شیدا سادات آرامی
أسئلُكَِ الأمان؛
یعنی امان نامه میخواهم.1
ای سرورم! ای بزرگترم! ای مولا! ای ولی!
صاحبم!
با شما حرفی دارم!
میخواهم بگویم من «کوچکم»...
این را خودت هم خوب میدانی.
از همه چیزم معلوم است:
از قدّم،
از قدرتم،
از اینکه دستم به خیلی چیزها نمیرسد.
به آن چیزها هم که رسیدهام، بیشک تو خودت دستم را گرفتهای و بلندم کردهای.
و تو خیلی «بزرگی»!
پس لطفاً حواست به من باشد.
از توی خیلی بزرگ توقّع و درخواست دارم هوای مرا که خیلی کوچکم، داشته باشی.
من «ضعیفم»، ناتوانم، چقدر؟
خیلی.
زورم به آدمهای قدّ خودم هم نمیرسد.
زود خسته میشوم؛
اعصابم به هم میریزد؛ سر ریزترین چیزها؛ هم از نظر روحی و از لحاظ جسمی و حتّی فکر و روانم.
و آنقدر ضعیفم که زورم به خودم هم نمیرسد.
حریف فکر و خیال خودم نمیشوم.
تو امّا «قوی» هستی.
تو امّا عصبانی نمیشوی. وجودت مبرّا از صفات امثال من است.
و بعضی جاها که از غضب و خشمت2 نام برده شده، برای اقوامی بوده که خودشان را برتر از بقیه میدانستند و به دستورات تو در کتاب مقدّس عمل نمیکردند.
خونریز بودند و...
تو قدرت و زورت به همه میرسد.
خشم تو همان بود که از لطف و مهربانی تو که قویترین هستی، دور ماندند.
تو چنان قوی هستی که فقط کافی است بگویی: «باش.» و آنچه اراده کردهای، از نیستی به هستی برسد.3
من «فقیرم»، چقدر؟
به قول جدیدیها: تهِ نداری؛ آخرِ بیچیزی!
صاحب زمین و خانه و جزیره و هواپیما و باغ و اسب و... را نمیگویم که نیستم. اینها را که گفتم، فقط بلدم بنویسم.
از کنار بعضیها گذشتهام؛ مثل هواپیما.
و بعضی را هم در تلویزیون دیدهام؛ مثل جزیره.
منظورم این است که صاحب خودم هم نیستم. این را وقتی خوب میفهمم که حتّی قادر نیستم به چیزی فکر نکنم.
فکری مثل خوره افتاده بود توی ذهنم. از تو پنهان نبود. هر کاری کردم، نتوانستم بیخیال فکر کردن به آن شوم. نمیتوانستم بخوابم؛ با آنکه خیلی خسته بودم. صبح فردایش از سردرد نتوانستم به کارهایم برسم. از درد قادر نبودم لحظهای آرام بشینم.
اینطور وقتها خوب میفهمم که صاحب سرم هم نیستم که درد نکند؛
صاحب روانم نیستم که به چیز خاصّی فکر نکند؛
صاحب دلی نیستم که دوستم بدارد.
پس لطفاً، خواهشاً
از تو که بینیاز و «غنی» هستی، صاحب اینهمه چیز که دور و برم هست، هوای مرا با اینهمه نداشتهها و نداریهایم داشته باش!
من «مریضم». ناخوشم، کسالت دارم، دچار عارضه شدهام؛ هم جسمی، هم روحی.
التیامی شفابخش میخواهم و تو همان «شافی» هستی.
خودت این را بگو: مریض درد کشیده را چه کسی میتواند جز درمانگر شفابخش التیام دهد؟
من «گدا» و درخواستکننده هستم؛
چون چیزی ندارم.
اگر اوضاعم رو به راه بود که درِ خانهات نمیآمدم.
و تازه اگر تو را به «عطابخشی» نمیشناختم که درِ خانهات را نمیزدم!
هم من گدا و سائلم و هم تو دارا و عطاکننده!
این دو با هم چه نسبتی میتوانند داشته باشند؟
جز اینکه عطاکننده به سائل ببخشد!
اینهمه را گفتم که حرف اوّل را آخر زده باشم:
اینکه از تو امان میخواهم برای روزی که هیچکس به درد کسی نمیخورد و مال و فرزند، اگر وبال نباشد، منفعتی برای کسی نخواهد داشت.
اینها را گفتم تا از تو درخواست کنم بر من رحم کنی و در آن روز، امانم بدهی.
أسئلُكَِ الأمان.
مَوْلاَیَ یَا مَوْلاَیَ أَنْتَ الْقَوِیُّ وَ أَنَا الضَّعِیفُ وَ هَلْ یَرْحَمُ الضَّعِیفَ إِلاَّ الْقَوِیُ...
پینوشتها
پانویسهای این مقاله
- ۱
1. برداشت آزاد از «مناجات امیرالمؤمنین علی(ع) در مسجد کوفه».
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
۲. شخصی در مورد آیهٔ «وَ مَنْ یَحْلِلْ عَلَیْهِ غَضَبِی فَقَدْ هَوى» (سورهٔ طه، آیهٔ 81) از امام باقر(ع) سوال کرد که منظور از غضب خدا چیست؟ حضرت در جواب ایشان فرمودند: «غضب خدا همان عقاب الهی است.»
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
۳. سورهٔ بقره، آیهٔ ۱۱۷ (کُن فَیَکون).
بازگشت به ابتدای مقاله ↑