امام عین الانسان است

امام زمان(عج) یا قلب کلّ هستی

گفتاری از اصغر طاهرزاده

خداوند برای هدایت انسان‌ها، عین الانسان را که همان امام باشد، خلق فرموده تا هر کس که بخواهد به انسانیت واقعی دست یابد، با توجّه به امام معصوم، این کار برایش ممکن گردد.

به گزارش خبرنگار «مهر»، متن زیر گفتاری از اصغر طاهرزاده در مورد مهدویت است که در ادامه می‌خوانید.

غایبِ حاضر

امام(عج) غایب هستند؛ یعنی اوّلاً مقام امام، فوق عالم است؛ ثانیاً در تمام عالم حاضر هستند. وقتی متوجّه باشیم مرتبة موجودی بالا است، تمام مرتبة پایین در قبضة او است و به مرتبة پایین محدود نیست؛ مثلاً خورشید در صورتی می‌تواند همه‌جا را روشنی ببخشد که بالا باشد؛ امّا اگر پایین بود، دیگر نمی‌توانست همه‌جا را روشن کند. حضور ملائکه در هستی به گونه‌ای است که آنها را کاری از کاری باز نمی‌دارد؛ مثل خورشید که روشن کردن شهر ما آن را از روشن کردن شهر دیگر باز نمی‌دارد. در مورد حضور و نقش امام(عج) نیز چنین است که امام(عج) را کاری از کار دیگر باز نمی‌دارد. مقام امام، مقام عظمایی است که همة عالم را تدبیر می‌کند و همه‌جا در قبضة اوست؛ بدون اینکه از آن مقامِ اعلای خود خارج شود. اصلاً اگر پایین و در عرض سایر موجودات بود که نمی‌توانست عالَم را تدبیر نماید.

امام حاکم بر تن خود است

سؤالی مطرح می‌شود که آیا مثل سایر انسان‌ها، تن امام(عج) حاکم بر من ایشان است؟ یعنی این‌طور که تن ما یک محدودیتی برای ما دارد که به راحتی نمی‌توانیم اراده‌هایمان را عملی کنیم؛ تن امام(عج) هم برای ایشان چنین است؟ یا من ایشان بر تن خود و بر کلّ جهان حاکم است؟

شما می‌دانید کسی که اندکی ریاضت بکشد تا حاکم بر بدنش شود، می‌تواند طیّ الارض کند؛ یعنی وقتی بدن انسان در قبضة من انسان درآید، هرجا بخواهد می‌تواند بدن را ایجاد کند؛ نه اینکه بدن را از جایی به جای دیگر حرکت دهد؛ زیرا بردن و حرکت دادن محتاج زمان است. شاگرد مرحوم قاضی طباطبایی می‌گوید: دیدم که جناب قاضی به اتوبوس مسیر «سامرّاء» به «نجف» نرسیدند. ما حرکت کردیم و رفتیم؛ ولی با کمال تعجّب در نجف دیدم که مرحوم قاضی؟ره؟ در حرم هستند؛ یعنی ایشان با طیّ الارض به نجف آمده بود. طیّ الارض که برای نوکران امام(عج) واقع می‌شود، در مقام امام چیزی نیست.

امام چون حاکم بر بدن خویش است، می‌تواند هر وقت که خواست، تن خود را حاضر کند. در روایت است که وقتی حضرت(عج) ظهور می‌کنند، همة مردم ایشان را می‌شناسند؛ چرا که بین مردم بوده‌اند؛ نه اینکه فقط بین مردم «اصفهان» یا «تهران» یا جای دیگر بوده‌اند؛ بلکه همه‌جا حاضرند و به هر نحوه که خواستند، با بدنی که اراده کنند، ظاهر می‌شوند و به هیچ‌جا محدود نمی‌شوند.

آصف بن برخیا قصر بلقیس را که در «یمن» بود، در «اورشلیم» ایجاد می‌کند؛ چون می‌گوید:

«اَنَا آتیکَ بِهِ قَبْلَ اَنْ یَرْتَدَّ اِلَیْکَ طَرْفُکَ»؛1

یعنی من قصر را قبل از اینکه پلک چشمتان به هم بخورد، حاضر می‌کنم و این نوع آوردن که کمتر از چشم به هم زدن است، دیگر حرکت‌دادن نیست؛ بلکه ایجاد کردن است.2

حال در نظر داشته باشید که «قرآن» می‌فرماید: این شخص، یعنی جناب آصف بن برخیا مقداری از علم کتاب را در اختیار داشت: «عِلْمٌ مِنَ الْکِتاب» و امام صادق(ع) می‌فرمایند: «همة علمِ کتاب در نزد ماست.»3 و خداوند در قرآن به پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید:

«خداوند و آن کسی که همة علم کتاب در نزد او است، شهادت می‌دهند که تو پیغمبر هستی.»4

که مفسّران شیعه و سنّی اذعان دارند آن کسی که در زمان پیامبر اکرم(ص) شهادت به نبوّت آن حضرت داشته و همة علم کتاب در نزد او است، امیرالمؤمنین، علی(ع) است؛ یعنی مقام امام در تصرّف عالم، خیلی گسترده‌تر از این حرف‌هاست؛ چه برای بدن خود و چه برای بقیّة عالم. عمده آن است که ما بتوانیم مقام امام را به آن شکلی که قرآن معرفی می‌کند، بشناسیم.

قرآن، مقام امام را چنین می‌داند که:

«ما آنها را امام قرار دادیم و فعل خیر به آنها وحی کردیم.»5

پس طبق این آیه، فعل آنها عین وحی الهی است و این مقام عجیبی است که عمل آنها عیناً وحی الهی است؛ نه اینکه به آنها دستوری داده باشند و آنها طبق دستور عمل کنند. این مسئله‌ای است جدا؛ ولی مقام امام چیز دیگری است؛ همان است که قرآن می‌فرماید: «اَوْحَیْنا اِلَیْهِمْ فِعْلَ‌الْخَیْرات»؛ یعنی فعل خیر را به آنها وحی می‌کنیم؛ نه اینکه دستور بدهیم فعل خیر انجام دهند. مقام امام زمان(عج) از این نوع مقام است، چون همان‌طور که در تفسیر آیة ۱۲۴ «سورة بقره» مطرح است، ائمّة شیعه(ع) که فرزندان ابراهیم(ع) هستند، همگی دارای مقام امامتی هستند که قرآن از آن سخن می‌گوید.

مبنا و چگونگی رؤیت امام

انسان با ریاضت کشیدن لایق رؤیت می‌شود. روحش بالا و بالاتر می‌رود و می‌تواند حضرت را رؤیت کند، البتّه این بدین معنا نیست که هر کس مدّعی رؤیت حضرت شد مورد تأیید باشد و ما از نقش خیالات این افراد غافل باشیم؛ ولی چنانچه به واقع رؤیت آن حضرت واقع شد، این رؤیت

ناگهان تبدیل به غیبت حضرت می‌گردد. سؤالی که مطرح می‌شود، این است که امام در آن حالت که یک مرتبه غایب شدند، کجا رفتند؟ آیا پشت سنگ و دیواری مخفی شدند؟ جواب این است که خیر! امام هیچ‌جا مخفی نشدند؛ بلکه همان‌طور که از افق جان آن فرد ظهور کردند، از همان افق غایب شدند، حضرت از درون آن فرد طلوع کردند و آن فرد با چشم باطن حضرت را دید و با گوش باطن، صدای حضرت را شنید و از همان افق هم غایب شدند.

البتّه امام(عج) هرجا اراده کنند، ظاهر می‌شوند. در خبر داریم که امیرالمؤمنین(ع) در یک شب در چهل جا حاضر و ظاهر بودند. البتّه می‌توانند اگر بخواهند، در یک میلیارد جا هم ظاهر شوند؛ چرا که مقام امام طوری است که توجّه و ظهور در هریک از این مکان‌ها، مانع توجّه و ظهور در مکان دیگر نمی‌باشد؛ زیرا ایشان را کاری از کار دیگر باز نمی‌دارد و همه‌چیز در قبضة ایشان است؛ مثلاً وقتی شما به حرف‌های کسی گوش می‌دهید، در عین‌حال او را می‌بینید و صدایش را می‌شنوید و به حرف‌هایش هم فکر می‌کنید؛ چون شما وجود مجرّد و فوق عالم مادّه هستید، دیدنتان مانع شنیدن و فکر کردنتان نیست. شما شنوا و بینا هستید؛ امّا ذات شما شنوایی و بینایی نیست؛چون در عین اینکه خودتان تماماً می‌بینید و فکر هم می‌کنید، منِ شما در تنتان حضور کامل و تمام دارد.6

عرض شد. مَثَل امام در هستی، مَثَل منِ شما در تنِ شماست؛ پس امام از همة موجودات در عالم حاضرتر است؛ در عین اینکه خودش در جای خودش می‌باشد و چنانچه عرض شد، وجود امام حتّی از ملائکه هم برتر و حاضرتر است.

امام عین انسانیت است

اگر در موضوع شناخت امام دقّت بفرمایید، متوجّه می‌شویم خداوند برای هدایت انسان‌ها، عین الانسان را که همان امام باشد، خلق فرموده تا هر کس که بخواهد به انسانیت واقعی دست یابد، با توجّه به امام معصوم این کار برایش ممکن گردد که البتّه اصل این بحث و حواشی آن را در جای دیگر باید دنبال بفرمایید؛7 ولی مطلبی را که در مورد عین الانسان در اینجا مطرح می‌کنیم، شاید بتوان با مثال آب به عنوان عینِ تری، تصوّر موضوع را به ذهن نزدیک کرد؛ مثلاً ما برای سیراب شدن باید به عین تری رجوع کنیم یا اگر بخواهیم چیزی را شور کنیم، باید به عین شوری، یعنی نمک رجوع کنیم؛ زیرا خداوند نمک را برای شور کردن خلق کرد. برای انسان شدن هم فقط و فقط یک راه وجود دارد و آن این است که به عین انسان رجوع کنیم. امام زمان(عج) عین الانسان می‌باشند. من و شما به اندازه‌ای که به امام زمانِ خود نزدیک شویم، بهره‌ای از انسانیت داریم.

انسانیت یک حقیقت است. چیزی که حقیقت است، منشأ همة چیزهایی است که از آن حقیقت بهره دارند؛ یعنی هر چیزی به مطلقش برمی‌گردد؛ همان‌طور که هر شوری به عین شوری برمی‌گردد. به اصطلاحِ فلسفه، انسانیت تشکیک‌بردار است؛ یعنی مثل نور شدّت و ضعف می‌پذیرد. هر چیزی که دارای شدّت و ضعف است، حقیقت دارد و ساختة ذهن ما یا از اعتبارات بشر نیست. نمی‌توان گفت که مثلاً این ستون از ستون دیگر ستون‌تر یا شدیدتر است؛ یعنی نمی‌توان برای ستون بودن شدّت و ضعف قائل شد؛ چون اینها اعتبارات بشر است و ستون، حقیقتی ندارد؛ ولی در مورد وجود و علم و انسانیت، شدّت و ضعف مطرح است. پس اینها دارای حقیقت هستند و لذا چون برای انسانیت می‌توان شدّت و ضعف قائل شد و گفت فلان آقا از رفیقش انسان‌تر است، پس انسانیت دارای حقیقت است و هر چیزی که حقیقت دارد، به مطلقش برمی‌گردد؛ همان‌طور که می‌گوییم وجود به عین الوجود برمی‌گردد و خداوند عین الوجود است. انسانیت انسان‌ها هم به عین الانسان برمی‌گردد و امام زمان(عج) هم عین الانسان هستند و برای رسیدن به مقام انسانیت فقط باید به عین الانسان رجوع کرد؛ همان‌طور که همة وجودها از نظر وجودی به عین الوجود، یعنی خداوند رجوع می‌کنند و وجودشان را از حضرت حق دارند.

به همین دلیل هم در دعاهایمان می‌گوییم: «خدایا! بر ما منّت بگذار و قلب امام زمان(عج) را از ما راضی کن.»8 خداوند برای اینکه ما آدم شویم، آدمیت مطلق را آفریده است. پس هر کس که به امام زمان(عج) نزدیک‌تر است، انسان‌تر است و هر که از او دورتر است، از انسانیت دورتر است و در واقع آدم نیست؛ بلکه ظاهرش ظاهر آدم است. به همین دلیل است که در روایات داریم هر که امام ندارد، به مرگ جاهلیت مرده است؛ یعنی در حقیقت انسان نیست و در قیامت به صورت انسان محشور

نمی‌شود.حال کسی که انسان نیست، هرقدر می‌خواهد نماز بخواند، روزه بگیرد و... ارزشی ندارد. (مثل بچّه‌ای است که از سر تقلید از بزرگترها و بدون شناخت، نماز شب می‌خواند.)

روایات شیعه می‌فرماید: در بدو ورود به برزخ اوّل از عقیده سؤال می‌شود و بعد از اعمال. اوّل از ولایت و امام سؤال می‌کنند، بعد از نماز و روزه؛ یعنی آیا به امام زمانت نظر داشته‌ای یا نه؟ اگر امام زمانت را نشناسی، تو اصلاً کاری نکرده‌ای؛ چون به مقصد خود که عین الانسان است، نظر نداشته‌ای.

امامت از اصول دین است. ابتدا باید با تحقیق و تعقّل بر وجود امام، برهان داشته باشید. در واقع روایت‌ها به شناخت امام کمک می‌کنند؛ ولی امام‌شناسی را باید با دلیل عقلی و کشف قلبی به دست آورد.

امام زمان یا قلب کل

بحث بعدی راجع به حقیقت انسان است که عبارت است از قلب. می‌خواهیم عرض کنیم که انسان، یعنی قلب؛ امّا نه قلب گوشتیِ واقع در قفسة سینه. انسان به جهت جنسیت و گوشت و چشم و گوش و خیال، انسان نمی‌باشد؛ چرا که حیوانات همة اینها را دارند؛ ولی انسان نیستند؛ بلکه انسان، یعنی قلب. قلب یعنی آن حقیقتی از شما که تمام احوالات و اراده‌ها و میل‌ها و عواطف را به آن نسبت می‌دهید. می‌گویید: خواستم ببینم و لذا چشم خود را به کار گرفتم. پس چشم تحت تأثیر آن حقیقت شما که خواست ببیند، دیدن را شروع کرد یا می‌گویید: خواستم معرفت خود را نسبت به امام زیاد کنم، لذا تعقّل و تفکّر کردم. پس مرکز اراده‌ها و خواستنی‌ها یک چیزی است به نام قلب.

خودتان ملاحظه کرده‌اید آنچه مطلوب غریزه و کشش‌های جسمی است، رفتنی است؛ یعنی هرچه برای غریزه انجام می‌دهیم، نابودشدنی است و در جان انسان نمی‌ماند؛ زیرا حقیقت انسان غریزه و شهوت نیست؛ امّا آنچه که با قلب انجام داده‌ایم، باقی می‌ماند. نمازهایی که با حضور قلب خوانده‌اید، باقی است و آثارش همواره برکات به همراه دارد و آنچه با نیّت قلبی انجام نداده‌اید، نابود شده است؛ یعنی سرمایه‌ای برای آخرت - که حقیقت انسان به صحنه می‌آید - نشده است. پس باید متوجّه باشید شما غریزه و شهوت نیستید. شما قلب هستید و آنچه قلبی است، سرمایة حقیقی شماست.

حقیقت انسان همان بعد قلبی اوست. از طرفی چون انسان کامل حقیقت انسان و اصل انسانیت هر انسانی است، پس او قلب کل است؛ یعنی قلب حقیقی در هستی، امام زمان(عج) است. هر کس به هر اندازه که در قلب امام زمان(عج) جا دارد، حقیقت دارد و خودش است و با خیالات و غرایزش که حقیقت او نیست، به سر نمی‌برد؛ یعنی واقعیت هر کس به اندازه‌ای است که با قلب عالم هستی ارتباط دارد؛ چون هر کس به اندازه‌ای که در قلبش حاضر است، واقعیت دارد و هر کس هم به اندازه‌ای قلب دارد که از قلب کل بهره گرفته است؛ پس هر کس با قلب امام زمان(عج) ارتباط ندارد، با خود واقعی‌اش در ارتباط نیست و با خودِ وَهمی و خیالی به سر می‌برد.

در روایت آمده است که اعمال ما روزهای دوشنبه و پنج‌شنبه خدمت امام زمان(عج) ارائه می‌گردد؛ یعنی اعمال ما به انسانیت کل که ملاک ارزیابی هر انسانی است، ارائه می‌گردد. هر اندازه که عقاید و اعمال و اخلاق ما انسانی باشد، پذیرفته می‌شود و هر اندازه که حیوانی باشد، پذیرفته نمی‌شود؛ چون قلبی نبوده تا به قلب کلّ هستی وصل باشد و باقی بماند؛ مثل اینکه اعمال غریزی برای ما پایدار نیست. غذاخوردن‌هایمان مثل احوالات معنوی در قلب ما برای ما نمی‌ماند. اینها سرّ اهل بیت(ع) است. باید بفهمیم. اگر انسانیت بخواهیم، باید اوّلاً به امام زمان(عج) نزدیک شویم و ثانیاً کارهایمان را مطابق امام زمان(عج) انجام دهیم. پس تو هر چه در قلب امام زمان(عج) هستی، هستی و هر چه در قلب امام زمان(عج) نیستی، نیستی.

ای کاش آدم‌ها می‌آمدند و بحث‌های امام‌شناسی را محکم کار می‌کردند تا ببینند چه برکاتی نصیبشان می‌شود! چرا ما کتاب جامعه‌شناسی و روانشناسی و داستان بخوانیم، ولی امام‌شناسی کار نکنیم؟

خداوند فقط به قلب شما می‌نگرد

روایتی از شیعه و سنّی نقل شده: «خداوند به ظاهر شما و به اعمال شما نمی‌نگرد؛ بلکه به قلب شما می‌نگرد.»9 از طرفی قلبِ کل، امام زمان(عج) است؛ پس هرقدر به امام شبیه‌تر هستید، خدا به شما نظر می‌کند؛ چون خدا فقط به امام نظر می‌کند و هر کس به اندازه‌ای که از قلب بهره دارد، مورد نظر حضرت حق قرار می‌گیرد.

مولوی در «دفتر پنجم» در مورد همین نکته از زبان حضرت حق می‌گوید:

من ز صاحب‌دل کنم در تو نظر

نه به نقش سجده و ایثار زر

یعنی من به تو و سجده و ایثار تو نظر نمی‌کنم؛ بلکه از طریق صاحب قلبِ کل، یعنی صاحب‌دل به تو نظر می‌کنم. اگر تو درآن قلبِ کل بودی، آنگاه سجده‌ات مورد نظر قرار می‌گیرد و انشاءالله مورد قبول واقع می‌شود. در ادامه می‌گوید:

تو دل خود را چو دل پنداشتی

گفت‌وگوی اهل دل بگذاشتی

اگر تو نظرت به قلب کل و صاحب‌دلِ مطلق نبود و خودت را دل گرفتی، از مسیر نظر حق به خودت که همان دل صاحب‌دل است، محروم می‌شوی؛ مثل تری لباس است که اگر به تری مطلق وصل نباشد، چیزی از تری آن نخواهد ماند.

صاحبِ دل، آینه شش رو بود

حق در او از شش جهت نازل بود

صاحبِ دل یعنی امام زمان(عج) کسی است که همة ابعاد وجودش رو به سوی خدا است و بندة محض او است و نظر مطلق خداوند به او است.

هر که اندر شش جهت دارد مقرّ

کی کند در غیر حق یک‌دم نظر

هر کس که تمام ابعادش را خدا فرا بگیرد، تنها به خدا نظر دارد. پس عصمت دارد؛ یعنی معصوم است.

گر کند ردّ، از برای او کند

ور قبول آرد، همو باشد سند

اگر صاحب‌دل که تمام ابعادش را خدا گرفته، یعنی امام زمان(عج) اعمال ما را قبول کنند، خدا قبول کرده است و اگر رد کنند، خدا رد کرده است. ایشان سند ردّ و قبول خداوندند.

چون که او حق را بوَد در کلّ حال

برگزیده باشد او را ذو الجلال

خداوند امام زمان(عج) را به جهت آنکه در تمام حالات در پیش خود دارد، برگزیده است و بقیّه را با معیار امام زمان(عج) سنجش می‌کند.

هیچ بی او حق به کس ندهد نوال

شمّه‌ای گفتم ز اصحاب وصال

بدون مسیر وجود مبارک امام زمان(عج) پروردگار به هیچ کس هیچ بهره‌ای نمی‌دهد و آنهایی که به مقام وصال رسیده‌اند، با همین قاعده رسیده‌اند.

این همان مفهوم واسطة فیض است؛ یعنی هر چه بخواهی از خدا بگیری، باید از امام زمان(عج) بگیری و چون مفهوم این حقیقت را که امام واسطة فیض است، همة مردم نمی‌فهمند و ممکن است کج‌فهمی و سوء تعبیر شود، تنها شمّه‌ای گفته است. اینها از اسرار است. بدون مقدّمه نمی‌توان گفت.

موهبت را بر کف دستش نهد

وز کفَش آن را به مرحومان دهد

خداوند به هر کس که بخواهد رحمت کند، به واسطة امام زمان(عج) او را مورد رحمت قرار می‌دهد.

با کفَش دریای کل را اتّصال

هست بی‌چون و چگونه در کمال

همة مخزن غیب در دست مبارک امام(عج) است، خزینه‌دار عالم غیب است؛ چرا که بی‌چون و چرا، عین کمال انسانی است.

صد جوال زر بیاری ای غنی

حق بگوید دل بیار ای منحنی

هر چه می‌خواهی، صدقه و اطعام کن. حضرت حق می‌بیند که آیا از دل برخورداری؛ دلی که به صاحب‌دل مطلق وصل است.

اگر دل امام زمان(عج) را به دست نیاوری و جانت به قلب هستی نظر نداشته باشد، اگر چه صدها مسجد بسازی و چراغانی کنی، سودی نمی‌بخشد. البتّه همة زحمات عزیزان انشاءالله برای وصل شدن به دل وجود مقدّس حضرت است. اگرچه بعضی از مدّاحان اهل بیت(ع) مورد تأیید نیستند، امّا همین که صدای خوب خود را به روش صحیحی در این مسیر به کار می‌گیرند، یک توفیق است. حضرت حق می‌فرمایند:

گر ز تو راضی است دل، من راضی‌ام

ور به تو مُعرِض بود، اعراضی‌ام

یعنی اگر آن دل مطلق از تو راضی است، من هم راضی‌ام و اگر او از تو روی‌گردان است، من هم روی‌گردانم. پس اوّلاً یک دل حقیقی در عالم هست که همة دل‌ها باید توجّهشان به او باشد؛ ثانیاً ملاک ارزیابی هر کس نزد خدا، هماهنگی با او و جلب رضایت او را نمودن است.

ننگرم در تو در آن دل بنگرم

تحفه آن را آر، ای جان در برم

به اندازه‌ای که به امام زمان(عج) نزدیک هستی، آدم هستی و دل داری، خدا فقط به دلِ کل نگاه می‌کند. هر دلی که عشق به پیامبر اکرم(ص) و امام(عج) دارد، به حق نزدیک است؛ یعنی تو وقتی عملاً چیزی در محضر حضرت حق برده‌ای تا بهره‌ای از رضایت حق نصیب خود کنی، تو را به دل امام زمان(عج) حواله‌ات می‌دهند که:

با تو او چون است؟ هستم من چنان

زیر پای مادران باشد جنان

هر طور که امام زمان(عج) با تو هست، من هم که خدای تو هستم، همان‌طورم با تو. پس زیر این آسمان یک قلب کلّی هست که ملاک رضایت و غضب خدا است و هر کس باید خود را با او هماهنگ کند، همچنان‌که در روایت داریم که بهشت زیر پای مادران است، پس اگر می‌خواهی به بهشت بروی، باید مادرت از تو راضی باشد. اگر می‌خواهی ببینی کجای بهشت هستی، ببین کجای قلب مادرت هستی. حالا همین را در مورد رضایت و عدم رضایت امام زمان(عج) قیاس کن.

مادر و بابا و اصل خلق، اوست

ای خنک آن‌کس که دل داند ز پوست

مادر حقیقی و پدر حقیقی که منشأ انسانیت ماست، اوست. خوشا به حال کسی که پدر و مادر حقیقی‌اش را از پدر و مادر پوست و بدنش می‌تواند تفکیک کند. آن حضرت اصلِ اصل و قلبِ قلب هر انسانی است.

تو بگویی نک دل آوردم به تو

گویدت این دل نیرزد یک تِسو

اگر تو در محضر حضرت حق، دل جدای از قلب امام زمان(عج) بیاوری، یعنی دلی که به انسان کامل وصل نباشد آورده باشی، اصلاً خداوند برایش هیچ ارزشی قائل نمی‌باشد.

آن دلی آور که قلب عالم است

جانِ جانِ جانِ جان آدم است

می‌فرماید: باید دل خود را غرق دل آن حضرت کرده باشی و در واقع با رضایت قلب حضرت آمده باشی. قلبی که قلب عالم و اصلِ اصلِ اصلِ همه است.

از برای آن دلِ پر نور و بَر

هست آن سلطان دل‌ها مُنتظَر

به جهت آن دل پربرکت و نور است که امام زمان(عج) را مُنتظَر نام نهاده‌اند؛ یعنی دلی که خداوند هم منتظِر او است و هر کس هر دلی را نزد خداوند بیاورد، خداوند انتظار دارد بهره‌ای از آن دلِ سلطان دل‌ها، یعنی دل امام منتظَر را با خود آورده باشد، از برای آنکه دل قطب عالم، فقط دل است و همه منتظِر آن دل هستند.

تو بگردی سال‌ها در سبزه‌زار

آن‌چنان دل را نیابی ز اعتبار

به این راحتی کسی به آن نمی‌رسد، ریاضت‌ها و ارادت‌ها باید پیشه کرد.

پس دل پوسیدة پژمرده‌جان

بر سر تخته نهی آن سوکشان

بیا و این دل بدون ارتباط با امام زمان(عج) را که پوسیده و پژمرده است، به طرف دل آن حضرت بکشان تا اعتبار گیرد و زنده شود.

گویدت این‌گورخانه است ای جَری

که دل مرده به آنجا آوری

تا دل تو مرده است، در واقع در قبر زندگی می‌کنی. اگر خواستی این دنیا برائت قبر نباشد، باید دست را از این حالت مردگی با پیوست به سلطان دل‌ها زنده گردانی.

رو بیاور آن دلی آن شاه‌جوست

که امان سبزه‌وارِ کون از اوست

برو دلی را به دست بیاور که به دنبال امام زمان(عج) باشد؛ آن دلی که عالم کون و وجود به جهت وجود مقدّس او در امان و بقا و طراوت هستند؛ چرا که در روایت داریم: «لَوْ بَقِیَتِ الْاَرْضُ بِغَیْرِ اِمامٍ لَساخَتَ؛ اگر حجّت خدا نباشد، زمین فرو می‌ریزد.» چون هستی بدون قلب نمی‌شود، در واقع وجود آن حضرت عامل امان و حیات عالم است. پس تو هم باید به آن حضرت وصل شوی تا از وسوسه‌ها و انحرافات امان یابی.

او غایب نیست؛ ما غایبیم

تمام مشکلات ما ناشی از این است که از امام زمان(عج) دور شده‌ایم. نجات یک ملّت به امام زمان(عج) وابسته است. امام زمان(عج) انسان کامل است. کافی است که نظر مبارکشان بر جان ما بیفتد تا ما انسان شویم؛ یعنی مبادی میل ما اصلاح شود؛ زیرا وجود ائمّه(ع) تکوینی است؛ غیب و شهود ندارد. بودنِ هستی به وجود آن حضرت است و هر کس به اندازة نزدیکی به نظر او، بقا و واقعیت می‌یابد و معنی‌دار می‌شود.

امام زمان(عج) در زمان غیبت مثل خورشیدی که نورش پشت ابر است، فیض می‌رساند. علّت عدم بهره‌برداری از فیض آن حضرت خودمان هستیم. امام غایب نیست؛ ما غایبیم. ماییم که دنیایی شده‌ایم. اگر یک زندگی دینی را آغاز کنیم، با یک نظر امام زمان(عج) جوهر ما عوض می‌شود و مس وجودمان کیمیا می‌گردد. اگر مزّة آدم شدن را بچشیم، چیز دیگری برای ما مزّه‌دار شدن نخواهد بود.

عمده آن است که معنی واقعیِ انسان بودن را که به نزدیکی به امام زمان(عج) است، درک کنیم و بدانیم مسلّم هر کس به هر جا رسید، از دریچة نظر آن حضرت رسید. خدایا! به حقیقت امام زمان(عج)، قلب ما را متوجّه آن حضرت و قلب آن حضرت را از ما راضی بگردان.

ما را موفّق به حیاتی بکن که نتیجه‌اش قرب به آن حضرت باشد.

پی‌نوشت‌ها: