عبادت در فرصت غیبت

صفحات چاپی ۵۴ تا ۵۶، ۵۸

مطالعه در کتاب‌خوان

بیانات آیت‏الله بهجت؟ره؟

عبادت در غیبت، افضل از عبادت در حضور است. بعید نیست که سبب آن این باشد که انسان در زمان حضور، امام(عج) را می‌بیند و ایمان می‌آورد؛ ولی در زمان غیبت، ندیده ایمان می‌آورد و عمل می‌کند که این ناشی از قوّت ایمان اوست.

لزوم پایبندی به روایات

اگر به آن واسطه (امام عصر(عج)) دسترسی داشتیم، در احکام فقهیه احتیاج به نظر نداشتیم؛ امّا اکنون که به ایشان دسترسی نداریم، در همین تعلیمات و تعلّمات حوزوی مطالبی است که نهایت ندارد. با وجود این، با همین چیزهایی که در دسترس ماست و با آن وسائط، به آن مطالب عالیه می‌رسیم. البتّه نه اینکه به واسطة این علوم، غَبیّ (جاهل و نادان) را واجب الطّاعه کنیم و عیب او را بپوشانیم و به دروغ از او تبلیغ و ترویج کنیم و امیرالمؤمنین(ع) و واجب الطّاعه را کنار بگذاریم و خانه‌نشین نماییم!

در اخبار [و روایات] مربوط به فتن، توصیه‌هایی را ذکر کرده‌اند که موجب نجات است:

«علیکم بهذا الجالس؛1

بر شما دنباله‌روی از این فرد نشسته [امیر مؤمنان(ع)]).»

البتّه منظور، معیّت حقیقی با امیرالمؤمنین(ع) و حزب ایشان است.

«تَمسَّکُوا بِالأَمرِ الأوَّل؛2

به روش نخست تمسّک بجویید.»

یعنی با تغییر [در دین] همراهی نکنید.

«نَجا فيِ الفِتَن مَن دَعا بِالفَرَج؛3

در فتنه‌ها کسی نجات می‌یابد که برای فرج دعا کند.»

محرومیت حتّی از شناخت اوّل ماه

نوشته‌اند: شخصی در «کربلا» بالا سر حرم حضرت سیّدالشّهداء(ع) می‌خواست نماز بخواند و نمی‌دانست که آیا شب اوّل ماه رجب و شب زیارتی سیّد‌الشّهداء(ع) هست یا خیر؛ لذا سؤال می‌کند: أَللَّیلَةُ لَیلَةُ أَوّلِ الشَّهرِ؟ آیا امشب، شب اوّل ماه است یا خیر؟

آقای دیگری که می‌خواست مشغول نماز بشود، جواب داد: نَعَم، اللّیلَةُ لَیلَةُ الزیارَةِ؛ بله، امشب شب زیارت است. و مقصود او این بود که بله، شب اوّل ماه است. خدا می‌داند که اگر حضرت صاحب(عج) در میان ما حاضر بودند، از چه جهاتی حتّی برای شناخت اوّل ماه یا تاریخ اعیاد، وفیات ائمّة اطهار(ع) و... مستغنی بودیم!

رابطة خصوصی با حضرت(عج)، تنها راه دوران غیبت

بلاهای بسیاری بر سر ما آمده است. از روز اوّل [این بلاها بوده] و هنوز هم رو به شدّت است؛ امّا چه باید بکنیم؟ آیا نباید یک رابطة خصوصی هم با حضرت(عج) داشته

صفحهٔ ۵۵

باشیم؟ حالا که این درب آهنین [بین ما و حضرت(عج)] فاصله است، چه کاری برای رفع این بلاها مؤثّر است؟ چیزی که هست، این توسّلات به حضرت(عج)، نماز حضرت(عج) و سایر منسوبات به ایشان، قطعاً مؤثّر است؛ نباید انسان [ این توسّلات را] فراموش کند.

غیبت با وقت نامعلوم

امیدواریم خداوند برای یک مشت شیعة مظلوم، صاحبشان را برساند؛ زیرا در عالم چنین سابقه نداشته و ندارد که رئیس و رهبری از مریدان و لشکرش این‌قدر غیبت طولانی داشته باشد. چه باید گفت؟! معلوم نیست تا کی! در تمام امّت‌های گذشته غیبت مقدّر شده است؛ ولی در هیچ امّتی چنین غیبتی با وقت نامعلوم و غیر مقدّر اتّفاق نیفتاده است!

ما مسلمان‌ها امتحان خود را با پیغمبر(ص) و یازده امام(ع) در زمان حضورشان پس داده‌ایم. اگر این یکی هم ظاهر می‌شد، لابد به قربانش می‌رفتیم! کسانی که در زمان ائمّه(ع) به بنی‌امیّه و ابن‌العبّاس گرایش داشتند، مگر دیوانه بودند؟! آنها از میان دو راه دین و دنیا، دنیا و ضدّ آخرت را اختیار می‌کردند و هنوز مناصب (پُست‌ها و مقام‌ها) آنها برای ما عرضه نشده تا امتحان خود را پس بدهیم!

طولانی شدن دورة غیبت و تزلزل ایمان مردم

[علمایی که قائل شده بودند سهم امام(عج)از خمس را باید در نزد عادلی ودیعه گذاشت و گویا گمان داشتند که آن حضرت به زودی خروج می‌کنند]4 مگر آن روایت را ندیدند که حضرت صادق(ع) می‌فرمایند: «[غیبت به قدری طولانی می‌شود که مردم] می‌گویند: مَا بَالُ وَلِیِّ الأَمرِ لایَظهَرُ وَ قَدِ امتَلَأَتِ الأَرضُ مِنَ الجَورِ.»5

حتّی شاید هم روایتی دارد؛ امّا سندش چطور است، یادم نیست - «حَتَّی یَرجِعَ أَکثَرُ القَائِلِینَ بِإِمَامَتِهِ.» یک فتنة بزرگی است؛ مثل همین فتنه و بلای غیبت! بزرگان ما(!) این راه را برای ما درست و صاف کرده‌اند؛ راهی که تمامش غلط است. به سبب چهار روز [خلافت] خودشان!

دشمنی با شیعیان در دوران غیبت

هزارها نفر [به حاکمان جائر] می‌گویند «یا امیر‌المؤمنین!» به حدّی در اطاعت اینها کوشا بودند که تا به کجا رسیده‌اند!

مدام این را تکرار و سؤال می‌کرد: [تا کجا حاضری مرا اطاعت کنی و او در جواب می‌گفت:] مال و اموال و همه چیز [نثار تو]! حتّی اگر امر کنی خنجر را به بطن (شکم) خودم بزنم، می‌زنم. گفت: حالا که به اینجا رسید، به تو می‌گویم برو فاطمیونی را که در آن غرفه یا در آن سجن محبوس هستند - حالا زیرزمین بوده یا جای دیگر - به قتل برسان؛ ولو به اینکه آن سقف را روی آنها خراب کنی. او هم همین کار را کرد!6

حالا همین شهدایی که [به دست صدّام ملعون] وفات کرده‌اند7 که در میانشان افاضل بوده است، زحمت کشیده‌ها و متدیّنین در میانشان بوده است، هیچ معلوم نشده اصلاً مدفنشان کجاست و این ملعون اینها را در کدام چاه انداخته است. [و معلوم نیست که] چطوری [اینها را کشته]؛ آیا با یک تزریقی اینها را کشته است [یا چیز دیگر]؟ نمی‌‌دانم. چه عرض کنیم؟!

همین‌ها8 آبا و ابنا هستند؛ همة اینها از همان روز اوّل، از سقیفه شروع شده تا به حالا. بعد از این هم تا چه زمانی هست، خدا می‌داند! همین‌قدر می‌دانم که خروج سفیانی کار خیلی خیلی مشکلی است! [رایت] می‌گوید به اسم، اشخاص را می‌کشد؛ [مثلاً] او فاطمه است، او عاتکه است، او محمّد است، او علی است و... . به اسم می‌کشد. بعد می‌آیند و می‌گویند: بابا! ما که تقصیر نداشتیم، پدر و مادر ما این اسم را برای ما گذاشته‌اند. ما خودمان که این اسم را اختیار نکردیم. می‌گوید: خب، فلان اسم و فلان اسم را نکشید. بقیّه را بکشید.9

اینها هم همین هستند؛ این ملوکی که در باطن یا کافر هستند یا تابع کافر هستند یا با کفّار بیعت کرده‌اند. آخرش همین است و به هیچ چیز راضی نمی‌شوند؛ تمام مال را هم اگر به اینها بدهیم، کافی نیست؛ باید عبد ذلیل اینها باشی تا اینکه هرچه بگویند، انجام بدهی! نعوذ بالله، نعوذ بالله. مگر الآن انجام نمی‌دهند؟! مثلاً مگر حالا شنیده نشده که «قرآن» را بسوزانند و این دلیل بر دخولش در بهائیتِ ملعنت (بدذات) باشد؟! باید به همه چیز حاضر باشد!10 قهراً خدا یک تنّبهی بدهد و یک راهی نشان بدهد که اگر هم بخواهیم تقیّه کنیم، باید بدانیم چطور تقیّه کنیم؛ و الّا اگر تقیّه نکنیم، خب دیگر می‌کُشند.

لزوم دعا در سختی‌های آخر‌الزّمان

آیا با اینکه عدّه‌ای در زیر آتش هستند، چه در «ایران» و چه در «عراق» - چون امام زمان(عج) دوستانش را با این شناسنامه‌هایی که داریم، ایرانی، عراقی و... نمی‌بیند و نمی‌شناسد؛ بلکه با دید دیگری به شیعیان نظر دارد - آیا با این وضع، حالی برای ما باقی می‌ماند؟ و آیا ما واقعاً از گرفتاری آنها ناراحتیم و برای آنها دعا می‌کنیم؟ با اینکه خداوند سبحان می‌فرماید:

«فَلَولا إِذ جاءَهُم بَأسُنا تَضَرَّعُوا؛11

پس چرا آن هنگام که سختی و بلایی از سوی ما به آنها می‌آمد، تضرّع نمی‌کردند؟!

آیا با این‌همه بلاها از خارج و داخل، می‌شود دعا نکرد؟ اگر حسابمان را با خدا تصفیه می‌کردیم، حساب‌های دیگر تصفیه و اصلاح می‌شد!12

پی‌نوشت‌ها

صفحهٔ ۵۶
صفحهٔ ۵۸

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱

    1. مقصود، حضرت امیر‌المؤمنین(ع) است؛ چنان که ابن عبّاس از پیامبر اکرم(ص) نقل می‌کند که ایشان فرمود: «عَلَیکُم بِعَلِیِّ فَإنَّ الشَّمسَ عَن یَمِینِهِ والقَمَرُ عَن یَسَارِهِ قُلنا یا رَسُولَ اللهِ وَ مَا هُما قَالَ الحَسَنُ و الحُسَینُ وَ أبُوهُمَا ضِیَاءُ الدُّنیَاً و أُمُّهُمَا بَدرُالدُّجَی؛ بر شما باد که به علی(ع) تمسّک جویید؛ چرا که خورشید، سمت راست و ماه، سمت چپ اوست. عرض کردیم: ای رسول خدا(ص)! آن دو کیستند؟ فرمود: حسن و حسین(ع). و پدرشان نور دنیا و مادرشان ماه کامل در شب تار است.» («ینابیع المودة»، ج 2، ص 324.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  2. ۲

    2. «الغیبة نعمانی»، ص 159؛ بحارالأنوار، ج 52، ص 133.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  3. ۳

    3. امام عسکری(ع) به احمد بن اسحاق فرمود: «وَ اللّهِ لَیَغِیبَنَّ لا یَنجُوفِیهَا مِنَ الهَلَکَةِ إِلَّا مَن ثَبَّتَهُ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَی القَولِ بِإِمِامَتِهِ وَ وَفَّقَهُ فِیهَا لِلدُّعَاءِ بِتَعجِیلِ فَرَجِهِ؛ به خدا سوگند! غایب می‌شود، غیبتی که هیچ کس در

    آن از هلاکت در امان نخواهد بود؛ جز کسی که خداوند او را بر اعتقاد به امامت او استوار ساخته و در دعا و طلب تعجیل فرجش موفق نموده است.» (شیخ صدوق، «کمال‌الدّین»، ج 2، ص 384.)

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  4. ۴

    4. این مطلب، اشاره به یکی از اقوالی دارد که در «الحدائق الناضرة»، ج 12، ص 452 آمده است.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  5. ۵

    5. گویا اشاره به روایاتی دارد که دربارة طولانی شدن دورة غیبت و تزلزل ایمان مردم است؛ ن.ک به: «الامامة و التبصرة»، ص 125.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  6. ۶

    6. هارون‌الرشید، حُمید بن قحطبه را طلبید و از او پرسید: اطاعت تو از امیر‌المؤمنین (یعنی خود هارون) چگونه است؟ او ابتدا پاسخ داد: با جان و مال. هارون از این پاسخ قانع نشد؛ ولی او را مرخّص کرد و پس از مدّتی دوباره طلبید و پرسش خود را تکرار نمود. این بار حُمید پاسخ داد: با جان و مال و زن و فرزند؛ امّا باز هم هارون راضی نشد تا اینکه در مرتبة سوم که او را طلبید، حُمید پاسخ داد: حاضرم جان و مال و زن و فرزند و دین خود را در راه امیر بدهم. هارون از این کلام او راضی شد و به او شمشیر داد و گفت: این را بگیر و با این خادم برو و هرچه او به تو فرمان داد، اطاعت کن. او به همراه خادم به سیاهچالی رفت که در آن سه محبس بود و در هر یک از آنها بیست نفر از اولاد حضرت علی(ع) و فاطمه(س) از پیر و جوان، زندانی بودند. حُمید به فرمان آن خادم، همة آن شصت نفر را گردن زد و آن خادم، اجساد همه را داخل چاه انداخت؛ نک: «عیون اخبار الرضا(ع)»، ج 1، صص 110-111.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  7. ۷

    7. ظاهراً مقصود، علمای شهید نجف هستند که در زندان صدّام ملعون گرفتار بودند و به امر او به شهادت رسیدند. حضرت آیت‌الله بهجت؟ره؟ بارها در سخنان خود از آنها یاد می‌کرد.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  8. ۸

    8. حاکمان جور امروز و دیروز.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  9. ۹

    9. «عقد الدرر»، صص 130-131.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  10. ۱۰

    10. فرقة ضالّة بهائیت برای کسی که مدّعی می‌شود به فرقة آنها پیوسته است، شرط می‌گذارند که باید قرآن را بسوزانی تا باور کنند که او واقعاً به آنها پیوسته است. بدین صورت کسی که بخواهد به مضلّین و ظالمین بپیوندد، باید حاضر باشد که همه چیز خود را در راه گمراهی و باطل فدا کند!

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  11. ۱۱

    11. سورة انعام، آیة 43.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  12. ۱۲

    12. تسویه حساب، برابر کردن حساب از بستانکاری و بدهکاری است؛ امّا تصفیه حساب، واضح و روشن نمودن مشکلات حساب است. و لذا دربارة خداند متعال، تصفیه مناسب‌تر است.

    منبع: «حضرت حجّت(عج): مجموعه بیانات و اشارات حضرت آیت الله العظمی بهجت دربارة حضرت ولیّ ‌عصر(عج)»، مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت آیت‌الله بهجت؟ره؟، واژه‌پرداز اندیشه، 1401ه‍ . ش.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑