رازداری و قُرب به خدا و امام زمان؟عج؟

بایسته‌هایی برای یاری امام زمان ؟عج؟

علی مصباحی

مولا امیرالمؤمنین علی(ع) می‌فرمایند:

«خوبى دنيا و آخرت در رازدارى و دوستى با نيكان گرد آمده است و شرّ دنیا و آخرت در فاش کردن راز و دوستی با اشرار.»۱

این حدیث شریف به خوبی، اهمّیت خارق العادّهٔ نقش رازداری را در سعادت دنیا و آخرت مشخّص می‌کند؛ اهمّیت فوق‌العادهٔ دوستی و برادری با نیکان در نیل به سعادت دنیا و عقبی مشخّص است و در آیات و روایات نیز فراوان بر آن تأکید شده و نیز آثار بسیار مخرّب دوستی با بدان و اشرار؛ لکن در مقدّم شدن رازداری بر دوستی با نیکان، این‌گونه به نظر می‌رسد که گویی از لوازم دوستی با نیکان، رازداری است و بدون آن نمی‌توان چندان در نزد نیکان و اولیای خدا جایگاهی یافت و به نظر می‌رسد که رازداری از لوازم بسیار مهم و تعیین کننده در کسب جایگاه ویژه در نزد خدا و اولیای اوست؛ چنانچه وقتی از عالم بزرگ شیعه ابو سهل نوبختى پرسيدند: چطور شد كه حسين بن روح نايب امام زمان؟عج؟ شد؛ ولى تو به اين مقام نرسيدی؟ او گفت:

ايشان [يعنى ائمّه؟عهم؟] بهتر مى‌دانند و آنچه كه ايشان بپسندند [همان حقّ‌ است.] من مردى هستم كه با مخالفان [اهل سنّت] ملاقات و با آنها مناظره و مجادله مى‌كنم. اگر من وكيل و نايب حضرت مى‌شدم و همچنان‌كه ابوالقاسم مكان ايشان را مى‌داند، از مكان امام خبر داشتم و در مقام مجادله، در جواب حجّت و دليلى معطّل مى‌ماندم، چه بسا در آن حالت مكان آن حضرت را به ديگران نشان مى‌دادم؛ ولى ابو القاسم اگر حجّت خدا در زير لباسش باشد و او را با قيچى تكّه تكهّ كنند، وى را به مردم نشان نمى‌دهد.۲

امام محمد باقر(ع) در تأیید این معنا می‌فرمایند:

«به خدا قسم! محبوب‌ترین یارانم نزد من، پرهیزگارترین و فقیه‌ترین آنها و کسى است که نسبت به سخنان ما راز دارتر باشد.»۳

در تاریخ شیعه به گواه روایات معتبر متعدّد، چندین بار فرج آل محمّد(ص) به جهت همین رازدار نبودن شیعیان به تعویق افتاده و عامل گرفتار شدن برخی امامان؟عهم؟ و برخی یارانشان نیز همین عدم رازداری نقل شده است.

عالم ربّانی آیت الله سیّد حسین یعقوبی قائنی ؟ره؟ در این خصوص می‌فرماید:

مطالبی را که فوق درک دیگران است یا حقایقی را که امکان دارد برخی نپذیرفته و انکار کنند، باید کتمان کرد.

کتمان، خود نوعی تقیّه می‌باشد و از مصادیق روشن دستور اکید ائمّه؟عهم؟ به تقیّه همین است که احادیث آنها را برای غیر اهلش نقل نکنند.

عرفا نیز نوعاً اوّل سفارشی که به شاگردان خود می‌کنند، تأکید بر همین امر است؛ ولی متأسّفانه بعضی آن‌قدر خام هستند که

اگر حالی پیدا کنند، آن را حتّی برای زن و بچهٔ خود - که بسا مسائل شرعی‌شان را هم نمی‌دانند - تعریف می‌کنند یا مثلاً برای رفیقی که هنوز نمی‌داند اصول دین چیست، از تجلّیات حق صحبت می‌کنند!

بسیاری از تفسیق و تکفیرها نسبت به مؤمنان از همین‌جا ناشی می‌شود. اکثر گرفتاری‌های بندگان خاصّ خدا به واسطهٔ شاگردان کم‌ظرف و خام آنهاست.

حتّی من معتقدم بسیاری از مشکلاتی که برای ائمّه؟عهم؟ پیش می‌آمده، به سبب جهل بعضی از شیعیان بوده است که موجب می‌شدند خلفا با آن بزرگواران مقابله کنند. البتّه این‌گونه کم‌ظرفی‌ها و اشتباهات، قبح اعمال کسانی را که به مجرّد شنیدن حرفی بدون تحقیق، تهمت به مؤمن و غیبت او را جایز دانسته، تکفیر و تفسیق را شروع می‌کنند و موجب هتک حرمت و احیاناً قتل او می‌شوند، توجیه نمی‌کند؛ چه آنکه این قبیل ظلم‌ها که در عالم فراوان صورت گرفته و اکنون نیز بسیار اتّفاق می‌افتد، یک اشتباه صرف نیست؛ بلکه در واقع از خرابی دل سرچشمه می‌گیرد؛ زیرا چه بسا خود به بعضی از گناهان کبیره ملتزم بوده و از آن غافلند؛ ولی لغزش کوچک یا صغیرهٔ دیگران در نظرشان بسیار بزرگ جلوه می‌کند...۴

بر اساس آنچه بیان شد و دیگر احادیث، مطلق رازداری در سعادت دنیا و آخرت و نزدیک شدن به خدا و امام زمان؟عج؟ بسیار اهمّیت دارد و این رازداری وقتی پای مباحث و معارف بلند دینی مطرح می‌شود، اهمّیتی مضاعف پیدا می‌کند و ضرورت دارد که این معارف، جز به اهلش سپرده نشود و یکی از وظایف مهمّ منتظران، رازدار بودن در همهٔ عرصه‌های زندگی، به خصوص در عرصهٔ حفظ یا انتقال معارف دینی است.

پی‌نوشت‌ها