آخرالزّمان؛ شرّ الازمنه

صفحات چاپی ۶ تا ۱۶

مطالعه در کتاب‌خوان

اسماعیل شفیعی سروستانی

آن زمان که امیرالمؤمنین علی(ع) در توصیف آخرالزّمان از این مقطع از زندگی مردم، قبل از ظهور کبرای امام زمان(عج) و برپایی دولت حق با عنوان «شَرّ الأزمَنة؛ بدترین و شرترین زمان‏ها.» یاد کردند، هر شنونده‏ای حق داشت که آرزو کند زندگی و حضور در آن عصر، روزی‏اش نشود.

واضح است در زمانه‏ای که همة خیر در استتار و غیبت قرار می‏گیرد و میان انسان و معدن خیر و رحمت، محمّد و آل محمّد(ع) فاصله می‏افتد، شرّ و پلیدی دامن می‏گسترد. اَصبغ بن نُباته از قول امام علی(ع) روایت کرده است:

«در آخرالزّمان و نزدیک شدن زمان موعود که شرترین زمان‏هاست، زنانی ظاهر می‏شوند که بی‏حجاب و عریان بیرون آمده و خودنمایی می‏کنند. از دین خارج می‏شوند، در فتنه‏ها داخل می‏شوند و به شهوت‏رانی روی می‏آورند، به لذّت‏جویی‏ها می‏شتابند، حرام‏های الهی را حلال می‏کنند و در جهنّم همیشه ماندگارند.»1

غلبة صفت بی‏حیایی و پرده‏دری بر خویشتن‏داری، ابتلا به فتنه‏ها و غلبة شهوات بر عقول، مسابقه در لذّت‏جویی و غرقة محرّمات شدن عمومی مردم، از عصری پرده برمی‏دارد که در آن، این رذایل تبدیل به صفت مشترک و مرسوم مردم در حوزة گستردة فرهنگی و تمدّنی شده باشد؛ ورنه در هر عصری و در میان هر نسلی، برخی مردم بی‏حیا و پرده‏در و فتنه‏جو بوده‏اند. به عبارت دیگر آنگاه که حوزة فرهنگی و تمدّنی، در عصری حامل این صفات مذموم و ساکنانش، محلّ ظهور و تجلّی آن اوصاف شوند، آن عصر، مصداق بارز شرترین ازمنه، یعنی آخرالزّمان است.

امام باقر(ع) در بیان آمد و شد دولت‏ها از روز نخست تا به وقت طلوع خورشید دولت حق فرمودند:

«دولت ما آخرین دولت‏هاست و برای همة خاندان‏ها دولتی است که قبل از ما (دولت حق) به حکومت می‏رسند [...] و خداوند است که می‏فرماید: عاقبت از آن پرهیزکاران است.»2

در حکمت دست به دست شدن دولت‏ها تا به وقت به پایان رسیدن جولان مدّعیان، امام باقر(ع) به ضرورت اتمام حجّت بر اقوام و بسته شدن دفتر ادّعای آنان اشاره و می‏فرمایند:

«زیرا وقتی روش حکومت و سیرة ما را [پس از ظهور] دیدند، نگویند ما هم اگر به حکومت رسیده بودیم، مانند آنان [حضرات معصومان(ع)] عمل می‏کردیم.»3

تردیدی نیست که پس از خاموش شدن لهیب آتش شهوت و جولان مدّعیان و شکسته شدن شکوة نابکاران، دولت تأسیسی حضرت حق، ذیل پرچم حضرت خاتم الاوصیا(عج)، ماندگار باشد و پس از آن، برای غیر ایشان حکومتی و فرصتی باقی نماند. فرمودند:

«بعد از حکومت ما حکومتی نیست؛ زیرا ما اهل عاقبتیم و خدای متعال می‏فرماید: عاقبت از آن متّقین است.»4

اعلام وضعیت قرمز دائمی

این مقدّمه را نوشتم تا معلوم شود برای مؤمنان آل محمّد(ع) در همة ازمنه و امکنه و تا وقت تأسیس دولت حق، وضعیت امنیتی، قرمز است و چنانچه آنان برای خود، وضعیتی

صفحهٔ ۷

غیر از این را تعریف کنند، دچار خطای استراتژیک گشته‏اند.

خداوند متعال به ابلیس ملعون، حسب علم، حکمت و راز مکنون، مهلتی داده که تا به وقت معلوم، یعنی برپایی دولت حق، استمرار می‏یابد و او با بسیج همة قوا، سعی خود را مصروف به تأخیر افکندن آن واقعة شریف و انهدام و انعدام مؤمنان خواهد کرد.

عبارت وقت معلوم یک بار در آیة 38 «سورة حجر» و بار دیگر در «سورة ص»، آیة 81 وارد شده است: «إِلی یَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُوم‏؛ تا روز [و] وقت معلوم.»

در ماجرای نافرمانی از سجده بر آدم(ع)، آنگاه که فرمان لعن و رانده شدن ابلیس صادر شد، او عرض کرد:

«خداوندا! اکنون که چنین است، مرا تا روز رستاخیر مهلت ده.»5

این درخواست نه برای توبه و بازگشت، بلکه برای عناد و کین‏ورزی، از سر حسادت دربارة آدم(ع) بود؛ امّا خداوند حاجت او را تا به وقت معلوم پذیرفت و فرمود: «تو از مهلت داده‏شدگانی تا روز [و] وقت معلوم.»6

علّامه طباطبایی در «المیزان» می‏فرماید:

بسیار روشن به نظر می‏رسد یوم وقت المعلوم غیر از «یوم یبعثون» است و معلوم می‏شود خدای تعالی دریغ ورزیده از اینکه او را تا قیامت مهلت دهد و تا روزی مهلت داده که قبل از روز قیامت است.7 همچنین ذیل آیة 38 سورة حجر می‏فرماید:

آن روز، آخرین روزی است که بشر به وسوسه‏های ابلیس، نافرمانی خدای را می‏کند و آن روز، قبل از روز قیامت و بعث است.8

در «تفسیر عیّاشی» از قول حضرت امام صادق(ع)نقل شده است که آن روزی است که قائم آل‏محمّد(عج) گردن شیطان را می‏زند.9

گذر سال‏ها و قرون، ماهیّت و عملکرد دشمنان ادیان و انسان را بیش از پیش برملا ساخته و پرده را از اتّحاد و اتّفاق آنان برای انهدام سرمایه‏های مادّی و فرهنگی مؤمنان و انعدام نسل آنان کنار می‏زند. این امر به عنوان عمق استراتژی ائتلاف خونین «صلیب، سلفی و صهیون» قابل شناسایی است. با آگاهی از این ائتلاف و استراتژی و علم به وعدة تحقّق دولت حق پس از ظهور، ضرورتاً می‏بایست مؤمنان و شیعیان چند خطّ استراتژیک و راهبرد کلیدی را در رأس سایر راهبردهای کلان مادّی و فرهنگی خود قرار دهند؛ از جملة این خطوط، استراتژی حفاظت و مراقبت از شیعیان و مؤمنان آل محمّد(ع) قابل اشاره است.

1. استراتژی حفاظت و مراقبت تام از شیعیان آل محمّد(ع)

مسلمانان به رغم تجربة لطمات و خسارات از سوی فرزندخواندگان شیطان (بنی‏اسرائیل و اعوان و انصارش)، همواره در میان مناسبات و معاملات فردی و جمعی خود، از مطالعات استراتژیک و اخذ استراتژی قبل از عمل غفلت ورزیده‏اند و با مشغول شدن به مجموعة تاکتیک‏ها و برنامه‏های فصلی، در موضع انفعالی مانده‏اند.

با برملا شدن ائتلاف خونین صلیب، سلفی و صهیون برای شیعیان آل محمّد(ع) واجب و ضروری است که با عبرتگیری از گذشته، به مطالعات استراتژیک اولویت داده و برای مصون ماندن از لطمات جدّی پیش‏رو اقدام کنند.

چنانچه این خطّ استراتژیک و مؤمنانه اخذ و مراعات شود، مانند سپری محافظ و مصونیت‏بخش، مؤمنان را در برابر اقدامات آشکار و نهان دشمنان کین‏جو محافظت کرده و سبب اخذ تصمیمات بازدارندة خاص می‏شود.

چنانچه موقعیت‏های فرهنگی و تمدّنی و مناسبات و معاملات خرد و کلان جامعة مؤمنان در جغرافیای یک میلیون و ششصد هزار کیلومتر مربّع خاک «ایران اسلامی» و با بیش از هفتاد و پنج میلیون جمعیت ملاحظه شود، می‏توان دریافت که وظیفة هریک از آحاد این جمعیت، به نحو عام و متولّیان امور مردم به نحو خاص، در نسبت با این خطّ استراتژیک چگونه تعریف می‏شود.

بروز هرگونه ناهنجاری و بحران در مناسبات و معاملات فرهنگی و تمدّنی (سیاسی، اقتصادی، امنیّتی، فرهنگی و...) این جمعیت بزرگ و شریف و سوءاستفاده از موقعیت‏ها، در وقت تصاحب عناوین و مشاغل و اعطای امتیازات و امکانات به نفع خود یا گروه‏های ویژه، حاکی از غفلت از این خطّ راهبردی و بی‏ایمانی دربارة ضرورت اخذ این خطّ استراتژیک است.

شاید سؤال شود چرا به نحو خاص، به سوی شیعیان و مؤمنان آل محمّد(ع) اشاره کرده و آنان را به عنوان طایفه‏ای

صفحهٔ ۸

معرّفی کرده‏ام که حفاظت و مراقبت از آنان ضروری است.

این سخن به آن معنی نیست که سایر مظلومان منتشر در سراسر زمین را می‏توان نادیده گرفت، چشم را بر آنچه در آن دست و پا می‏زنند، بست یا خدای ناکرده راضی به ستمی شد که دربارة آنان روا داشته می‏شود؛ بلکه این سخن ناظر بر این است که این طایفه (شیعیان آل محمّد(ع)) به دلیل آنکه حامل هستی‏شناسی و جهان‏شناسی ویژة ولایی‏اند، از موقعیتی ویژه نیز برخوردارند؛ دریافتی که اساساً نه تنها منکر بنیادهای نظری، فرهنگ و صورت‏های تمدّنی ائمّة شرک و کفر و نفاق است، بلکه در افکندن طرحی نو و ابتنای عالمی دیگرگون و متفاوت با آنچه را که تاکنون تجربه شده است، تحت زعامت ائمّة دین(ع) انتظار می‏کشند و بر آنند تا نحوة بودن و زیستن خود را متّکی و مبتنی بر اوامر و نواهی اولیای معصوم و الهی(ع) تعریف کنند.

از همین‏رو و در طول تاریخ، به این طایفه به چشم رافضی و کسانی نگریسته‏اند که به سادگی در نظام‏های خودبنیاد مستکبران مستحیل نمی‏شوند. این‏همه در حالی است که سایر اقوام، طوایف و ملل، به دلیل ممزوج و مخلوط ساختن آموزه‏های فکری و فرهنگی وحیانی با آموزه‏های غیر وحیانی انسان‏های بریده از آسمان و کلام آسمانی، از نقشة کلّی الهی فاصله گرفته‏اند؛ چنان‏که با رویگردانی از مجموعة اوامر و نواهی ائمّة دین(ع) (برای زندگی در عصر غیبت و سال‏های دوری از حجّت منصوب از سوی حق)، خاستگاه فرهنگی و رویکرد تمدّنی خود را با دستاوردهای فرهنگی و تمدّنی شرک‏آلود منطبق ساخته‏اند. به همین دلیل است که آنها اساساً از ماهیّت حاکمان ظلم و جور سابق و حوزه‏های فرهنگی و تمدّنی شرک‏آلود غربی لاحق پرسش نمی‏کنند.

امام صادق(ع) و در پاسخ به سؤال و شکوائیّة ابو بصیر که اعلام داشته بود:

... اینان (دشمنان) به ما لقبی داده‏اند که [از آن] پشت ما شکسته و دل‏های ما مرده است و زمامداران و والیان به دلیل همین لقب، خون ما را حلال می‏شمارند. امام فرمودند: «مقصودت لقب رافضی است؟» ابوبصیر گفت: آری. امام(ع) فرمودند:

«نه. به خدا سوگند! اینان شما را بدین نام نخواندند؛ بلکه خدا شما را بدان نامیده است. ای ابا محمّد! آیا نمی‏دانی که هفتاد نفر از بنی اسرائیل، چون گمراهی فرعون و قومش را دیدند، آنها را واگذاردند و به موسی که او را در هدایت دیدند، پیوستند و آنها را در لشکر موسی، رافضی نامیدند؛ چون فرعون را رها کردند. آنها در میان لشکر موسی، از همه در عبادت کوشاتر و نسبت به دوستی موسی و هارون و فرزندانشان از همگی محکم‏تر بودند. پس خدای عزّ و جلّ به موسی وحی فرمود: «این نام را در تورات برای آنها ثبت کن؛ زیرا من آنها را به این نام نامیده‏ام و این نام را به آنها عطا کرده‏ام.» موسی(ع) این نام را برای آنها ثبت فرمود و پس از آن خداوند این نام را برای شما ذخیره کرد تا آن را به شما عطا فرمود.

ای ابا محمّد! اینان (دشمنان) خوبی را رها کردند و شما شر را واگذاردید. مردم به دسته‏های مختلفی پراکنده شدند و به شعبه‏های زیادی منقسم گشتند و شما در شعبة خاندان پیامبرتان درآمدید و بدان راهی که آنان رفتند، شما هم بدان راه رفتید و همان را که خدا برای شما انتخاب فرمود، شما برگزیدید و همان را که خدا خواست، خواستید. مژده باد بر شما و باز هم مژده باد بر شما که به خدا سوگند، شمایید مورد رحمت حق که هر کاری از نیکوکارتان پذیرفته گردد و از بدکارتان گذشت شود. هر که روز قیامت بدون آن عقیده‏ای که شما دارید به پیشگاه خدای عزّ و جلّ بیاید نه کار نیکی از او پذیرفته شود و نه از کاری از کارهای بد او گذشت شود ...»11

چنان‏که امام(ع) فرمودند: «رافضی به رغم دریافت انحرافی مشرکان و منافقان، دوری جسته از ائمّة شرک و نفاق و پیوستة ائمّة هدایت و قبیلة رحمت است.» بر این اساس، در طول تاریخ و قرون، در مسیر سلسلة بلند قبیلة لعنت که از حلقة اوّلیه، یعنی ابلیس شروع شده و با گذر از میان همة حاکمان و والیان جور و شرک و طغیان، به عصر مدرن رسیده، رافضی‏ها را مؤمنان به آئین توحیدی و مرام انبیای عظام الهی باید شناخت که به رغم تحمّل همة ستم‏ها و سختی‏ها، خود را تا به عصر پیامبر آخرالزّمان(ص) و ائمّة دین(ع)، منصوب از سوی خداوند متعال کشانده‏اند و در کشاکش سختی‏ها و فتنه‏ها، خود را برای پیوستن به حضرت خاتم الاوصیاء(ص) نگه داشته‏اند تا در کنار او مجاهدت کنند و برای همیشه، رسم استکبارورزی و کین‏جویی ظالمانه را از صفحة زمین محو کنند.

در آموزش‏های نظامی و نشانه‏روی به سوی دوایر تو در توی سیبل، همواره نقطة هدف را مرکز سیبل قرار می‏دهند.

در سیبل دشمنی این ائتلاف نامقدّس (صلیبی، سلفی و صهیونی)، شیعیان نقطة مرکزی و جمعیت هدف برای کشتار و ارعاب شناخته می‏شوند و همة بلاها را بر آنان آوار می‏سازند. مگر جز این است که امروز همچون گذشته، شیعیان ایران و «عراق» و «لبنان» و «یمن» و «بحرین» جمعیت هدف در حملات و یورش‏ها فرض شده‏اند؟

جایگاه شیعه در نزد خداوند و اهل بیت(ع)

صفحهٔ ۹

هداف متجاوزان تعریف می‏شود.

روایات وارد شده دربارة خروج سفیانی، قبل از ظهور امام(عج) از منطقة «شامات» را همة فرق اسلامی قبول کرده و درباره‏اش استناد می‏کنند؛ امّا هم آنان از خود نمی‏پرسند چرا نزد سفیانی و حامیانش، جمعیت هدف برای کشتار، شیعیان آل محمّد(ع) و به قول خودشان رافضیان هستند؟

مگر جز این است که سردمداران همة فرقه‏های نوظهور (طالبان، القاعده، داعش، جبهة النصرة و...) طیّ سال‏های اخیر، قتل عام شیعیان را در اولویت عملیات خود قرار داده‏اند؟

در «الغیبة» نعمانی در حدیث محمّد بن مسلم از قول امام باقر(ع) آمده است:

«و تنها سفیانی برای عذاب (دادن شما) از جانب دشمنان کفایت می‏کند و او برای شما، از جمله نشانه‏های ظهور است.» یکی از یارانشان به ایشان عرض کرد: در آن وقت، او چگونه با زنان و بچّه‏ها برخورد خواهد کرد؟ فرمودند:

«مردان شما از دیده‏های او پنهان شوند و بی‏شک، حرص و میل او (به آزار و کشتار) شیعیان و پیروان ماست.»13

حسب آنچه روایات ائمّة دین(ع) اعلام می‏فرمایند، گویا آفت‏های آوار شده بر شیعیان و مؤمنان آل محمّد(ع) تنها پس از واقعة شریف ظهور، مرتفع می‏شود و آب خوش از گلویشان فرو می‏رود. امام سجّاد(ع) می‏فرمایند:

«هنگامی‏که قائم ما قیام کند، خداوند آفت را از شیعیان ما برمی‏دارد و قلب‏های آنان را مانند پاره‏های آهن قرار می‏دهد و نیروی یک مرد را مساوی با چهل نفر مرد قرار می‏دهد و اینها حاکمان روی زمین هستند.»14

روایات رسیده دربارة شیعیان و شأن و موقعیت‏های آنان در میانة هستی و نیز نقش و مأموریت آنان در نسبت به نقشة کلّی الهی، معلوم می‏سازد که این طایفه، به عنوان سرمایه‏های حجّت خدا، موجب بقای روح و جان دین‏داری و یاری‏دهنده‏ای مؤثّر در تحقّق وعدة الهی در وقت ظهور کبرا شناخته می‏شوند.

در حقیقت اینان به عنوان ادامه‏دهندگان طریقت انبیاء و اوصیای الهی، چونان پیشوایانشان، مورد حسد و نشانة تیر و تیغ دشمنان ادیان و انسانند تا آن زمان که خداوند وعدة خود را در سپردن خلافت زمین به مستضعفان محقّق سازد. انشاءالله.

این معنی برای آن کس که مبتلای هستی‏شناسی و جهان‏شناسی سکولار است، قابل درک نیست؛ بلکه آن را منکر می‏شود. درک این معنا نیازمند آگاهی و باور به هستی‏شناسی و جهان‏شناسی ولایی است.

در کتاب «ولایت ولیّ الله»15 به تفصیل در این‏باره سخن گفته‏ام. به اختصار عرض می‏کنم که در نگرش ولایی، به رغم جها‏ن‏بینی ماتریالیستی، خلقت ارواح و انوار، مقدّم بر خلقت ابدان است و در سلسله مراتب این منظومه، خلق ارواح محمّد و آل محمّد(ع) در اولویت تام، افضل و اشرف از همة ارواح معرفی می‏شود و از نظر شأن و موقعیت نوری و روحی، ارواح مؤمنان و شیعیان این خاندان، اشرف و افضل از ارواح سایر آفریده‏ها هستند. این شأن و شرف، نتیجة تقرّب به وجود مطهّر و منوّر عالی‏ترین موجود برگزیدة خداوند، اشرف الانبیاء و المرسلین، خاتم الانبیاء، محمّد مصطفی(ص) است؛ همو که در وصفش آمده است:

«لَوْلَاكَ لَمَا خَلَقْتُ الْأَفْلَاك؛16

[ای محمّد]! همانا اگر تو نبودی، افلاک را خلق نمی‏کردیم.»

مؤمنان را آزار ندهید؛ ولو به یک کلمه

رسول خدا(ص) در رفعت مقام مؤمنان آل‏محمّد(ص) فرموده‏اند:

«هر کس مؤمنی را ولو به یک جزء کلمه آزار دهد، در روز قیامت در حالی محشور می‏گردد که میان دو چشمش نوشته شده است: این شخص از رحمت خدا مأیوس باشد و چون کسی خواهد بود که «کعبه» و «بیت‏المقدّس» را خراب کرده و ده هزار فرشته را کشته است.»17

سخت‏ترین عذاب در قیامت، دفع ضرر نکردن از مسلمانان

رفاعة بن اعین18 گفت: حضرت صادق(ع) به من فرمودند:

«به تو بگویم که سخت‏ترین عذاب‏ها در قیامت از آن کیست؟» گفتم: بلی سرورم! فرمودند: «کسی است که بر ضرر مسلمانی یک کلمه سخن گفته باشد... می‏دانی بدتر از این، چه کسی است؟» گفتم: نه. فرمودند: «کسی که با قول یا فعلش بر مسلمانی عیب بگیرد (و او را مسخره کند).» سپس فرمودند: «جلوتر بیا تا چیزهایی به تو بیاموزم.»

و بعد فرمودند:

«به خدا و پیامبر(ص) و به ولایت ما اهل بیت(ع) ایمان نیاورده، کسی که مؤمنی برای حاجتی نزد او بیاید و به رویش لبخند نزند. پس اگر آماده داشت، نیازش را برطرف سازد؛ وگر نه خود را باید به زحمت اندازد و حاجت او را بر طرف نماید و اگر این‏گونه عمل نکند، ولایتی میان ما و او وجود نخواهد داشت. اگر مردم بدانند که مؤمن نزد خدا چه مقامی دارد، گردن‏ها برایش خم می‏کردند. خداوند برای مؤمن نامی از نام‏های خود مشتق نموده، پس خدا مؤمن است و برای بزرگداشت بنده‏اش، او را مؤمن نام نهاده است و او در قیامت پناه می‏دهد و خدا پناهش را می‏پذیرد و خدا فرموده است: با من اعلان جنگ کند، کسی که مؤمن را بترساند یا او را آزار دهد و عیسی(ع) می‏فرمود: ای حواریون من! خود را با دشمن داشتن اهل گناه، دوست خدا کنید و با دوری خود از آنان، خود را به خدا نزدیک نمایید و اگر خواستید با مردم همنشینی کنید، با کسانی بنشینید که شما را به اعمال خیر وامی‏دارند و دیدنشان خدا را به یاد شما می‏آورد و شما را به آخرت ترغیب می‏سازند.»19

در بخشی از روایت بلندی که دربارة رافضی خواندن مؤمنان آل محمّد(ع) از قول امام صادق(ع) ذکر شد، جناب ابوبصیر، صحابی زیرک امام(ع)، پی در پی از حضرت می‏خواهد که پرده از جایگاه مؤمنان کنار زده و شأن و شرف آنان را نزد خداوند متعال بازنماید. حضرت نیز برای شادمان ساختن ابوبصیر و پس از او، سایر مؤمنانی که بر حبل الله المتین چنگ می‏زنند، به درخواستش پاسخ مثبت می‏دهد؛ چنان‏که قلب هر شنوندة مؤمنی از شنیدن آن‏همه مژدگانی، از سینه‏اش پر می‏کشد. در ادامة این یادداشت، ترجمة کامل روایت را می‏خوانیم. امام

صفحهٔ ۱۰

باقر(ع) فرمودند:

«همانا به خدا! من دوست دارم که در بعضی از آن مجالس با شما باشم. همانا به خدا که من بوی شما و نسیم شما را دوست دارم و شمایید که دین خدا و دین ملائکة او را دارید. پس (مرا به شفاعت و کفالت خود) با پرهیز از حرام و کوشش در طاعات کمک کنید.»20

آنچه در این روایات شیرین موجب مکشوف شدن سرّ اعطای این جایگاه به شیعیان آل محمّد(ع) می‏باشد، این عبارت است که ائمّة دین، شیعیان را حامل دین خدا و دین ملائکة الله می‏شناسند؛ امّا این هم روایت بلندی که به آن اشاره کردم:

فضیلت شیعه

محمّد بن سلیمان از پدرش روایت کند که گفت: روزی در محضر امام صادق(ع) بودم که ابوبصیر21 نفس‏زنان وارد شد و چون در جای خود قرار گرفت، حضرت صادق(ع) رو به او کرده و فرمودند:

«ای ابامحمّد! این نفس زدنت از چیست؟»

- قربانت ای فرزند رسول خدا! سالمند شده‏ام و استخوانم باریک گشته و مرگم نزدیک شده؛ در صورتی‏که نمی‏دانم وضعم در آخرت چگونه است!

- «ای ابامحمّد! تو هم چنین می‏گویی؟»

- چرا چنین نگویم؟ قربانت گردم!

- «ای ابامحمّد! مگر نمی‏دانی که خدای تعالی جوانان شما را گرامی داشته و از پیران شما حیا دارد؟»

- قربانت چگونه جوانان را گرامی دارد و از پیران حیا کند؟!

- «خدا جوانان را گرامی داشته است از اینکه عذابشان کند و از پیران حیا کند که از آنها حساب بکشد.»

- قربانت! آیا این مقام ویژة ما (شیعیان) است یا برای عموم اهل توحید و یکتاپرستان است؟ امام(ع) فرمودند:

- «نه. به خدا! مخصوص شما است؛ نه همة مردم.»

لقب رافضی، لقب خدادادی

در ادامة روایت آمده است: ابوبصیر گفت:

قربانت! اینان به ما لقبی داده‏اند که [از آن] پشت ما شکسته و دل‏های ما مرده است و زمامداران و والیان به دلیل همین لقب، خون ما را حلال می‏شمرند. امام(ع) فرمودند:

«مقصودت لقب رافضی است؟»

- آری.

- «نه. به خدا سوگند! اینان شما را بدین نام نخواندند؛ بلکه خدا شما را بدان نامیده است. ای ابامحمّد! آیا نمی‏دانی که هفتاد نفر از بنی اسرائیل چون گمراهی فرعون و قومش را دیدند، آنها را واگذاردند و به موسی که او را در هدایت دیدند، پیوستند و آنها را در لشکر موسی رافضی نامیدند؛ چون فرعون را رها کردند. آنها در میان لشکر موسی، از همه در عبادت کوشاتر و نسبت به دوستی موسی و هارون و فرزندانشان از همگی محکم‏تر بودند. پس خدای عزّ و جلّ به موسی وحی فرمود: «این نام را در تورات برای آنها ثبت کن؛ زیرا من آنها را به این نام نامیده‏ام و این نام را به آنها عطا کرده‏ام.» موسی(ع) آن نام را برای آنها ثبت فرمود و پس از آن، خداوند این نام را برای شما ذخیره کرد تا آن را به شما عطا فرمود.

ای ابامحمّد! اینان خوبی را رها کردند و شما شر را واگذاردید. مردم به دسته‏های مختلفی پراکنده شدند و به شعبه‏های زیادی منقسم گشتند و شما در شعبة خاندان پیامبرتان درآمدید و بدان راهی که آنان رفتند، شما هم بدان راه رفتید و همان را که خدا برای شما انتخاب فرمود، شما برگزیدید و همان را که خدا خواست، خواستید. مژده باد بر شما! و باز هم مژده باد بر شما که به خدا سوگند! شمایید مورد رحمت حق که هر کاری از نیکوکارتان پذیرفته گردد و از بدکارتان گذشت شود. هر که روز قیامت، بدون آن عقیده‏ای که شما دارید، به پیشگاه خدای عزّ و جلّ بیاید، نه کار نیکی از او پذیرفته شود و نه از کاری از کارهای بد او گذشت شود. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت کردم؟»

- قربانت گردم برایم بیفزا.

فرشتگانی که گناهان شیعه را می‏ریزند

در ادامة روایت آمده است امام صادق(ع) فرمودند:

«ای ابامحمّد! خدای عزّ و جلّ فرشتگانی دارد که گناهان را از دوش شیعیان ما بریزند؛ چنانچه باد خزان برگ‏های درختان را در فصل آن (پاییز) بریزد و این است معنای گفتار خدای عزّ و جلّ: «آنان که حامل عرشند و آنها که در گرد آنند به ستایش پروردگارشان تسبیح گویند و به او ایمان دارند و برای مؤمنان آمرزش خواهند.»22 و به خدا آمرزش‏خواهی آنان برای شما است؛ نه برای همة مردم. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت کردم؟»

ابوبصیر گفت: قربانت، برایم بیفزا!

مؤمنان در قرآن: مردان وفادار به عهد

آنگاه امام صادق(ع) فرمودند:

«ای ابامحمّد! همانا خداوند در قرآنش شما را یاد کرده و فرموده است: «از مؤمنان، مردانی هستند که وفا کردند به پیمانی که با خدا بسته بودند، برخی از ایشان مدّت خود را به سر برده (و از این جهان رفتند) و برخی چشم به راه (مرگ)اند و به هیچ وجه تغییری نیافته‏اند.»23 شمایید که وفا کردید بدان پیمانی که خدا در مورد ولایت ما از شما گرفته بود و شمایید که دیگری را به جای ما نگرفتید و اگر چنین نمی‏کردید، خداوند شما را سرزنش کرده، در آنجا که فرماید: «بیشتر آنها را به پیمانی پایبند نیافتیم و بیشترشان را فاسق و بدکار یافتیم»24 ای ابامحمّد! خوشحالت کردم؟»

ابوبصیر دوباره بیشتر خواست و گفت: قربانت، برایم بیفزا!

مؤمنان در قرآن: برادران بهشتی

امام صادق(ع) فرمودند:

«ای ابامحمّد! خدا شما را در قرآن خود یاد کرده که فرماید: «برادرانی هستند در روی تخت‏ها روبه‏روی همدیگر ...»25 به خدا سوگند! جز شما را به این سخن قصد نکرده است. آیا خوشحالت کردم ای ابامحمّد!؟»

ابوبصیر گفت: قربانت گردم، برایم بیفزا! امام(ع) فرمودند:

صفحهٔ ۱۱

«در آن روز، دوستان دشمن همدیگرند، به جز پرهیزکاران ...»26 به خدا سوگند! کس دیگری را جز شما به این سخن قصد نفرموده است. ای ابامحمّد! خوشحالت کردم؟»

ابوبصیر باز هم گفت: قربانت گردم، برایم بیفزا!

مؤمنان در قرآن: صاحبان خرد

راوی در ادامة روایت می‏گوید: حضرت صادق(ع) فرمودند:

«ای ابامحمّد! همانا خدای عزّ و جلّ ما و شیعیان و دشمنانمان را در یک آیه از قرآن خود یاد فرموده است؛ آنجا که فرماید: «آیا یکسانند آنانی که می‏دانند و آنان که نمی‏دانند؟ جز این نیست که صاحبان خرد اندرز می‏گیرند.»27 و ماییم آنان که می‏دانند و دشمنان مایند که نمی‏دانند و صاحبان خرد شیعیان مایند. ای ابامحمّد! خوشحالت کردم؟»

ابوبصیر گفت: قربانت گردم، برایم بیفزا!

یاد مؤمنان در قرآن: همراه با مولایشان علی(ع)

حضرت صادق(ع) فرمودند:

«ای ابامحمّد! به خدا سوگند! خدای عزّ و جلّ در آیة ذیل، هیچیک از اوصیای پیامبران و پیروانشان را جدا نکرده است؛ جز امیر مؤمنان علی(ع) و شیعیانش را که در قرآنش فرماید و گفته‏اش حق است: «روزی که دوستی برای دوست خود، کاری انجام ندهد و آنها یاری نشوند؛ جز آنکه خدایش رحم کند...»28 و مقصود خداوند از این آیه، علی(ع) و شیعیان اویند. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت کردم؟»

ابوبصیر گفت: قربانت گردم، برای من بیفزا!

مؤمنان در قرآن: بندگانی که خداوند گناهانشان را می‏بخشد

حضرت صادق(ع) فرمودند:

«ای ابامحمّد! همانا خدای تعالی شما را در قرآن یاد کرده است؛ آنجا که فرماید: «ای بندگان من که دربارة خویش زیاده‏روی کردید، از رحمت خدا نومید نشوید که به راستی خدا همة گناهان را می‏آمرزد و همانا او آمرزنده و مهربان است!»29 به خدا سوگند! جز شما از این سخن، دیگری منظورش نبوده. آیا خوشحالت کردم ای ابامحمّد؟»

ابوبصیر گفت: قربانت گردم، باز هم برای من بیفزا!

مؤمنان در قرآن، مخلصانند

در ادامة روایت آمده است که حضرت صادق(ع) خطاب به ابوبصیر فرمودند:

«ای ابامحمّد! همانا خدا شما را در قرآن خود ذکر کرده و فرمود: «(ای شیطان!) به راستی که تو را بر بندگان (خاص) من تسلّطی نیست.»30 به خدا سوگند! از این سخن، جز امامان و شیعیانشان را قصد نداشته است. آیا خوشحالت کردم ای ابامحمّد؟» ابوبصیر گفت: قربانت گردم! باز هم بفرما.

مؤمنان در قرآن، صاحبان نعمت

حضرت صادق(ع) فرمودند:

«ای ابامحمّد! همانا خدا شما را در قرآن خود یاد کرده و می‏فرماید: «آنان همدم کسانی هستند که خدا نعمتشان داده است از پیامبران و راستی پیشگان و جانبازان و شایستگان و چه نیکو رفیقانی هستند.»31 در این آیه مقصود از پیامبران، رسول خدا(ص) است و راستی پیشه‏کنندگان و جانبازان ماییم و شایستگان شمایید. پس نامور شوید به شایستگی و صلاح؛ چنانچه خدای عزّ و جلّ شما را چنین نامیده است. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت کردم؟»

ابوبصیر گفت: قربانت گردم، باز هم برای من بیفزا!

مؤمنان در قرآن، دشمنان مردم دنیایی

امام(ع) در ادامه فرمودند:

«ای ابامحمّد! همانا خدا شما را یاد کرده است در آنجا که از زبان دشمن شما در دوزخ، چنین حکایت کند که فرمود: «و گویند چرا ما نمی‏بینیم مردانی را که از اشرار می‏شمردیم و تمسخرشان می‏کردیم، یا شاید دیدگان (از دیدنشان) خیره گشته است.»32 به خدا سوگند مقصود و منظور از این آیه، کسی جز شما نیست، که شما در نزد مردم این جهان، اشرار محسوب شده‏اید. به خدا سوگند هنگامی که شما در ناز و نعمت خواهید بود، آنان در دوزخ سراغ شما را گیرند. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت کردم؟»

ابوبصیر گفت: قربانت گردم، باز هم بفرمایید!

مؤمنان در آیه‏های بشارت

حضرت صادق(ع) فرمودند:

«ای ابامحمّد! (این‏قدر بدان که) آیه‏ای نیست که به بهشت رهبری کند و بهشتیان را به خیر یاد کند؛ جز آنکه دربارة ما و شیعیان ما نازل گشته و آیه‏ای نیست که به سوی دوزخ سوق دهد و اهل آن را به بدی یاد کند؛ جز آنکه دربارة دشمن ما و مخالف با ما نازل گشته است. آیا خوشحال شدی ای ابامحمّد؟»

ابوبصیر گفت: قربانت گردم، برایم بیفزا! فرمودند:

«کسی بر کیش ابراهیم نیست، جز ما و شیعیان ما و سایر مردم از آن برکنارند. ای ابامحمّد! آیا خوشحالت کردم؟»

در روایت است که ابوبصیر گفت: مرا بس است.33

دژهای اسلام

اسلام و همة آنچه در جغرافیای اعتقادات، اخلاقیات و احکام شریعت، بر پیامبر خدا نازل شده و توسط ائمّة دین(ع)، مجال تبیین، تفسیر و تشریح و اجرا یافته است، به اذن الله و تحت توجّهات ائمّه(ع) از مسیر مؤمنان آل محمّد(ع) از دستبرد دشمنان در امان مانده و آنان چونان دژی استوار از آن محافظت کرده‏اند؛ چنان‏که به شهادت تاریخ، در پی همة هجمه‏ها، جنگ‏ها و بگیر و ببندهای حاکمان جور و ستم، این عالمان شیعی راستین بودند که به انحای مختلف، میراث ائمّه(ع) را در میان خود حفظ کرده و به نسل‏های بعدی منتقل ساختند.

صفحهٔ ۱۲

بی سبب نیست که امام موسی بن جعفر(ع) از اینان به عنوان دژهای اسلام یاد کرده و می‏فرمایند:

«چون مؤمن بمیرد، فرشته‏های آسمان، تکّه‏های زمین که خدا را در آنها عبادت کرده و درهای آسمان‏ها که عبادتش از آنها بالا رفته، بر او بگریند و در اسلام رخنه‏ای افتد که چیزی آن را نبندد؛ زیرا مؤمنانِ مسئله‏دان دژهای اسلامند. مانند باروی شهر که برگرد آن است.»34

از این‏روست که امین و حافظ شریعت و آئین آسمانی اسلام، خود نیز در کنف امن و تحت حمایت و توجّه حضرت خداوندی به سر می‏برد.

رفاعه می‏گوید: امام صادق(ع) به من فرمودند: «ای رفاعه! هیچ می‏دانی چرا مؤمن را مؤمن نامند؟» عرض کردم: نه. فرمودند: «برای آنکه او ایمان به خدای عزّ و جلّ آورده و خدا هم امان‏نامة او را امضا می‏کند.»35

این جایگاه تعریف‏شدة حضرات معصومان(ع) برای شیعیان و مؤمنان آل محمّد(ع)، خارج از هرگونه برداشت و گمان سیاسی، اجتماعی، همگان را ملزم به حفاظت و مراقبت از جان و مال و آبروی مؤمنان آل محمّد(ع) می‏سازد؛ چنانچه آن بزرگواران نیز با تمام وجود، در وقت مواجهه با خطرات و مخاطرات از آنها حفاظت می‏کردند و مراقبت از آنان را توصیه می‏فرمودند.

روایات زیر، وجوه گوناگونی را از این تکلیف برملا می‏سازد.

شیعیان باید حفظ شوند؛ ولو با پنهان کردن حقیقت از آنها

زرارة بن اعین می‏گوید: یک مسئله از امام باقر(ع) پرسیدم و به من جوابی دادند. سپس مردی آمد و همان مسئله را پرسید و به خلاف جوابی که به من داده بودند، به او جواب دادند. پس از آن، مرد دیگری آمد و به او جواب سومی دادند، مخالف آن دو. چون آن دو مرد بیرون رفتند، گفتم: یابن رسول الله! دو تن عراقی از شیعیان شما آمدند و یک مسئله پرسیدند و به هر کدام جواب دیگری دادند؟ فرمودند:

«ای زراره! این محقّقاً برای ما بهتر است و شما را و ما را پایدارتر می‏کند و اگر همة شما شیعیان یک رأی باشید، مردم به وحدت و اعتقاد شما نسبت به ما پی می‏برند و زندگی ما و شما متزلزل و ناپایدار می‏شود.»

زراره می‏گوید: پس از آن به امام صادق(ع) گفتم: شما اگر شیعیان خود را بر نوک نیزه و بر آتش برانید، انجام می‏دهند و با این حال جواب‏های مختلف به آنها می‏دهید؟ حضرت همان جواب پدرشان را به من دادند.36

صمیمانه باید پرسید، چنانچه این استراتژی (حفاظت شیعیان آل‏محمّد(ع)) را در تنظیم معاملات و مناسبات با غرب به کار می‏گرفتیم، به خود اجازه می‏دادیم هزاران جوان نخبه و با استعداد شیعه از مسیر المپیادهای جعل شده توسّط غرب، معرّفی و شاخص شوند؟ استعدادهایی که به تدریج توسط غرب ربوده می‏شوند یا در بی‏رحمانه‏ترین نوع ترور فیزیکی و غیرفیزیکی، در سکوت و بی‏خبری نشان تیر بلا؟ مگر جز این است که همة سرمایه‏های این وطن اسلامی را از مسیر رسانه‏های فراگیر، به نمایش می‏گذاریم تا شناسایی و نشانه شوند؟ چنانچه این استراتژی را مرعی می‏داشتیم، آیا هزاران انسان شیعة صاحب هنر، ذوق، فن و تنومندی جسم و جان را به دلایل واهی و گاه توهّمات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، به کام اژدهای آدمی‏خوار غربی یهودی می‏فرستادیم یا آنکه با بالا بردن آستانة تحمّل خود و چشم‏پوشی از پاره‏ای منافع اقتصادی و سیاسی، چون جواهری آنها را در صندوقچة همین سرزمین نگه می‏داشتیم؟!

چه کسی آمار در انزوا فرو رفتن هزاران هزار مرد و زن مستعد، هوشمند و آگاه در گوشه گوشة این دیار را دارد؟ مردان و زنانی که در اثر مشاهدة تنگ‏نظری‏ها، مجادلات، سوءتفاهم‏ها و گاه برتری یافتن مفضول بر فاضل، روی به گوشه‏ای آورده و از میدان به در رفته‏اند.

حقوق مؤمن از منظر اهل‏بیت(ع)

ابو مأمون حارثی می‏گوید: به امام صادق(ع) عرض کردم: حقّ مؤمن بر مؤمن چیست؟ فرمودند:

«از جمله حقّ مؤمن بر مؤمن، دوستی قلبی اوست و مواسات مالی و اینکه به جای او، از خانواده‏اش سرپرستی کند و علیه ستمگرش، به او یاری کند و چون در میان مسلمانان نصیبی داشته و غایب باشد، نصیب او را برایش دریافت کند و چون بمیرد، از گورش زیارت کند و به او ستم نکند و با او غشّ نکند و خیانت نورزد و رهایش نکند و تکذیبش ننماید و به او اف نگوید و چون به او اف می‏گوید، دوستی میان آنها نباشد و چون به او می‏گوید تو دشمن منی، یکی از آن دو کافر می‏شود و چون متّهمش سازد، ایمان در دلش آب می‏شود؛ همچون نمک در آب.»37

ترک طواف واجب برای رسیدگی به مشکل مؤمن

ابان بن تغلب می‏گوید: با امام صادق(ع) طواف می‏کردم. مردی از اصحاب به من برخورد و درخواست کرد همراه او بروم که حاجتی دارد. او به من اشاره کرد و من کراهت داشتم که امام صادق(ع) را رها کنم و با او بروم. باز در میان طواف به من اشاره کرد و امام صادق(ع) او را دید. به من فرمودند: «ای ابان این تو را می‏خواهد؟» عرض کردم: آری. فرمودند: «او کیست؟» گفتم: مردی از اصحاب ماست. فرمودند:

«او مذهب و عقیدة تو را دارد؟» عرض کردم: آری. فرمودند: «نزدش برو.» عرض کردم: طواف را بشکنم؟ فرمودند: «آری.» گفتم: اگرچه طواف واجب باشد؟ فرمودند: «آری.»

همراه او رفتم و سپس خدمت حضرت رسیدم و پرسیدم: حقّ مؤمن را بر مؤمن به من خبر ده. فرمودند: «ای ابان! این موضوع را کنار گذار و طلب مکن.» عرض کردم: چرا قربانت گردم؟ سپس همواره تکرار کردم و به او اصرار نمودم تا فرمودند: «ای ابان! نیم مالت را به او می‏دهی؟» سپس به من نگریستند و چون دیدند که چه حالی به من دست داد، فرمودند:«ای ابان! مگر نمی‏دانی که خدای عزّ و جلّ کسانی را که دیگران را بر خود ترجیح داده‏اند، یاد نموده، آنجا که فرموده است: «هرچند در خودشان احتیاجی [مبرم،] باشد، آنها را بر خودشان مقدّم می‏دارند.» عرض کردم: چرا قربانت گردم؟ فرمودند: «آگاه باش! که چون تو نیمی از مالت را به او دهی، او را بر خود ترجیح نداده‏ای؛ بلکه تو و او برابر شده‏اید. ترجیح او بر تو، زمانی است که از نصف دیگر به او دهی.»38

صفحهٔ ۱۳

برترین عبادت، ادای حقّ مؤمن

امام صادق(ع) فرمودند: «خدا به چیزی بهتر از ادای حقّ مؤمن عبادت نشود.»39

دیدار مؤمنان، بزرگداشت حقّ خداوند

امام باقر(ع) فرمودند:

«همانا مؤمن برای زیارت برادرش خارج می‏شود، خدای عزّ و جلّ فرشته‏ای بر او گمارد که یک بال در زمین و یک بال در آسمان نهد تا او را سایه اندازد و چون به منزلش در آید، خدای جبّار تبارک و تعالی ندا کند: ای بنده‏ای که حقّم را بزرگ داشتی و از آثار پیغمبرم پیروی کردی! بزرگداشت تو حقّی است بر من. از من بخواه تا به تو دهم. دعا کن تا اجابت کنم. خاموش باش تا من به سود تو آغاز کنم و چون برگردد، همان فرشته بدرقه‏اش کند و با پرش بر او سایه اندازد تا به منزلش وارد شود. سپس خدای تبارک و تعالی فریادش زند که: ای بنده‏ای که حقّم را بزرگ شمردی! گرامی داشتن تو حقّی است بر من. بهشتم را برایت واجب و تو را دربارة بندگانم شفیع ساختم.»40

به راه آوردن شیعیان، بهتر از عبادت الله

معاویة بن عمّار می‏گوید: به امام صادق(ع) گفتم: مردی است که بسیار روایت از شما نقل کند و در میان مردم منتشر سازد و در دل آنها پابرجا کند و هم در دل شیعیان شما و بسا یک شیعة عابد باشد که این‏قدر روایت ندارد، کدام فاضل‏ترند؟ فرمودند: «مرد پر روایتی که وسیلة تثبیت عقیدة شیعیان ما باشد، بهتر از هزار عابد است.»41

خوار کردن مؤمن، سبب دشمنی با خداوند

حضرت صادق(ع) فرمودند:

«هر که مؤمنی را خوار شمارد، چه (آن مؤمن) مستمند باشد یا غیر مستمند، پیوسته خدای عزّ و جلّ او را خوار و دشمن دارد تا آنگاه که از خوار شمردن آن مؤمن برگردد.»42

آزار مؤمنان، اعلام جنگ با خداوند

هشام بن سالم می‏گوید: شنیدم حضرت صادق(ع) می‏فرمودند:

«خدای عزّ و جّل می‏فرماید: به جنگ با من اعلان دهد، آن کس که بندة مؤمن مرا بیازارد و از خشم من آسوده خاطر باشد. آن کس که بندة مؤمن مرا گرامی دارد و اگر در میانة مشرق و مغرب زمین آفریده‏ای از آفریده‏هایم جز یک مؤمن و یک پیشوای عادل با او نباشد، من به عبادت آن دو، از تمامی آنچه در زمینم آفریدم، بی‏نیاز باشم و هر آینه، هفت آسمان و هفت زمین به خاطر او بر پا باشند و برای آن دو، از ایمانی که دارند، آرامشی فراهم سازم که نیازی به آرامش دیگری نداشته باشند.»43

کسی که نه خدا قبولش می‏کند نه شیاطین...

مفضّل بن عمر می‏گوید: حضرت صادق(ع) به من فرمودند:

«هر که بر ضرر مؤمن داستانی بگوید و قصدش عیب او و ریختن آبرویش باشد که از چشم مردم بیفتد، خداوند او را از دوستی خود به دوستی شیطان براند و شیطان هم او را نپذیرد.»44

سزای مقابله با مؤمن

امام باقر(ع) فرمودند که رسول خدا(ص) فرموده‏اند:

«دشنام‏گویی به مؤمن، نافرمانی و جنگیدن با او، کفر است و خوردن گوشتش (به وسیلة غیبت) گناه است و احترام مال مؤمن، مانند احترام خون اوست.»45

مجازات کسی که مؤمنی را حاجت‏روا نکند

حضرت صادق(ع) فرمودند:

«هر مردی از شیعیان ما که نزد مردی از برادرانش برود و دربارة حاجتی از او کمک بخواهد و او با اینکه قدرت بر آن دارد، کمکش نکند، خداوند او را گرفتار می‏کند که حاجت دیگری از دشمنان ما را برآورد و بدان واسطه، خداوند در روز قیامت او را عذاب کند.»46

حرم‏هایی که احترامشان واجب است

علی بن شجره از امام صادق(ع) روایت کند که فرمودند:

«برای خدای عزّ و جلّ در شهرهایش پنج حرمت است (که احترام آنها بر مردم لازم است): حرمت رسول خدا(ص)، حرمت خاندان رسول خدا(ص)، حرمت کتاب خدای عزّ و جلّ، حرمت کعبه خانة خدا و حرمت مؤمن‏.»47

عیب مؤمن را قبول نکن؛ حتّی با پنجاه شاهد

محمّد بن فضیل می‏گوید: به حضرت موسی بن جعفر(ع) عرض کردم:

قربانت گردم! گاهی از برادران دینی ما سخنی به گوش من می‏رسد که ناراحت می‏شوم و چون از خودش می‏پرسم، منکر می‏شود؛ با اینکه مردمان موثّق و مورد اعتمادی آن را از قول او برای من نقل کرده‏اند. امام(ع) فرمودند: «ای محمّد! گوش و چشمت را در مورد برادر دینی‏ات دروغگو شمار و اگر پنجاه نفر شاهد قسم‏خور (که در موارد خاصّی قسم می‏خورند و مورد قبول واقع می‏شود) در حضور تو، نسبت به او قسم خوردند؛ ولی خود او سخن دیگری گفت، پس تو شخص او را تصدیق کن و آنها را دروغگو بشمار. مبادا چیزی را بر زیان او افشا کنی که موجب عیب و زشتی او گردد و آبرویش را ببرد و در نتیجه از زمرة کسانی شوی که خداوند در قرآنش فرمودند: «کسانی که شهرت کار بد را دربارة مؤمنان دوست دارند، عذابی دردناک دارند.»48 و 49

رعایت حقوق مؤمنان، اثبات ولایت‏پذیری

مُعلّی بن خنیس می‏گوید: از امام صادق(ع) دربارة حقّ مؤمن پرسیدم، فرمودند:

«هفتاد حق است که جز هفت حق را به تو نمی‏گویم؛

صفحهٔ ۱۴

زیرا نسبت به تو مهربانم و می‏ترسم تحمّل نکنی.» عرض کردم: چرا، انشاء‏الله. فرمودند:

«تو سیر نباشی و او گرسنه و پوشیده نباشی و او برهنه و راهنمای او باشی و پیراهنی که می‏پوشد و زبان گویای او باشی و برای او بخواهی آنچه را برای خودخواهی و اگر کنیزی داری، او را بفرستی تا فرش و بسترش را مرتّب کند و در شب و روز، در حوائج او کوشا باشد. پس چون چنین کردی، ولایت خود را به ولایت ما رسانده‏ای و ولایت ما را به ولایت خدای عزّ و جلّ.»50

مجموعة این دستورالعمل‏ها و خطّ مشی‏های ارائه شده توسط ائمّة دین(ع) برای همة عصرها و در همة نسل‏ها بیان شده است. خواه شیعیان با گروهی اندک، در میان روستایی دورافتاده به سر برند و خواه صاحب قدرت و مکنت شوند و جمعیّت غالب به حساب آیند. صاحب جاه و مال و امضا، در وقت ملک‏داری و سلطنت بر سرزمین‏های شیعی، بیش از آحاد مردم موظّف و مکلّف به پاسداشت این خطّ مشی و استراتژی هستند.

پی‏نوشت‏ها

صفحهٔ ۱۵
صفحهٔ ۱۶

پانویس‌های این مقاله

  1. •

    من بو و نسیم شیعیان را دوست دارم

    میسر11 می‏گوید: امام باقر(ع) به من فرمودند:

    «آیا شما خلوت می‏کنید و گفت‏وگو می‏نمایید و هرچه خواهید می‏گویید؟» عرض کردم: آری به خدا که ما خلوت می‏کنیم (در مجلس خالی از مخالف و بیگانه انجمن می‏کنیم) و گفت‏وگو نموده، هرچه خواهیم (از مختصّات شیعه‏) می‏گوییم. فرمودند:

    «همانا به خدا! من دوست دارم که در بعضی از آن مجالس با شما باشم. همانا به خدا! که من بوی شما و نسیم شما را دوست دارم و شمایید که دین خدا و دین ملائکة او را دارید. پس (مرا به شفاعت و کفالت خود) با پرهیز از حرام و کوشش در طاعات کمک کنید.»12

    مطالعة مجموع روایات و احادیث وارد شده دربارة سال‏های سخت قبل از ظهور کبرای امام زمان(عج) نیز نشان می‏دهد، آنگاه که همة احزاب شیطانی گرد هم می‏آیند تا با حذف باقیماندة دینداران، حکومت شیطانی بنی اسرائیلی را بر کلّیة مقدورات و مقدّرات خلق عالم حاکم کنند، انهدام سرمایه‏های مادّی و فرهنگی شیعیان و انعدام آنان، در رأس

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  2. ۱

    1. «یَظْهَرُ فِی آخِرِ الزَّمَانِ وَ اقْتِرَابِ السَّاعَةِ وَ هُوَ شَرُّ الْأَزْمِنَةِ نِسْوَةٌ كَاشِفَاتٌ عَارِیَاتٌ مُتَبَرِّجَاتٌ مِنَ الدِّینِ دَاخِلَاتٌ فِی الْفِتَنِ مَائِلَاتٌ إِلَی الشَّهَوَاتِ مُسْرِعَاتٌ إِلَی اللَّذَّاتِ مُسْتَحِلَّاتٌ لِلْمُحَرَّمَاتِ فِی جَهَنَّمَ خَالِدَات» (ابن بابویه، محمّدبن علی، «من لایحضره الفقیه»، قم، جامعة مدرّسین حوزة علمیة قم‏، چاپ دوم، 1413ه‍ .ق.، ج 3، ص 390.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  3. ۲

    2. «دَوْلَتُنَا آخِرُ الدُّوَلِ وَ لَنْ یَبْقَ أَهْلُ بَیْتٍ لَهُمْ دَوْلَةٌ إِلَّا مُلِّكُوا قَبْلَنَا [...] هُوَ قَوْلُ اللهِ عَزَّوَجَلَ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِین» (طوسی، محمّد بن الحسن، «الغیبة للطوسی»، کتاب الغیبة للحجّة»، قم، دارالمعارف الإسلامیه، چاپ اوّل، 1411ه‍ .ق.، ص 472.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  4. ۳

    3. «لِئَلَّا یَقُولُوا إِذَا رَأَوْا سِیرَتَنَا إِذَا مُلِّكْنَا سِرْنَا مِثْلَ سِیرَةِ هَؤُلَاء» (طوسی، محمّد بن الحسن، «الغیبة للطوسی»، همان.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  5. ۴

    4. «لَیْسَ‏بَعْدَ مُلْكِنَا مُلْكٌ لِأَنَّا أَهْلُ الْعَاقِبَةِ یَقُولُ اللهُ عَزَّوَجَلَّ ٭ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِینَ» (کلینی، محمّد بن یعقوب، «الکافی»، تهران، علمیة اسلامیه، چاپ چهارم، 1407ه‍ .ق.، ج 1، ص 471.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  6. ۵

    5. «قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنی إِلی یَوْمِ یُبْعَثُون‏» (سورة حجر، آیة 36.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  7. ۶

    6. «قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرین إِلی یَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُوم‏» (سورة حجر، آیات 37-38.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  8. ۷

    7. «ترجمة تفسیر المیزان»، ج 12، ص 234.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  9. ۸

    8. همان، ج 17، ص 346، با استفاده از نرم افزار نورالانوار.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  10. ۹

    9. «إِنَّ اللهَ أَنْظَرَهُ إِلَی یَوْمِ یَبْعَثُ فِیهِ قَائِمَنَا فَإِذَا بَعَثَ اللهُ قَائِمَنَا كَانَ فِی مَسْجِدِ الْكُوفَةِ وَ جَاءَ إِبْلِیسُ حَتَّی یَجْثُوَ بَیْنَ یَدَیْهِ عَلَی رُكْبَتَیْهِ فَیَقُولُ یَا وَیْلَهُ مِنْ هَذَا الْیَوْمِ فَیَأْخُذُ بِنَاصِیَتِهِ فَیَضْرِبُ عُنُقَهُ فَذَلِكَ یَوْمُ الْوَقْتِ الْمَعْلُوم‏» (عیّاشی، محمّد بن مسعود، «تفسیر العیّاشی»، تهران، المطبعة العلمیة، چاپ اوّل، 1380ه‍ .ق.، ج 2، ص 242.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  11. ۱۰

    10. «قَالَ لَا وَ اللهِ مَا هُمْ سَمَّوْكُمْ وَ لَكِنَّ اللهَ سَمَّاكُمْ بِهِ أَ مَا عَلِمْتَ یَا أَبَا مُحَمَّدٍ أَنَّ سَبْعِینَ رَجُلًا مِنْ بَنِی إِسْرَائِیلَ رَفَضُوا فِرْعَوْن...» (کلینی، محمّد‏بن یعقوب، «الکافی»، همان، ج 8، ص 34.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  12. ۱۱

    11. میسر بن عبدالعزیز نخعی مدائنی، از اصحاب امام محمّد باقر و امام صادق(ع) و از خواصّ آنان بوده است که همواره او را ستوده‏اند.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  13. ۱۲

    12. «أَمَا وَ اللهِ لَوَدِدْتُ أَنِّی مَعَكُمْ فِی بَعْضِ تِلْكَ الْمَوَاطِنِ أَمَا وَ اللهِ إِنِّی لَأُحِبُّ رِیحَكُمْ وَ أَرْوَاحَكُمْ وَ إِنَّكُمْ عَلَی دِینِ اللهِ وَ دِینِ مَلَائِكَتِهِ فَأَعِینُوا بِوَرَعٍ وَ اجْتِهَادٍ» (کلینی، محمّد بن یعقوب، «الکافی»، همان، ج 2، ص 187.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  14. ۱۳

    13. «كَفَی بِالسُّفْیَانِیِّ نَقِمَةً لَكُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ وَ هُوَ مِنَ الْعَلَامَاتِ لَكُمْ [...] فَقَالَ لَهُ بَعْضُ أَصْحَابِهِ فَكَیْفَ نَصْنَعُ بِالْعِیَالِ إِذَا كَانَ ذَلِكَ قَالَ یَتَغَیَّبُ الرِّجَالُ مِنْكُمْ عَنْهُ فَإِنَّ حَنَقَهُ وَ شَرَهَهُ إِنَّمَا هِیَ عَلَی شِیعَتِنَا» (ابن ابی زینب، محمّد بن ابراهیم، «الغیبة للنعمانی»، تهران، نشر صدوق، چاپ اوّل، 1397ه‍ .ق.، صص 300-301.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  15. ۱۴

    14. «إِذَا قَامَ قَائِمُنَا أَذْهَبَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْ شِیعَتِنَا الْعَاهَةَ وَ جَعَلَ قُلُوبَهُمْ كَزُبَرِ الْحَدِیدِ وَ جَعَلَ قُوَّةَ الرَّجُلِ مِنْهُمْ قُوَّةَ أَرْبَعِینَ رَجُلًا وَ یَكُونُونَ حُكَّامَ الْأَرْضِ وَ سَنَامَهَا» (ابن بابویه، محمّد بن علی، «الخصال»، قم، جامعة مدرّسین‏، چاپ اوّل، 1362، ج 2، ص 541.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  16. ۱۵

    15. این کتاب در مجموعة چهار جلدی «حریم یار» توسّط انتشارات موعود عصر(عج) به چاپ رسیده است.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  17. ۱۶

    16. استرآبادی، علی، «تأویل الآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهرة»، قم، مؤسّسة النشر الإسلامی‏، چاپ اوّل، 1409ه‍ .ق.، ص 430.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  18. ۱۷

    17. «مَنْ آذَی مُؤْمِناً وَ لَوْ بِشَطْرِ كَلِمَةٍ جَاءَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مَكْتُوباً بَیْنَ عَیْنَیْهِ آیِسٌ مِنْ رَحْمَةِ اللهِ وَ كَانَ كَمَنْ هَدَمَ الْكَعْبَةَ وَ الْبَیْتَ الْمُقَدَّسَ وَ قَتَلَ عَشَرَةَ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ» (دیلمی، حسن بن محمّد، «إرشاد القلوب إلی الصواب»، قم، الشریف الرضی‏، چاپ اوّل، 1412ه‍ .ق.، ج 1، ص 76.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  19. ۱۸

    18. آل اعین بزرگترین خاندان علمی شیعی در شهر کوفه بود. بسیاری از افراد این خاندان از اصحاب ائمّه(ع) و راویان بزرگ و فقها بوده‏اند و کمتر شخصیتی از آنان است که ناقل حدیث نباشد. راویان آل اعین بالغ بر شصت تن بوده‏اند. علّامه بحرالعلوم با ذکر این نکته که مدایح آل اعین فراوان است. در وجه تمایز آنان با دیگر خاندان‏های کوفه، خصایص ذیل را عنوان کرده است: بزرگترین خاندان شیعی، عظیم‏الشّأن‏ترین، عالم‏ترین خاندان و... (محمّد اصغری‏نژاد، مجلّة تاریخ اسلام، شمارة 9، پایگاه اطّلاع‏رسانی حوزه www.hawzah.net)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  20. ۱۹

    19. «أَ لَا أُخْبِرُكَ بِأَشَدِّ النَّاسِ عَذَاباً یَوْمَ الْقِیَامَةِ قُلْتُ بَلَی یَا مَوْلَایَ قَالَ أَشَدُّ النَّاسِ عَذَاباً یَوْمَ الْقِیَامَةِ مَنْ أَعَانَ عَلَی مُؤْمِن‏...» (دیلمی، حسن‏بن محمّد، «إرشاد القلوب إلی الصواب»، همان،1412ه‍ .ق.، ج 1، ص 77.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  21. ۲۰

    20. «أَمَا وَ اللهِ لَوَدِدْتُ أَنِّی مَعَكُمْ فِی بَعْضِ تِلْكَ الْمَوَاطِنِ أَمَا وَ اللهِ إِنِّی لَأُحِبُّ رِیحَكُمْ وَ أَرْوَاحَكُمْ وَ إِنَّكُمْ عَلَی دِینِ اللهِ وَ دِینِ مَلَائِكَتِهِ فَأَعِینُوا بِوَرَعٍ وَ اجْتِهَادٍ» (کلینی، محمّد بن یعقوب، «الکافی»، همان، ج 2، ص 187.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  22. ۲۱

    21. از راویان امامیه و اصحاب امام باقر و امام صادق(ع) است

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  23. ۲۲

    22. سورة مؤمن، آیة 7.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  24. ۲۳

    23. سورة احزاب، آیة 23.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  25. ۲۴

    24. سورة اعراف، آیة 102.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  26. ۲۵

    25. سورة حجر، آیة 47.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  27. ۲۶

    26. سورة زخرف، آیة 67.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  28. ۲۷

    27. سورة زمر، آیة 9.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  29. ۲۸

    28. سورة دخان، آیة 42.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  30. ۲۹

    29. سورة زمر، آیة 53.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  31. ۳۰

    30. سورة حجر، آیة 42.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  32. ۳۱

    31. سورة نساء، آیة 69.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  33. ۳۲
  34. ۳۳

    33. کلینی، محمّد بن یعقوب، «الروضة من الکافی»، ترجمة رسول محلّاتی، تهران، چاپ اوّل، 1364، ج 1، صص 46-51.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  35. ۳۴

    34. کلینی، محمّد بن یعقوب، «کافی»، همان، ج 1، ص 38.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  36. ۳۵

    35. «کافی»، همان، ج 8، ص 108.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  37. ۳۶

    36. «الکافی»، همان، ج 1، ص65.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  38. ۳۷

    37. «الکافی»، همان، ج 2، ص 172.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  39. ۳۸

    38. همان، ج 2، صص 171-172.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  40. ۳۹
  41. ۴۰
  42. ۴۱
  43. ۴۲
  44. ۴۳
  45. ۴۴
  46. ۴۵
  47. ۴۶
  48. ۴۷
  49. ۴۸

    48. سورة نور، آیة 19.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  50. ۴۹

    49. کلینی، محمّد ین یعقوب، همان، ج 8، ص 147.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  51. ۵۰