کیست او را یاری کند؟

مرتضی مهدوی یگانه

اینکه گفته‌اند: هر زمینی کربلا و هر زمانی عاشوراست، حقیقتی است که در همة ادوار تاریخ اسلام بعد از عاشورا، جاری و ساری است و تکلیف هر انسان و هر جامعه‌ای را روشن می‌سازد؛ هم آنان که به سالار شهیدان، حسین بن علی(ع) عقیدت و ارادت دارند و هم کسانی که دل در گرو دوستی و گرایش به دشمنان اسلام افکنده‌اند؛ در تعیین نسبت خود با این حقیقت، راه و سرنوشت خویش را رقم می‌زنند و اعلام می‌کنند که حسینی هستند یا یزیدی. بی‌طرفی یا گزینة سومی در کار نیست. نقش اساسی عاشورا در طول زمان همین است.

عاشورا در واقع خطّی پررنگ است که از کربلای سال 60ه‍ .ق. در زمین و زمان کشیده شده و سخن و پیام اصلی‌اش این است که: ای مردمان! نسبت خود را با این خط روشن کنید! یا باید این طرف بایستید و موضع حسینی‌بودنتان را به طور واضح اعلام نمایید یا آن طرف قرار گیرید و بگویید حسینی نیستیم!

عاشورا آشکارا اعلام می‌دارد و عملاً مرزبندی می‌کند که انسان‌ها، بی‌طرف و خنثی نیستند؛ بخواهند یا نخواهند، یا در طرف حسین و حق هستند یا در سنگر یزید و در طرف باطل.

سالار شهیدان حضرت حسین بن علی(ع) آنگاه که به «کربلا» رسید، این سخن معروف خود را بیان فرمود:

«مردم برده‌های دنیایند و دین بازیچة زبانشان است. آنان تا زمانی از دین حمایت و پشتیبانی می‌کنند که زندگی دنیایشان برقرار و در رفاه باشد؛ امّا آنگاه که در بوتة آزمایش قرار گیرند، دینداران کم خواهند بود.»1

سپس آن حضرت پرسید: «آیا این سرزمین، کربلاست؟» گفتند: آری. حضرت فرمود:

«اینجا جای بلا و سختی است؛ بارانداز و مقصد ما همین‌جاست. در همین سرزمین است که مردان ما به شهادت می‌رسند و خون‌های ما ریخته می‌شود.»2

نکتة بسیار مهم

نکتة اساسی و بسیار مهم در این فرمایش، آن است که مفهوم و معنای بلا در جملة اوّل، در جملة بعدی مشخّص می‌گردد. اگر امام(ع) در سخن نخست فرمود: «هنگامی که مردم در بوتة بلا و آزمایش قرار می‌گیرند» در جملة بعدی روشن کرد که منظور از بلا، سختی‌ها و جانفشانی در رکاب رهبر معصوم است؛ زیرا فرمود: «اینجا جای بلاست و خون ما در اینجا ریخته می‌شود.» معلوم می‌شود منظور از بلا، همراهی و پایداری در رکاب امام و رهبر است.

نکتة مهمّ دیگر این است که پای حق و امام حق ایستادن و دین خدا را همراهی کردن، مستلزم هزینه است و هزینه ناچار در ارتباط با رفاه و زندگی دنیاست. اگر کسی و جامعه‌ای این حقیقت را دریافت که در سایة نظام حکومتی و سیاسی اسلام زندگی می‌کند و این‌گونه زندگی کردن دشمنان خونخوار جهانی دارد و آنان زندگی را بر این ملّت، تنگ می‌کنند، اینجاست که آن خطّ حسینی و آن مرز

پررنگ عاشورایی، خود را نشان می‌دهد و انسان‌ها اینجا باید موضع و سنگر خود را روشن کنند که در کدام سو ایستاده‌اند؟

نگارنده کاملاً درمی‌یابد که نقش و مسئولیت مؤثّر مسئولان نظام اسلامی در تأمین رفاه و زندگی و حقوق مردم چقدر بزرگ و سرنوشت‌ساز است؛ امّا فارغ از آن، سخن در ماهیت جریان همیشه جاری عاشورا و ضرورت اتّخاذ تصمیم مردم در انتخاب راه خویش است. ما باید دریابیم و سپس اعلام کنیم در کدام سوی خط ایستاده‌ایم.

حقیقت دیگر

حقیقت دیگر این است که متأسّفانه دست برداشتن از نظام اسلامی و انتخاب آن سوی خط، یعنی گرایش و همراهی با دشمنان، هرگز برای ما رفاه و زندگی راحت را به همراه نمی‌آورد؛ زیرا اوّلاً ذات مستکبران این اجازه را نمی‌دهد؛ ثانیاً ما هم‌اکنون شاهدیم که نه وضع زندگی موافقان و همراهان با مستکبران و کشورهای غرب با رفاه قرین است و نه حتّی وضع زندگی مردم همان کشورهای غربی.

امّا اگر به فرض، زندگی دنیای دوستداران و همراهان با دشمنان اسلام خوب و در رفاه می‌بود، چنانچه این همراهی مستلزم دست برداشتن از نظام اسلامی و رهبر برحق بود، عاشورا به ما هشدار می‌دهد که اعراض از حق، نظام اسلامی و رهبر حق، به رفاه چند روزة دنیا نمی‌ارزد و نیز سنّت الهی در عالم مبنی بر این نیست که دنیای کسانی که از نظام و رهبر اسلامی دست برداشته‌اند، در مسیر رفاه و خوشی قرار گیرد؛ بلکه ناموس و سنّت الهی، زندگی سخت و معیشت ضنک (تنگ) و خلاصه از دست دادن دنیا و آخرت، برای این افراد است و در یک کلام، هزینة سازش همواره از هزینة مقاومت و حق‌طلبی بیشتر، سخت‌تر، طولانی‌تر و پشیمان‌کننده بوده است.

شگفتی زندگی انسان‌ها در طول زمان، خصوصاً از زمان ما این است که راه و گزینة سومی نیز در کار نیست. آنان که می‌پندارند اگر گوشة عزلتی برگزینند و نه به این سوی خط کاری داشته باشند و نه به آن سوی خط، اوّلاً اقتضائات زمانه این اجازه را به آنان نمی‌دهد؛ زیرا لااقل در مواردی ناچارند یک سوی خط را برگزینند؛ ثانیاً اینکه خداوند دست از سر آنان و دیگران بر نخواهد داشت.3

آیات متعدّدی در «قرآن» اصرار بر این حقیقت دارد که همگان، خصوصاً آنان که ادّعای حق‌طلبی و فرهیختگی دارند، قطعاً و حتماً در بوتة آزمایش و سختی قرار می‌گیرند و در این عرصه یا باید موضع خود را در قبال حق (یعنی نظام اسلامی و رهبر برحق) روشن سازند و اگر ادّعای طرفداری کردند، باید هزینة آن را نیز بپردازند یا روشن کنند که در مقابل آن هستند (؛ زیرا گزینة بی‌طرفی و سوم وجود ندارد.) و البتّه که اتّخاذ این موضع نیز هزینه‌ها دارد و عافیت‌طلبانی که به دنبال ساحت بی‌هزینگی هستند، سخت در اشتباه به سر می‌برند.

در عرصة تشریع، جهان اساساً جایی برای آزمایش انسان‌هاست؛ زیرا خلقت جهان بر اساس حق است4 و خداوند آن را آفریده تا دین خود، اسلام عزیز را در آن مستقر و بر آن، حاکم گرداند.5

بر این اساس تکلیف اساسی انسان‌ها در عالم نیز یاری دین حق است و بس. از سوی دیگر این یاری صورت نمی‌پذیرد؛ مگر در پرتو امامت و رهبری اصیل اسلامی؛ یعنی امام معصوم(ع) که امروزه ما در زمان غیبت ایشان به سر می‌بریم و امامت و ولایت او از مجرای ولایت نایب او، یعنی ولایت فقیه جامع‌الشرایط جاری می‌گردد.

امّا این نکته نیز نباید مغفول بماند که هدف نهایی از حاکمیت دین حق و برپایی نظام اسلامی کنونی، رسیدن به ظهور امام معصوم، حضرت ولیّ‌عصر(عج) است و هر مسلمان حقیقی، بلکه هر انسان فرهیخته نباید فراموش کند که مسئولیت اصلی و تکلیف بزرگ او، زمینه‌سازی برای تحقّق این ظهور است.

پیام بزرگ عاشورا در این زمان، در کنار یاری نظام اسلامی و رهبر فرزانة آن، کوشش و مجاهدت عظیم در مسیر نیل به حاکمیت جهانی اسلام در سایة ولایت امام معصوم است.

ندای «هل من ناصر» حسینی، سال‌ها بلکه قرن‌هاست که از سوی امام عصر(عج) در عالم بلند است و باید پرسید: کیست او را یاری کند؟

آیا ما می‌توانیم به درستی - آن‌گونه که در «زیارت مطلقة سالار شهیدان» آمده، این‌گونه ادّعا کنیم: «ای آقای ما! اگر من آن زمان نبودم که هنگام استغاثه و یاری‌طلبی تو، با زبان خود یاری‌ات کنم، امّا هم‌اکنون این قلب و چشم و گوش من است که یاری‌طلبی تو را اجابت کرده و ندایت را لبّیک می‌گوید.»6

آیا ما اعضا و جوارج و قلب و روح و همة وجود خود را آمادة یاری امام خود کرده‌ایم؟ آیا آن مقدار لازم و کافی از معرفت و بصیرت و آمادگی و فداکاری را برای طیّ این مسیر در وجود خویش فراهم آورده‌ایم؟

پی‌نوشت‌ها: