مثل گردن، مثل گردنبند

ارتباط کلامی میان همسران،

وظایف آقایان

۱. وقتی مرد بداند خانم‌ها جزئی نگرند به کارهای کوچک بیشتر اهمّیت داده و حافظهٔ آنها به صورت بسیار عجیبی قدرت نگهداری این امور را دارد. همچنین بداند که همسرش دوست دارد یک ماجرا را با تمام جزئیاتش بیان کند و... میزان موفّقیت مرد در کانون خانواده به مقدار زیادی به این عامل بستگی دارد. یکپارچه نمودن و کلّیت‌بخشیدن به اجزای پراکندهٔ زندگی، وظیفهٔ اختصاصی مرد است.

۲. مبارزه با این صفت خانم‌ها، نه تنها مبارزه‌ای بیهوده و پایان ناپذیر است، بلکه تعادل زندگی را بر هم می‌زند؛ چون زن و شوهر شبیه هم نیستند و نباید هم باشند. هریک نقش خاصّ خود را در زندگی به عهده دارد وجود آن دو مکمّل و متمّم یکدیگر است. بنابراین همهٔ خصوصیات همسر را نباید و نمی‌توان تغییر داد. حتّی زن و شوهر وظیفه دارند تفاوت‌هایی را که ناشی از ساخت زیستی و روانی هر کدام است را تقویت کنند و احیاناً جلوی عوارض منفی جانبی این تفاوت‌ها را بگیرند. در ارتباط میان همسران، مهم آن است که اوّلاً هر کدام نقش و جایگاه خود را به خوبی بشناسد و دیگر اینکه همسر را آن‌گونه که هست، بپذیرند؛ نه آن‌چنان که می‌خواهند، باشد.

پذیرش همسر شامل پذیرش شخصیت افکار، علایق، توانایی‌های او در محیط زندگی است. در گام بعدی باید هر کدام از زوجین در پی تکمیل و رشد طرف مقابل باشد. آقای محترم! شما باید به هر وسیلهٔ ممکن اعتماد همسرت را به سوی خود جلب کنی و برایش ارزش و بها قائل شوی.

بهترین شیوه این است که ویژگی‌های زن را در جهت مثبت به کارگیری برای این هدف سعی کنی به سخنان او، به درد دل‌های او گوش دهی و احیاناً اگر آمادگی شنیدن نداری، به او وعدهٔ زمان دیگری بدهی. همسر شما نیاز به حرف زدن دارد. او وقتی با شما درد دل می‌کند، غرض اصلی‌اش گفتن است و انتظارش از شما شنیدن و همین مقدار برای او رضایت‌بخش است. هنگامی که همسرتان با شما صحبت می‌کند، به او نگاه کنید و سرگرم انجام کار دیگری نشوید. در بین صحبت با کلماتی، نظیر بله، خب درسته، جدّی می‌گی؟ و... او را تأیید و با او همراهی کنید. دائم حرف او را قطع نکنید. مرتّب از او نخواهید حرف‌هایش را سریع و به صورت خلاصه خلاصه بیان کند.

در هر صورت محیط را طوری فراهم کنید که او بتواند راحت صحبت کند. چه خوب است وقتی به خانه برمی‌گردید، با کلمات صمیمی و دلنشین از او بخواهید اتّفاقاتی را که در نبود او افتاده و کارهایی را که انجام داده است، برای شما تعریف کند. حتّی گاهی در همان رابطه از او سؤالاتی بپرسید.

شما با این کار نه تنها نیاز او را به گفتن ارضا کرده‌اید؛ بلکه به او فهمانده‌اید که هم حرف‌هایش را گوش می‌داده‌اید و هم برای کارهایی که انجام داده ارزش قائلید. بعضی مردها عادت دارند جواب همسرشان را مختصر و در یک کلمه بیان کنند این‌گونه برخورد نادرست سبب می‌شود که همسر احساس کند شما به او توجّه نمی‌کنید و به

این دلیل با یک کلمه به او پاسخ می‌دهید تا او را دست به سر کنید.

برای اینکه بفهمید همسرتان نسبت به سخنان شما چنان احساسی دارد خود را جای او بگذارید و ببینید اگر شما جای او بودید چه واکنشی نشان می‌دادید؟

وقتی همسرتان برای موضوعی ناراحت است و بهانه می‌گیرد، شما سکوت کنید و اجازه دهید حرف‌هایش را به راحتی بزند. در این مواقع حتّی المقدور سخنان او را تأیید کنید و بگذارید هرچه می‌خواهد، دل تنگش بگوید.

هنر خوب گوش دادن امتیازی است که بعضی از آقایان از آن برخوردارند. وقتی شما این هنر را به کار بگیرید، باید بدانید بدون شک حافظهٔ توانمند و قدرت بیان یکی از قابلیت‌های انسان، چه زن و چه مرد است. این قدرت و توانایی می‌تواند جنبه‌های مثبت و سازنده داشته باشد؛ به شرطی که مرد این توانایی را بشناسد و در جهت رشد و شکوفایی آن را به همسرش کمک کند.

در گام اوّل آقایان نباید این توانایی را سرکوب و مذمّت کنند؛ بلکه در گفت‌وگوی متقابل به این توانمندی اشاره کرده و را تحسین کنید. همسر شما نیازمند توجّه است هر کسی از شنیدن تمجید و بیان توانایی‌ها و جنبه‌های مثبتش مسرور می‌شود و بدین طریق با آن شخص گوینده تبادل عاطفی و روحی برقرار می‌کند. اگر این فرایند بین همسران اتّفاق بیفتد، چنین نتیجه‌ای بر آن مترتّب است. تأثیر شما در او به میزان محبوبیت شما نزد اوست. به فرمایش امام سجّاد(ع):

«گفتار زیبای مرد، او را دوست و محبوب زن و فرزند می‌گرداند.»

برای این منظور بخشی از اوقات مفیدخود را در شبانه‌روز برای همسرتان و گفت‌وگو با او قرار دهید و آن را به موکول به زمان بحران نکنید؛ چون در آن هنگام صحبت‌های خانم با تحریکات روحی و عصبی همراه خواهد بود.

باید دانست صحبت به هنگام ضعف و سستی و خستگی مفرط، مانع برقراری ارتباط کلامی صمیمانه است. هر وقت در اثنای گفت‌وگو با همسرتان احساس کردید که به حالت عصبی نزدیک می‌شوید، از ادامهٔ بحث خودداری کرده،در زمان مناسب به بیان بقیهٔ مطالب خود بپردازید.

در قوای حیاتی خود درست مثل پولتان صرفه‌جویی کنید و این حق را نیز برای همسرتان قائل باشید که او هم انرژی روانی خود را ذخیره کند و با برخوردهای شکننده دچار افسردگی،کم‌حوصلگی و پیری زودرس نشود.

درگام‌های بعدی بکوشید این توانایی همسر خود را به نفع خود و زندگی‌تان به کار بگیرید.

امّا در این زمینه برای آقایان دو نکتهٔ حائز اهمّیت وجود دارد:

۱. شما ممکن است تا مدّتی با پاره‌ای از ضعف‌ها،ناپختگی‌ها و ندانم‌کاری‌های کلامی همسرتان مواجه شوید؛ امّا بهترین عکس العمل شما این است که همچنان شخصیت وی را با ارزش تلقی نموده و علاوه بر حفظ جایگاه و موقعیتش، امکان تحوّل، اصلاح و شکوفایی او را نادیده نینگارید و شخصیت او را پدیده‌ای رو به رشد و قابل توسعه قلمداد کنید که فرصت‌های بسیاری جهت شکوفایی آن وجود دارد؛

۲. در جهت جریان مثبت‌گرایی برای پرهیز از رشد خود بزرگ‌بینی در همسر لازم است تنها به تأیید جنبه‌های مثبت و خوب شخصیت وی اکتفا کرده از تحسین و تأیید بخش نامطلوب شخصیتش خودداری کنید؛ چه بسا تشویق‌ها و تقدیرهای بی‌حساب و غیر اصولی که موجب پرورش احساس خود برتربینی و نخوت او شود و زمینهٔ بروز یک اختلال شخصیتی در او فراهم گردد.

به طور خلاصه مرد متعادل و خردمند نسبت به همسر خویش نگرشی متّکی بر چند عنصر زیر دارد:

- او را به عنوان فردی با ارزش و برخوردار از کرامت انسانی می‌پذیرد؛

- او را فردی مستعد، لایق کمال و تحوّل و قرب الی الله می‌پندارد؛

- علاقه‌مند به پیشرفت و ترقّی اوست؛

- جنبه‌های مثبت توانایی او را از جنبه‌های منفی آن جدا می‌کند و به تأیید و تکمیل جنبه‌های مثبت و طرد و اصلاح جنبه‌های منفی آن می‌پردازد.