فصل انتظـــار و دعا

روزنگار قمری و شمسی

اعمال ماه شعبان المعظّم

ماه شعبان، ماه بسیار شریفی است و رسول خدا(ص) فرمودند:

«این ماه، ماه من است و هرکس که یک روز از این ماه را روزه بگیرد، بهشت برای او واجب می‌شود.»

در حدیث دیگری امام زین العابدین(ع) فرموده‌اند:

«هرکس روزه بگیرد، شعبان را برای محبّت پیغمبر خدا(ص) و تقرّب به سوی خدا، خداوند او را دوست داشته و او را در قیامت مورد کرامت خویش قرار می‌دهد. همچنین خداوند بهشت را بر وی واجب می‌گرداند.»

اعمال این ماه شریف دو قسم است:

قسم اوّل: اعمال مشترک ماه

- هر روز هفتاد مرتبه «أستغفر الله و أسئله التوبة»؛

- هر روز هفتاد مرتبه «استغفر الله الذّي لا اله الاّ هو الرّحمن الرّحیم الحيّ القیّوم و أتوب إلیه»؛

- صدقه دادن که در روایات بر آن تأکید شده است؛

- در تمام این ماه هزار بار ذکر «لا اله الا الله نَعبُدُ اِلّاَ اِیّاه مُخلِصینَ لَهُ الدّین وَ لُوکَرِهَ المُشرِکُون» بسیار ثواب دارد؛ از جمله آنکه عبادت هزار ساله در نامهٔ اعمال بنویسند؛

- در هر پنجشنبهٔ این ماه دو رکعت نماز وارد شده؛ به این ترتیب که در هر رکعت بعد از «حمد»، صد مرتبه «توحید» خوانده و پس از سلام، صد بار صلوات بفرستد. حق تعالی هر حاجتی که دارد، برآورده سازد؛

- در اخبار نبوی آمده است که هر که روز دوشنبه و پنجشنبهٔ شعبان را روزه بگیرد، خداوند تعالی بیست حاجت از حوائج دنیا و بیست حاجت از حاجت‌های آخرت او را برآورد؛

- صلوات بسیار در این ماه فضیلت دارد؛

- در وقت زوال هر روز از شعبان و در شب نیمهٔ آن، صلواتی را که از امام سجّاد(ع) نقل شده و در «مفاتیح الجنان» به طور کامل آمده است، بخواند؛

- مناجات مخصوص شعبان که حضرت امیرالمؤمنین(ع) و امامان از فرزندان او؟عهم؟ در ماه شعبان می‌خواندند.

قسم دوم: اعمال مختصّه

- شب اوّل، نمازهای بسیار در «اقبال الأعمال» ذکر شده؛ از جمله دوازده رکعت با یک حمد و یازده مرتبه توحید؛

- روز اوّل، روزهٔ این روز فضیلت بسیار دارد. از حضرت رسول اکرم(ص) نقل شده است:

«برای هرکس که روز اوّل این ماه را روزه بگیرد و شب‌های آن دو رکعت نماز بخواند، به صورتی که در هر رکعت یک مرتبه حمد و یازده مرتبه توحید، ثواب بسیاری است.»

- روز سوم، روز ولادت امام حسین(ع) است. از اعمال این روز گرفتن روزه و خواندن یک دعای مخصوص ذکر شده است؛

- شب سیزدهم، اوّل «لیالی بیض» است و کیفیت نماز این شب

و دو شب بعد در ماه رجب گذشت؛

- شب نیمهٔ شعبان، شب بسیار مبارکی است. از امام باقر(ع) روایت شده:

«شب نیمهٔ شعبان، افضل شب‌هاست بعد از لیلة القدر. این شب، شبی است که خداوند به ذات مقدّس خود قسم خورده که هیچ سائلی را مادامی که معصیت نکند، از درگاه خود دست خالی برنگرداند.»

برای این شب چند عمل است:

• غسل؛

• احیای این شب به نماز و دعا و استغفار؛

• زیارت امام حسین(ع) است که افضل اعمال این شب می‌باشد و موجب آمرزش گناهان است و امید است که ثواب حج و عمره برای او نوشته شود؛

• خواندن دعایی که به منزلهٔ زیارت امام زمان؟عج؟ است؛

• دعایی از امام صادق(ع)؛

• دعایی از حضرت رسول اکرم(ص)؛

• ذکر صلوات در هر روز که وقت زوال خوانده شود؛

• خواندن «دعای کمیل» که در این شب وارد شده است؛

• هریک از «سبحان الله»، «الحمد لله»، «لا اله الّا الله» و «الله اکبر» را صد مرتبه گفتن که موجب آمرزیده شدن گناهان گذشتهٔ او و برآورده شدن حاجت‌های دنیا و آخرت است؛

• از شیخ کفعمی؟ره؟ در «مصباح» نقل شده است که بعد از نماز عشاء، دو رکعت نماز و دعای پس ازآن را بخوانید که از بهترین دعاها در این شب است؛

• خواندن دعایی به نقل از شیخ طوسی و کفعمی؛

• خواندن دعایی پس از نماز شب؛

• به‌جا آوردن سجده‌ها و دعاهایی که از رسول خدا(ص) روایت شده؛

• به‌جا آوردن نماز جناب جعفر؛

• برای این شب نمازهای بسیاری گفته شده است؛ از جمله صد رکعت نماز به همان کیفیت که در ماه رجب آمده.

- روز نیمهٔ شعبان، عید مولود شریف امام دوازدهم، مولانا صاحب الزّمان؟عج؟ است که زیارت ایشان در این روز مستحب است؛

- در سه روز آخر شعبان، روزه‌داری فضیلت بسیار دارد. در شب آخر ماه شعبان هم دعایی از امام صادق(ع) نقل شده است.

فضیلت ماه شعبان

شب نیمهٔ شعبان جدا از فضیلتی که به سبب تولّد امام زمان؟عج؟ یافته، دارای فضیلت ویژه‌ای است.

- از امام محمّدباقر(ع) دربارهٔ فضیلت این شب سؤال شد. آن حضرت فرمودند:

«این شب، پس از لیلـةالقدر، برترین شب‌ها است. شبی است که خدا به ذات مقدّس خود سوگند خورده که سائلی را از درگاه خود، دست خالی برنگرداند، هنگامی که معصیت نخواهد و آن شبی است که خداوند متعال آن را برای پیغمبر(ص) ما قرار داده است. پس بکوشید در دعا و ثنا بر خدای متعال.»1

- از حضرت صادق(ع) منقول است:

«چرا غافلید از روزة شعبان؟»

راوی عرض کرد: یابن رسول الله! چه ثوابی دارد کسی که یک روز از شعبان را روزه بدارد؟ فرمودند:

«به خدا قسم! بهشت ثواب او است.» عرض کرد: یابن رسول الله! بهترین اعمال در این ماه چیست؟ فرمودند:

«تصدّق و استغفار. هر که تصدّق کند در ماه شعبان، حق‌تعالی آن را تربیت کند؛ همچنان که یکی از شما شتر بچّه‌اش را تربیت می‌کند تا آنکه در روز قیامت به صاحبش برسد؛ در حالتی که به قدر «کوه احد» شده باشد.»2

- در احادیث معتبر از شیعه و سنّی روایت شده است که بسیار می‌شد حضرت فاطمه؟عها؟ در خواب بودند و امام حسین(ع) در گهواره می‌گریستند. جبرئیل گهوارهٔ آن حضرت را می‌جنباند و با او سخن می‌گفت و او را ساکت می‌کرد. هنگامی که حضرت فاطمه؟عها؟ بیدار می‌شدند، می‌دیدند گهوارهٔ حسین(ع) می‌جُنبد و کسی با او سخن می‌گوید؛ ولی شخصی نمایان نیست. وقتی از حضرت رسول اکرم(ص) از این امر می‌پرسیدند، آن حضرت می‌فرمودند: «او جبرئیل است.»3

میلاد امام حسین(ع)(3 شعبان 4ه‍ .ق.)

هنگامی که خبر ولادت حضرت سیّد الشّهداء(ع) به پیامبر اکرم(ص) رسید، به خانهٔ امیرالمؤمنین(ع) آمدند و به اسماء فرمودند تا مولود را بیاورد. رسول خدا(ص) در گوش راست او اذان و در گوش چپ اقامه فرمودند. روز اوّل یا هفتم، امین وحی الهی، جبرئیل فرود آمد و عرض کرد:

«سلام خداوند بر تو باد ای پیامبر! این نوزاد را به نام پسر کوچک هارون، شبیر نام بگذار که به عربی حسین گفته می‌شود؛ چون علی برای شما بسان هارون است

برای موسی بن عمران. جز آنکه شما خاتم پیامبرانی.»4

در توقیع مبارک امام عسکری(ع) برای قاسم بن علاء همدانی آمده است که در روز تولّد امام حسین(ع) این دعا را بخوان:

«اللّٰهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ بِحَقِّ الْمَوْلُودِ فِى هٰذَا الْيَوْمِ الْمَوْعُودِ بِشَهادَتِهِ قَبْلَ اسْتِهْلالِهِ وَوِلادَتِهِ، بَكَتْهُ السَّماءُ وَمَنْ فِيها، وَ الْأَرْضُ وَمَنْ عَلَيْها... الْمُعَوَّضِ مِنْ قَتْلِهِ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ نَسْلِهِ، وَ الشِّفاءَ فِى تُرْبَتِهِ، وَالْفَوْزَ مَعَهُ فِى أَوْبَتِهِ، وَ الْأَوْصِياءَ مِنْ عِتْرَتِهِ بَعْدَ قائِمِهِمْ وَ غَيْبَتِهِ... ؛

خداوندا! من تو را به مقام مولود این روز می‌خوانم. او پیش از آنکه به دنیا چشم بگشاید و قبل از آنکه تولّد یابد، وعده و خبر شهادتش داده شد. آسمان و هر کس در آن بود و زمین و هر کس بر روی آن بود، بر او گریه کرد... در عوض شهادت او، ائمّه از نسل او شدند و شفا در تربت او قرار داده شد. فوز و رستگاری با او در روز رجوع و بازگشت او و بازگشت اوصیا از خاندان او بعد از قائم آنان و سپری شدن غیبت او می‌باشد...»

میلاد اباالفضل(ع)(4 شعبان 26ه‍ . ق.)

پدر گرامی حضرت ابوالفضل(ع)، امیرالمؤمنین(ع) و مادرشان، امّ البنین (فاطمه کلابیّه) بودند. وقتی امیرالمؤمنین(ع) به شهادت رسیدند، چهارده سال داشتند. در «کربلا» سی و چهار ساله بودند. کنیهٔ ایشان ابوالفضل و ابوفاضل است. معروف‌ترین القاب ایشان قمر بنی‌هاشم، سقّاء، صاحب لواء الحسین(ع)، علمدار، باب الحوائج و... است. آن حضرت قامتی رشید، چهره‌ای زیبا و شجاعتی کم‌نظیر داشتند. در واقعهٔ کربلا، علمدار امام حسین(ع) و سقّای خیمه‌ها بودند. در رکاب آن امام نگهبانی خیمه‌ها و امور مربوط به آسایش و امنیت خاندان امام حسین(ع) نیز بر عهدهٔ ایشان بود. حضرت ابوالفضل(ع) تا زنده بودند، دودمان امامت در آسایش و امنیت بودند.5

میلاد امام سجّاد(ع)(5 شعبان 38ه‍ . ق.)

امام سجّاد(ع) فرزند سیّد الشّهدأ، حضرت اباعبدالله الحسین(ع) پیشوای چهارم شیعیان در سال 38ه‍ .ق. در «مدینه» به دنیا آمدند. در واقعهٔ کربلا، بیست و چهار سال داشتند. پس از شهادت پدر، سی و پنج سال امامت کردند. مادر شریفشان، شهربانو، دختر یزدگرد بود.

نقش عمدهٔ آن حضرت در نهضت «عاشورا»، پیام‌رسانی خون شهیدان کربلا و حفظ دستاوردهای آن انقلاب خونین و اهداف پدر، از تباه شدن و تحریف بود. این رسالت، در قالب ایراد خطبه‌ها توسّط آن حضرت و عمّه‌شان حضرت زینب؟عها؟ انجام گرفت.6

میلاد علی‌اکبر(ع)(11 شعبان 33ه‍ .ق.)

خداوند اعظم، پیغمبر اکرم(ص) را بالاترین مصداق برای والاترین اخلاق قرار داد؛ چنان‌که در «قرآن» مجیدش ایشان را به خطاب «وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ؛ به درستی که هر آینه تو را اخلاقی بس بزرگ است.» ستود و در فرقان حمیدش ایشان را به آیهٔ «لَقَدْ کانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ؛ برای شما در وجود رسول خدا الگوی نیکویی می‌باشد.» الگوی ما نمود. پس بنا بر آیات و روایت این متن، حضرت علی اکبر(ع) نیز که آینهٔ پیغمبرنمای وجود با کمالاتش، از جانب پدر نیک‌اختر خویش، حضرت اباعبدالله الحسین(ع) به خطاب «اشبه النّاس خَلقاً و خُلقاً و منطقاً برسولك؛ همانندترین مردمان از جمال و اخلاق و گفتار به رسول خدا.» صیقل و جلایی دو چندان یافت، حق‌نماترین آینهٔ هدایت و نیکوترین الگو برای اهل جهان و خداجویان جوان بوده و خواهد بود.

شب نیمة شعبان، شب زیارت سیّد الشّهداء(ع)

از امام باقر(ع) روایت شده که فرمودند:

«وقتی شب نیمهٔ شعبان شود، منادی از افق اعلی ندا می‌کند:

«ای زائران قبر امام حسین(ع)! در حالی که گناهان شما بخشیده شده، باز گردید. پاداشتان با خدای شما و خدای محمّد(ص) است.»

و اگر کسی استطاعت زیارت قبر امام حسین(ع) را ندارد، قبور مطهّر ائمّة؟عهم؟ دیگر را زیارت کند و اگر این هم ممکن نشد، با اشاره به طرف قبر امام حسین(ع) به او سلام دهد.7

درگذشت علی بن محمّد سمری، آخرین نایب امام عصر؟عج؟، آغاز غیبت صغرا (15 شعبان 329ه‍ .ق.)

آخرین توقیع امام عصر؟عج؟ خطاب به علی بن محمّد سمری در هنگام وفات او، به میان شیعیان راه یافت. پس از این نامه، غیبت کبرای امام عصر؟عج؟ آغاز گردید و دیگر خطّی از ایشان دیده نشد:

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ. ای علی بن محمّد سمری ! خداوند اجر برادرانت را در عزای تو عظیم گرداند که تو ظرف شش روز آینده خواهی مرد. پس خود را برای مرگ مهیّا کن و به احدی وصیّت مکن که پس از وفات تو قائم‌مقام تو شود که دومین غیبت واقع گردیده است و ظهوری نیست؛ مگر پس از اذن خدای عزّ و جلّ‌ و آن بعد از مدّتی طولانی و قساوت دل‌ها و پر شدن زمین از ستم واقع خواهد شد و به زودی کسانی نزد شیعیان من آیند و ادّعای مشاهده کنند. بدانید هر که پیش از خروج سفیانی و صیحهٔ آسمانی ادّعای مشاهده کند، دروغ‌گوی مفتری است.»8

میلاد یار (15 شعبان 255ه‍ .ق.)

جناب نرجس خاتون، ضمن گزارش از شب تولّد حضرت ولیّ عصر؟عج؟ می‌فرمایند:

«... پسری را که متولّد شده بود، دیدم که در سجده است و به زانو افتاده و انگشت سبّابه بلند کرده و می‌گوید:

«اشهد ان لا اله الّا الله وحده لا شریک له و أن جدّی محمّد رسول الله(ص) و أن أبی امیرالمؤمنین.»

آنگاه بر امامت یکایک امامان تا خودش گواهی داد و گفت:

«بار خدایا! میعاد مرا عملی ساز و کارم را به انجام برسان. گامم را استوار بدار و زمین را به وسیلهٔ من، از عدل و داد پر کن.»9

یکی از ویژگی‌های امام عصر؟عج؟ که در آن تنها پیامبر اکرم(ص) با ایشان اشتراک داشته‌اند، وجود مُهر خاتمیت وصایت بر بازوان مقدّس ایشان است. در خبر است که هنگام تولّد ایشان، بر بازوی راستشان به قلم قدرت با خطّی زیبا و آشکار نوشته شده بود:

«وَ قُلْ جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ إِنَّّ الْباطِلَ کانَ زَهُوقا»

و بر بازوی چپ ایشان، عبارت «بَقِیّةُ اللهِ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنین» نقش بسته بود. حکیمه خاتون، عمّهٔ بزرگوار امام حسن عسکری(ع) این نقش را هنگام ولادت ایشان زیارت کرد.10

نیمهٔ شعبان، انسان را به جایی می‌رساند که می‌تواند مراحل کمال را در حدّ ظرفیت خود بپیماید و همهٔ اینها در پرتو وجود مقدّس رسول اکرم(ص) می‌باشد؛ زیرا ماه شعبان ماه رسول خداست و نیمهٔ شعبان که می‌رسد، باید خود را آماده کرده، حجاب‌ها و موانع را از بین ببرد و هیچ جدایی‌ای بین خود و خدای خود احساس نکرد. شب نیمهٔ شعبان به دلیل میلاد حضرت بقیّة الله؟عج؟ قدر و ارزش بیشتری پیدا کرده است. چه نیکوست که منتظران آن حضرت، در این شب، همچون شب قدر احیا کنند و خدای خود را به دلیل این نعمت بزرگ سپاس گویند! خواست خدا بود که بر اهل عالم منّت نهاد و به واسطهٔ امام زمان؟عج؟، مستضعفان را وارثان زمین قرار داد.

«وَ نُریدُ أَن نَمُنَّ عَلَی الَّّذینَ استُضعِفُوا فِي الأَرضِ؛

ما اراده کرده‌ایم منّت گذاریم بر آنها که ظاهراً در روی زمین، ضعیف و ناتوان به شمار آمده‌اند.»11

بهمن‌ماه

روز پیروزی انقلاب اسلامی ایران (22 بهمن‌ماه 1357ه‍ .ش.)

امام خمینی باوجود همهٔ ممانعت‌ها در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ قدم در فرودگاه «مهرآباد» نهاد و در میان استقبال بی‌سابقهٔ مردم، وارد «بهشت زهرا» شد و با قاطعیت و صلابت و بیان مواضع خود، امکان برنامه‌ریزی و عکس العمل را از وابستگان رژیم که در فکر توطئه بودند، گرفت.

در فاصلهٔ کوتاه ورود ایشان تا پیروزی انقلاب اسلامی، تحوّلات عظیمی در کشور رخ داد که به پیروزی انقلاب اسلامی انجامید. در این فاصله کوتاه، دولت موقّت از سوی ایشان به مردم معرّفی گردید.

آخرین توطئهٔ رژیم برای سرکوبی قیام ملّت «ایران»، استفاده از توطئهٔ حکومت نظامی و انجام کودتا بود. بختیار نخست وزیر دست‌نشاندهٔ رژیم پهلوی با حمایت «آمریکا» و به عنوان یک چهرهٔ ملّی، قصد مهار انقلاب و خاموش کردن شعله‌های قیام را داشت و می‌کوشید که با قانونی جلوه دادن دولت خود، قیام مردم را سرکوب نماید. او مخالفت خود را با بازگشت امام اعلام و دستور بسته شدن فرودگاه‌های کشور را داد؛ امّا فرمان تاریخی امام مبنی بر بی اعتنایی به حکومت نظامی، این توطئهٔ شوم را خنثی کرد. به دنبال این اعلامیه حکومت نظامی توسّط مردم شکسته شد و مردم یک‌باره به خیابان‌ها ریختند و با سنگربندی خیابان‌ها، عبور ستون‌های انحرافی ارتش را سد کرده و در برابر بازمانده‌های رژیم، به دفاع مسلّحانه پرداختند. به فاصلهٔ کوتاهی، مقرّ فرماندهان ارتش، نخست‌وزیری و... به محاصرهٔ نیرو‌های انقلاب درآمد و نظامیان، گروه گروه به مردم پیوستند.

سرانجام روز سرنوشت فرا رسید و در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، نظام پوسیدهٔ شاهنشاهی فرو ریخت و مبارزهٔ پانزده سالهٔ مردم به رهبری امام خمینی به ثمر نشست و انقلاب اسلامی در ایران، پیروز گردید. در این روز، تاريخ نهضت اسلامی مردم ايران به رهبری امام خمينی به نقطه عطف خود رسيد و سرانجام مبارزات مردم مسلمان به بار نشست و پادشاهی 2500 ساله و ظلم و استبداد بيش از پنجاه سالهٔ رژيم پهلوی، ريشه‌كن و حكومت جمهوری اسلامی تأسيس شد.

ماه رمضان

امیر مؤمنان حضرت علی(ع) از قول رسول الله(ص) می‌فرمایند:

«ای مردم! همانا ماه خدا، با برکت و رحمت و آمرزش به شما روی آورده است. این ماه نزد خدا، بهترین ماه است و روزهایش بهترین روزها و شب‌هایش بهترین شب‌ها و ساعت‌هایش بهترین ساعت‌هاست. در این ماه شما به مهمانی خدا دعوت شده‌اید و در زمرهٔ بهره‌مندان از کرامت خداوند قرار گرفته‌اید.»

درجات و مراحل روزه

برای روزه چند درجه است: روزهٔ عام، روزهٔ خاص و روزهٔ اخص.

روزهٔ عام عبارتست از بازداشتن شکم و فرج از ارضای شهوات آنها.

روزهٔ خاص بازداشتن گوش، چشم، زبان، دست، پا و دیگر اعضا از گناه است؛ امّا روزهٔ اخص روزهٔ دل است از مقاصد پست و اندیشه‌های دنیوی و به طور کلّی، بازداشتن آن از هرچه غیر خداست.12

از حکمت‌های روزهٔ ماه رمضان

«یّا أّیُّهّا الّّذِینّ آمّنُواْ کُتِبّ عّلّیْکُمُ الصِّیّامُ کّمّا کُتِبّ عّلّی الّّذِینّ مِن قّبْلِکُمْ لّعّلّّکُمْ تّتّّقُونّ... ؛

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! روزه بر شما واجب شد؛ همان گونه که بر آنان که پیش از شما بودند، واجب شد. باشد که پرهیزکار شوید...»13

شخصی یهودی نزد حضرت رسول اکرم(ص) آمد و از علّت سی روز روزه گرفتن در اسلام

پرسید. حضرت فرمودند:

«چون آدم از درختی که از آن نهی شده بود خورد، تا سی روز در شکمش باقی ماند. پس خداوند بر نسل او سی روز، روزه واجب کرد... این‌گونه روزه بر خود آدم(ع) واجب شد و همان‌گونه که خداوند روزه را بر او واجب کرد، روزه را بر امّت نیز واجب نمود.»

سپس حضرت آیهٔ فوق را تلاوت فرمودند.14

راه بهره‌مندی از ماه رمضان

علّامه طباطبایی؟ره؟ دربارهٔ ماه مبارک رمضان می‌فرماید:

این ماه، ماشاءالله پُر از عمل است؛ امّا آنچه برای سالک لازم می‌باشد، مراقبه در اعمال عبادی یا غیر عبادی است که هر کدام را به اقتضای خودش از دست ندهد؛ یعنی کاملاً مراعات کند که با روزه‌داری‌اش جوع و عطش روز قیامت را به یاد آورد و مواظبت کند تا تمام اعضا و جوارحش روزه‌دار باشند و با قرآن» خواندنش، کلام الهی را در نظر داشته باشد و اینکه او است که با وی سخن می‌گوید و سخن را از وی و از مصدر آن بشنود و از میان دعاها، دعاهای توحیدی است؛ نظیر «دعای سحر»:

«اَللّهُمَّ اِنّي اَسْئَلُكَ مِنْ بَهاَّئِكَ بِاَبْهاهُ...»

و همچنین در امور دیگر، به اقتضای خودش مراقبه داشته باشد که مراقبه کلید درهای خیر و رحمت است. اگر مراقبه نباشد، کارها، طاعات و عبادات وی هیچ و بی‌نتیجه و بی‌فایده است.15

وفات مادر (10 رمضان 10ه‍ .ق.)

از امام صادق(ع) روایت شده است:

«هنگامی که حضرت خدیجه؟عها؟ رحلت کرد، حضرت فاطمه؟عها؟ [که خردسال بودند] به رسول خدا(ص) پناه می‌بردند و گرد آن حضرت می‌گشتند و می‌پرسیدند: «پدر جان! مادرم کجاست؟» رسول خدا(ص) نمی‌دانستند چه جوابی به ایشان بدهند و آن حضرت می‌گشتند و می‌پرسیدند. جبرئیل نازل شد و گفت:

«همانا پروردگارت به تو می‌فرماید: به فاطمه؟عها؟ سلام برسان و به او بگو که مادرت در خانه‌ای [بهشتی] است که از مروارید و اتاق‌هایش از طلا و ستون‌هایش از یاقوت سرخ است و کنار آسیه، همسر فرعون و مریم دختر عمران است.»

حضرت فاطمه؟عها؟ فرمودند: «خداوند، خود سلام است و سلام از اوست و سلام به سوی اوست.»16

ولادت حسن(ع)(15 رمضان 3ه‍ .ق.)

هنگامی که امام حسن مجتبی(ع) را [که تازه به دنیا آمده بودند] در جامهٔ سپیدی پیچیده و به رسول اکرم(ص) دادند، آن حضرت از امیر مؤمنان(ع) پرسیدند:

«او را نامی گذاشته‌ای؟»

عرض کردند:

«در نام‌گذاری بر شما پیشی نمی‌گیرم.»

حضرت رسول(ص) فرمودند:

«من نیز بر پروردگارم پیشی نمی‌گیرم.»

خداوند به جبرئیل(ع) فرمود:

«برای محمّد(ص) پسری متولّد شده است. به سوی زمین برو و سلام مرا به او برسان و تهنیت و تبریک بگو و بگو علی نسبت به تو به منزلهٔ هارون است به موسی. پس او را به نام پسر هارون نام بگذار.»

[نام پسر بزرگ هارون به زبان عبری شبر بوده که به عربی حسن می‌شود].17

شهادت امیرمؤمنان(ع)(21 رمضان 40ه‍ .ق.)

حضرت امیرالمؤمنین(ع) در لحظات آخر عمر شریفشان، دیده‌های مبارک خود را گردانیدند و به اهل بیت خود نظر کردند و فرمودند:

«همه را به خدا می‌سپارم. خدا همه را به راه حق و راست دارد و از شرّ دشمنان حفظ کند. خدا جانشین من است بر شما18 و خدا برای جانشینی و یاری بس است.»

و پس از سلام بر فرشتگان خدا فرمودند:

«برای مانند چنین چیزی، عمل‌کنندگان باید عمل کنند و همانا خدا به پرهیزگاران و نیکوکاران مهربان است.»

سپس جبین مبارکشان در عرق نشست و چشم‌های مبارک را بر هم گذاشتند. دست و پای ایشان را به طرف قبله کشیدند و حضرت شهادتین را گفتند و به دیدار خدا شتافتند.19

ارزش شب قدر

امام سجّاد(ع) هنگامی که ماه رمضان فرا می‌رسید، هر روز درهمی صدقه می‌دادند و می‌فرمودند:

«امیدوارم که شب قدر را درک کنم.»20

شب‌های قدر (شب‌های 19، 21 و ۲۳ ماه رمضان)

از امور مهم در ماه رمضان، شب قدر است؛ شبی که از هزار ماه

بهتر می‌باشد. روایاتی داریم مبنی بر اینکه این ماه از هزار ماه جهاد و سلطنت هزار ماه بهتر و عبادت آن بهتر از عبادت هزار ماه می‌باشد و خلاصه، شب شریفی است که روزی بندگان، اجل‌های آنان و سایر امور مردم از خوب و بد در آن مقدّر می‌گردد. شبی که قرآن در آن نازل شد. شبی که به نصّ قرآن، مبارک است. در روایات اهل بیت؟عهم؟ آمده است:

«فرشتگان در شب قدر فرود آمده و در زمین پخش می‌شوند، بر مجالس مؤمنان گذشته، بر آنان سلام می‌کنند و برای دعاهای آنها آمین می‌گویند تا آنگاه که سپیده‌دم طلوع کند.»21

اسفندماه

روز ملّی شدن صنعت نفت (19 اسفندماه 1329ه‍ .ش.)

از جمله رویدادهای مهم و سرنوشت‌سازی که در تاریخ کشورمان مشاهده می‌شود، به تصویب رسیدن قانون ملّی صنعت نفت ایران است که در تاریخ ۲۹ اسفند سال ۱۳۲۹، جهش عظیمی را از نظر سیاسی، اقتصادی و همچنین جنبش‌های آزادی‌خواه مردم ایران جهت حفظ و بهره‌مندی از ذخایر ملّی سرزمینمان از دولت‌های بیگانه صورت داد.

قانون ملّی شدن صنعت نفت در واقع پیشنهادی بود که از طرف دکتر محمّد مصدّق و با امضای همهٔ اعضای کمیسیون مخصوص نفت در «مجلس شورای ملّی ایران»، در ۱۷ اسفند ۱۳۲۹ به مجلس ارائه شد و در ۲۴ اسفند همان سال در مجلس تصویب گردید. متن پیشنهاد تصویب شده بدین شرح بود:

به نام سعادت ملّت ایران و به منظور کمک به تأمین صلح جهانی، امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می‌نماییم که صنعت نفت ایران در تمام مناطق کشور، بدون استثنا، ملّی اعلام شود؛ یعنی تمام عملیات اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری، در دست دولت قرارگیرد.

«مجلس سنا» نیز این پیشنهاد را در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ تصویب کرد و پیشنهاد قانونی شد.

پی‌نوشت‌ها