ریشهٔ اندیشهٔ جهانی‌شدن

صفحات چاپی ۴۵ تا ۴۸

مطالعه در کتاب‌خوان

ادیب فاضل

اگرچه غربی‌ها عادت دارند تا اندیشه‌های برتر را بربایند و با افزودن «ایسم» در پسوند آن، به نام خود ثبت کنند و مکتبی به راه بیندازند، امّا هیچ تردیدی وجود ندارد که جهانی‌شدن و استقرار حکومت واحد جهانی، ریشه در اندیشه‌ها، آموزه‌ها و باورهای دینی دارد؛ به ویژه در اسلام عزیز که آخرین دین خدا می‌باشد.

در اندیشهٔ اسلامی، مردم همه باید واحد و متّحد باشند - حکومت باید الهی باشد و خلیفة الله، حجّت الله و ولیّ الله باید حاکم باشد - منابع طبیعی و امکانات باید برای همگان باشد و در سایهٔ چنین حکومتی است که تمامی اختلافات و تبعیض‌های ظالمانه [مانند برتری نژادی و...]، کنار زده می‌شوند و تقوای الهی، ملاک ارزش‌ها قرار می‌گیرد:

«یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ؛1

ای مردم! ما شما را از یک مرد و زن آفریدیم و تیره‌ها و قبیله‌ها قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید. به درستی که گرامی‌ترین شما نزد خداوند، باتقواترین شماست. خداوند دانا و خبیر است.»

در «قرآن مجید» آیات متعدّدی به ضرورت جهانی‌شدن حکومت و نیز تحقّق این هدف، تصریح دارد؛ مانند:

- «هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ وَلَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ؛2

او کسی است که رسول خود را با هدایت و دین حق فرستاد تا او را بر همهٔ ادیان غالب سازد؛ هر چند مشرکان کراهت داشته باشند.»

- «وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَى لَهُمْ وَلَیُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا یَعْبُدُونَنِی لَا یُشْرِکُونَ بِی شَیْئًا وَمَنْ کَفَرَ بَعْدَ ذَلِکَ فَأُولَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ؛3

خداوند به کسانی که از شما ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند وعده می‌دهد که آنها را قطعاً خلیفهٔ روی زمین خواهد کرد؛ همان‌گونه که پیشینیان را خلافت روی زمین بخشید و دین و آئینی را که برای آنها پسندیده پا برجا و ریشه‌دار خواهد ساخت و خوف و ترس آنها را به امنیت و آرامش مبدّل می‌کند، آن‌چنان‌که تنها مرا می‌پرستند و چیزی را برای من شریک نخواهند ساخت و کسانی که بعد از آن کافر شوند، فاسقند.»

انتظار

تمامی قدرت‌های جهانی، منتظرند تا به حکومت جهانی برسند؛ امّا تمامی پیروان ادیان الهی، منتظر یک منجیّ الهی می‌باشند که بیاید و مردمان را نجات دهد و در این میان، مسلمانان می‌دانند که ظهور و قیام امام مهدی؟عج؟ و استقرار حکومت واحد جهانی، به رهبری امام معصوم، وعدهٔ خداوند سبحان است که حتماً محقّق خواهد شد و در این میان، شیعیان نسبت به ایشان، شناخت، معرفت، محبّت و مودّت دارند و برای تعجیل در ظهور ایشان، دعا و عمل می‌نمایند.

تفاوت و اختلاف در حاکمیت است

بنابراین همگان در جهان، نه تنها طرفدار حکومت واحد جهانی می‌باشند، بلکه در انتظار تحقّق آن به سر می‌برند؛ امّا تفاوت در رهبری و حاکمیت است؛ چنان‌که فرعون، وجود اله و رب را رد و تکذیب نمی‌نمود؛ بلکه می‌گفت: اله و بزرگترین ربّ شما منم(!)

«آمریکا» و متّحدانش در نظام سلطه، حکومت واحد جهانی را به رهبری این کشور می‌خواهند. «چین» نیز خواستار حکومت واحد

صفحهٔ ۴۶

جهانی، به رهبری خودش می‌باشد؛ با این تفاوت که آمریکایی‌ها، سرنوشت شوروی را تجربه نکردند و همچنان بر قدرت نظامی، اطّلاعاتی و رسانه‌ای تکیه دارند و از اقتصاد نیز فقط به عنوان یک حربه جهت تحریم مخالفان استفاده می‌کنند؛ امّا چینی‌ها می‌گویند: لزومی ندارد که همگان از فرهنگ چین پیروی کنند، به زبان چینی حرف بزنند و... ؛ بلکه قدرت اقتصادی، حاکمیت سیاسی می‌آورد.

مسلمانان نیز هیچ کدام را قبول ندارند و هر دو را به مثابه استعمار و استثمار می‌دانند و می‌گویند: رهبر حکومت جهانی، باید منصوب و فرستادهٔ خداوند سبحان، یعنی ولیّ الله و امام معصوم باشد.

موافقان و مخالفان

موافقان و مخالفان در اندیشه‌ها، مکاتب و ملّیت‌های گوناگون، بسیار متفاوتند. برخی از مخالفان غربی می‌گویند: حکومت واحد جهانی، سبب می‌شود تا مرزها برداشته شود، ملّیت‌ها و فرهنگ‌ها از بین بروند، ثروت‌ها بی‌دلیل توزیع شوند و... ؛ حال آنکه حکومت واحد جهانی، هیچ منافاتی با استقلال کشورها با مرزهای معین، ملّیت‌ها و فرهنگ‌ها ندارد.

انتقاد این گروه، از عملکرد آمریکا، «انگلیس» و «فرانسه» نشئت می‌گیرد که همیشه سعی کردند تا استقلال کشورها را از بین ببرند، خاک کشورها را تجزیه و به ایالت‌ها تقسیم کنند، زبان انگلیسی یا فرانسه را جایگزین تمامی زبان‌ها نمایند و فرهنگ خود را به طرق گوناگون، بر جهانیان تحمیل و تزریق نمایند!

موافقان حکومت واحد جهانی به رهبری آمریکا نیز فراماسون، صهیونیسم بین‌الملل، متّحدان اروپایی و نوکران غربی، شرقی و عربی می‌باشند؛ یعنی حاکمان وقت؛ نه مردم.

چپ و راست

دسته‌بندی‌ها گروهی، مانند چپ و راست، اصولگرا و اصطلاح‌طلب و... همه ریشه در فرهنگ و رویکردهای سیاسی در غرب، به ویژه پس از رنساس و انقلاب فرانسه دارند.

چپی‌ها برای راستی‌ها، نام‌هایی گذاشتند تا آنها را تخریب کنند؛ مانند راست افراطی، راست بنیادگرا، راست هویّت‌طلب، راست قوم‌گرا، راست اولتراناسیونالیست، راست شبه‌فاشیست و... و راستی‌ها نیز برای چپی‌ها، نام‌هایی گذاشتند؛ چون تندرو، زیاده‌خواه، سلطه‌طلب، جنگ‌طلب، بی‌هویّت و... ؛ امّا مهم این است که هیچ‌کدام از این دو گروه، با این نام‌ها مخالفت جدّی ندارند.

حزب دموکرات آمریکا، نه تنها ناراحت نیست که رقیب آنها را خَر می‌نامد؛ بلکه تصویر خَر را نماد حزب خودشان کرده‌اند؛ چنان‌که جمهوری‌خواهان نیز نه تنها ناراحت نیستند که رقیب آنان را فیل نام گذاشته؛ بلکه تصویرش را نماد حزب خود کرده‌اند.

امّا هر دو در مقولهٔ حکومت واحد جهانی (Globalism) وجه مشترکی دارند که همان سلطهٔ آمریکا بر جهان و جهانیان می‌باشد؛ اگرچه قدرت و ثروت، دست به دست شود.

بنابراین مسلمانان، چه از بُعد نظری و چه عملی، اوّلین و جدّی‌ترین طرفداران حکومت واحد جهانی می‌باشند؛ امّا نه به رهبری شیطان بزرگ یا هر قدرت طاغوتی دیگر؛ بلکه به رهبری امام معصوم، حضرت مهدی؟عج؟.

تفاوت جهانی‌شدن با جهانی‌سازی چیست؟

جهانی‌شدن و جهانی‌سازی دو مفهوم مربوط به تغییرات اجتماعی و اقتصادی در دنیاست که در بعضی موارد، به صورت مترادف استفاده می‌شوند. با این حال، هر دو مفهوم دارای نکات و جوانب منحصر به فرد است.

1. جهانی‌شدن

جهانی‌شدن به تغییر یا توسعهٔ روابط، ارتباطات و تعاملات بین کشورها و اقشار جامعه در سطح جهان اطلاق می‌شود. این پدیده در اثر پیشرفت فناوری مرتبط با ارتباطات و حمل و نقل، افزایش تجارت و سرمایه‌گذاری بین المللی، جابه‌جایی افراد، گسترش رسانه‌ها و فضای مجازی و سایر عواملی که مرزها و محدودیت‌های مکانی را کاهش می‌دهد، پدید آمده است. این امر موجب شده تا جوامع همچنین با رویکردهای بین‌المللی به برخی مسائل مشترک پرداخته و به همدلی و همکاری بیشتری در میان کشورها برسند. در جهانی‌شدن، تغییرات از پایین به بالا (از سازمان‌ها و جوامع محلّی به سطح بین‌المللی) کنترل و مدیریت می‌شود.

2. جهانی‌سازی

صفحهٔ ۴۷

جهانی‌سازی به پروسه‌ای اشاره می‌کند که کشورها و جوامع را به یک‌باره و در ابعاد گسترده به یکدیگر وصل می‌کند و متّکی بر عواملی، مانند تجارت بین المللی، حرکت سرمایه، توزیع فضای اقتصادی و سیاسی، فناوری، فرهنگ و ارتباطات است. در جهانی‌سازی، رویکردها و سیاست‌ها طوری طرّاحی می‌شود که به سود کشورهایی باشد که در فرایند بر نفوذ و تأثیرگذاری در سیستم جهانی تمایل دارند و از آن استفاده می‌کنند. در جهانی‌سازی، طرّاحی و مدیریت تغییرات به صورت یکنواخت توسّط نیروهای قدرتمند و سازمان‌های بین‌المللی و متناسب با نیازها و علایق آنها صورت می‌گیرد.

به طور خلاصه جهانی‌شدن بیشتر به تغییرات اجتماعی و اقتصادی در سطح جهان و روابط بین المللی اشاره دارد؛ در حالی که جهانی‌سازی به مجموعهٔ رویکردها و سیاست‌هایی اشاره می‌کند که تقویت تأثیرگذاری و قدرت کشورها در سیستم جهانی را هدف قرار می‌دهد.

پی‌نوشت‌ها

صفحهٔ ۴۸

پانویس‌های این مقاله

  1. ۱

    1. سورهٔ حجرات، آیهٔ 13.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  2. ۲

    2. سورهٔ صف، آیهٔ 9.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑
  3. ۳

    3. سورهٔ نور، آیهٔ 55.

    بازگشت به ابتدای مقاله ↑