فصل گمنامی

روزنگار قمری و شمسی

اعمال ماه ربیع الثّانی

سیّد بن طاووس برای روز اوّل این ماه دعایی نقل کرده که در «اقبال الاعمال» آمده است.

ولادت حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)

(4 ربیع الثانی، 163ه‍ .ق.)

شخصی از اهل «ری» خدمت امام علی النقی(ع) مشرّف شد. حضرت فرمودند: «کجا بودی؟» وی عرض کرد: به زیارت امام حسین(ع)رفته بودم. حضرت فرمودند:

«أَمَا إِنَّكَ لَوْ زُرْتَ قَبْرَ عَبْدِ الْعَظِيمِ عِنْدَكُمْ لَكُنْتَ كَمَنْ زَارَ الْحُسَيْن(ع)؛

اگر عبدالعظیم را زیارت می‌کردی، هر آینه مانند کسی بودی که امام حسین(ع) زیارت کرده باشد.»1

آفتاب فاطمه! چشم و چراغ اهل بیت

منشأ فضل و کرامت! صاحب لطف عمیم

هم شریف ابن شریف ابن شریف ابن شریف

هم کریم ابن کریم ابن کریم ابن کریم

دست من گر کوته است از مرقد پاک حسین

یافتم از تربتت اینجا همان فوز عظیم

هرکه در این سرزمین بر خاک تو صورت نهد

در ثواب زائران کربلا گردد سهیم2

ولادت امام حسن عسکری(ع)(8 ربیع الثانی 232 هـ .ق.)

بخشی از نامهٔ امام حسن عسکری(ع) به علی بن حسین بن بابویه به شرح زیر است:

«پیوسته شکیبایی را پیشه کن و منتظر فرج باش؛ زیرا پیامبر اکرم(ص) فرموده است: «بهترین اعمال امّت من انتظار فرج است.»

پیوسته شیعیان ما در غم و اندوهند؛ تا زمانی که فرزندم ظهور کند؛ همان کسی که پیامبر اکرم(ص) بشارت ظهور او را چنین داده: «زمین را پر از عدل و داد نماید، آن‌چنان که پر از ظلم و ستم شده است.»

شکیبا باش ای پسر بزرگ! یا ابوالحسن علی! و بگو جمیع شیعیان صبر را پیشه گیرند. زمین در اختیار خداست. به هر کس بخواهد، می‌دهد. عاقبت پسندیده اختصاص به متّقین دارد. سلام و رحمت و برکت خدا بر تو و تمام شیعیانمان و درود او بر محمّد و آل پاکش.»3

کامل بن ابراهیم مدنی برای پرسش سؤالی، نزد امام حسن عسکری(ع) رسید. او نقل می‌کند:

وقتی خدمت امام رسیدم دیدم لباس‌های سفید خیلی قشنگی بر تن دارند. با خود گفتم: امام و حجّت خدا این لباس‌ها را می‌پوشد آن وقت به ما دستور می‌دهد که با برادران خود مواسات کنید و از پوشیدن چنین جامه‌ای ما را باز می‌دارد!

در این زمان امام آستین بالا زدند. دیدم لباسی خشن روی پوست و در زیر پوشیده‌اند. با تبسّم فرمودند: «این برای خدا است و این لباس برای شما.»4

وفات حضرت فاطمه معصومه؟عها؟ در قم (10 ربیع

الثانی، 201ه‍ .ق.)

از مرحوم آیت الله العظمی سیّد محمود مرعشی نقل شده است:

بسیار علاقه‌مند بودم که به طریقی محلّ قبر شریف جدّه‌ام، حضرت زهرا؟عها؟ را بیابم. برای این منظور، ختم مجرّبی انتخاب کرده و چهل شب به آن مداومت کردم تا شاید با این طریق، از محلّ مرقد شریف حضرت زهرا؟عها؟ آگاه گردم. شب چهلم بعد از انجام ختم و توسّل فراوان به بستر خواب رفتم. در عالم خواب به محضر امام باقر(ع) یا امام صادق(ع) رسیدم. امام به من فرمودند: «به دامن کریمهٔ اهل بیت چنگ بزن.» تصوّر کردم که منظور امام(ع) از این جمله حضرت زهرا؟عها؟ است. عرض کردم: آری، قربانت گردم! من نیز ختم را برای همین گرفتم که محلّ شریف قبر حضرت را دقیق‌تر بدانم و زیارتش کنم. حضرت(ع) فرمودند: «منظور من، قبر شریف حضرت معصومه؟عها؟ در قم است.» سپس افزودند: «به خاطر مصالحی، خداوند اراده کرده است که قبر حضرت زهرا؟عها؟ برای همیشه برای همگان مخفی باشد. از این‌رو قبر حضرت معصومه؟عها؟ را تجلّی‌گاه قبر شریف حضرت زهرا؟عها؟ قرار داده و شکوه و عظمت مرقد حضرت زهرا؟عها؟را در قبر حضرت معصومه؟عها؟ متجلّی کرده است.»

مرحوم سیّد محمود مرعشی وقتی از خواب برخاست، تصمیم گرفت که با اعضای خانوادهٔ خود روانهٔ «قم» شود و در آنجا ساکن گردند.5

اعمال ماه جمادی الاوّل

سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم این ماه، مخصوص زیارت حضرت فاطمه زهرا؟عها؟ و اقامهٔ ماتم آن مظلومه، زیارت امیرالمؤمنین(ع) و حضرت زین العابدین(ع) است؛ زیرا در روایت صحیحه وارد شده که آن حضرت بعد از پدر بزرگوار خود، هفتاد و پنج روز در دنیا بودند و وفات نمودند و بنا بر مشهور که وفات حضرت رسول(ص) در بیست و هشتم صفر بوده، باید وفات آن مخدّره در یکی از این سه روز واقع شده باشد و در روز نیمهٔ سنهٔ سی و شش، فتح «بصره» برای امیرالمؤمنین(ع) اتّفاق افتاده و ولادت حضرت زین العابدین(ع) واقع شده و زیارت هر دو امام در این روز مناسب است.

ولادت حضرت زینب؟عها؟(5 جمادی الاول 5ه‍ .ق.)

حضرت زینب؟عها؟ در چنین روزی،6 در شهر «مدینه» دیده به جهان گشودند. القاب آن حضرت عبارتند از: عقيلة بنی‌هاشم، وليّة الله، الرّاضية بالقدر و القضاء، صابرة البلوی من غیر جزم و لا شکوی و...

پیامبر اکرم(ص)، در روزی که ایشان متولّد شدند، قنداقهٔ ایشان را طلبیدند و بوسیدند و فرمودند:

«وصیّت می‌کنم به حاضران و غایبان که این دختر را به خاطر من پاس بدارید که همانا به خدیجهٔ کبری مانند است.»

سکینه و وقارش به خدیجهٔ کبری؟عها؟، عصمت و حیایش به فاطمه زهرا؟عها؟، فصاحت و بلاغتش به علی(ع)، حلم و بردباری‌اش به حسن(ع) و شجاعتش به حسین(ع) می‌ماند.

اعمال ماه جمادی الثانی

وفات حضرت امّ‌البنین؟عها؟

(13 جمادی الثانی 64ه‍ .ق.)

در روایات آمده است که حضرت علی(ع)، حضرت عبّاس(ع) را زیاد می‌بوسیدند. مورّخان می‌گویند:

روزی او را در دامن خود نشانده بودند و بازوان آن حضرت را می‌بوسیدند و می‌گریستند. حضرت امّ البنین؟عها؟ به حضرت امیرالمؤمنین(ع) عرضه داشتند: مولای من! برای چه گریه می‌کنید؟

امام با صدای حزین پاسخ دادند: «نگاه به این دو دست کردم و آنچه که برای آنها رخ خواهند داد، به یاد آوردم.»

وقتی که امام برای حضرت امّ البنین؟عها؟ ماجرای «کربلا» را توضیح دادند، آن بانوی گران‌قدر، خدا را سپاس گفتند که فرزندشان فدایی سبط رسول خدا(ص) می‌شود.7

روزی که حضرت امّ البنین؟عها؟ به سوی خانهٔ امیرالمؤمنین(ع) رهسپار شدند، از خانواده‌شان خواستند در مقابل خانه بایستند و جلو نیایند. سپس خودشان وارد خانه شدند و به امام حسن(ع) و امام حسین(ع) عرضه داشتند:

مولایان من! من اینجا خدمتکاری هستم که آمده‌ام تا خدمتگزاری کنم. پس آیا مرا به این عنوان می‌پذیرید؟ وگرنه من به خانهٔ خویش بازگردم.

حسنین(ع) و حضرت زینب؟عها؟به آن بانوی کریم فرمودند:

«شما عزیز و بزرگوار هستید و این خانه هم متعلّق به شماست.»

بدین ترتیب حضرت امّ البنین؟عها؟ در حالی که اشک می‌ریختند، از خانه بیرون آمدند و به خانواده‌شان گفتند:

«به برکت الهی، بفرمایید! چرا که حسن و حسین؟عهما؟ با ماندن من در این خانه موافقت کردند.»8

درود بی‌کران بر بانویی که وقتی خبر شهادت چهار پسرش را شنید، فرمودند: فرزندان من و هر آنچه در آسمان و زمین است، فدای مولایم حسین(ع).9

شهادت برترین بانوی دو سرا

(روایت هفتاد و پنج روز)

امیرمؤمنان(ع) حضرت زهرا؟عها؟ را هفت پارچه کفن کردند. پیش از آنکه بند کفن را ببندد، صدا زدند:

«ای امّ کلثوم! ای زینب! ای فضّه! ای حسن! و ای حسین! بیایید و از مادرتان بهره گیرید که لحظهٔ جدایی فرا رسیده است و دیدار در بهشت خواهد بود.»

امام حسن(ع) و امام حسین(ع) جلو آمده و گفتند:

«آه و افسوس همیشگی از فقدان جدّمان حضرت محمّد مصطفی(ص) و مادرمان فاطمه زهرا؟عها؟! هنگامی که جدّمان را ملاقات کردی، سلام ما را برسان و به آن حضرت بگو: ما پس از تو در دنیا یتیم شدیم.»10

امام صادق(ع) از پدران بزرگوار خود نقل فرموده‌اند که چون

امیرمؤمنان(ع) حضرت فاطمه؟عها؟ را در قبر گذاشتند، فرمودند:

«به نام خدای بخشایندهٔ مهربان. به نام خدا و به یاری خدا و بر سنّت رسول خدا، محمّد بن عبدالله(ص). ای صدّیقه! تو را به کسی می‌سپارم که به تو، از من سزاوارتر است و به آنچه خدا برای تو می‌پسندد، راضی هستم.»

سپس این آیه را خواندند:

«مِنْها خّلّقْناكُمْ وّ فِيها نُعِيدُكُمْ وّ مِنْها نُخْرِجُكُمْ تارّةً أُخْري‌؛11

شما را از زمین آفریدیم و به آن باز می گردانیم و بار دیگر از آن بیرونتان می‌آوریم.»

چون خاک بر او ریختند، امر فرمودند آب بر آن ریختند. پس نزد قبر آن حضرت، با چشم گریان و دل محزون نشستند. سپس عبّاس، عموی آن حضرت دستشان را گرفت و از سر قبر برد.12

پی‌نوشت‌ها: