خدای متعال در «سورهٔ غاشیه» میفرماید که خوراک اهل جهنّم همان است که خودشان در دنیا کاشتهاند:
«لَيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلّا مِنْ ضَرِيعٍ»۱
در اصطلاع قرآن کریم ضریع به گیاهی گفته میشود که شتر با آن قدرت دندان و دو فکّش نمیتواند بخورد؛ ولی قرآن میفرماید اهل جهنّم باید از علفی که خودشان در دنیا کاشتهاند، در آخرت بخورند. البتّه باید بخورند، یعنی اینطور نیست که دهانشان را ببندند و به کارگران جهنّم بگویند ما میل نداریم! همین گیاه را در دهانشان فشار میدهند و میگویند: باید بخوری! قرآن میگوید:
«لا يُسْمِنُ وَلا يُغْنِی مِنْ جُوعٍ»2
این گیاه را شب و روز در جهنّم به خورد آنها میدهند؛ امّا نه چاقشان می کند و نه نیرومند و نه گرسنگی آنها را برطرف میکنند.
پروردگار در مورد آبی هم که برای رفع تشنگی به خوردشان میدهند، میفرماید:
«تُسْقَی مِنْ عَيْنٍ آنِيَهٍ»3
یک چشمه بغل دستشان است که از شدّت حرارت میجوشد. این را نمیخواهند بخورند؛ ولی کارگران جهنّم در حلقشان میریزند. این آب محصول همان اشکی است که به ظلم از چشم مردم درآوردند و دلهایی است که سوزاندند و موانعی است که بین حق و بین مردم ایجاد کردند. این سخن پروردگار است. ببینید همهٔ آیات قرآن، همدیگر را معنی میکنند و با همدیگر ارتباط دارند. ما اگر دنیایمان دنیای پاکی باشد که پروردگار میفرماید:
«مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَی وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاهً طَيّبَهً»4
حیات پاک یا به قول آیهٔ مورد بحث، سرزمین پاک، خوب، هرچه در این سرزمین پاک کاشته شود، محصول زیبا و با منفعتی به دست میدهد.
عنایت داشته باشید برادرانم! دنیا از آخرت ماهیتاً جدایی ندارد؛ هر دو یک حقیقت است، یک پردهاش به این قیافه است که ما میبینیم و همین دنیا پردهٔ ملکوتیاش به آن قیافهای است که در قرآن کریم بیان شده است؛ بنابراین مردم در دنیا بهشت و جهنّم را میسازند و آنجا که رفتند، پای محصول خودشان هستند.
پینوشتها
پانویسهای این مقاله
- ۱
۱. سورهٔ غاشيه، آیهٔ 6: «برای آنان طعامی جز خار خشک و زهرآگين وجود ندارد.»
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۲
۲. همان، آیهٔ 7: «که نه فربه میکند و نه از گرسنگی بینياز مینمايد.»
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۳
۳. همان، آیهٔ 5: «آنان را از چشمهای بسيار داغ مینوشانند.»
بازگشت به ابتدای مقاله ↑ - ۴
4. سورهٔ نحل، آیهٔ 97: «از مرد و زن هر کس کار شايسته انجام دهد، در حالی که مؤمن است، مسلّماً او را به زندگی پاک و پاکيزهای زنده میداريم و پاداششان را بر پايهٔ بهترين عملی که همواره انجام میدادهاند، میدهيم.»
منبع: انصاریان، حسین، «هزینهٔ پاک ماندن»، دار العرفان، صص 8-10.
بازگشت به ابتدای مقاله ↑