همواره بشر در هر زمان و هر سرزمینی، درگیر انواع جنگ و نزاع، همچون جنگ نرم، جنگ سخت و جنگ‌های قومی و قبیله‌ای، جنگ سرد و بسیاری دیگر از اقسام جنگ‌ها بوده و هست؛ امّا امروزه دشمن‌ها و نیروهای ضدّ یکدیگر در تلاشند با استفادة دشمنی در قالب جنگ شناختی با یکدیگر مبارزه کنند و بدون ردّ پایی از خود، رقیب را از صحنه به در کنند.
آشنایی با جنگ شناختی
ممکن است بپرسید جنگ شناختی (Cognitive warfare) چیست؟ اصطلاح جنگ شناختی نیازمند برخی فاکتورهاست. تشریح و تفسیر در متن امنیت ملّی، به صورت فرآیند اطّلاعات غلط برای فرسودگی روانشناختی گیرنده‌های اطّلاعات به طور گسترده تعریف شده است. اثرات این جنگ از طریق منابع اطّلاعاتی، مانند رسانه‌های اجتماعی، شبکة اینترنت به طور استراتژیک گسترش می‌یابد. جنگ شناختی هنگامی که به طور مؤثّر تمرین می‌شود، دارای ماهیت موذیانه‌ای است و درک و واکنش معمولی ما نسبت به حوادث را مختل می‌کند.
حال این سؤال مطرح است که چگونه دشمنان با استفاده از این نوع جنگ یکدیگر را تحت تاثیر قرار می‌دهند و به رقبای خود آسیب وارد می‌کنند؟ چگونه قدرت‌ها بدون دخالت محسوس خود این جنگ را به راه می‌اندازند؟ در ادامه همراه ما باشید تا بیشتر با این جنگ نوین عصرمان آشنا شوید و ابعاد وحشتناک آن را بشناسید:
گلوله های جنگ شناختی
حتماً اطرافتان کسانی را دارید که دچار تزلزل در افکار و جهت‌های خود شده‌اند، پیش‌تر نسبت به خاک و وطن خود تعصّب و حسّ وفاداری بی‌حدّی داشته‌اند؛ ولی امروز نسبت به حکومت و ساختار کشور خود تردید دارند یا با بدبینی و ظن از آن حرف می‌زنند. این تغییر جریان تفکّری ناگهانی نبوده است. اگر شما هم درگیر این تغییرات و تردیدها شده‌اید، مطمئن باشید گلوله ها و ترکش‌های جنگ شناختی به شما و اطرافیانتان هم برخورد کرده است.
تفاوت جنگ نرم و جنگ شناختی
جنگی که شباهت به جنگ نرم دارد، امّا دیگر خبری از تلاش دشمن بر تضعیف باورها و افکار افراد یک سرزمین با استفاده از اعتقادات نیست؛ بلکه از رسانه‌های جدیدتر و فضاهای مجازی برای تحت تأثیر قرار دادن افراد جامعه استفاده می‌کند؛ بدون اینکه خود را نشان دهد؛ مانند حشره‌ای که ساختار چوب را از داخل از بین می‌برد؛ امّا از خارج چیزی مشهود نیست.
اهداف جنگ شناختی
انواع جنگ‌ها را کنار هم قرار دهید و آنها را باهم مقایسه
کنید. همگی در هدف و مقصود با یکدیگر اتّفاق نظر دارند: از بین بردن رقیب. حال با هر روشی که بهتر و مؤثّرتر باشد؛ امّا اهداف اصلی دشمن در این جنگ، از بین رفتن اعتماد جامعه نسبت به حاکمیت، نابود کردن نیروهای اجتماعی و سرمایه‌های کاری کشور رقیب است.
سلاح‌های جنگ شناختی
در جنگ شناختی دشمن از چند سلاح اعتمادزدایی، ناامیدسازی جامعه، ناکارآمد نشان دادن حاکمیت، از بین بردن مشروعیت‌های جامعه و زیر سؤال بردن اعتبار نظام و حاکمیت در رأس یک کشور استفاده می‌کند.
جلوگیری از جنگ شناختی
شما نمی‌توانید انتظار داشته باشید که کسی یا قدرتی جلوی جنگ شناختی را بگیرید. برخلاف دیگر انواع جنگ‌ها هنوز برای دو نوع جنگ، یعنی جنگ نرم و جنگ شناختی که زاییدة پیشرفته‌تری از جنگ نرم است، قانون منعی وضع نشده است.
کسی به کمک یک جامعه درگیر جنگ شناختی نمی‌آید؛ مگر اینکه خود جامعه با استفاده از چند سلاح پیشگیرانه و مقابله‌ای، یعنی ارتقای هوش اجتماعی و آگاه کردن جامعه‌ای که مورد اصابت گلوله‌های جنگ شناختی قرار گرفته‌اند، از این میدان پیروز خارج شوند.
چند نکته در مورد جنگ شناختی سایبری
جنگ شناختی چه زمانی شروع می شود؟
هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید این جنگ چه زمانی رخ می‌دهد. برخلاف دیگر انواع جنگ‌ها شما وقتی از جنگ شناختی مطّلع می‌شوید که آسیب فراوانی از آن دیده‌اید.
به عنوان مثال تحرّکات سایبری که به تدریج رو به تندتر شدن و شفّاف‌تر شدن می‌روند. ابتدا افراد را وارد یک جریان فکری کرده و سپس سعی می‌کنند با تشویق و امتیازدهی آنها را به سوی تیم دشمن جذب کنند. برای دشمن چه چیزی از این بهتر که جامعة رقیب طرفدار او شود؟
آسیب‌دیده‌های جنگ شناختی
اگر حس می‌کنید که از این جنگ آسیبی به شما نمی‌رسد، کاملاً در اشتباه هستید. این جنگ نفر به نفر نیست و تمام جامعة یک کشور درگیر آن خواهند شد. شما از آسیب‌هایی که می‌بینید هیچ دردی احساس نمی‌کنید. به تیم دشمن ملحق می‌شوید و حتّی از ترکش‌هایی که به شما اصابت می‌کند، ممکن ابراز رضایت کنید؛ چرا که افکار شما دیگر دست خودتان نیست.
کسانی که در راه جنگ شناختی با دشمن کشته می‌شوند،در این جنگ کسی نمی‌میرد. در واقع جهت و گرایشش تغییر می‌کند. اگر در برابر حملات در جنگ شناختی مقاوم باشید خوشبختانه از حملات دیگر نیز آسیبی نخواهید دید؛ چرا که از هوش و آگاهی کافی برخوردار هستید؛ امّا اگر در این جنگ دشمن بتواند از ناآگاهی شما استفاده کند، به راحتی از بین می‌روید.
چند نفر آلودة جنگ شناختی می‌شوند؟
این جنگ صورتی شبیه به بیماری‌های لاعلاج و یا اعتیاد دارد. شما درگیر آن شده و از بین می‌روید. ممکن است از بین نروید و دیگری را نیز تشویق به ملحق شدن به گروه دشمن کنید؛ امّا بدون اینکه متوجّه شوید. بنابراین در جنگ سخت نهایتاً از بین می‌رویم؛ درحالی که برای حفظ حریم کشور و ارزهای خود تلاش می‌کنیم.
امّا از بین رفتن در جنگ شناختی به منزلة این است که فرد ابتدا گرایشش به سوی دشمن کشیده شده است. به این ترتیب با سوق دادن دیگران به سوی دشمن نیز نامحسوس، قدرت دشمن را افزایش داده و نیروی‌های خودی را تضعیف کرده است.
نشانه‌های هدف در جنگ شناختی
نخبگان، جامعه، اعتقادات و نگرش‌های مثبت نسبت به کشور، همگی نشانه‌های اصلی برای اصابت گلوله‌های دشمن هستند. در واقع ادراک را از افراد می‌گیرند و آنها را دست‌آویز خود برای رسیدن به هدف می‌کنند؛ بدون اینکه خود وارد میدان شوند. بنابراین جامعه از جنگ و تبعات آن در رنج است؛ امّا همچنان با توجّه به اینکه در حال مدیریت شدن از سوی دشمن است، خود را از درون از بین می‌برد.
پانویس‌های این مقاله
- •
منبع: وبسایت دیتاک https://dataak.com
بازگشت به ابتدای مقاله ↑