نسل زِد چه کسانی هستند؟ چه ویژگی‌هایی دارند؟

نسل خاموش کدام است؟

یکی از کلماتی که امروزه زیاد می‌شنویم، «جوانان نسل زِد» است. در این مقاله می‌خواهیم بیشتر با این مفهوم آشنا شویم و ببینیم که نسل زد چه کسانی هستند و چه خصوصیاتی دارند.

سؤالی که وجود دارد این است که منظور از این کلمه چیست؟ نسل زد چه کسانی هستند و چه خصوصیاتی دارند؟ چرا به این افراد نسل زد می‌گویند؟

در صورتی که این سؤال‌ها برای شما هم وجود دارد، پیشنهاد می‌شود که تا پایان این مقاله با ما همراه شوید؛ چون این مقاله دقیقاً با هدف آشنایی با همین مفهوم نوشته شده است.

نسل «زد» (Z) یا نسل «نت» به افرادی تلقّی می‌شود که تقریباً بین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۰م. متولّد شده‌اند. این نسل از همان ابتدای کودکی وقتی چشمان خود را به روی دنیا گشودند، توانستند پیشرفت اینترنت و سایر ابزارهای هوشمند دنیا را ببینند و اصلاً به همین خاطر به آنها نسل نت، «اینترنت» یا «بومی‌های دیجیتال» گفته می‌شود.

البتّه توجّه داشته باشید که فقط افراد بین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۰م. نیستند که اسم خاصّی دارند. متولّدان سایر سال‌ها هم اسم خاصّ خودشان را دارند که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد. بیشتر افراد نسل زد، فرزندان نسل ایکس (X) هستند.

برخی از افراد و متخصّصان به افراد نسل Z یک سری خصوصیات نسبت می‌دهند؛ ولی شاخص‌ترین ویژگی آنها، استفادة زیاد از ابزارهای دیجیتال و هوشمند است. این نسل از همان کودکی توانستند از مزیت اینترنت بهره‌مند شوند و از آن نهایت استفاده را ببرند. این در حالی است که این مزیت برای سایر نسل‌ها وجود نداشت.

البتّه برای افراد این نسل خصوصیات دیگری هم بیان می‌شود؛ به عنوان مثال آنها را غیر متعهّد یا مسئولیت‌ناپذیر خطاب می‌کنند و گاهی هم آنها را ناسازگار، بدرفتار و ریسک‌پذیر می‌خوانند. تمام این مفاهیم را باید با نگاهی دقیق و ریزبین مشاهده کرد؛ چون واقعاً جوانان نسل زد غیر متعهّد نیستند.

آشنایی با نسل‌های مختلف و تفاوت آنها با یکدیگر

پیش از آنکه بخواهیم نسل زد را بررسی کنیم، لازم است که نگاهی به سایر نسل‌ها داشته باشیم تا بفهمیم که این نسل در برابر سایر نسل‌ها چه خصوصیاتی دارد و چرا تا این حد، روی آنها تمرکز شده است. این نام‌گذاری‌ها ابتدا در «آمریکا» آغاز شد؛ ولی پس از مدّتی کشورهای مختلف از این نام‌گذاری‌ها برای نسل‌های خود استفاده کردند. در حال حاضر مؤسّسات مختلفی برای افرادی که در بازه‌های زمانی مختلف متولّد شده‌اند، اسامی مختلفی در نظر می‌گیرند. ‍

نام‌گذاری نسل‌ها بر اساس سال تولّد

۱. بزرگترین نسل (Greatest Generation): افرادی که بین سال‌های ۱۹۰۰ (برخی ۱۹۱۰ می‌گویند) تا ۱۹۲۴م. متولّد شده‌اند، در دستة بزرگترین نسل یا نسل بزرگان قرار می‌گیرند. این افراد در دوران رکود بزرگ اقتصادی آمریکا متولّد شدند. جنگ جهانی دوم را به چشم دیدند و در آن شرکت کردند و با تلاش‌هایی که در زمینة پشتیبانی داوطلبانه در جنگ انجام دادند، شگفتی آفریدند. برخی مراجع بر این باور هستند که قبل از این افراد هم نسل دیگری به نام نسل گمشده وجود دارد.

۲. نسل خاموش (Silent Generation): بسیاری از منابع افرادی را که از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۴۵م. متولّد شده‌اند، نسل خاموش یا سنّت‌گراها نام‌گذاری می‌کنند. این افراد وقتی به دنیا آمدند که جنگ جهانی اوّل تمام شده و جنگ جهانی دوم آغاز شده بود. در آن دوران، بحران اقتصادی در جهان بیداد می‌کرد. افراد این نسل در ابتدا زندگی دشواری را تجربه کردند.

همین مشکلات و سختی‌ها بود که به اخلاق این افراد شکل داد و آنها را افرادی منظّم، صبور، سخت‌کوش و وفادار بار آورد. افراد این نسل به ثبات شغلی علاقة زیادی دارند و به همین خاطر دنبال یک شغل ثابت هستند. از طرفی علاقة زیادی به آرامش دارند؛ به همین خاطر هم در برابر حکومت‌ها سکوت می‌کنند و در نتیجه به آنها نسل خاموش گفته می‌شود.

۳. نسل B (بیبی بومرها یا نسل انفجار جمعیت): این نسل بین سال‌های ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۳م. و پس از جنگ جهانی دوم متولّد شدند. در آن زمان رفاه اقتصادی و امنیت، روند فزاینده‌ای داشت و به همین دلیل افراد این نسل افرادی هستند که شور و شوق زیادی برای زندگی دارند.

آنها فهمیدند که با تلاش و کوشش فراوان می‌توانند به ثروت زیادی دست پیدا کنند و در آرامش کامل به زندگی خود ادامه دهند. بیل گیتس و وارن بافت که امروز نامشان در بین ثروتمندترین افراد جهان به چشم می‌خورد، متعلّق به همین نسل هستند.

رفاه اقتصادی و امنیت اجتماعی موجب شد که در این بازة زمانی، خانواده‌ها فرزندان زیادی به دنیا بیاورند و به همین خاطر به این نسل، بیبی بومرها یا نسل انفجار جمعیت گفته می‌شود. این نسل امروز بازنشسته شده‌اند و اکثر پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های دنیای ما به همین نسل تعلّق دارند. ریسک‌پذیری و خلق کسب و کارهای جدید، از خصوصیات بارز این نسل است.

۴. نسل ایکس یا سیزدهمی‌ها (X Generation): نسل ایکس افرادی هستند که در سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۸۰م. به دنیا آمده‌اند. این عبارت به واسطة انتشار رمانی با عنوان «نسل ایکس» معروف شد. این افراد زمانی به دنیا آمدند که دنیا پر از تغییر و تلاطم بود؛ به همین خاطر این نسل با تغییر شغل هیچ مشکلی ندارند و اغلب آنها در شرکت‌های مختلفی کار کرده‌اند و تجربیات زیادی دارند.

افراد نسل ایکس یا سیزدهمی‌ها خیلی متّکی به نفس هستند و می‌دانند که هیچ کسی جز خودشان به کمک آنها نمی‌آید. یکی از مهم‌ترین خصوصیات این نسل، امکان برقراری ارتباط با محیط اطراف است. این افراد نسبت به نسل‌های پیش از خود، انعطاف‌پذیری بیشتری نسبت به دین، مذهب، قومیت و نژاد نشان می‌دهند.

۵. نسل Y (نسل هزاره یا Y Generation): این افراد بین سال‌های ۱۹۸۰ تا اواخر دهة ۹۰ میلادی (حدود ۱۹۹۵م.) به دنیا آمده‌اند و به آنها نسل هزاره (Millennium) هم گفته می‌شود. این دسته از افراد با ابزارهای ارتباطی و هوشمند، میانة بهتری دارند و برخی از آنها امروزه در حوزة کسب و کارهای آنلاین فعّالیت می‌کنند.

نسل Y کسانی هستند که در زمینة استفاده کردن از فناوری، به نسل قبل از خودشان هم کمک می‌کنند. مطالعات نشان می‌دهد که در آمریکا، افراد نسل Y نسبت به نسل قبلی خودشان اعتقاد خیلی کمتری به دین و مذهب دارند. بسیاری از این افراد به فناوری دیجیتال وابسته‌اند و دوست دارند کارهای خود را با این فناوری‌ها انجام دهند.

۶. نسل زد (Z Generation): همان‌طورکه در ابتدای مقاله هم اشاره کردیم، نسل زد در سال‌های اواخر دهة ۹۰ میلادی (حدود ۱۹۹۵م.) یا اواخر دهة ۲۰۰۰م. (حدود ۲۰۱۰م.) به دنیا آمده‌اند و از همان ابتدا با ابزارهای دیجیتال آشنا شده‌اند و در حال حاضر خیلی از کارهای خود را با دستگاه‌ها و ابزارهای هوشمند انجام می‌دهند.

در «ایران» به نسل Z، دهه هشتادی‌ها و نودی‌ها هم گفته می‌شود. استفادة فراوان از اینترنت موجب شده است آنها را با عنوان نسل اینترنت یا بومی‌های دیجیتال هم بشناسیم.

یکی از معیارهایی که برای این افراد در نظر گرفته می‌شود، عدم تعهّد نسبت به سازمان است. درست است بسیاری از فریلنسرها (Freelancer: آزادکارها) متعلّق به همین نسل هستند و به سازمانی که در آن کار می‌کنند، تعهّد زیادی ندارند؛ ولی این مسئله به این معنا نیست که متعهّد نیستند. اتّفاقاً آنها به حرفة خود تعهّد زیادی دارند و تعهّد خود به سازمان‌ها را از دست داده‌اند و بیشتر به سمتی می‌روند که بتوانند منافع بیشتر به دست آورند.

٭٭٭

تا به اینجای کار که با نسل‌های مختلف آشنا شدیم، ممکن است این سؤال برای شما پیش بیاید که آشنا شدن با نسل‌های مختلف و رفتارهای آنها چه مزیّتی دارد؟ اصلی‌ترین مزیتش این است که می‌توانیم با نسل‌های مختلف، خیلی بهتر ارتباط برقرار کنیم، آنها را بهتر درک کنیم و دغدغه‌ها و نیازهای آنها را بهتر بشناسیم.

به عنوان مثال کسی که فروشنده است، اگر با خلقیات و روحیات افراد دیگر آشنا باشد، خیلی بهتر می‌تواند با آنها ارتباط برقرار کند. در ادامه سعی می‌کنیم نسل‌های B تا Z را خیلی دقیق‌تر بررسی کنیم:

نسل زد چه خصوصیاتی دارند؟

همان‌طورکه در بخش قبلی دیدیم، هر کدام از نسل‌ها ویژگی و خصوصیات خاصّ خودشان را دارند. در این بخش از مقاله می‌خواهیم تمرکز خود را روی نسل زد بگذاریم و ببینیم که این افراد چه ویژگی‌هایی دارند.

۱. علاقة شدید به ارتباطات مجازی و رسانه‌های دیجیتال: نسل Z علاقة شدیدی به ارتباطات مجازی و رسانه‌های دیجیتال دارند و دوست دارند همة کارهای خود را به صورت آنلاین انجام دهند. از این‌رو است که کسب و کارهای اینترنتی تلاش می‌کنند محصولات و خدماتی عرضه کنند که باب طبع این دسته از افراد باشد.

در نسل‌های گذشته خیلی از افراد، تجربة خرید فیزیکی را دوست داشتند؛ ولی این افراد چندان اهل چنین خریدهایی نیستند و خیلی راحت، از طریق گوشی یا لپ‌تاپ، هر خریدی داشته باشند، انجام می‌دهند. به همین خاطر است که به این افراد، بومی‌ها یا شهروندان دیجیتال گفته می‌شود.

۲. طرفداری از خلّاقیت و نوآوری: یکی دیگر از ویژگی‌های بارز نسل زد، خلّاقیت و نوآوری است. این نسل دوست دارند دست به اختراع بزنند و محصولات نو و جدیدی اختراع کنند تا کار بشر را راحت نمایند. این افراد تمایل عجیبی به بر هم زدن ساختارها دارند و دوست دارند ابزار و ساختار جدید و منحصربه‌فردی ارائه دهند که بهتر از ساختارها و مدل‌های پیشین باشد.

۳. اظهارنظرها و احساسات شخصی به صورت آزاد (آزادی بیان): اظهارنظرها و احساسات به صورت آزادانه و رها یکی از خصوصیات مهمّ نسل زد است. این موضوع را می‌توان در دانشگاه‌ها و سطح جامعه به خوبی مشاهده کرد.

از طرفی ظهور رسانه‌های اجتماعی موجب شده است که بستری عالی برای آزادی بیان فراهم شود. این خصوصیت نسل Z، شرایط را برای نهادهای سیاسی دشوار کرده؛ ولی باید در نظر داشته باشیم که همین آزادی بیان، اظهار نظر آزادنه و مطالبه‌گری، شرایط را برای رشد و توسعة اقتصادی و سیاسی جوامع هموار می‌کند.

۴. اعتقاد جدّی به گفت‌وگو و مذاکره برای بهبود وضعیت: تعامل، یکی از شاخصه‌های مهمّ نسل Z است. افرادی که در این نسل متولّد شده‌اند، اعتقاد جدّی به گفت‌وگو و مذاکره دارند و سعی می‌کنند دغدغه‌ها، موانع و مشکلات موجود را از طریق تفاهم و مذاکره حل کنند. البتّه نمی‌توان گفت که نسل‌های قبلی اهل مذاکره نیستند. آنها هم به گفت‌وگو اعتقاد دارند؛ ولی رفتار نسل زد به گونه‌ای است که بهترین راه برای رفع مسائل را گفت‌وگو می‌داند. این دسته از افراد بر این باور هستند که بهترین راه، گفت‌وگو و پذیرش تفاوت‌هاست. آنها این خصوصیت را هم با اعضای خانواده و هم با همکاران و مدیران خود رعایت می‌کنند؛ از این‌رو جوانان نسل زد، با قومیت‌ها و مذاهب مختلف مهربان هستند و سعی می‌کنند حقوق سایر انسان‌ها را رعایت کنند.

۵. واقع‌بینی و درک واقعیت: افراد نسل زد به واقعیت و واقع‌بینی علاقة خاصّی دارند؛ از این‌رو فیلم‌هایی که در حال حاضر ساخته می‌شود، مبتنی بر واقعیت هستند. اگر فیلمی ساخته شود که واقعیت در آن حکمفرما نباشد، مورد استقبال این نسل قرار نمی‌گیرد و فروش بالایی را تجربه نخواهد کرد. در دنیای امروز حتّی فیلم‌های کمدی و طنز هم سعی می‌کنند واقعیت‌های زمانه را به چالش بکشند و زیر سؤال ببرند.

۶. تعهّد به اصول اخلاقی: اگر می‌خواهید نظر افراد نسل زد را جلب و آنها را با خودتان همراه کنید، باید به اصول اخلاقی و انسانی معتقد باشید. همان‌طورکه گفتیم، این افراد به گفت‌وگو و مذاکره پایبند هستند و واقعیت را خیلی راحت می‌پذیرند. از این‌رو به صداقت، حقوق بشر، حقوق حیوانات و محیط زیست اهمّیت زیادی می‌دهند.

در حال حاضر مسئلة تغییرات اقلیمی، ارزش و اهمّیت زیادی پیدا کرده و هر روز صحبت‌های بیشتری دربارة آن مطرح می‌شود. جالب است بدانید که این مسئله برای نسل زد اهمّیت زیادی دارد؛ چون این افراد می‌دانند که آیندة جهان متعلّق به آنهاست و اگر جهان از سلامت کافی برخوردار نباشد، حیات آنها به خطر می‌افتد.

از طرفی اگر کسب و کاری دارید که مخاطبان هدف شما، جوانان نسل Z هستند، باید به بازاریابی، تبلیغات و فرایند تولید خود دقّت داشته باشید و سعی کنید همه چیز، با اصول اخلاقی و انسانی سازگار باشد. هرچه احترام و تعهّد تجارت شما به اخلاق بیشتر باشد، علاقة مخاطبان هم به شما بیشتر خواهد شد.

۷. نیاز به باور و اعتماد: افراد این نسل نیاز دارند که از سوی اطرافیان، والدین و مدیران خود مورد اعتماد قرار بگیرند. در صورتی که این افراد را باور کنید، توانایی‌ها و قابلیت‌های بی‌نظیر آنها را مشاهده خواهید کرد. معمولاً مدیران و کارفرماهایی که نسل زد را باور می‌کنند، در کسب و کار خود به موفّقیت‌های چشمگیری می‌رسند.

شما هم با نسل زد سر و کار دارید؟

در صورتی که شما هم به عنوان یک کارمند، مدیر، پدر یا مادر با نسل زد سر و کار دارید و تمایل دارید که تعامل بهتری با آنها داشته باشید، سعی کنید به اصول و خصوصیات آنها احترام بگذارید و منحصربه‌فرد بودن آنها را جدّی بگیرید.

همچنین توجّه داشته باشید که این افراد علاقة خاصّی به فضای وب و رسانه‌های اجتماعی دارند. از این‌رو باید در کسب و کار خود، از ابزارهای به‌روز و نوین کمک بگیرید تا بتوانید نظر اهالی این نسل را جلب کنید.