مسیح

مجید یعقوب‌زاده

در احادیث مهدویت از عیسی بن مریم(ع) به عنوان یکی از یاران حضرت مهدی؟عج؟ یاد شده است که در زمان ظهور حضرت مهدی؟عج؟ از آسمان نزول می‌کند، پشت سر آن حضرت قرار می‌گیرد، در نماز جماعت به ایشان اقتدا خواهد کرد و معاونت ایشان را بر عهده خواهد گرفت. روشن است به حکم اینکه آئین و کتاب عیسی مسیح(ع) به عصر قبل از اسلام تعلّق دارد و عمرش با آمدن خاتم پیامبران و خاتم کتب به سر آمده است، آن حضرت موظّف خواهد بود در عصر ظهور مهدی؟عج؟ از آئین موجود، یعنی آئین اسلام که ایشان در راه جهانی‌سازی آن، انقلاب می‌کنند، پیروی نماید.

بر اساس روایات انبوه اسلامی، حضرت مهدی؟عج؟ رهبر انقلاب جهانی دادگستر هستند و عیسی بن مریم(ع) در کنار آن حضرت، در راه جهانی‌سازی عدل و فرهنگ اسلام می‌کوشد و موانع وآسیب‌ها را از میان برمی‌دارد. بر این اساس، یکی از عوامل تأثیر‌گذار در پیشرفت انقلاب جهانی مهدوی و برقراری حاکمیت انقلاب اسلامی در سراسر جهان، حضور این پیامبر الهی در کنار مهدی آل محمّد(ص) است.

اقتدا به نماز مهدی؟عج؟

نماز بهترین وسیلهٔ تقرّب به خداوند است. بر اساس آیات و روایات، این عبادت بر تمام مکلّفان و در همه حال، واجب می‌باشد. این فریضه با تمام فضائلش اگر به جماعت خوانده شود، ثوابش چندین برابر می‌شود و نماد اتّحاد، یک‌رنگی، یک‌دستگی، همدلی و انسجام مسلمانان است. نماز از مهم‌ترین مستحبّات و از بزرگترین شعائر اسلامی بوده و در روایات، فوق العادّه مورد تأکید قرار گرفته است.

از آنجا که اهل بیت عصمت؟عهم؟ تمام اعمال را به بهترین وجه انجام می‌دادند و از فضائل آن غافل نبودند، مهدی موعود؟عج؟ نیز بر اساس روایات در آغاز قیامشان، نماز جماعت باشکوهی در «بیت المقدّس»، قبلهٔ اوّل مسلمانان برگزار می‌کنند. ایشان با این حال که سختی‌های اوایل قیام را پیش رو دارند، از این عمل مهم که عظمت اسلام را به امّت‌های دیگر نشان می‌دهد، غافل نخواهند بود.1

بر اساس این روایات، حضرت عیسی(ع) از آسمان نزول می‌کند و در نماز جماعت مسلمانان حاضر می‌شود. امام مهدی؟عج؟ به او پیشنهاد می‌کنند که امامت نماز را به عهده بگیرد؛ ولی حضرت مسیح(ع) نمی‌پذیرد و به آن حضرت می‌فرماید:

منصب امارت و امامت مخصوص شماست و حق تعالی این را دلیل احترام به امّت شما قرار داده است. پس تو امامت کن و من به تو اقتدا می‌کنم.2

بر حسب تتبّع نویسنده در خصوص اقتدای مسیح(ع) به نماز حضرت مهدی؟عج؟، بالغ بر بیست روایت نقل شده است. در اینجا به چند نمونه از آنها اشاره می‌کنیم:

1. حجّاج بن یوسف ثقفی به شخصی به نام شهر بن حوشب گفت:

آیه‌ای در کتاب خداست که مرا خسته کرده است. شهر بن حوشب گفت: ای امیر!

کدام آیه است؟ گفت:

آیهٔ «وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ إِلاًَ لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِه؛ و از اهل کتاب کسی نیست؛ مگر آنکه پیش از مرگ خود، حتماً به او [عیسی] ایمان می‌آورد و روز قیامت [عیسی نیز] بر آنان شاهد خواهد بود. [عیسی(ع) در روز قیامت، علیه همهٔ اهل کتاب، گواه و شاهد خواهد بود؛ چه اینکه به وی ایمانی سودمند آورده باشند و چه ایمانی بی فایده. به عبارت دیگر، در طول زندگی به وی ایمان داشته باشند یا به هنگام مرگ، قبل از جان دادن به حضرت عیسی(ع) ایمان بیاورند. چون در آیات قرآن آمده که پیامبران از گواهان قیامت هستند، حضرت عیسی(ع) نیز گواه امّت خودش، یعنی مسیحیان است و در مورد اعمال و رفتار آنها شهادت می‌دهد.]3

حجّاج گفت: سوگند به خدا! من دستور می‌دهم گردن یهودی و نصرانی را می‌زنند4 و او را به دقّت می‌نگرم تا وقتی که خاموش می‌شود و لب حرکت نمی‌دهد.

- خدا امیر را به سلامت دارد! آیه چنین نیست که تأویل کردی.

- پس چگونه است؟

- عیسی(ع) پیش از قیامت، به دنیا فرود می‌آید و هیچ اهل ملّتی، اعمّ از یهودی و غیره نمی‌ماند؛ مگر آنکه پیش از مرگ، به وی ایمان می‌آورد و پشت سر امام مهدی؟عج؟ نماز می‌خواند.

- شگفتا! این مطلب از کجا به تو رسیده است؟

- از محمّد بن علی بن الحسین بن علی بن ابی‌طالب (امام باقر(ع)).

حجّاج گفت: به خدا! از سرچشمهٔ زلالی گرفته‌ای.5

2. امام محمّد باقر(ع) خطاب به خیثمه فرمودند:

«ای خیثمه! زمانی خواهد آمد که مردم خدا را نشناسند و توحید را ندانند تا اینکه دجّال خروج کند و عیسی بن مریم(ع) از آسمان فرود آید و خداوند دجّال را به دست او به قتل می‌رساند و با مردی از اهل بیت من نماز می‌خواند. آیا نمی‌بینی که عیسی پشت سر ما اهل بیت نماز می‌خواند؛ در حالی که او پیامبر است؟ آگاه باش که ما اهل بیت از او برتریم.»6

3. سلیم بن قیس ماجرای دیدار یک راهب با علی(ع) که کتب شمعون، وصیّ عیسی بن مریم(ع) را در دست داشته و سخنان او را با امیرمؤمنان(ع) نقل می‌کند. تا اینجا که امام(ع) می‌فرمایند:

«عیسی(ع) پشت سر آخرین امام [مهدی؟عج؟] نماز می‌گزارد و خطاب به ایشان می‌گوید: شما امامانی هستید که برای کسی سزاوار نیست بر شما تقدّم جوید.»7

4. در روایتی آمده است که عیسی بن مریم(ع) از امامت جماعت مسلمانان خودداری می‌ورزد و آن مقام را شایستهٔ حضرت مهدی؟عج؟ می‌داند؛ به این دلیل که در حکمت الهی پسندیده نیست که پیامبر دین دیگر، حاکم جامعهٔ مسلمانان گردد؛ چون این به معنی آن است که امّت اسلامی از داشتن رهبری بزرگ ناتوان می‌باشد.

آثار و برکات اقتداء

اقتدای حضرت در نماز به امام زمان؟عج؟ سبب تعجّب مسیحیان می‌شود و تعداد زیادی از آنان با دیدن این صحنه به نیروهای انقلاب می‌پیوندند و جزو یاران امام زمان؟عج؟ می‌شوند؛ چون عمل اقتدای پیامبر مسیحیان به امام مسلمانان، تأیید انقلاب و حرکت جهانی حضرت مهدی؟عج؟ است، عیسی بن مریم(ع) چون تصدیق‌کنندهٔ پیامبر اکرم(ص) است، مصدّق جانشین او، یعنی حضرت مهدی؟عج؟ نیز هست؛ چنان‌که سمره از رسول خدا(ص) نقل می‌کند که می‌فرمایند:

«عیسی بن مریم(ع) نازل می‌شود؛ در حالی که او تصدیق کنندهٔ محمّد و بر دین و ملّت اوست.»8

دیدن اقتدای مسیح(ع) به حضرت مهدی؟عج؟ مسیحیان و یهودیان را به فکر فرو می‌برد و در همراهی آنان با حضرت مهدی؟عج؟ تأثیر بسزایی می‌گذارد تا جایی که تعداد زیادی از مسیحیان و یهودیان، به تبع مسیح(ع) در نماز به امام مهدی؟عج؟ اقتدا می‌کنند. آنان وقتی در نماز که محوری‌ترین فروع و عبادت در دین اسلام است به امام مسلمانان اقتدا کنند، به این معنی است که به طور کامل تسلیم دین اسلام شده‌اند. بنابراین می‌توان این تبعیت حضرت مسیح(ع) و پیروانش را یک تبعیت سیاسی به حساب آورد.

«قرآن کریم» در مورد ایمان اهل کتاب به حضرت عیسی(ع) می‌فرماید:

«وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ إِلاًَ لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهيدا؛9

و هیچ کس از اهل کتاب نیست؛ جز آنکه پیش از مرگ، به وی10 (یعنی به عیسی روح الله) ایمان خواهد آورد و روز قیامت او بر نیک و بد آنان گواه خواهد بود.»

مراد آیه آن است که اهل کتاب در زمان نزول مسیح(ع) و پیش از مرگ حضرت، به او ایمان می‌آورند و این ایمان موجبات پیروی از رهبر اسلام، حضرت مهدی؟عج؟ را زمینه‌سازی می‌کند.11

وزارت در دولت حضرت مهدی؟عج؟

بی‌تردید می‌توان گفت که در حکومت جهانی امام مهدی؟عج؟، کارگزاران دولت از بزرگان و نیکان امّتند.از روایات می‌توان استفاده کرد که وزیران این دولت را ترکیبی از پیامبران، جانشینان آنان، تقوا پیشگان و صالحان زمان ظهور و امّت‌های پیشین و از سران و بزرگان اصحاب پیامبر(ص) تشکیل می‌دهند. نام برخی از آنان بدین‌گونه است:

«حضرت عیسی(ع)، هفت نفر از اصحاب کهف، یوشع وصیّ موسی(ع)، مؤمن آل فرعون، سلمان فارسی، ابودجانهٔ انصاری، مالک اشتر نخعی و قبیلهٔ همْدان.»12

در روایات آمده است که حضرت عیسی(ع) به وزارت امام زمان؟عج؟ انتخاب می‌شود. در این روایات، از مسیح(ع) به عنوان وزیر، حاجب (پرده‌دار)، مشاور، فرماندهٔ سپاه و مسئول اموال در

حکومت یاد شده است؛ چنان‌که از افراد دیگری نیز به عنوان وزیر نام برده شده که احتمالاً این وزیران در رده‌های بعدی حکومت و سیاست قرار دارند و عیسی(ع) در رأس آنها و با عناوینی، چون وزیر و مشاور و نزدیک‌ترین شخص به امام زمان؟عج؟ و فرماندهٔ سپاه او و دارندهٔ مقام قضاوت است.

در یکی از روایات، اقتدای حضرت مسیح(ع) به حضرت مهدی؟عج؟ در نماز صبح را بیان می‌کند و در آخر روایت، به نقل از حضرت مسیح(ع) آمده است:

«من وزیر حضرت مهدی؟عج؟ هستم؛ نه امیر.»

کعب می‌گوید:

«... خلیفهٔ مسلمانان به عیسی(ع) می‌گوید: ای مسیح! بیا و نماز را بخوان(امام جماعت باش)؛ ولی عیسی(ع) می‌گوید: شما نماز را برای اصحابت بخوان؛ زیرا خداوند از تو راضی است و من مبعوث شده‌ام که وزیر و یاور تو باشم؛ نه آنکه امیر وامام باشم. سپس پشت سر وی دو رکعت نماز می‌خواند.»13

شکستن صلیب

بر اساس برخی گزارش‌ها، صلیب نمادی چلیپایی است که مهرپرستان ایرانی، نخستین‌بار آن را به عنوان نماد دین تازه‌شان به کار بردند. چهار شاخهٔ این نشان چلیپایی، نمایانگر چهار عنصر اصلی (آب، باد، خاک و آتش) بود که آریائیان نخستین، بدان باور داشتند. نشان چلیپا از «ایران» برخاسته و در سیر زمانی و مکانی خود، در «روم»، به صلیب و در ایران، نخست به ستاره و سپس به نماد شیر و خورشید تبدیل شده است. این نماد از شش هزار سال پیش (چهار هزار سال پیش از مسیح(ع)) در بین مهرپرستان ایرانی به کار می‌رفته است و به همراه قدرت یافتن مهرپرستان و به سبب جنگ‌های طولانی بین ایران و «یونان» (و سپس روم) به غرب رفته است.14

بنا بر اعتقاد مسیحیان، حضرت عیسی(ع) توسّط یهودیان به صلیب کشیده شد و در راه گناهان مسیحیان مرد؛15 امّا طبق «آیهٔ 157 سورهٔ نساء»، حضرت عیسی(ع) را دار نزدند و به صلیب نکشیدند.

صلیب که نماد شرک و خرافه‌پرستی است و در بین مسیحیان رایج گردیده، در عصر ظهور به دست حضرت عیسی بن مریم(ع) شکسته می‌شود. در اینجا با استناد به روایات، این مطلب را بررسی می‌کنیم.

رسول خدا(ص) در این زمینه فرمودند:

«قسم به آنکه جانم در دست اوست! به زودی فرزند مریم در میان شما نازل می‌شود. او حاکم و امامی عادل است و صلیب را می‌شکند...»16

در روایتی دیگر فرمودند:

«سوگند به آن که جانم در دست اوست! زود است که فرزند مریم؟عها؟ (مسیح) به عنوان داوری عادل در میانشان فرود آید و صلیب را بشکند، خوک را بکشد، جزیه را برقرار کند و آن قدر از اموال [به مردم] بدهد که دیگر کسی آن را نپذیرد و وضع آن‌گونه شود که یک سجده برای خدا، بهتر از دنیا و هر چه در آن هست، خواهد شد.»

آنگاه ابوهریره می‌گوید: این آیه را بخوانید:

«وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ إِلاًَ لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهيداً؛17

و از اهل کتاب، کسی نیست؛ مگر آنکه پیش از مرگ خود، حتماً به او ایمان می‌آورد.»18

شکستن صلیب پیروی از دستورات دین مبین اسلام است؛ چرا که بر هر شخصی که دین اسلام را درک کند، حتّی اگر پیامبر دین دیگر باشد، واجب است به دستورات اسلام، به عنوان آخرین و کامل‌ترین دین عمل کند.19

کشتن خوک

خوکی که در خشکی زندگی می‌کند، حیوانی است نجس العین و حرام گوشت. خداوند در قرآن کریم خوردن گوشت آن را حرام شمرده است:

«حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزيرِ وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللهِ بِه؛20

بر شما حرام شده است، مردار و خون و گوشت خوک و آنچه به نام غیر خدا کشته شده باشد.»

خوک، نجاستش ذاتی است و در فقه اسلامی، یکی از نجاسات یازده‌گانه است و به هیچ وسیله‌ای تطهیر نمی‌شود. حضرت عیسی(ع) در عصر ظهور، با کشتن این حیوان نجس العین، به تمام کسانی که گوشت خوک را حلال می‌دانند، می‌فهماند که خوک، نجس و خوردن گوشتش حرام است.

مَعمَر از ابن طاووس نقل می‌کند:

«ابن مریم نازل می‌شود؛ در حالی که او حاکم و امامی عادل است. پس زمانی که نازل می‌شود، خوک را می‌کشد و...»21

در روایتی دیگر، رسول اکرم(ص) بعد از توصیف حضرت عیسی(ع) به این مطلب می‌پردازد که او صلیب را می‌شکند و خوک را می‌کشد.22

در نقلی دیگر، رسول خدا(ص) فرمودند:

«عیسی(ع) پس از نزول، خنزیر (خوک) را می‌کشد.»23

حضرت عیسی(ع) برای پذیرفتن اسلام با کفّار می‌جنگد و خوک را می‌کشد؛ یعنی خوردنش را حرام می‌کند.24

کشتن دجّال

در روایات شیعه دربارهٔ سرنوشت دجّال، دو نوع گزارش به چشم می‌خورد: در گزارش اوّل آمده است که حضرت مهدی؟عج؟، دجّال را به سزای عملش می‌رسانند. در گزارش دوم دجّال توسّط حضرت عیسی(ع) به هلاکت می‌رسد.

در ابتدا روایاتی را می‌آوریم که قول اوّل را مطرح می‌کنند و در ادامه، روایات فرضیهٔ دوم را مطرح می‌کنیم:

مفضّل بن عمر می‌گوید: امام صادق(ع) فرمودند:

«... قائم همان است که بعد از غیبت خود، قیام می‌کند ودجّال را می‌کشد و زمین را ازهر جور و ستمی پاک می‌نماید.»25

امام سجّاد(ع)فرمودند:

«مهدی همان است که دجّال را می‌کشد.»26

جعفر بن محمّد فزاری می‌گوید: امام محمّد باقر(ع) در تفسیر قول خداوند که فرمود:

«... يَوْمَ يَأْتي‌ بَعْضُ آياتِ رَبِّكَ لا يَنْفَعُ نَفْساً إيمانُها لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ في إيمانِها خَيْراً؛27

... روزی که پاره‌ای از نشانه‌های پروردگارت [پدید] آید، کسی که قبلاً ایمان نیاورده یا خیری در ایمان آوردن خود به دست نیاورده، ایمان آوردنش سود نمی‌بخشد... .»

فرمودند:

«... زمانی می‌آید که مردم نمی‌دانند توحید چیست تا آنگاه که دجّال خروج کند و عیسی بن مریم(ع) از آسمان فرود می‌ آید و خداوند، دجّال را به دست او بکشد.»28

پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

«... آن روز با دجّال، هفتاد هزار یهودی خواهد بود که همهٔ آنها دارای اسلحه و شمشیر زینت شده هستند. وقتی دجّال به عیسی(ع) نظر می‌کند، (از ترس یاخجالت) آب می‌شود؛ آن‌چنان که قلع و سرب [درآتش] ذوب گردد یا آن‌چنان که نمک در آب. آنگاه فرار می‌کند و عیسی(ع) می‌گوید: من باید ضربه‌ای به تو بزنم که از آن جان سالم به در نبری و او را گرفته به قتل می‌رساند.»29

امام علی بن ابی‌طالب(ع) در ضمن حدیثی، دربارهٔ دجّال فرمودند:

«...عیسی(ع) بیرون می‌رود و به دجّال برخورد می‌کند. پس او را به قتل می‌رساند و لشکریانش در هر مکانی مخفی شوند، دائماً سنگ و درخت آن مکان می‌گویند: ای مؤمن! زیر من کافری است؛ او را بکش...»30

در جمع‌بندی روایات، می‌توان گفت دجّال توسّط حضرت مسیح(ع) که در خدمت سپاه و دولت امام مهدی؟عج؟ قرار دارد، به هلاکت می‌رسد و روایاتی که به کشته شدن دجّال توسّط امام مهدی؟عج؟ اشاره دارد، از این باب است که حضرت عیسی(ع) کارگزار و فرمانبردار امام مهدی؟عج؟ است. بنابراین هلاکت دجّال توسّط مسیح(ع) به مثابه هلاکت دجّال توسّط امام مهدی؟عج؟ خواهد بود.

نابود ساختن یأجوج و مأجوج

حضرت رسول اکرم(ص) دراین زمینه فرمودند:

«پس خدای متعال دعای عیسی(ع) و اصحابش را بر هلاکت یأجوج و مأجوج مستجاب می‌کند. سپس مردم در کنار هم زندگی می‌کنند و...»31

و نیز حضرت فرمودند:

«... سپس همانا عیسی(ع) دو دستش را به طرف آسمان بالا می‌برد و مؤمنان هم به تبع، این کار را می‌کنند. از خدا می‌خواهند تا یأجوج و مأجوج را به هلاکت برساند. پس خداوند دودی را خلق می‌کند و این دود در دماغ آنها داخل می‌شود. صبح می‌کنند؛ درحالی که مرده‌اند.»32

قضاوت و داوری حضرت عیسی(ع) در دولت مهدوی

در «انجیل» دربارهٔ روش قضاوت حضرت عیسی(ع) آمده است:

امّا چون پسر انسان در جلال خود، با جمیع ملائکهٔ مقدّس خویش آید، آنگاه بر کرسی جلال خود خواهد نشست و جمیع امّت‌ها در حضور او جمع شوند و آنها را از هم دیگر جدا می‌کند؛ به قسمی که میش‌ها را از بز‌ها جدا می‌نماید.33

حضرت رسول(ص) دربارهٔ روش داوری حضرت عیسی(ع) می‌فرمایند:

«قسم به آن کسی که جانم در دست اوست! به یقین، به همین زودی پسر مریم به عنوان داوری دادگر در میان شما نازل می‌شود و...»34

در روایتی دیگر رسول خاتم(ص) می‌فرمایند:

«عیسی بن مریم در میان امّت من داوری دادگر خواهد بود.

کینه و دشمنی را از میان مردم برطرف می‌سازد و به اندازه‌ای ثروت و مال می‌ریزد که دیگر کسی آن را قبول نمی‌کند. خشم و آزار از هر جنبنده‌ای برداشته می‌شود و سرتاسر زمین، مانند نقره نرم می‌شود.»35

حضرت عیسی(ع) در میان تمام امّت‌ها، اعمّ از اسلام، مسیحیت و یهود به قضاوت و داوری می‌پردازد و بعد از داوری حضرت، مردم کینه و کدورت به دل نمی‌گیرند؛ چون روش داوری و برخورد او طوری است که حتّی مجرم و متّهم متوجّه می‌شود که مقصّر اصلی، اوست. او طبق روش داوری حضرت مهدی؟عج؟ عمل می‌کند؛ یعنی نیاز به شاهد ندارد؛ چون از کرامات حضرت بهره‌مند می‌شود.

خزانه‌داری

رسول اکرم(ص) فرمودند:

«عیسی بن مریم(ع) هنگام سپیدهٔ صبح در میان دو جامهٔ زرد زعفرانی فرود می‌آید. بدنش سفید، مویش بور ومیانهٔ زلفش از هم باز است؛ [از فرط درخشندگی] گویی از سرش روغن می‌چکد و سلاحی در دست دارد و صلیب را می‌شکند و خوک را می‌کشد و دجّال را به هلاکت می‌رساند. او مسئول اموال قائم؟عج؟ می‌شود.»36

و نیز می‌فرمایند:

«قسم به آن کسی که جانم در دست اوست! به یقین، به همین زودی، پسر مریم به عنوان داوری دادگر در میان شما نازل می‌شود. صلیب را می‌شکند و خوک را می‌کشد و جزیه می‌گیرد و آن‌قدر (به مردم) اموال می‌دهد که دیگر کسی قبول نمی‌کند.»37

بنابراین با استناد به روایات، مسیح(ع) با پذیرفتن مسئولیت اموال، به عنوان نمایندهٔ امام مهدی؟عج؟، آنها را بین مسلمانان و مردم نیازمند به صورت مساوی و عادلانه تقسیم می‌کند و حضرت عیسی(ع) برای آنکه مردم برای دریافت اموال به او مراجعه کنند، اعلام عمومی می‌نماید؛ ولی کسی مراجعه نمی‌کند و این در نتیجهٔ فراوانی نعمت در عصر ظهور و عملکرد درست خزانه‌دار امین حضرت مهدی؟عج؟، یعنی حضرت عیسی(ع) است.

پی‌نوشت‌ها