برای رفع مشکلات کشور، ارتقای کیفیت حکمرانی، شایسته‌سالاری واقعی در انتخاب مدیران کشور، فراهم‌سازی بستر مشارکت اجتماعی نخبگان، بهینه‌سازی وضع اشتغال دانش‌آموختگان برتر دانشگاه‌ها، رفع فساد و تعارض منافع، فراهم‌سازی فرصت اثرگذاری و خدمت به کشور برای نخبگان، بهبود وضع داخلی و ارتقای کیفیت و پویایی علمی در نظام آموزشی عالی، از ساز و کارهای مؤثّر در جذب و نگهداشت نخبگان است؛
۳. سیاست‌گذاری و راهبری امور نخبگان در کشور نیازمند افزایش ضمانت اجرایی مصوّبات، تسرّی دادن مشوّق‌های بدنة دولتی به بخش خصوصی، استقرار حمایت‌های دائمی و بسترسازی فرصت‌های اثرگذاری برای نخبگان، نخبه‌پروری به جای حامی‌پروری و غلبة تسهیل‌گری و تنظیم‌گری بر تصدّی‌گری در فعّالیت‌ها و
پانویس‌های این مقاله
- •
خدمات بنیاد ملّی نخبگان است؛
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
۴. در تدبیر امور نخبگان باید هم به نیروهای رانشی و دافعة داخلی و هم به نیروهای جاذبه و کششی خارج از کشور توجّه کرد. در یک دهة گذشته قدرت دستمزد متخصّصان کشور بیش از ۲۵۰% کاهش یافته است. از سوی دیگر پیشنهادهای شغلی کشورهای مختلف به نخبگان ایرانی با حقوق چند برابری افزایش چشمگیری یافته است. مهاجرت‌های داخلی نخبگان به پایتخت و کلانشهر‌ها با کاهش علقه و عاطفة فرد نسبت به محیط زندگی، زمینه‌ساز مهاجرت خارجی آنها شده است. شکل‌گیری شبکه‌های اجتماعی نخبگان «ایران» و خارج از کشور در کنار تبلیغات روزافزون مؤسّسات مهاجرتی، کشش خارجی قابل توجّهی برای نخبگان داخلی ایجاد کرده است؛
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۵
۵. خروج بی‌بازگشت نخبگان از کشور، تبعات سنگینی چون پایین آمدن میانگین هوش و استعداد جامعة فعلی و نسل‌های آینده، کاهش سرعت پیشرفت و توسعة کشور و تضعیف امنیت ملّی را به همراه خواهد داشت. برخی ارزیابی‌ها خسارت سالانة ناشی از خروج سرمایه‌های فکری کشور را بیش از سه برابر درآمدهای نفتی کشور برآورد می‌کنند؛
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۶
۶. ایجاد پویش ملّی پیشرفت ایران و رفع حدّاکثری موانع برای مشارکت نخبگان داخل و خارج کشور برای تحقّق این پویش ملّی می‌تواند راهگشا باشد. تعریف چرخة خدمت به اعتلای کشور می‌تواند ظرفیت هم‌افزایی نخبگان داخلی و خارجی را به همراه داشته باشد. فعّال‌سازی شبکة کارآمد و مؤثّر برای ارتباط با نخبگان و متخصّصان ایرانی در ۱۰ کشور با جمعیت مهاجر بالای ایران و تعریف انواع همکاری‌های علمی و فنّی با متخصّصان خارج از کشور راهگشا خواهد بود؛
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۷
۷. حاصل هویّت‌بخشی به جوانان و نخبگان، ایجاد تعلّق خاطر است. از بین رفتن حسّ تعلّق، تسهیل‌گر مهاجرت نخبگان است. تهاجم فرهنگ فردگرای غربی از یک سو و ضعف نظام تعلیم و تربیت از سوی دیگر، از نظام ذهنی و هویّتی بخشی از جوانان کشور گسست‌هایی بین هویّت دینی و ملّی، هویّت فردی و جمعی و فرهنگ رسمی و غیر رسمی ایجاد کرده است. تحوّل جدّی در نظام تربیتی و هویّت‌یابی دانش‌آموزان کشور، امری ضروری است تا با تقویت حسّ تعلّق به مردم و جامعه و ترجیح خدمت به کشور به جای منافع فردگرایانه، شاهد ماندگاری بیشتر نخبگان در آینده باشیم.
منبع: سایت روزنامة «اطّلاعات»
بازگشت به ابتدای مقاله ↑